I OSK 2883/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-10-26

Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Zbigniew Ślusarczyk, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o zwrot nadpłaty opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej przed wejściem w życie ustawy o finansach publicznych z 2009 r., podlega przedawnieniu na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego lub Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Prezydenta Miasta Poznania, uznając, że opłata za wydanie karty pojazdu ma charakter administracyjnoprawny, a nie cywilnoprawny. W związku z tym, roszczenie o zwrot nadpłaty uiszczonej przed wejściem w życie ustawy o finansach publicznych z 2009 r. nie podlega przedawnieniu na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego ani Ordynacji podatkowej, ponieważ brak jest administracyjnoprawnych regulacji wprowadzających materialne terminy do wystąpienia z takim żądaniem.
Stan faktyczny
A. K. wystąpił o zwrot 850 zł tytułem nadpłaty opłaty za wydanie kart pojazdów, argumentując niezgodnością przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. z prawem. Prezydent Miasta Poznania odmówił zwrotu, wskazując, że opłaty zostały uiszczone przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego i że roszczenie uległo przedawnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał czynność Prezydenta za bezskuteczną i nakazał zwrot kwoty 850 zł.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Prezydenta Miasta Poznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Rafał Wolnik Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Zientala po rozpoznaniu w dniu 26 października 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta Poznania od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 sierpnia 2016 r. sygn. akt III SA/Po 386/16 w sprawie ze skargi A. K. na czynność Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2016 r., sygn. akt III SA/Po 386/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w wyniku rozpoznania skargi A. K., stwierdził bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] (pkt I), uznał obowiązek Prezydenta Miasta Poznania do dokonania na rzecz A. K. zwrotu kwoty 850 zł stanowiącej część opłaty uiszczonej za wydanie kart pojazdów: samochodu marki V. seria nr [...] o numerze rejestracyjnym [...] i samochodu marki O. seria nr [...] o numerze rejestracyjnym [...] (pkt II) oraz zasądził od Prezydenta Miasta Poznania na rzecz skarżącego 200 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych (pkt III). Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Wnioskiem z 30 marca 2016 r. A. K. wystąpił do Prezydenta Miasta Poznania o zwrot kwoty 850 zł wraz z odsetkami stanowiącej nadpłatę opłaty za wydanie karty pojazdów O., nr rej. [...] i V., nr rej. [...]. W uzasadnieniu powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04, w którym Trybunał orzekł, że § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Wnioskodawca podał, że z uwagi na to, że uiścił na rzecz Urzędu Miasta Poznania 1 000 zł tytułem opłaty za wydanie kart pojazdu dla pojazdów wskazanych we wniosku, to zasadny jest wniosek o stwierdzenie uprawnienia do otrzymania zwrotu części opłat w wysokości 850 zł. W odpowiedzi z 4 kwietnia 2016 r. Prezydent Miasta Poznania wskazał, że opłaty za wydanie kart pojazdu zostały uiszczone przez wnioskodawcę w dniach 7 lipca 2005 r. i 1 grudnia 2005 r., a zatem przed wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku w sprawie sygn. akt U 6/04. Zdaniem organu skutki orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. dotyczą stanów faktycznych powstałych po dniu jego wejścia w życie, tj. od 1 maja 2006 r. Opłaty te stanowiły dochód powiatu, a Prezydent Miasta Poznania jako organ rejestrujący miał obowiązek przestrzegania przepisów obowiązujących w dacie pobierania opłaty. Pobranie opłaty w niższej kwocie niż określona w obowiązujących przepisach prawa stanowiłoby naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Biorąc pod uwagę powyższe, brak jest w ocenie organu podstaw do stwierdzenia, że pobrane opłaty były nienależnym świadczeniem w rozumieniu art. 410 k.c. Prezydent wskazał, że nie może ponosić odpowiedzialności za zgodne z obowiązującym prawem działania zlecone z zakresu administracji rządowej. Nadto roszczenie skarżącego o zwrot nadpłaty uległo przedawnieniu. W związku negatywną odpowiedzią Prezydenta A. K. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi Prezydent podtrzymał swoje stanowisko. Następnie A. K. wniósł skargę na czynność Prezydenta Miasta Poznania z 4 kwietnia 2016 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie za wydanie karty pojazdu, domagając się uznania czynności Prezydenta Miasta Poznania za bezskuteczną oraz uznania uprawnienia do zwrotu części opłaty w wysokości 850 zł wraz z odsetkami. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Poznania podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o odrzucenie skargi. Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była czynność Prezydenta Miasta Poznania polegająca na odmowie zwrotu skarżącemu części opłat za wydanie kart pojazdu. Sąd ten na wstępie podniósł, że opłata za wydanie karty pojazdu ma charakter administracyjnoprawny, co potwierdził skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r. (sygn. akt I OPS 3/07). Do uiszczania opłaty nie mają zastosowania przepisy ustawy o opłacie skarbowej ani ustawy - Ordynacja podatkowa. Opłata ta nie ma bowiem charakteru podatkowego. Podstawą pobrania opłaty za wydanie karty pojazdu był art. 77 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji na terytorium RP, w którym opłatę tę określono na kwotę 500 zł. Sąd pierwszej instancji przytoczył wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04, w którym orzeczono o niezgodności § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym i art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP i równocześnie odroczono termin utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu do 1 maja 2006 r. W uzasadnieniu tego orzeczenia Trybunał wskazał, że niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa o ruchu drogowym polega na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty wykroczono poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. Rozporządzenie bowiem, niezgodnie ze wskazanymi w ustawie wytycznymi w postaci nakazu uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją karty, ustalało opłatę, uwzględniając dodatkowo koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca nie przewiduje. Sąd ten podzielił w pełni stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Lu 1117/15 (CBOSA), w którym Sąd ten wskazał, że zakwestionowany przepis był niekonstytucyjny i sprzeczny z ustawą od początku jego obowiązywania, mimo iż utrata jego mocy obowiązującej została odroczona do 1 maja 2006 r. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu sędziowie zachowują uprawnienia do samodzielnej oceny i ustalenia zgodności podustawowych aktów normatywnych z ustawami przy rozpoznawaniu spraw, a w razie stwierdzenia ich niezgodności z ustawami, odmowy ich zastosowania w konkretnej sprawie. Sąd zauważył, że nabycie i przywóz przedmiotowych pojazdów nastąpił z innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej już po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, co jest istotne i z tego względu, że § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu został uznany za niezgodny z prawem unijnym. W relacji prawa unijnego i prawa krajowego obowiązuje zasada nadrzędności (pierwszeństwa) prawa unijnego nad prawem krajowym. W ocenie Wojewódzkiego Sądu kwestie zwrotu kwoty nadpłaconej z tytułu opłaty za kartę pojazdu powinny być rozstrzygane przy zastosowaniu przepisów dotychczasowych. Tym samym, obowiązujące od 1 stycznia 2010 r. przepisy ustawy z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, ze zm.), dotyczące trybu rozstrzygania w zakresie niepodatkowych należności budżetowych, nie mogą mieć zastosowania do czynności dokonanych na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego, w tym także do czynności zwrotu opłaty pobranej przed wejściem w życie przepisów tej ustawy. Przepisy nowej ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) nie mogą mieć zastosowania do czynności związanych ze zwrotem opłaty pobranej za wydanie karty pojazdu, jeśli czynność pobrania opłaty miała miejsce przed wejściem w życie tej ustawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2091/12, z dnia 12 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 818/12, z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 1282/12, CBOSA). W sprawach dotyczących zwrotu opłaty za kartę pojazdu, jeżeli opłata uiszczona została przed 1 stycznia 2010 r., czyli przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, nie stosuje się przedawnienia, w tym na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. Upływ czasu mógłby być brany pod uwagę przez sąd administracyjny, a wcześniej przez organ administracji publicznej, tylko w przypadku istnienia administracyjnoprawnych regulacji wprowadzających materialne terminy do wystąpienia przez stronę z żądaniem zwrotu opłaty za kartę pojazdu, jak np. w przypadku zwrotu nadpłaty podatku. W przypadku spornego żądania takich regulacji brak, a stosowanie zasad prawa podatkowego jest tu niemożliwe, jako że przepisy Ordynacji podatkowej mogą znaleźć zastosowanie tylko do opłat pobranych od dnia wejścia w życie nowej ustawy o finansach publicznych. Także powoływanie się przez Prezydenta Miasta Poznania na art. 117 § 1 i art. 118 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny nie może być uznane za trafne, a to z uwagi na publicznoprawny charakter rozpoznawanej sprawy. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że naruszenie prawa przez organ administracji publicznej polegało w niniejszej sprawie na odmowie zwrotu części opłat za wydanie kart pojazdów w oparciu o przepis rozporządzenia, który jest niezgodny z Konstytucją RP oraz z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa o ruchu drogowym, obowiązujących w dacie pobrania opłaty. Powyższe uzasadnia obowiązek organu, który pobrał opłatę, zwrotu skarżącemu różnicy pomiędzy opłatą pobraną a należną z uwzględnieniem wytycznych zawartych w powołanym przepisie. Pomocnym w zakresie ustalenia wysokości kwoty podlegającej zwrotowi jest przepis § 1 ust. 1 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. (Dz. U. Nr 59, poz. 421), zgodnie z którym opłata za kartę pojazdu wynosi 75 zł. Zatem różnica pomiędzy kwotą 500 zł (opłatą uiszczoną przez skarżącego za kartę pojazdu) a kwotą 75 zł (opłatą pobieraną na podstawie rozporządzenia z 2006 r.) wynosi 425 zł. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prezydent Miasta Poznania, reprezentowany przez radcę prawnego, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w pkt II i III. Wyrokowi zarzucił naruszenie: - art. 1 w zw. z art. 353 § 1 kodeksu cywilnego poprzez błędne zastosowanie tych przepisów, polegające na pominięciu faktu, że wskutek nadpłaty przez skarżącego kwot poniesionych tytułem zapłaty za kartę pojazdu, po stronie Miasta Poznania powstało zobowiązanie cywilnoprawne do zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia względem skarżącego, - art. 146 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 118 i art. 119 kodeksu cywilnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił zarzutu przedawnienia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Prezydent podkreślił, że fakt, iż zainteresowana osoba nie dochodzi przed sądem powszechnym swego prawa wynikającego z powstałego zobowiązania w niczym nie zmienia jego zobowiązaniowego charakteru. Co za tym idzie, do dochodzenia tego roszczenia przed sądem administracyjnym należy stosować odpowiednio normy prawa cywilnego, bowiem tylko te normy mogą określać czy dane zobowiązanie podlega przedawnieniu i na jakich warunkach. Zdaniem Prezydenta nie ma takiego przepisu kodeksu cywilnego, z którego wynika, że zobowiązania z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia nie przedawniają się tylko z tego powodu, że zobowiązanie dotyczy nadpłaconej kwoty poniesionej na opłacenie karty pojazdu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Za nietrafny uznać należało podniesiony w niej zarówno zarzut naruszenia art. 1 w zw. z art. 353 § 1 kodeksu cywilnego poprzez błędne zastosowanie, jak i zarzut naruszenia art. 146 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 118 i art. 119 kodeksu cywilnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Wbrew twierdzeniu strony skarżącej kasacyjnie Sąd pierwszej instancji w ogóle nie stosował w sprawie niniejszej art. 1 w zw. z art. 353 § 1 kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 1 kodeksu cywilnego: "Kodeks niniejszy reguluje stosunki cywilnoprawne między osobami fizycznymi i osobami prawnymi." Kodeks ten w art. 353 § 1 stanowi, że: "Zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić." Już na wstępie rozważań prawnych zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że opłata za wydanie karty pojazdu ma charakter administracyjnoprawny, co potwierdził skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r. (sygn. akt I OPS 3/07). Zgodnie z treścią ww. uchwały: "Skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.), jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)." Z prawidłowych i niekwestionowanych okoliczności sprawy wynika, że skarżący uiścił opłaty za wydanie karty pojazdów O., nr rej. [...] i V., nr rej. [...] w dniach 7 lipca 2005 r. i 1 grudnia2005 r. Wnioskiem z dnia 30 marca 2016 r. wystąpił do Prezydenta Miasta Poznania o zwrot kwoty 850 zł wraz z odsetkami stanowiącej nadpłatę opłaty za wydanie karty pojazdu dla ww. pojazdów. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji zauważa, że materialnoprawną podstawą pobrania opłaty za wydanie karty pojazdu był art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310) za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji na terytorium RP, w którym opłatę tę określono na kwotę 500 zł. Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym i art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP i równocześnie odroczył termin utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu do 1 maja 2006 r. z powodu zawyżenia wysokości opłaty a tym samym wykroczenia poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. Rozporządzenie bowiem, niezgodnie ze wskazanymi w ustawie wytycznymi w postaci nakazu uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją karty, ustalało opłatę, uwzględniając dodatkowo koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca nie przewiduje. Zakwestionowany przepis był niekonstytucyjny i sprzeczny z ustawą od początku jego obowiązywania, mimo iż utrata jego mocy obowiązującej została odroczona do 1 maja 2006 r. Odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu o tyle pozostaje w sprawie bez znaczenia, że zakwestionowany przepis został zamieszczony w rozporządzeniu, do oceny którego pod względem zgodności z ustawą uprawnieni są sędziowie albowiem zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Z powyższego wynika, że sędziowie posiadają uprawnienie do samodzielnej oceny i ustalenia zgodności podustawowych aktów normatywnych z ustawami przy rozpoznawaniu spraw, a w razie stwierdzenia ich niezgodności z ustawami, odmowy ich zastosowania w konkretnej sprawie. Trafnie także zauważa Sąd pierwszej instancji, że nabycie i przywóz przedmiotowych pojazdów nastąpił z innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej już po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, co jest istotne i z tego względu, że § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu został uznany za niezgodny z prawem unijnym. W relacji prawa unijnego i prawa krajowego obowiązuje zasada nadrzędności (pierwszeństwa) prawa unijnego nad prawem krajowym. Podkreślenia wymaga, co trafnie zauważa w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji, że kwestie zwrotu kwoty nadpłaconej z tytułu opłaty za kartę pojazdu powinny być rozstrzygane przy zastosowaniu przepisów dotychczasowych, w związku z czym obowiązujące od 1 stycznia 2010 r. przepisy ustawy z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, ze zm.), dotyczące trybu rozstrzygania w zakresie niepodatkowych należności budżetowych, nie mogą mieć zastosowania do czynności dokonanych na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego, w tym także do czynności zwrotu opłaty pobranej przed wejściem w życie przepisów tej ustawy. Z ugruntowanego już w tym względzie orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że przepisy nowej ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) nie mogą mieć zastosowania do czynności związanych ze zwrotem opłaty pobranej za wydanie karty pojazdu, jeśli czynność pobrania opłaty miała miejsce przed wejściem w życie tej ustawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2091/12, z dnia 12 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 818/12, z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 1282/12, CBOSA). W świetle powyższego podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 1 w zw. z art. 353 § 1 kodeksu cywilnego nie jest zasadny skoro przepisy tego kodeksu nie mają zastosowania w sprawie a uiszczone przez skarżącego świadczenie nie ma charakteru cywilnego. Obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu i o jego istnieniu rozstrzyga organ w toku jej załatwiania. Nie ma on charakteru cywilnego, lecz administracyjny i wynika z przepisów prawa. Nietrafny jest także podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 146 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 118 i art. 119 kodeksu cywilnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił zarzutu przedawnienia. Trafnie zauważa Sąd pierwszej instancji, że w sprawach dotyczących zwrotu opłaty za kartę pojazdu, jeżeli opłata uiszczona została przed 1 stycznia 2010 r., czyli przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, nie stosuje się przedawnienia, w tym na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. Podkreślenia wymaga, na co trafnie zwraca też uwagę Sąd pierwszej instancji, że upływ czasu mógłby być brany pod uwagę przez sąd administracyjny, a wcześniej przez organ administracji publicznej, tylko w przypadku istnienia administracyjnoprawnych regulacji wprowadzających materialne terminy do wystąpienia przez stronę z żądaniem zwrotu opłaty za kartę pojazdu, jak np. w przypadku zwrotu nadpłaty podatku. W przypadku spornego żądania takich regulacji brak, a stosowanie zasad prawa podatkowego jest tu niemożliwe, jako że przepisy Ordynacji podatkowej mogą znaleźć zastosowanie tylko do opłat pobranych od dnia wejścia w życie nowej ustawy o finansach publicznych. W tej sytuacji powoływanie się przez skarżącego kasacyjnie na art. 118 i 119 kodeksu cywilnego uznać należy za chybione z uwagi właśnie na publicznoprawny charakter rozpoznawanej sprawy. W związku z powyższym prawidłowe było stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotyczące zasadności wniosku skarżącego dotyczącego żądania zwrotu nadpłaconej kwoty tytułem opłaty za wydanie karty pojazdu oraz możliwości zastosowania regulacji art. 146 § 2 P.p.s.a. Wskazać należy, że obowiązek uiszczenia opłaty za kartę pojazdu ma charakter publicznoprawny. Sprawa odmowy zwrotu opłaty jako dotycząca obowiązku publicznoprawnego ma swoje źródło w przepisach regulujących obowiązek uiszczenia opłaty za kartę pojazdu, tj. art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym oraz § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia. Nie ma przy tym znaczenia, że ten ostatni przepis wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04, został uznany za niezgodny z Konstytucją RP, a następnie powyższe rozporządzenie utraciło moc. Skoro żądanie zwrotu opłaty dotyczy obowiązku wynikającego z przepisów prawa, to podmiot, którego obowiązku dotyczy akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ma prawo żądać, aby sąd orzekł o jego istnieniu lub nieistnieniu na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. (zob. T. Woś "Komentarz do art. 146 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" System Informacji Prawnej LEX). Konsekwentnie zgodnie z § 2 tego przepisu w sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa. Za nieusprawiedliwiony należało zatem uznać procesowy zarzut kasacyjny, sprowadzający się do bezpodstawnego zastosowania przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 146 § 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy skargę kasacyjną, jako opartą na nieusprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 p.p.s.a., należało oddalić, co orzeczono na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło