I OSK 2506/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-07-19

Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Jolanta Sikorska, Elżbieta Kmiecik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość rolna, która jest faktycznie użytkowana rolniczo, może zostać nabyta z mocy prawa przez gminę na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, jeśli w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego była przeznaczona na cele techniczno-produkcyjne?
Ratio decidendi
Nieruchomość rolna może zostać nabyta z mocy prawa przez gminę na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa tylko wtedy, gdy spełnia dwie przesłanki: jest nieruchomością rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego ORAZ jest położona na obszarze przeznaczonym w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Sam fakt faktycznego użytkowania nieruchomości rolniczo nie jest wystarczający, jeśli plan zagospodarowania przestrzennego przewidywał dla niej inne przeznaczenie.
Stan faktyczny
Gmina ubiegała się o stwierdzenie nabycia z mocy prawa nieruchomości Skarbu Państwa, która była faktycznie użytkowana rolniczo. Organy administracji odmówiły, wskazując, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przeznaczał tę nieruchomość na cele techniczno-produkcyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę gminy, a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od tego wyroku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia NSA Jolanta Sikorska sędzia del. WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Justyna Stępień po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Miasta [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 3062/13 w sprawie ze skargi Miasta [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nabycia własności nieruchomości oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 3062/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Miasta [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2013 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2010 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę [...] z dniem 1 lipca 2000 r. nieodpłatnie nieruchomości Skarbu Państwa położonej w W. przy ulicy Z., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 1, w obrębie [...], o powierzchni 517 m ², KW [...]. Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], odmówiono stwierdzenia nabycia przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem 1 lipca 2000 r. nieodpłatnie własności nieruchomości Skarbu Państwa, położonej w W. przy ulicy Z., uregulowanej w KW [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 1 w obrębie [...], o powierzchni 517 m ². W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, że stosownie do treści art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1700, ze zm.) nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na rzecz gminy następuje tylko wtedy, gdy nieruchomość rolna przeznaczona jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta [...] z dnia [...] września 1992 r., Nr [...], wynika natomiast, że w dniu 1 lipca 2000 r. działka ewidencyjna nr 1 położona była w strefie oznaczonej symbolem TP-44, tj. strefie o funkcjach techniczno-produkcyjnych. Tym samym sporna działka nie spełniała wszystkich przesłanek niezbędnych do jej komunalizacji w trybie ww. przepisu. Z treścią powyższej decyzji nie zgodziło się Miasto [...] wnosząc odwołanie, w którym podniosło, że działka, o której nabycie wnioskowało zarówno w dniu 1 lipca 2000 r., jak i obecnie użytkowana jest rolniczo. W rejestrze ewidencji gruntów teren ten stanowił grunt orny sklasyfikowany jako RIVa, który nie został wyłączony z rolniczej klasyfikacji gleboznawczej. W uzasadnieniu odwołania wskazało także na definicję nieruchomości rolnej zawartą w Kodeksie cywilnym, dodając, iż obecnie dla przedmiotowego terenu brak jest obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...], a z postanowień studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] wynika, że działka nr 1 znajduje się w obszarze [...], tj. terenów zieleni urządzonej. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2013 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, przytoczył treść art. 1 oraz art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Uzasadniał, że z przepisu art. 1 ww. ustawy wynika, iż nieruchomościami rolnymi w rozumieniu tej ustawy są nieruchomości zdefiniowane w przepisach Kodeksu cywilnego i położone jednocześnie na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarski rolnej. Tylko więc nieruchomości spełniające te warunki podlegają komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 13 powołanej ustawy. Z akt sprawy wynika natomiast, że z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta [...] z dnia [...] września 1992 r., w dniu [...] lipca 2000 r. działka ewidencyjna nr 1 położona była w strefie oznaczonej symbolem TP-44 - strefa o funkcjach techniczno-produkcyjnych, czyli nie była przeznaczona na cele gospodarki rolnej. Podał organ odwoławczy, że działka nr 1 jest nieruchomością rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego jednak, aby mogła stać się własnością gminy musi spełniać obie przesłanki z art. 1 pkt 1 ustawy. Odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdził organ drugiej instancji, że w sprawie decydujące znaczenie ma treść art. 13 ust. 2 oraz art. 1 pkt 1 ustawy, a nie faktyczny sposób wykorzystywania przedmiotowej nieruchomości. Przedmiotem nabycia może być jedynie mienie określone w art. 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, zdefiniowane w Kodeksie cywilnym i położone na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Tych warunków nie spełnia natomiast przedmiotowa działka nr 1. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Miasto [...] domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 13 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta [...], zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 28 września 1992 r. ([...]) działka nr 1, obrębu [...], znajdowała się na dzień 1 lipca 2000 r. w obszarze TP-44, tj. strefie o funkcjach techniczno-produkcyjnych. Zdaniem skarżącego, sam fakt przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania nieruchomości na inne niż rolnicze cele nie wyklucza stwierdzenia, że nieruchomość ta nie spełnia wszystkich przesłanek niezbędnych do jej komunalizacji. Przywołując przepis art. 461 Kodeksu cywilnego skarżący podniósł, że przedmiotowy teren w dniu 1 lipca 2000 r., jak i obecnie użytkowany jest rolniczo i nigdy nie zmienił przeznaczenia na przewidziane w zapisach ww. planu miejscowego. Dodał, że na przedmiotowej działce brak jest jakiejkolwiek zabudowy oraz infrastruktury, a z danych z ewidencji gruntów ww. teren stanowił grunt orny sklasyfikowany jako RIVa, który nie został wyłączony z rolniczej klasyfikacji gleboznawczej. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 3062/13, oddalił skargę Miasta [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2013 r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2010 r. Sąd I instancji przyjął za prawidłowe i stanowiące podstawę wyrokowania ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organy administracji, tj. że na dzień 1 lipca 2000 r. sporna nieruchomość nie spełnia przesłanek, o których stanowi przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1700, ze zm.) Z miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta [...] z dnia [...] września 1992 r. ([...]) wynika, że w dniu 1 lipca 2000 r. działka ewidencyjna nr 1 położona była w strefie oznaczonej symbolem TP-44, tj. strefie o funkcjach techniczno-produkcyjnych. Tym samym sporna nieruchomość nie spełniała wszystkich przesłanek niezbędnych do jej komunalizacji w trybie ww. przepisu. Uzasadniał Sąd, że uwzględniając przepis art. 1 i art. 13 ust. 2 ustawy znaczenie dla rozstrzygnięcia miało to, czy przedmiotowa nieruchomość w dniu 1 lipca 2000 r. była nieruchomością rolną w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji uznał Sąd, że zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odpowiada prawu, gdyż sporna nieruchomość nie podlegała reżimowi art. 13 ust. 2 ustawy. Nie spełniała bowiem ona niezbędnej przesłanki formalnej, która pozwalałaby na zakwalifikowanie jej jako nieruchomości rolnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy. Argumentował Sąd, że aby możliwe było stwierdzenie nabycia przez Gminę [...] nieruchomości oznaczonej jako działka 1 na podstawie przepisu art. 13 ust. 2 ustawy sporna nieruchomość winna w dacie 1 lipca 2000 r. jednocześnie spełniać przesłankę faktyczno-funkcjonalną i przesłankę formalną, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy, której nie spełnia. Dodał Sąd, że z pisma Prezydenta Miasta [...] z dnia 3 kwietnia 2003 r., [...] wynika, że w obszarze TP-44 preferuje się utrzymanie i lokalizowanie funkcji obsługi technicznej miasta (Ustalenia podstawowe dla obszaru TP-44). Zauważył nadto Sąd, że plan ustala sukcesywne ograniczanie gruntów upraw polowych, ogrodniczych i wypasów na terenach rolnych w granicach administracyjnych miasta poprzez preferencje przekształceń w obszarze strefy zainwestowania o symbolu TP, a także wskazuje obszar o symbolu TP jako obszar funkcjonalny zainwestowania miejskiego. W obszarze tym grunty rolne uzyskały zgodę na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze (Ustalenia ogólne Nr 34 dotyczące gruntów ornych, łąk, pastwisk i ogrodów działkowych - lit. A i B). Argumentował nadto Sąd, że dla niniejszej sprawy nie miało znaczenia to, że plan miejscowy, zatwierdzony uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] września 1992 r., w dacie wydawania zaskarżonej decyzji już nie obowiązywał. Decyzja komunalizacyjna, o której mowa w art. 13 ust. 4 ustawy ma charakter deklaratoryjny, stwierdza bowiem nabycie przez gminę nieruchomości rolnej z mocy samego prawa z dniem 1 lipca 2000 r. i stąd też mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi. W wniesionej skardze kasacyjnej Miasto [...], działając na podstawie art. 174 P.p.s.a., zarzuciło wyrokowi naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 133 zd. 1 P.p.s.a. poprzez nieuprawnione wywiedzenie z dokumentów, że nieruchomość o nr ewid. 1, położona w W., stanowiąca działkę ewidencji nr 1, obręb [...], o powierzchni 517 m ², KW [...], nie spełnia przesłanek wynikających z art. 1 pkt 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa; naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, tj. art. 1 pkt 1 ustawy poprzez przyjęcie, że jedynie nieruchomość przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego mogła być przedmiotem komunalizacji w myśl art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący kasacyjnie podniósł, że przedstawione dokumenty były wystarczające do uznania, że nieruchomość o nr ewid. 1, z obrębu [...], położona w W. może być uznana za nieruchomość rolną w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa. Dowodził, że błędne było stanowisko Sądu, iż niemożliwa jest komunalizacja tej nieruchomości, bowiem z informacji z rejestru gruntów wynika, że sporny grunty sklasyfikowany został jako RIVa, zaś z wypisu i wyrysu z mapy ewidencyjnej, że na dzień 1 lipca 2000 r. nieruchomość była nieruchomością rolną, a plan nie zmienił jej przeznaczenia. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego podniósł skarżący kasacyjnie, że nie ulega wątpliwości, iż przedmiotowa działka spełnia kryteria nieruchomości rolnej stawiane przez art. 461 K.c. zarówno w dniu 1 lipca 2000 r., jak i obecnie, gdyż użytkowana jest rolniczo i takie przeznaczenie gruntu nie zostało zmienione pomimo zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, istotne jest faktyczne wykorzystanie nieruchomości, nie zaś jej przeznaczenie w planie. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm. – obecnie Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania, które są enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. W przedmiotowej sprawie nie występują żadne z wad wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przed Sądem I instancji. Dodać należy nadto, że zgodnie z treścią art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Podstawy kasacyjne złożonej skargi kasacyjnej oparte zostały na zarzutach naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisów postępowania, tj. art. 133 § 1 zd. 1 P.p.s.a. oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 1014, ze zm.), zwanej dalej ustawą. W przypadku przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności rozpoznaje zasadniczo ostatni z wymienionych zarzutów. Dopiero bowiem po dokonaniu oceny, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym zachowana została procedura możliwym jest czynienie ocen o prawidłowości zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego. Dokonując zatem kontroli prawidłowości zapadłego przez WSA w Warszawie wyroku w kontekście podniesionych zarzutów w skardze kasacyjnej stwierdzić należy, że nie jest usprawiedliwiona procesowa podstawa kasacji, tj. naruszenia art. 133 § 1 zd. 1 P.p.s.a. Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 zd. 1 P.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. W orzecznictwie NSA przyjmuje się, że Sąd I instancji narusza obowiązek określony w art. 133 § 1 P.p.s.a. przeprowadzając kontrolę legalności zaskarżonego aktu administracyjnego w taki sposób, który doprowadza do przedstawienia przez ten sąd sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w jej aktach i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym. Rzeczą sądu - kontrolującego legalność zaskarżonej decyzji administracyjnej - jest ocenić, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, tj. wynikającego z akt sprawy i czy w świetle istniejącego wówczas stanu prawnego podjęte przez organ rozstrzygnięcie sprawy jest zgodne z obowiązującym prawem. Nie jest natomiast naruszeniem art. 133 § 1 P.p.s.a. odmowa zaakceptowania przez Sąd I instancji, jako niezgodnej z przepisami postępowania, oceny materiału dowodowego oraz odmowa przyjęcia za prawidłowe ustaleń będących konsekwencją tej oceny (por. wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt I GSK 1377/13; wyrok NSA z dnia z dnia 6 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1648/13 – http://www.orzeczenia.gov.pl). Inaczej mówiąc orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jej wydania, a przepis art. 133 § 1 P.p.s.a nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. byłby zasadny, gdyby sąd wojewódzki dokonał wadliwie własnych ustaleń faktycznych, pomijając materiał dowodowy zgromadzony przez orzekające w sprawie organy. Sytuacja taka nie wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Sąd I instancji uznał za prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organy administracji i przyjął, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wymaga uzupełnienia umożliwiając wydanie wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji nie naruszył art. 133 § 1 P.p.s.a., ponieważ orzekał na podstawie materiałów znajdujących się w aktach sprawy, a zgromadzonych przez organy w toku całego postępowania administracyjnego. Kompletności materiału dowodowego w sprawie nie kwestionuje zresztą i sam skarżący kasacyjnie. Podkreślenia wymaga natomiast, że autor skargi kasacyjnej formułując zarzut naruszenia art. 133 § 1 zd. 1 P.p.s.a. podważa w istocie ustalenia organów, które zostały zaakceptowane przez Sąd I instancji, akcentując okoliczności, które w jego ocenie winny prowadzić do odmiennych wniosków niż poczynione w sprawie, a wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego. Zaakceptowanie przez Sąd, jako zgodnej z przepisami postępowania, oceny materiału dowodowego dokonanej przez organ oraz przyjęcie za prawidłowe ustaleń będących konsekwencją tej oceny, nie może stanowić jego naruszenia, nawet gdyby stanowisko Sądu było w tym zakresie błędne (por. m.in. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt I GSK 806/10 - LEX nr 744881). W przedmiotowej sprawie Sąd na podstawie całego zgromadzonego materiału dowodowego, rozstrzygając w granicach danej sprawy, po zbadaniu legalności zaskarżonej decyzji i ocenie jej zgodności z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego, wyprowadził trafne wnioski. Sąd nie wyszedł przy tym poza materiał dowody zgromadzony w sprawie, a dokonana jego ocena nie budzi wątpliwości. Odmienna ocena zgromadzonego materiału dowodowego czyniona przez skarżącego kasacyjnie nie znajduje uzasadnienia, gdyż przyjętym przez organy ustaleniom stanu faktycznego i uznanym przez Sąd I instancji za prawidłowe nie można zarzucić wadliwości, czy też niekompletności. Zresztą skarżący kasacyjnie takiego zarzutu nie podnosi, akcentując i nadając jedynie znaczenie prawne faktycznemu sposobowi użytkowania spornej nieruchomości, przy pominięciu treści przepisu art. 1 pkt 1 ustawy co do niezbędności spełnia przez sporną nieruchomość przesłanek, o których mowa w tym przepisie. Za nieusprawiedliwioną uznać należy również materialną podstawę skargi kasacyjnej. W sprawie ma zastosowanie norma art. 1 pkt 1 i art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2012 r. poz. 1187, ze zm. – obecnie Dz. U. z 2015 r. poz. 1014), zwanej nadal ustawą, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji, tj. [...] października 2013 r. Zarzut niewłaściwego zastosowania art. 1 pkt. 1 jest bezzasadny. Naruszenie prawa materialnego może wystąpić w dwojakiej postaci, tj. przez błędną jego wykładnię lub poprzez niewłaściwe zastosowanie zachodzące w sytuacji wadliwego wyboru normy prawnej do ustalonego prawidłowo stanu faktycznego lub wadliwej subsumpcji, tj. wadliwego podciągnięcia ustalonego stanu faktycznego pod przepis prawny i wadliwym określeniu skutków prawnych wynikających z tego przepisu. Sąd I instancji, w ślad za organami zastosował przepis art. 13 ust. 2 ustawy poprzez zbadanie, czy zachodzą przesłanki hipotezy w nim zawartej, a następnie trafnie odmówił zastosowania tej normy. Określonym w art. 13 ust. 2 ustawy warunkiem materialnym przejścia z mocy prawa własności nieruchomości na rzecz gminy było spełnianie przez nieruchomość kryteriów nieruchomości rolnej, w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy. Odczytanie treści tego pojęcia należy rozpocząć od uwagi, że regulacja art. 13 ust. 2 zawiera postanowienia odnoszące się do tych nieruchomości, które nie zostały przejęte przez Agencję w terminie do dnia 30 czerwca 2000 r. W związku z tym, zauważyć trzeba, że art. 13 ust. 1 stanowi o dacie przejęcia przez Agencję mienia, o którym mowa w art. 1 i 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Niezależnie od tego odesłania, skoro art. 1 ustawy wskazuje na zakres przedmiotowy ustawy, to regulacja art. 13 ust. 2 nie może od tego zakresu abstrahować (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1139/11; wyrok NSA z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt II OSK 1716/14 – http:www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Art. 1 pkt 1 ustawy, reguluje zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa w odniesieniu do nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych. Przytoczony przepis zawiera dwie przesłanki pozytywne i jedną negatywną zakwalifikowania nieruchomości jako rolnej. Przepisem tym wymagane jest by stanowiła ona nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego i była położona na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Nie może to być natomiast nieruchomość znajdująca się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych. Od razu wskazać można jako okoliczność bezsporną, że sporna działka nie znajdowała się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych. Przesłanka negatywna określona w art. 1 pkt 1 in fine ustawy nie ma więc dla dalszych rozważań żadnego znaczenia. Za prawidłowe należy uznać stanowisko Sądu I instancji, według którego odesłanie do Kodeksu cywilnego prowadzi do zastosowania art. 461 k.c. Spełnianie przez nieruchomość warunków pojęcia nieruchomości rolnej zdefiniowanego w art. 461 k.c. nie oznacza jednak, że w każdym przypadku nieruchomość rolna objęta jest zakresem przedmiotowym ustawy. Konieczne jest, o czym już była mowa, położenie nieruchomości na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Nie ulega wątpliwości, że wymóg ten w niniejszej sprawie nie jest spełniony, gdyż nawet skarżący kasacyjnie nie kwestionuje faktu, że miejscowy plan ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] zatwierdzony uchwałą Rady Miasta [...] z dnia [...] września 1992 r. ([...]) przewidywał w dniu 1 lipca 2000 r., że działka ewidencyjna nr 1 położona jest w strefie oznaczonej symbolem TP-44, tj. strefie o funkcjach techniczno-produkcyjnych. Nieruchomość nie była więc przeznaczona w planie na cele gospodarki rolnej. W świetle powyższego nieuprawnione jest twierdzenie skarżącego kasacyjnie, że przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki z art. 1 pkt 1 ustawy. To czy przedmiotowa nieruchomość była i jest nadal wykorzystywana rolniczo nie mogło być przedmiotem ustaleń organów w tej sprawie, gdyż nie była to okoliczność niezbędna i konieczna do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i zastosowania normy art. 1 pkt 1 ustawy. Jak już wskazano wyżej, organy w przedmiotowej sprawie zobowiązane było ustalić czy sporna nieruchomość na dzień 1 lipca 2000 r. spełniała warunek nieruchomości rolnej w rozumieniu art. 461 Kodeksu cywilnego i ten warunek spełniła oraz czy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego położona była ona na obszarze przeznaczonym na cele gospodarki rolnej. Tego ostatniego warunku nieruchomość nie spełniała i stąd też Sąd I instancji słusznie uznał, że wpisanie w ewidencji gruntów spornej nieruchomości jako rolnej oraz faktyczne jej rolne wykorzystywanie nie miało znaczenia w sprawie, ponieważ nie przesądzało o jej przeznaczeniu w planie zagospodarowania przestrzennego. Faktyczne wykorzystanie spornej nieruchomości nie stanowiło warunku ustawowego uznania jej za nieruchomość rolną w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy i dlatego dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy nie miała znaczenia okoliczność w jaki sposób faktycznie jest wykorzystana ta nieruchomość. Obowiązujące przepisy nie wypowiadały się w tej materii. Ze względów podniesionych powyżej, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło