II SAB/Kr 102/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWA Mariusz Kotulski (spr.) SWSA Krystyna Daniel SWSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.Z. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. do wydania w terminie 14 dni aktu lub dokonania czynności w przedmiocie wniosków z dnia 11 września 2015r. oraz 8 kwietnia 2016r; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącego D.Z. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. We wniosku z dnia 8 kwietnia 2016 r., złożonym drogą elektroniczną z adresu: [email protected], zwrócono się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie na wskazany adres e-mail wydanych, w okresie od dniach od 1 września 2015 r. do 31 marca 2016 r., decyzji administracyjnych, ewentualnie o wskazanie linku do właściwej zakładki BIP, gdzie można te decyzje znaleźć. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. , pismem z dnia 13 kwietnia 2016 r., przesłanym w dniu 13 kwietnia 2016 r. na podany adres e-mailowy, wezwało wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez podanie imienia i nazwiska pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. Wobec braku odpowiedzi na wezwanie organu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. w piśmie z dnia 5 maja 2016 r., przesłanym na adres e-mailowy, poinformowało wnioskodawcę o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Wiadomość ta została wyświetlona na komputerze odbiorcy w dniu 6 maja 2016 r. Pismem z dnia 7 maja 2016 r., D.Z. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. , wnosząc o: 1) zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 11 września 2015 r. oraz z 8 kwietnia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku; 2) uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i odstąpienie od wymierzenia podmiotowi obowiązanemu grzywny na postawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a.; 3) umożliwienie stronie skarżącej przed wydaniem orzeczenia w sprawie (niezależnie od trybu) sporządzenie i złożenia repliki na odpowiedź na skargę, jeśli z treści odpowiedzi na skargę wynikać będzie, że organ skargi nie uzna; 4) zasądzenie od podmiotu obowiązanego zwrotu kosztów postępowania: a) w przypadku wyznaczenia rozprawy i rozpoznania sprawy w trybie zwykłym w łącznej kwocie 1083 zł i 20 gr, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego wg norm przepisanych w wysokości dwukrotności stawki minimalnej (480 zł) określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, wpisu od skargi (100 zł), opłaty skarbowej od odpisu pełnomocnictwa (17 zł), kosztów korespondencji pocztowej (4,20 zł), opłat bankowych za wykonane przelewy (2 x 1 zł), opłaty skarbowej oraz wpisu od skargi. b) w przypadku rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym w łącznej kwocie 603 zł i 20 gr, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego wg norm przepisanych w wysokości stawki minimalnej (480 zł) określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, wpisu od skargi (100 zł), opłaty skarbowej od odpisu pełnomocnictwa (17 zł), kosztów korespondencji pocztowej (4,20 zł), opłat bankowych za wykonane przelewy (2 x 1 zł), opłaty skarbowej oraz wpisu od skargi. W dalszej części skargi skarżący uzasadnił swoje stanowisko, podnosząc, że w żadnym z wysłanych do niego przez SKO pism nie została udzielona wnioskowana informacja. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. , wniosło o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ w pierwszym rzędzie wskazał, że do Samorządowego Odwoławczego w T. nie wpłynęła poczta nadana ze skrzynki internetowej działającej pod adresem: [email protected] w dniu 11 września 2015 r. Brak jest takiego listu w skrzynce odbiorczej Kolegium. Z tych też względów Kolegium nie może odnieść się do treści tego wniosku i tym samym brak jest podstaw, aby zasadnym było przyjęcie bezczynności w sprawie wywołanej tym wnioskiem. Wniosek z dnia 11 września 2015 r., załączony do skargi, nie wpłynął do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. Podniesiono również, że skarżący nie wykazał, iż faktycznie wysłał podanie z dnia 8 kwietnia 2016 r. ze skrzynki internetowej działającej pod adresem: [email protected]. Skrzynkę internetową na ogólnie dostępnym portalu [....] może założyć każdy i w zasadzie w dowolnej ilości. Skarżący nie wykazał, że jest dysponentem tego adresu e-mail. Samo załączenie podania nie dowodzi, że jego uprzednim nadawcą był D.Z. Zdaniem Kolegium, skarżący powinien wykazać, że wysyłał podanie z konkretnego adresu e-mail, i że to jest właśnie to podanie, które datowane jest na dzień 8 kwietnia 2016 r. Wniosek o oddanie skargi podyktowany jest tym, że SKO z zachowaniem terminu podjęło czynności w sprawie. Powołując się na poglądy sądów administracyjnych, organ administracyjny przyjął, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej, co obligowało SKO do wezwania wnioskodawcy o wykazanie szczególnej istotności dla interesu publicznego. Dalej SKO wyjaśniło, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy k.p.a. Wobec nieuzupełnienia przez skarżącego braku formalnego SKO zastosowało regulację przewidzianą w k.p.a. w zakresie wymogów formalnych wniosku oraz trybu uzupełnienia tych wymogów, co w rezultacie doprowadziło do pozostawienia podania skarżącego bez rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: | | |Skarga okazała się zasadna. | |Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. | |718 z późn. zm., zwanej w dalszej części również: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne | |obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność. W takich przypadkach kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w | |sytuacji, gdy organ administracji, względnie inny podmiot zobowiązany do określonego działania, miał obowiązek podjąć działanie w danej formie | |w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, przez które akt nie został podjęty lub | |czynność nie została dokonana, jak również czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. | |Przechodząc już do okoliczności rozpoznawanej sprawy przypomnienia wymaga, że skarga wniesiona w przedmiotowej sprawie dotyczy zarzutu | |bezczynności SKO w T. w kwestii rozpatrzenia wniosku, który w dniu 8 kwietnia 2016 r. wpłynął na adres poczty elektronicznej organu z adresu | |poczty elektronicznej: [email protected] w zakresie udostępnienia informacji dotyczących decyzji wydanych przez organ za okres od 1 września | |2015 r. do 31 marca 2016 r., ewentualnie o wskazanie linku do właściwej zakładki BIP organu, gdzie można treść tych decyzji znaleźć. | |W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia 13 kwietnia 2016 r. SKO (zwane dalej również organem) zwróciło się do nadawcy wniosku o podanie | |danych, które pozwolą na określenie podmiotu, wobec którego mają być podjęte czynności związane z realizacją wniosku (imię i nazwisko, nazwa | |oraz firma), wyznaczając w tym celu siedmiodniowy termin. | |Podniesiona w skardze kwestia bezczynności organu administracyjnego była już przedmiotem oceny w innej sprawie skarżącego na tle tożsamego | |stanu faktycznego i stanu prawnego – w wyroku z dnia 13 czerwca 2016r., sygn. akt II SAB/Op 35/16, w którym WSA w O. stwierdził bezczynność | |Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni | |podziela prezentowane w nich stanowisko oraz argumentację, dlatego też posłuży się nią uzasadniając swoje rozstrzygnięcie. | |W świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., nie budzi wątpliwości, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. , będąc organem władzy publicznej jest | |obowiązane do udzielenia informacji publicznej. Rozważając natomiast, czy żądane informacje mieszczą się w pojęciu informacji publicznej | |podlegającej udostępnieniu na podstawie u.d.i.p. wyjaśnić należy, że pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 | |u.d.i.p., zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Poza sporem jest to, że żądane we wniosku z 8 | |kwietnia 2016 r. informacje, jako bezpośrednio związane z działalnością i funkcjonowaniem Kolegium, są informacjami publicznymi, w związku z | |czym organ zobowiązany był do ich udzielenia w ustawowym terminie. | |Przechodząc do kluczowej w rozstrzyganej sprawie kwestii, WSA w Krakowie nie poparł zawartej odpowiedzi na skargę argumentacji, że brak danych | |identyfikujących nadawcę wniosku z 8 kwietnia 2016r. wysłanego z adresu mailowego [email protected], uniemożliwił udostępnienie żądanych | |informacji. | |Zgodzić się bowiem należy z poglądem zawartym w prawomocnym wyroku WSA w Krakowie z dnia 7 kwietnia 2014r., sygn. akt II SAB/Kr 13/14 w którym | |Sąd stwierdził, że w ustawie o dostępie do informacji publicznej brak jest wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku, poza utrwaleniem| |go w formie pisemnej, przy czym za wniosek pisemny uznawać także należy przesłanie zapytania pocztą elektroniczną, zaś wobec braku konieczności| |pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, wniosek taki może nawet nie zawierać podpisu, o ile możliwa jest jego realizacja w oparciu o samą treść | |wniosku. Stanowisko powyższe nawiązuje do poglądów wyrażonych przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z: 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08;| |30 listopada 2012 r., I OSK 1991/12. Podobny pogląd zawarty został też w wyroku z 14 września 2012 r., I OSK. | |Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając wyżej opisane stanowisko Sądu I instancji w wyroku z dnia 28 sierpnia 2015r., sygn. akt I OSK 1808/14| |wskazał, że: "wniosek, chociaż sformułowany lakonicznie i niepodpisany, nie pozostawiał wątpliwości co do zakresu żądania dotyczącego | |udzielenia informacji o realizacji zadań publicznych, przy czym wnioskodawca podał swój adres elektroniczny oraz alternatywny adres pocztowy w | |celu umożliwienia załatwienia wniosku." | |Podsumowując, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się uwagę, że w u.d.i.p. brak jest wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych | |wniosku. Wniosek taki może zatem przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny co jest jego przedmiotem. W tym kontekście za | |wniosek pisemny uznać należy m.in. przesłanie zapytania pocztą elektroniczną i to nawet w sytuacji, w której do autoryzacji tego zapytania nie | |zostanie użyty bezpieczny podpis elektroniczny. Pogląd ten uzasadniony jest brakiem konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, a to z | |tego względu, że żądając udostępnienia informacji publicznej nie musi się on wykazać jakimkolwiek interesem prawnym lub faktycznym, aby | |informację taką otrzymać. Także cel u.d.i.p. oraz regulacja zawarta w jej art. 10 ust. 2, przewidująca że informacja publiczna, która może być | |niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku, uzasadnia wywód, iż postępowanie w sprawie | |udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone. Z tego też względu brak podpisu na wniosku o udostępnienie informacji | |publicznej nie stanowi co do zasady jego braku formalnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt I | |OSK 1277/08; z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1991/12; z dnia 14 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1013/12; oraz wyroki Wojewódzkich| |Sądów Administracyjnych w Olsztynie z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Ol 166/12; w Warszawie z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt | |II SAB/Wa 450/12 – dostępne jak wyżej). | |Wniosek spełniający powyżej wskazane wymogi wszczyna postępowanie w sprawie, jednakże na tym etapie w postępowaniu tym nie znajdują jeszcze | |zastosowania przepisy K.p.a. Wniosek ten jest zatem złożony skutecznie i wywołuje określone w u.d.i.p. skutki prawne, czyli powinien podlegać | |rozpatrzeniu. | |Na gruncie regulacji zawartych w u.d.i.p. istotne staje się bowiem wyróżnienie dwóch postępowań o różnym charakterze i mających za przedmiot | |odmienne sprawy administracyjne. Ważny przy tym jest fakt, czy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w ogóle zamierza | |informacji tej udzielić, czy w grę wchodzi informacja publiczna przetworzona, czy podmiot zobowiązany zamierza obciążyć wnioskodawcę kosztami | |jej udostępnienia oraz czy w grę nie wchodzi odmowa udzielenia informacji. Ma to związek z formą zakończenia danego postępowania i przepisami, | |które znajdą wówczas zastosowanie. | |Jeżeli organ dysponuje żądaną informacją publiczną i zamierza ją udostępnić bez opłat, to w postępowaniu tym nie mają w ogóle zastosowania | |przepisy K.p.a., bowiem informacja publiczna jest wtedy po prostu udostępniana, co przybiera postać czynności materialno-technicznej. Dla | |wszczęcia takiego postępowania wystarczy wniosek ustny bądź złożony w innej niesformalizowanej formie, wniosek ten nie musi być poparty żadnym | |uzasadnieniem ani wskazaniem szczególnego interesu. | |Z powyższych względów nie można zgodzić się z SKO w T. , że wezwanie skarżącego o podanie danych było zasadne, a z uwagi na brak odpowiedzi | |pozostawienie wniosku bez rozpoznania prawidłowe. W tych okolicznościach sprawy, w ocenie Sądu, trzeba przyjąć, że wniosek skarżącego | |skierowany do SKO w dniu 8 kwietnia 2016 r. nie został rozpatrzony przez organ w ustawowym 14-dniowym terminie, który upływał odpowiednio w | |dniu 22 kwietnia 2016 r. W zakreślonym terminie organ nie udzielił odpowiedzi, dlatego skarga powinna zostać uwzględniona. Rozpoznając sprawę | |ze skargi na bezczynność, Sąd zobowiązany jest jednak uwzględnić stan faktyczny w chwili orzekania, a więc to, że organ nie przesłał | |wnioskowanych informacji. Podkreślenia wymaga, że celem skargi na bezczynność organu jest zobowiązanie podmiotu do wydania określonego aktu lub| |dokonania czynności, więc w zaistniałej sytuacji - z uwagi na nieudzielenie żądanych informacji - poprzez zobowiązywanie Samorządowe Kolegium | |Odwoławczego w T. do udzielenia informacji publicznej, o czym orzeczono w pkt I wyroku. | |Skoro, jak wykazano wcześniej, na dzień złożenia skargi organ nie udzielił informacji publicznej żądanej w złożonych wnioskach, to dopuścił się| |bezczynności w udostępnieniu żądanych informacji publicznych, o czym z kolei orzeczono w pkt II wyroku, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 | |P.p.s.a. | |W ocenie Sądu, bezczynność ta nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 3 wyroku, na podstawie art. 149 § 1a| |P.p.s.a. W niniejszej sprawie nie zachodzi przypadek oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, czy też lekceważenia | |wniosku skarżącego i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego | |wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. W rozpoznawanej sprawie bezczynność organu wynikała z błędnej wykładni | |przepisów u.d.i.p., polegającej na wadliwym przyjęciu, że skoro wniosek skarżącego nie zawierał danych w postaci imienia i nazwiska | |wnioskodawcy, to niemożliwe było jego rozpoznanie. Nadto organ administracyjny udzielił odpowiedzi na wniosek z dnia 8 kwietnia 2016r. już w | |dniu 13 kwietnia 2016 r. | |Dodać także należy, że żądany przez skarżącego zakres informacji jest bardzo szeroki (żądanie przesłania decyzji administracyjnych wydanych w | |2015 i do 31.03.2016r.). Wiąże się z tym konieczność poszukiwań akt poszczególnych spraw w archiwum, skanowanie decyzji w celu otrzymania | |wersji cyfrowej tekstu, jego anonimizacja, ponowne scalenie akt i zwrócenie ich do archiwum oraz skompletowanie żądanej informacji. Chociaż | |zatem żądana informacja nie jest informacją przetworzoną to wymaga ona znacznego nakładu pracy, użycia materiałów oraz czasu. Dlatego też w | |takiej jak ta sprawa w pełni ma zastosowanie art.15 u.d.i.p. Jeżeli bowiem w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, podmiot | |obowiązany do jej udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością | |przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom, | |a więc kosztom zużytych materiałów, koniecznością zatrudnienia w tym celu pracownika itp. Zatem SKO w T. powinno zawiadomić wnioskodawcę o | |wysokości opłaty związanej z uzyskaniem żądanej informacji. Wówczas udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od| |dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia | |informacji albo wycofa wniosek. | |O kosztach postępowania należnych skarżącemu orzeczono w pkt IV wyroku, na podstawie art. 200 § 1, art. 205 § 2 w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a. Na| |zasądzone koszty składa się kwota 100 zł uiszczonego wpisu od skargi, ustalonego na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z | |dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr | |221, poz. 2193, z późn. zm.), opłata skarbowa w wysokości 17 zł za udzielenie pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego | |skarżącego w wysokości 480 zł, równoważnej minimalnej stawce za czynności radcy prawnego w postępowaniu administracyjnym z § 14 ust. 1 pkt 1 | |lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. | |poz. 1804). | |Sąd nie uwzględnił natomiast wniosku skarżącego o zasądzenie zwrotu kosztów korespondencji w kwocie 4,20 zł oraz opłat bankowych w kwocie 2 zł.| |Zgodnie z treścią art. 205 § 2 P.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza | |się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, | |koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd | |prezentowany w orzecznictwie, że powyższa regulacja ma charakter wyczerpujący. W związku z tym, przedstawiony katalog niezbędnych kosztów nie | |może być rozszerzany na wydatki inne, w tym drobne i zwykle występujące przy okazji postępowania sądowego, tak jak w niniejszej sprawie, | |prowizja banku od przelewu obejmującego kwotę uiszczaną z tytułu opłaty skarbowej od złożenia dokumentu pełnomocnictwa, albo koszty związane z | |prowadzeniem korespondencji. Koszty te nie mieszczą się w ramach wydatków adwokata lub radcy prawnego, ponieważ wydatki te mogą być pokrywane w| |ramach wynagrodzenia pełnomocnika. Z pewnością wydatki takie nie są zaliczane do kosztów postępowania, które ma zwrócić organ, w razie | |uwzględnienia skargi (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 31/12; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 14 | |marca 2016 r., sygn. akt II SAB/Wa 918/15; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt II SAB/Bd 86/15; wyrok WSA w Lublinie | |z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 923/13 – CBOSA). | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |