I OZ 719/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 827/16 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lutego 2016 r. znak [...] w przedmiocie przedłużenia okresu zatrzymania prawa jazdy postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 827/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lutego 2016 r. znak [...] w przedmiocie przedłużenia okresu zatrzymania prawa jazdy. W uzasadnieniu powyższego postanowienia WSA w Warszawie wskazał, że skarżący J.S. w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lutego 2016 r. znak [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty O. z dnia [...] listopada 2015 r., znak [...] w przedmiocie przedłużenia okresu zatrzymania prawa jazdy do 6 miesięcy. We wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji J.S. wskazał, że do Trybunału Konstytucyjnego zostało skierowane pytanie prawne o zgodność przepisów ustawy – Praw o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zmianami) i ustawy o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 627 ze zmianami) z przepisami Konstytucji RP. W jego ocenie niewydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody dla skarżącego. W ocenie skarżącego nie można wykluczyć sytuacji, w których obywatele bezprawnie pozbawieni przez kilka miesięcy prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ust. 1c i ust. 1d ustawy o kierujących pojazdami występować będą na zasadzie art. 4171 § 2 k.c. o odszkodowania w zakresie poniesionych szkód jak i utraconych korzyści. Uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania decyzji WSA w Warszawie podniósł, że brak jest uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, które pozwalałoby na przyjęcie, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty formułowane w skardze, ich uzasadnienie, zmierzają do wykazania niezgodności z prawem kwestionowanej decyzji oraz wskazują na wątpliwości konstytucyjne przepisów stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji, ale nie odnoszą się one ściśle do przesłanek wstrzymania wykonania określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. WSA ocenił, że nie zostały przedstawione przez skarżącego żadne konkretne okoliczności, opisujące sytuację życiową czy majątkową skarżącego, uzasadniające przyjęcie, że wykonanie decyzji wiąże się rzeczywiście z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Natomiast stanowisko skarżącego, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu nie może oznaczać zasadności wstrzymania jej wykonania, bowiem ustawodawca, co do zasady, nie przewidział wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia na tej podstawie, że zostało ono objęte skargą i skarżący formułuje wobec niego zarzuty naruszenia prawa. WSA w Warszawie, odnosząc się do twierdzeń skarżącego, że obywatele bezprawnie pozbawieni przez kilka miesięcy prawa jazdy występować będą o odszkodowania w zakresie poniesionych szkód jak i utraconych korzyści, wskazał, że jest to założenie czysto hipotetyczne skarżącego i nie stanowi przesłanki określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Uzasadnienie wniosku powinno natomiast odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ma zagrażać skarżącemu i nie może tym samym stanowić przesłanki uwzględnienia wniosku, jeżeli odnosi się ono do osób trzecich (postanowienie NSA z dnia 23 marca 20007 r., sygn. akt I OZ 185/07). Od powyższego postanowienia WSA w Warszawie zażalenie złożył J.S., zaskarżając je w całości oraz wnosząc o: 1) uchylenie postanowienia w całości; 2) wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia przez NSA; 3) zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił postanowieniu: I. naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewydanie przez WSA postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji w sytuacji, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków; II. Naruszenie art. 6 p.p.s.a. poprzez niepouczenie skarżącego przez WSA o konieczności dołączenia do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji dokumentów źródłowych na poparcie twierdzeń wnioskodawcy; III. Naruszenie art. 62 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niezarządzenie przez WSA wezwania skarżącego do przedstawienia dokumentów źródłowych na poparcie twierdzeń. W uzasadnieniu powyższych zarzutów J.S. wskazywał, że zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy na trzy miesiące wywołuje dla niego nieodwracalne skutki, ponieważ nawet ewentualne korzystne dla niego orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją przepisów dotyczących zatrzymywania prawa jazdy oraz uwzględnienie skargi przez WSA nie cofną czasu. Skarżący ponownie wskazywał na restrykcyjność i wątpliwości konstytucyjne dotyczące tych przepisów, powołując się na wnioski RPO i Prokuratora Generalnego o kontrolę norm złożone przez te podmioty do Trybunału Konstytucyjnego. Skarżący wskazał nadto, że jest prezesem zarządu spółki X Sp. z.o.o., jak również prowadzi działalność pod firmą Y J.S.. W ramach powyższych działalności realizuje inwestycje budowlane na terenie całej Polski dotyczące budowy mostów, tuneli i wiaduktów. Osobiście nadzoruje procesy budowlane na terenie całej Polski i pokonuje w tym celu samochodem osobowym duże odległości pomiędzy terenami robót budowlanych z bardzo utrudnionym dostępem do komunikacji publicznej. Skarżący wskazał cztery inwestycje budowlane, które aktualnie realizuje. W załączeniu do zażalenia J.S. zawarł dokumenty na potwierdzenie powyższych okoliczności: wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, wydruk informacji z Krajowego Rejestru