IV SA/Po 236/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-07-13
Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Tomasz Grossmann, Maciej Busz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji) w sytuacji, gdy organ I instancji wydał decyzję odmowną w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, a organ odwoławczy uznał, że przyczyny odmowy nie były uzasadnione, lecz jednocześnie istniały wątpliwości co do prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy zasadnie uznał, że przyczyny odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań przez organ I instancji były nieuzasadnione. Jednakże, istniały istotne wątpliwości co do prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania, co uzasadniało konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji. Ponadto, wydanie decyzji merytorycznej przez organ odwoławczy w tej sytuacji naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Spółka Z. P. Sp. z o.o. złożyła wniosek o określenie środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. Burmistrz odmówił wydania decyzji, wskazując na liczne protesty społeczne, potencjalne negatywne oddziaływanie na środowisko i niezgodność z planem gospodarki odpadami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Burmistrza, uznając jego argumentację za nieuzasadnioną, ale przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na wątpliwości co do prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania. Spółka wniosła skargę do WSA, domagając się wydania decyzji pozytywnej. WSA oddalił skargę, uznając rozstrzygnięcie SKO za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Tomasz Grossmann (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2016 r. sprawy ze skargi Z. P. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej też jako: "SKO" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez spółkę [...] (zwaną dalej: "Spółką" lub "Skarżącą") – na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23; dalej w skrócie: "k.p.a.") – uchyliło decyzję Burmistrza [...] w przedmiocie odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pod nazwą "[...]", przewidzianego do realizacji na działce nr [...] (po podziale działka nr [...]), i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu swej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] – przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania – w szczególności stwierdziło, co następuje.
Wnioskiem z [...] maja 2014 r. (data wpływu: [...] maja 2014 r.) pełnomocnik Spółki wystąpił do Burmistrza [...] (zwanego też dalej: "Burmistrzem" lub "organem I instancji") o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia. Wnioskodawca wskazał, iż planowana inwestycja, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 z późn. zm.; dalej w skrócie jako: "rozporządzenie RM z 09.11.2010 r."), zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko może być wymagany.
Postanowieniem nr [...] z [...] października 2014 r. Burmistrz [...] – dysponując postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej w skrócie: "RDOŚ") z [...] sierpnia 2014 r. o braku potrzeby przeprowadzania dla przedmiotowego przedsięwzięcia oceny oddziaływania na środowisko (dalej też w skrócie: "OOŚ") oraz opinią Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej w skrócie: "PPIS") z 07 lipca 2014 r. o konieczności sporządzenia takiej oceny – stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wobec tego nałożył obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowiska oraz określił, że ów raport ma swym zakresem obejmować informacje zawarte w art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 z późn. zm.; zwanej dalej "ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku", w skrócie "u.u.i.ś."), ze szczególnym naciskiem na występowanie uciążliwości dla najbliższego środowiska (ludzi, roślin, wody, powietrza) z uwzględnieniem istniejących tego typu obiektów eksploatowanych przez Spółkę. Następnie, w ramach przeprowadzonej OOŚ:
– RDOŚ – wezwawszy Wnioskodawcę dwukrotnie o uzupełnienia przedłożonego raportu – postanowieniem z [...] maja 2015 r., Nr [...], uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia;
– PPIS pozytywnie zaopiniował środowiskowe uwarunkowania dla ww. inwestycji (opinia sanitarna z [...].12.2014 r., nr [...], podtrzymana przez PPIS także po analizie ww. uzupełnień do raportu);
– wpłynęły liczne protesty wobec planowanego przedsięwzięcia, w tym co do jego usytuowania, pochodzące od stron oraz innych podmiotów ("społeczeństwa") biorących udział w postępowaniu.
Przywołaną na wstępie decyzją z [...] października 2015 r. Burmistrz – wskazując w podstawie prawnej na: art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1, art. 80, art. 82, art. 85 i art. 86 u.u.i.ś., § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia RM z 09.11.2010 r. oraz art. 104 k.p.a. – odmówił Spółce określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że nałożył na Spółkę obowiązek przeprowadzenia OOŚ uwzględniając proponowaną lokalizację planowanego przedsięwzięcia – w sąsiedztwie strzelnicy, w stosunkowo niewielkiej odległości od użytkowanego rekreacyjnie Jeziora [...] i zabudowań mieszkalnych – a także jego zakres i innowacyjność (czego konsekwencją mogą być znaczne antropogeniczne przekształcenia środowiska lokalnego). Podkreślił, że planowane przedsięwzięcie spotyka się z powszechnym sprzeciwem i oporem ze strony społeczeństwa – zarówno mieszkańców miejscowości [...], właścicieli domków letniskowych położonych bardzo blisko terenu planowanej inwestycji, członków Komisji [...], jak i stron postępowania, Koła Łowieckiego [...] (zwanego też dalej: "Kołem Łowieckim") – którzy podkreślają szkodliwość oddziaływania planowanej inwestycji na pobliskie tereny, tj. okolice Jeziora [...], strzelnicę, a więc tereny rekreacyjne, wypoczynkowe, pobliskie domy mieszkalne, wskazując na prawdopodobieństwo skażenia wód jeziora, możliwość przedostawania się odcieków do wód gruntowych i jeziora, a także znaczną emisję nieprzyjemnego zapachu, co w znacznym stopniu ograniczy walory wypoczynkowe tego terenu i stanowić będzie znaczną uciążliwość dla mieszkańców i odwiedzających tereny rekreacyjne i wypoczynkowe wokoło jeziora, i strzelnicę. Burmistrz wyjaśnił że przedmiotowa inwestycja ma polegać na produkcji środków poprawiających właściwości gleby, przewidzianej do realizacji na działce, na której obecnie znajdują się zabudowania i budowle po byłym zakładzie wytwarzającym masy bitumiczne. Technologia produkcji ma być oparta na procesie przetwarzania odpadów biodegradowałnych, metodą R3 (recykling łub odzysk substancji organicznych, które nie są stosowane jako rozpuszczalniki, w tym kompostowanie i inne biologiczne procesy przekształcania). Organ I Instancji zaznaczył, że zarówno RDOŚ, jak i PPIS stwierdzili, iż przedmiotowe przedsięwzięcie będzie źródłem oddziaływania zapachowego (amoniak, siarkowodór), które może stanowić uciążliwość dla otoczenia, jednak brak w tej kwestii możliwości odniesienia się do kryteriów regulowanych przepisami. Uwzględniając powyższe Burmistrz uznał za uzasadnione zarzuty Koła Łowieckiego, że powstanie przedsięwzięcia może doprowadzić do utraty przez należący doń obiekt (strzelnicę myśliwską) wielu sympatyków. Wskazał również, iż w związku z podjętym działaniem Związek Międzygminny "[...]" nie znalazł uzasadnienia dla powstania planowanego zakładu na terenie gminy [...], ponieważ osady ściekowe powstające na obszarze działalności tego Związku, do którego należy Gmina [...], będą przezeń zagospodarowywane w trakcie rekultywacji składowisk w [...]. Ponadto toczy się postępowanie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Budowa instalacji [...]" na wniosek [...] Sp. z o.o. w [...]. Ponadto, analizując "Plan gospodarki odpadami dla województwa wielkopolskiego na lata 2012–2017", organ I instancji stwierdził, że powstanie zakładu produkującego środki poprawiające właściwości gleby jest niezgodne z przyjętymi w tym planie celami. Zgodnie bowiem z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz ww. planem odpady zielone muszą być zbierane i przetwarzane w ramach regionu, na którym zostały wytworzone – czyli na terenie ZM "[...]" – i winny być przekazywane do regionalnej instalacji przetwarzania odpadów komunalnych w [...]. W konkluzji Burmistrz podkreślił, że na podstawie przeprowadzonego postępowania w zakresie OOŚ oraz biorąc pod uwagę protesty [...] można stwierdzić, iż orzeczona odmowa pozwoli zabezpieczyć środowisko (wody gruntowe, Jezioro [...]), strzelnicę myśliwską, mieszkańców domów letniskowych i wsi [...] żyjących w najbliższym sąsiedztwie tego przedsięwzięcia przed ewentualnym jego negatywnym wpływem, a zarówno ochrona zdrowia, jak i prawna ochrona życia człowieka są wartościami chronionymi konstytucyjnie.
W odwołaniu od opisanej decyzji Burmistrza, Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, r.pr. T. J., zarzuciła naruszenie art. 80 ust. 1 i 2 u.u.i.ś. poprzez odmowę uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, pomimo spełnienia przez Spółkę przesłanek warunkujących wydanie wnioskowanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, oraz wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie przez organ odwoławczy decyzji merytorycznej, bowiem w związku z szerokim zakresem dotychczasowego postępowania dowodowego nie zachodzi konieczność prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego. Zdaniem autora odwołania przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania doprowadziłoby do nieuzasadnionego przedłużania postępowania oraz ponownej nieuzasadnionej odmowy, co oznaczałoby negatywne skutki finansowe dla Spółki. W uzasadnieniu odwołania obszernie uargumentowano stanowisko, że żadnej z podanych przez organ I instancji przyczyn odmowy uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia – którymi były: 1) uznanie, że przedsięwzięcie będzie źródłem oddziaływania zapachowego, 2) wniesienie sprzeciwu przez Koło Łowieckie z uwagi na możliwość utraty przez obiekt strzelnicy myśliwskiej, będący własnością Koła, wielu sympatyków, 3) uznanie, że planowane przedsięwzięcie nie znajduje uzasadnienia z uwagi na inne sposoby zagospodarowania osadów ściekowych przez ZM "[...]" i wszczęcie postępowania z wniosku [...] Sp. z o.o. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla zbliżonej inwestycji, 4) rzekoma niezgodność planowanego przedsięwzięcia z celami przyjętymi w Planie gospodarki odpadami dla województwa wielkopolskiego na lata 2012–2017 oraz ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, 5) uznanie, że odmowa środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia pozwoli zabezpieczyć środowisko, strzelnicę myśliwską, mieszkańców domów letniskowych i wsi [...] przed ewentualnym negatywnym wpływem przedsięwzięcia – nie można uznać za uzasadnioną.
Motywując swe rozstrzygnięcie o uchyleniu kwestionowanej decyzji Burmistrza i przekazaniu sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło w uzasadnieniu referowanej decyzji z [...] stycznia 2016 r., że podziela stanowisko Skarżącej, iż przywołane w uzasadnieniu decyzji Burmistrza przyczyny odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie mają usprawiedliwionych podstaw. Organ II instancji podkreślił, że przesłanki wydania decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia muszą wynikać z konkretnie wskazanych uregulowań prawnych. W związku z tym zaznaczył, że:
– negatywna opinia choćby i większości lokalnej społeczności nie może być, sama w sobie, podstawą decyzji odmownej. Nie oznacza to jednak możliwości bagatelizowania argumentów podnoszonych przez przeciwników inwestycji – muszą one być przedmiotem rzetelnej i wyczerpującej analizy organu I instancji. W ocenie SKO, być może zasadne byłoby przekazanie w ramach prowadzonego postępowania kserokopii protestów i pism z zarzutami wobec raportu, zgłaszanych przez społeczeństwo, organom uzgadniającym, jak również wezwanie Spółki do głębszego przeanalizowania możliwych konfliktów społecznych – wobec tak gremialnego oporu wobec planowanego przedsięwzięcia społeczności lokalnej, a także charakteru rekreacyjno-wypoczynkowego terenów położonych w niedalekim i bezpośrednim sąsiedztwie terenu planowanej inwestycji;
– za przesłankę odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie można uznać też – jak uczynił to organ I instancji – sprzeciwu Koła Łowieckiego z uwagi na możliwość doprowadzenia do utraty przez strzelnicę myśliwską położoną w pobliży planowanej inwestycji (nigdzie nie wskazano, jak zaznaczyło SKO, gdzie umiejscowiony jest ten obiekt) sympatyków strzelectwa myśliwskiego;
– nie do przyjęcia jest również uzasadnianie przez organ I instancji orzeczonej odmowy faktem prowadzenia przez ten organ postępowań środowiskowych dla, zdaniem organu, konkurencyjnych przedsięwzięć wobec przedsięwzięcia Spółki;
– organ I instancji bezpodstawnie badał zgodność planowanego przedsięwzięcia z celami wojewódzkiego planu gospodarki odpadami na lata 2012–2017 oraz z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminie, gdyż nie znajduje to uzasadnienia w przepisach ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Zgodnie z art. 80 ust. 2 u.u.i.ś. można badać zgodność inwestycji jedynie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dodatkowo SKO wskazało, że plan gospodarki odpadami nie ma statusu aktu prawa miejscowego i nie zawiera norm powszechnie obowiązujących – jest uchwałą nienormatywną, podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej (tzw. akt kierownictwa wewnętrznego) – stąd postanowienia tego aktu nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji administracyjnej ograniczającej, jak w niniejszej sprawie, konstytucyjnie gwarantowane swobody: korzystanie z własności oraz prowadzenie działalności gospodarczej.
Wreszcie, w ocenie SKO, kwestią wymagającą zdecydowanie wyjaśnienia i doprecyzowania jest sprawa przyznania legitymacji procesowej strony w prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu, gdyż akta sprawy nie dają odpowiedzi na pytanie, na jakiej podstawie organ określił krąg stron dopuszczonych do udziału w niniejszym postępowaniu i w jaki sposób określił obszar oddziaływania przedsięwzięcia. Odnosząc się do tej kwestii SKO stwierdziło, że w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach krąg stron ustala się na zasadach ogólnych – art. 28 k.p.a. Podstawowym kryterium decydującym o uznaniu za stronę właściciela nieruchomości zlokalizowanej w pobliżu planowanej inwestycji jest stwierdzenie, że na ową nieruchomość rozciąga się oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia, przy czym, jak wskazało SKO, z przepisów art. 72 ust. 2 pkt 1, art. 74 ust. 1 pkt 1 i art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b u.u.i.ś. wynika, że chodzi w tym przypadku o każde oddziaływanie, a nie tylko takie, które przekracza określone normy. Normy i ich ewentualne przekroczenia mają znaczenie dla treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie dla posiadania przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest więc właściciel nieruchomości położonej na terenie objętym tak rozumianym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia. Stąd organ I instancji, ustalając krąg stron przedmiotowego postępowania, winien przeanalizować, w oparciu o materiały zgromadzone w aktach (zawarte w raporcie izolinie stężeń maksymalnych amoniaku, siarkowodoru, nienormatywne odorów, hałasu), na które nieruchomości planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać, i to niezależnie od tego, czy oddziaływanie to mieści się w standardach jakości środowiska lub standardach emisyjnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję SKO z [...] stycznia 2016 r. spółka [...] sp. z o.o., reprezentowana przez dotychczasowego pełnomocnika, zarzuciła naruszenie:
i) art. 138 § 2 w zw. z art. 12 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, w sytuacji gdy nie zachodziły przesłanki umożliwiające wydanie decyzji kasatoryjnej, a to z uwagi na pełne wyjaśnienie okoliczności istotnych w sprawie oraz brak konieczności dokonywania w sprawie dodatkowych ustaleń – co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do kontynuacji postępowania, zamiast jego merytorycznego zakończenia;
ii) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że z akt sprawy nie wynika, na jakiej podstawie organ I instancji określił krąg stron postępowania oraz w jaki sposób określił obszar oddziaływania przedsięwzięcia, podczas gdy okoliczności te wynikają wprost z akt sprawy – co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia kasatoryjnego zamiast reformatoryjnego;
iii) art. 80 ust. 2 u.u.i.ś. poprzez brak wydania przez SKO decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji planowanego przedsięwzięcia, podczas gdy w sprawie zachodziła taka konieczność, z uwagi na spełnienie przez Spółkę wszelkich warunków ustawowych warunkujących wydanie takiej decyzji – co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż w razie poprawnego zastosowania ww. przepisu organ załatwiłby sprawę zgodnie z wnioskiem Spółki.