Sądowego, zawarte umowy o realizację robót budowlanych oraz kopie dokumentów dotyczących czynności serwisowych samochodu. W konkluzji zażalenia skarżący wskazał, że zawieszenie przez WSA w Warszawie postępowania z uwagi na postępowanie toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym z jednoczesną odmową wstrzymania wykonania decyzji wydaje się być nielogiczne. W jego ocenie odmowa wstrzymania wykonania decyzji wywołuje taki sam skutek, jak gdyby WSA oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanej normy prawnej wynika, że ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie spoczywa na skarżącym, który powinien odnieść się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do niego wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący zarówno w swoim wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak również w zażaleniu nie uprawdopodobnił przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny na etapie rozpoznawania takiego wniosku nie rozstrzyga o zasadności samej skargi, bada natomiast zasadność zastosowania w konkretnym przypadku tzw. ochrony tymczasowej do czasu oceny przez sąd legalności aktu administracji w ramach głównego postępowania sądowoadministracyjnego. Skarżący nie przedstawił w uzasadnieniu wniosku argumentów relewantnych dla spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji; tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumentacja skarżącego dotyczyła potencjalnych skutków stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją przepisów ustawy, na podstawie, których zatrzymano mu prawo jazdy za przekroczenie prędkości. Podnieść jednak należy, że do momentu wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny, przepisy na podstawie, których skarżącemu zatrzymano prawo jazdy korzystają z domniemania zgodności z Konstytucją. W konsekwencji nie można twierdzić, że ryzyko stwierdzenia ich niezgodności z Konstytucją może zostać uznane za przesłankę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Prowadzenie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym nie zostało bowiem wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. jako przesłanka wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu (podobnie postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt II GZ 9/09). Stąd trafnie WSA w Warszawie odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji. Sformułowane w zażaleniu zarzuty naruszenia art. 6 p.p.s.a. oraz art. 62 pkt 1 p.p.s.a. należy uznać za nietrafne. Zgodnie z art. 6 p.p.s.a., sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań. Odnosząc treść powyższego przepisu do realiów niniejszej sprawy uznać należy, że obowiązek sądu udzielania skarżącemu pouczeń co do czynności procesowych nie idzie tak daleko, że sąd powinien pouczać skarżącego, że wskazywane przez niego we wniosku okoliczności nie uzasadniają wstrzymania wykonania decyzji i należałoby przytoczyć inne okoliczności. Z art. 6 p.p.s.a. nie wynika konieczność pouczania skarżącego (przed rozpoznaniem wniosku), jakiego rodzaju argumenty powinien zawrzeć we wniosku, żeby sąd przychylił się do nich i wstrzymał wykonanie decyzji. W niniejszej sprawie skarżący wskazał we wniosku pewne okoliczności, które jednak sąd w postanowieniu o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji trafnie uznał za nieuzasadnione z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przez WSA w Warszawie art. 62 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, "przewodniczący wydziału lub wyznaczony sędzia (...)zarządza skompletowanie akt niezbędnych do rozpoznania sprawy, a w razie potrzeby także innych dowodów". Przepis powyższy ma charakter techniczno-organizacyjny i dotyczy trybu przygotowania posiedzenia w sprawie sądowo-administracyjnej w celu nadania biegu wniesionej skardze. W orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie przyjmuje się, że przepis ten nie może stanowić podstawy przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym (wyrok NSA z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 1095/13). Ewentualne uchybienia dotyczące trybu przygotowania uregulowanego w art. 62 pkt 1 p.p.s.a. nie mogą być uznane za istotne naruszenia przepisów postępowania, które mają wpływ na wynik sprawy (wyroki NSA: z dnia 22 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1544/06; z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 1095/13). W zażaleniu skarżący wskazał nowe okoliczności uzasadniające w jego ocenie wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Odnoszą się one do używania przez skarżącego samochodu przy prowadzeniu działalności gospodarczej i konieczności nadzorowania robót budowlanych w różnych częściach Polski. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje jednak, że przytaczane w zażaleniu J.S. okoliczności w dalszym ciągu nie uzasadniają wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie przedłużenia okresu zatrzymania skarżącemu prawa jazdy. Skarżący jest przedsiębiorcą i prowadzi działalność gospodarczą w zakresie budowy dużych inwestycji infrastrukturalnych. Tutejszy Sąd zgadza się, że wymaga to podróżowania po obszarze Polski. Jednocześnie wskazać należy, że nie ma przeszkód, przy skali prowadzonej przez skarżącego działalności, aby w okresie zatrzymania prawa jazdy korzystał on z usług zawodowego kierowcy. Skarżący nie wykazał, że brak możliwości samodzielnego korzystania z samochodu, stanowi dla niego niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należało, iż nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, oddalając zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.