Z powołaniem się na te zarzuty pełnomocnik Spółki wniósł o:
1) uchylenie, na podstawie "art. 145 § 1 pkt a) i c)" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ("p.p.s.a."), zaskarżonej decyzji w całości;
2) zobowiązanie organu, na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a., do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "[...]" zgodnie z wnioskiem Spółki z [...]., w terminie 30 dni od doręczenia organowi wyroku;
3) uwzględnienie skargi przez SKO w całości, jako oczywiście uzasadnionej, na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a.;
4) zasądzenie od SKO na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi jej autor zaznaczył, że Spółka popiera stanowisko SKO w zakresie, w jakim organ ten uznał odmowną decyzję Burmistrza za niezgodną z prawem i nie mającą uzasadnienia w świetle przepisów prawa i zgromadzonego materiału dowodowego – decyzja Burmistrza rzeczywiście zasługiwała na uchylenie. Spółka nie zgadza się natomiast z zastosowaną formą rozstrzygnięcia, jak również z zarzutem dotyczącym ustalenia kręgu stron.
W odniesieniu do pierwszej z wymienionych kwestii pełnomocnik Skarżącej zauważył, że SKO oceniło krytycznie podane przez Burmistrza przyczyny odmowy wydania decyzji środowiskowej, a jednocześnie nie dostrzegło żadnych innych podstaw do odmowy wydania decyzji. Mimo to – zamiast skonkludować, iż zasadne jest wydanie decyzji środowiskowej zgodnie z wnioskiem Spółki – SKO uchyliło się od takiej oceny, eksponując w dalszej części uzasadnienia sprzeciw społeczny i związaną z tym konieczność rozważenia argumentów podawanych przez przeciwników przedsięwzięcia. Tymczasem argumenty dotyczące zagrożeń dla środowiska, podnoszone przez przeciwników inwestycji, były przedmiotem drobiazgowej analizy w raporcie oddziaływania na środowisko (obszernie, dwukrotnie uzupełnianym zgodnie z żądaniem RDOŚ), a następnie przedmiotem pozytywnej oceny ze strony organów inspekcji sanitarnej i dyrekcji ochrony środowiska w postępowaniach uzgodnieniowych, a wreszcie dominującym elementem uzasadnienia odmownej decyzji organu I instancji. W tej sytuacji, zdaniem autora skargi, nie sposób podzielić stanowiska organu odwoławczego co do konieczności dalszego badania twierdzeń przeciwników inwestycji na temat jej wpływu na środowisko.
Niezasadny, zdaniem Skarżącej, jest także zarzut SKO co do niejasnego sposobu określenia kręgu stron dopuszczonych do udziału w niniejszym postępowaniu. W ocenie autora skargi katalog stron w postępowaniu przed Burmistrzem został ustalony w sposób prawidłowy i niebudzący wątpliwości, a w szczególności nie wymagający dalszego postępowania wyjaśniającego. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem sądowym przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia. Inne podmioty mogą otrzymać ten przymiot tylko i wyłącznie, jeżeli ich nieruchomości mieszczą się w zasięgu planowanego przedsięwzięcia. Zasięg ów określany jest w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 66 ust. 1 pkt 6 u.u.i.ś.). Zdaniem Skarżącej w przedmiotowej sprawie katalog stron został ustalony w oparciu o powyższe zasady, gdyż stronami w tym postępowaniu byli: (1) [...] Sp. z o.o. jako podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 73 ust. 1 u.u.i.ś.; (2) Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. jako użytkownik wieczysty działki nr [...]; (3) Agencja [...] jako właściciel działki nr [...]; (4) Koło Łowieckie [...] jako użytkownik wieczysty działki nr [...]; (5) K. B. [...] jako użytkownik wieczysty działki nr [...]. W zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia znajdują się jeszcze nieruchomości (działki nr [...],[...] i [...]), których właścicielem jest Gmina [...], jednakże nie mogła ona zostać uznana za stronę, gdyż postępowanie w tej sprawie toczyło się przed Burmistrzem [...]. Zarazem autor skargi podkreślił, że brak jest w aktach sprawy jakichkolwiek informacji, aby ktoś jeszcze żądał dopuszczenia do postępowania w charakterze strony, a także aby którakolwiek ze stron w toku tego postępowania kwestionowała katalog stron lub sposób ustalenia obszaru oddziaływania planowanego obiektu.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, oświadczając, że w całości podtrzymuje swoje rozstrzygnięcie.
We wspólnym piśmie procesowym z 23 kwietnia 2016 r. uczestnicy postępowania: K. B. (dalej też jako: "Bractwo Kurkowe") i Koło Łowieckie [...] wnieśli o oddalenie skargi. W obszernym uzasadnieniu wskazali na mankamenty, w tym przemilczenia, nieprawdziwe informacje i sprzeczne dane, które, zdaniem uczestników, cechują przedłożony przez Spółkę raport, i które dowodzą, że dokument ten został opracowany w sposób subiektywny i miało rzetelnie. Niezależnie od tego ocenili, że Spółka nie gwarantuje prowadzenia planowanej inwestycji zgodnie z obowiązującymi unormowaniami prawnymi. Odnosząc się zaś do zarzutów skargi ww. uczestnicy uznali je za niezasadne, podkreślając, że rzeczywiście nie wyjaśniono w pełni okoliczności istotnych w sprawie, a także niewłaściwie ustalono strony postępowania – bez uwzględnienia faktycznego zasięgu oddziaływania inwestycji.
Pismem z 25 kwietnia 2016 r. Klub Przyrodników [...] oświadczył, że zgodnie z ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku, jako stowarzyszenie działające na rzecz ochrony przyrody, wnosi sprzeciw odnośnie do planowanego przedsięwzięcia – z uwagi na jego niewłaściwą lokalizację – i wnioskuje o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 13 lipca 2016 r.: pełnomocnik Skarżącej podtrzymał wnioski i wywody skargi, syndyk masy upadłości uczestnika postępowania Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. poparł skargę i zawartą w niej argumentację, a przedstawiciele uczestników postępowania: Bractwa Kurkowego i Koła Łowieckiego podtrzymali swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 780; w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji SKO, Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tego aktu, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa.
Przede wszystkim, w ocenie Sądu, SKO prawidłowo uznało, że żadna z przywołanych w uzasadnieniu decyzji organu I instancji okoliczności mających uzasadniać odmowę określenia przez ten organ środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przez Spółkę przedsięwzięcia nie mogła stanowić – sama ani w łączności z pozostałymi – usprawiedliwionej podstawy takiego rozstrzygnięcia.
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku przewiduje następujące przypadki, w których wydaje się decyzję odmowną w sprawie środowiskowych uwarunkowań (verba legis: "odmawia się zgody na realizację przedsięwzięcia"):
– lokalizacja przedsięwzięcia jest niezgodna z ustaleniami uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (argument a contrario z art. 80 ust. 2 zdanie pierwsze u.u.i.ś.);
– z OOŚ wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, a wnioskodawca nie wyraża zgody na realizację przedsięwzięcia w takim wariancie (art. 81 ust. 1 u.u.i.ś.);
– z OOŚ wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (art. 81 ust. 2 u.u.i.ś.);
– z OOŚ wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, a nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 38j ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (art. 81 ust. 3 u.u.i.ś.);
– organ współdziałający z organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmówi wymaganego uzgodnienia (argument z art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś. – por. wyrok WSA z 30.06.2011 r., IV SA/Po 1027/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie: "CBOSA").
W tak określonym katalogu przyczyn uzasadniających wydanie negatywnej decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań nie mieszczą się przesłanki, na których – na ile da się to wywnioskować z treści uzasadnienia decyzji Burmistrza – oparł swe odmowne rozstrzygnięcie organ I instancji, takie jak w szczególności: okoliczność, że planowane przedsięwzięcie będzie źródłem oddziaływania zapachowego (uciążliwości odorowej); sprzeciw (protesty) społeczności lokalnej oraz stron postępowania wobec tego przedsięwzięcia, w tym sprzeciw Koła Łowieckiego motywowany możliwością utraty wielu sympatyków należącej doń strzelnicy myśliwskiej położonej w sąsiedztwie terenu inwestycji; stwierdzenie, że planowane przedsięwzięcie nie znajduje uzasadnienia z uwagi na przewidywane przez właściwy związek międzygminny (ZM "[...]") inne sposoby zagospodarowania powstających na obszarze jego działania osadów ściekowych; wszczęcie postępowania z wniosku spółki komunalnej ([...] Sp. z o.o.) o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla podobnej ("konkurencyjnej") inwestycji; twierdzenie o niezgodności planowanego przedsięwzięcia z celami przyjętymi w odnośnym wojewódzkim planie gospodarki odpadami (który to plan niewątpliwie nie jest aktem prawa miejscowego – por. wyrok NSA z 14.04.2015 r., II OSK 2154/13, CBOSA); powołanie się na "zapisy" ustawy z dnia 13 września 1996 r. normujące zasady "zbierania i przetwarzania" odpadów zielonych w ramach regionu, w którym zostały wytworzone; przekonanie organu, że orzeczona odmowa określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia "pozwoli zabezpieczyć środowisko (wody gruntowe, Jezioro ...]), strzelnicę myśliwską, mieszkańców domów letniskowych i wsi [...] przed ewentualnym jego negatywnym wpływem"; ogólne powołanie się na ochronę zdrowia i prawną ochronę życia człowieka jako na wartości chronione konstytucyjnie.
Oparcie się na takich przesłankach przy wydaniu decyzji odmownej przez organ I instancji naruszało nie tylko przywołane wyżej przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (spośród których art. 77 ust. 1 i art. 80 tej ustawy zostały wskazane expressis verbis w podstawie prawnej decyzji Burmistrza) w zw. z art. 7 oraz art. 6 k.p.a. Konstytucji RP, ale także uchybiało proceduralnym obowiązkom organu administracji: wyczerpującego wyjaśnienia i rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz prawidłowego, przekonującego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a.). Fakt, że kwestia niezasadności wskazanych w decyzji Burmistrza przesłanek odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, została dostatecznie zbadana i wykazana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO – a przy tym nie była przedmiotem sporu pomiędzy stronami niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego – zwalnia Sąd z konieczności przedstawienia tu bardziej szczegółowych rozważań w tej kwestii.
Nie ulega wątpliwości, że spór w kontrolowanej sprawie ogniskuje się wokół zasadności zastosowania przez SKO przepisu art. 138 § 2 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; przy czym przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organ II instancji zasadnie uznał, że w rozpoznawanej sprawie zachodziła konieczność zastosowania cytowanego przepisu. Jednakże argumentacja w tym zakresie zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wymaga pewnego uzupełnienia.
Należy mianowicie zauważyć, że w sytuacji gdy – tak jak w rozpoznawanej sprawie – organ pierwszej instancji wydał decyzję negatywną, odmawiającą określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia (a w istocie: odmawiającą zgody na jego realizację), to wydanie w takim przypadku przez organ odwoławczy decyzji pozytywnej (reformatoryjnej, przewidzianej w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) – jak tego w niniejszej sprawie domagała się Skarżąca – naruszałoby w istotnym stopniu zasadę ogólną dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), zakorzenioną w art. 78 Konstytucji RP, zgodnie z którym każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji, a wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. W analizowanym przypadku do wiążącego określenia katalogu środowiskowych uwarunkowań planowanego przedsięwzięcia doszłoby bowiem po raz pierwszy dopiero w decyzji organu odwoławczego – co byłoby równoznaczne z niedopuszczalnym pozbawieniem stron postępowania możliwości poddania tych ustaleń weryfikacji w administracyjnym toku instancji. Dostatecznego usprawiedliwienia dla takiej sytuacji nie może stanowić wzgląd na przywołaną w skardze zasadę ogólną szybkości postępowania administracyjnego (art. 12 k.p.a.), gdyż wynikające z niej dyrektywy sprawnego prowadzenia postępowania administracyjnego nie mogą prowadzić do uchylenia konstytucyjnych gwarancji wynikających z zasady dwuinstancyjności tego postępowania.
Niezależnie do tego Sąd podziela stanowisko SKO, że w kontrolowanej sprawie pozostał do wyjaśnienia zakres sprawy, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 138 § 2 zdanie pierwsze k.p.a.
W szczególności organ II instancji trafnie wskazał na istniejące istotne wątpliwości co do sposobu oraz prawidłowości ustalenia przez organ I instancji kręgu stron prowadzonego postępowania.
Jest poza sporem, że prawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania stanowi jeden z podstawowych obowiązków organu prowadzącego postępowanie administracyjne. Wynika to już z przepisu art. 61 § 4 k.p.a., w myśl którego o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Obowiązek zawiadomienia wszystkich osób będących stronami w sprawie jest jednym z najistotniejszych aspektów zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, statuowanej w art. 10 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Gwarancją realizacji tego prawa jest sankcja wzruszenia decyzji w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. z tego powodu, że "strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu". W świetle cytowanych regulacji nie może być wątpliwości, że organ administracji publicznej obowiązany jest każdorazowo z urzędu ustalić krąg stron danego postępowania, i to bez względu na to czy toczy się ono z urzędu, czy w trybie wnioskowym. Nawet w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, organ administracji nie może tylko jej gwarantować udziału w postępowaniu, lecz obowiązany jest ustalić, czy w danej sprawie mają prawnie chronione interesy również inne jednostki (por. wyrok NSA z 26.06.1998 r., I SA/Lu 684/97, LEX nr 34726).
Pojęcie strony postępowania administracyjnego określa, co do zasady, przepis art. 28 k.p.a., który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z uwagi na brak regulacji szczególnej, przepis ten znajduje zastosowanie także przy ustalaniu stron postępowania w sprawie o wydanie decyzji środowiskowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie podkreśla się, że pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a., może być w zasadzie wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku (por. wyrok NSA z 19.01.1995 r., I SA 1326/93, "Glosa" 1996, nr 1, poz. 5). Wskazany w tym przepisie interes prawny wyraża się bowiem w możliwości zastosowania normy prawa materialnego – zwykle administracyjnego, choć dopuszcza się także normy zaliczane do innych gałęzi prawa, zwłaszcza prawa cywilnego (np. art. 140 k.c.) – w konkretnej sytuacji konkretnego podmiotu prawa (por. wyrok NSA z 02.06.1998 r., IV SA 2164/97, LEX nr 43262). Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, indywidualny, aktualny i obiektywnie sprawdzalny oraz znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego (por. wyroki NSA: z 02.06.2000 r., I SA 1019/99, LEX nr 78926; z 17.04.2007 r., I OSK 755/06, CBOSA).
Powyższe reguły – w braku unormowań szczególnych – stosuje się także przy ustalaniu kręgu stron postępowania w sprawach środowiskowych. Także tu pojęcie "interesu prawnego" zakłada istnienie uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, gdyż interesem prawnym jest tylko interes chroniony prawem przedmiotowym powszechnie obowiązującym. Ujmując rzecz w pewnym uproszczeniu, stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia przepisu prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (zob. np. wyroki NSA: z 05.10.1998 r., II SA 1104/98, LEX nr 41301; z 27.09.1999 r., IV SA 1285/98, LEX nr 47898; z 29.03.2000 r., SA/Sz 69/99, CBOSA; z 12.07.2007 r., I OSK 1559/06, LEX nr 385385; z 07.07.2011 r., I OSK 1278/10, CBOSA). Od tak rozumianego interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, który znamionuje sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie, z określonych względów, zainteresowany w takim a nie innym rozstrzygnięciu sprawy, jednakże nie może on owego "zainteresowania" poprzeć przepisem prawa powszechnie obowiązującego. Dla stwierdzenia, iż dany podmiot winien być stroną postępowania, konieczne jest wskazanie normy prawnej, z jakiej wywodzi on ochronę swojego interesu w konkretnej sprawie.
Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowym oraz doktrynie, w myśl którego dla ustalenia stron postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – innych, niż wnioskodawca (verba legis: podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 73 ust. 1 u.u.i.ś.) – konieczne jest ustalenie terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Przy tym, jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z przepisów art. 72 ust. 2 pkt 1, art. 74 ust. 1 pkt 1 i art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b u.u.i.ś. wynika, że chodzi o każde oddziaływanie, a nie tylko takie, które przekracza określone normy (por. K. Gruszecki, Komentarz do art. 73 u.u.i.ś., LEX/el. 2013, uw. 4). Normy i ich ewentualne przekroczenia mają znaczenie dla treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie dla posiadania przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Stroną analizowanego postępowania jest więc właściciel (ewentualnie także inny podmiot mający prawo rzeczowe do) nieruchomości położonej na terenie objętym tak rozumianym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia (por. wyrok NSA z 15.05.2013 r., II OSK 108/12, CBOSA). Zasięg tego oddziaływania ustalany jest zasadniczo w oparciu o dane wynikające z raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (wyrok NSA z 29.01.2014 r., II OSK 2064/12, CBOSA).
Należy podkreślić, że, wbrew twierdzeniom skargi, aktualne orzecznictwo sądowe (a już zwłaszcza: "utrwalone") nie pozwala na sformułowanie zasady, jakoby przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach miały podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia. W każdym przypadku krąg stron takiego postępowania stanowi bowiem pochodną ustaleń co do obszaru oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, które to oddziaływanie może, oczywiście, w konkretnych przypadkach obejmować tylko nieruchomości bezpośrednio graniczące z terenem inwestycji, ale też, niewykluczone, że może obejmować nieruchomości również dalej położone, bądź, przeciwnie, zamykać się w całości w granicach nieruchomości obejmującej teren inwestycji. Nie ma w tym zakresie miejsca na żaden "automatyzm" ani formułowanie jakichkolwiek domniemań.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że organ I instancji nie wywiązał się z obowiązku prawidłowego wyjaśnienia kwestii kręgu stron przedmiotowego postępowania. Z uzasadnienia decyzji tego organu nie wynika bowiem, na jakiej podstawie uznał on za strony postępowania podmioty wyszczególnione w wykazie, do którego odesłano w rozdzielniku na s. 6 tej decyzji. Jeśli jest tak, jak twierdzi autor skargi, że są to podmioty dysponujące tytułami prawnymi do nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji, to takie określenie kręgu stron postępowania należy uznać za co najmniej przedwczesne – jako niepowiązane wyraźnie z uprzednim ustaleniem obszaru oddziaływania tej inwestycji. Wbrew twierdzeniom skargi, z przywołanych w niej fragmentów raportu nie wynika, jaki jest prawnie relewantny zasięg oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia – gdyż niezasadnie ograniczono się w nich tylko do analizy "bezpośredniego" zasięgu tego oddziaływania, co, jak już wyżej wskazano, nie znajduje oparcia w przepisach prawa ani w utrwalonym dorobku doktryny i orzecznictwa. Ponadto organ I instancji w toku prowadzonego przez siebie postępowania nie przeprowadził w tym zakresie niezbędnych czynności wyjaśniających – a przynajmniej nie dał im wyrazu w uzasadnieniu swej decyzji – w szczególności nie poczynił ustaleń co do granic obszaru oddziaływania planowanej inwestycji w prawidłowym, wyżej przedstawionym rozumieniu. W tym zakresie należy w pełni podzielić krytyczne uwagi zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Trafne okazały się również uwagi SKO co do innych, pozostałych do rozważenia w tej sprawie przez organ I instancji, kwestii. Uzupełniając w tym zakresie wywody uzasadnienia zaskarżonej decyzji należy zauważyć, że, wbrew wymogom płynącym z art. 77 § 1 art. 80 k.p.a., Burmistrz w ogóle nie zweryfikował prawidłowości i mocy dowodowej przedłożonego przez Spółkę raportu – co jest uchybieniem szczególnie doniosłym, zwłaszcza w kontekście licznych zarzutów formułowanych względem tego dokumentu, także w toku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, przez jego uczestników: Koło Łowieckie i Bractwo Kurkowe.
Należy podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest dokumentem prywatnym, podlegającym ocenie właściwych organów administracji (por. nadal aktualny wyrok NSA z 23.02.2007 r., II OSK 363/06, CBOSA; por. też K. Gruszecki Komentarz do art. 66 u.u.i.ś., LEX/el. 2013, uw. 2). Innymi słowy, raport nie jest opinią biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a., lecz ma status dokumentu prywatnego będącego ekspertyzą rzeczoznawcy, a w istocie – przedstawieniem własnego poglądu przez stronę (tu: wnioskodawcę / inwestora), przy zaakcentowaniu, że pogląd ów odpowiada stanowisku rzeczoznawcy (por.: K. Knoppek, Dokument w procesie cywilnym" Poznań 1993, s. 107–108; T. Ereciński [w:] K.p.c. Komentarz, Warszawa 2009, t. 1, s. 712 uw. 15 i s. 758 uw. 18). W każdym przypadku przedłożony przez inwestora raport wchodzi w skład materiału dowodowego sprawy – jest dowodem z dokumentu – i jak każdy inny dowód podlega regułom postępowania dowodowego, w tym swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 k.p.a.
Ponadto należy zauważyć, że organ I instancji nie zweryfikował także w żaden sposób stanowisk wyrażonych przez organy współdziałające w tej sprawie (RDOŚ i PPIS) – co jest tym bardziej istotne, że organy te generalnie pozytywnie odniosły się do zamiaru Spółki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Wypada podkreślić, że wynikający z art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 u.u.i.ś. obowiązek organu prowadzącego postępowanie (główne) w sprawie środowiskowych uwarunkowań (tu: Burmistrza) "wzięcia pod uwagę wyników uzgodnień i opinii" organów z nim współdziałających (tu odpowiednio: RDOŚ i PPIS), nie oznacza obowiązku wydania, w każdym przypadku uzyskania pozytywnych uzgodnień i opinii, pozytywnej decyzji środowiskowej. W szczególności nawet pozytywne postanowienie regionalnego dyrektora ochrony środowiska uzgadniające realizację danego przedsięwzięcia nie obliguje organu prowadzącego postępowanie główne do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – jeżeli ten ostatni organ, z uzasadnionych przyczyn, nie akceptuje któregokolwiek z istotnych ustaleń lub warunków określonych w postanowieniu organu uzgadniającego (por. wyrok WSA z 30.06.2011 r., IV SA/Po 1027/10, CBOSA). W każdym jednak przypadku organ występujący o uzgodnienie powinien następnie dokonać weryfikacji stanowiska organu współdziałającego, gdyż to on ponosi ostateczną odpowiedzialność za końcowy wynik postępowania, a zatem również za warunki przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (por. K. Gruszecki, Komentarz do art. 77 u.u.i.ś., LEX/el. 2013, uw. 4; podobnie wyrok WSA z 21.10.2010 r., II SA/Po 411/10, CBOSA). Ponadto powinien swoje stanowisko w tym względzie przedstawić i należycie uzasadnić w motywach wydawanej decyzji; tym bardziej w sytuacji, gdy – tak jak w rozpoznawanej sprawie – podejmuje rozstrzygnięcie krańcowo odmienne od wynikającego z uzgodnień i opinii organów współdziałających.
W kontrolowanej sprawie organ I instancji powinnościom tym nie uczynił zadość.
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło