II FSK 3246/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Beata Cieloch, , po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. K.-P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 8 sierpnia 2016 r. sygn. akt I SA/Op 315/16 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. K.-P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym postanawia oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Op 315/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę J. K.-P. (dalej jako Skarżąca) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 marca 2016 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. Ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd wynika, że pismem z dnia 8 czerwca 2016 r. Skarżąca wniosła skargę ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta O. z 5 sierpnia 2014 r., którym organ ten, działając jako wierzyciel, oddalił zarzuty dotyczące prowadzonej wobec skarżącej egzekucji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucając skargę wskazał, że jest ona niedopuszczalna. W uzasadnieniu wywiedziano, że stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej P.p.s.a.), w jego brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu zabezpieczającym i egzekucyjnym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Wobec tego, że w niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zainicjowane skargą z dnia 8 czerwca 2016 r. zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., to zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2015 r. poz. 658), należy zastosować wskazany przepis w nowym brzmieniu. Sąd stwierdził zatem, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w obecnie obowiązującym stanie prawnym nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. skargę odrzucił. W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia pełnomocnik Skarżącej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. w jego nowym brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., w zw. z art. 2 ustawy z dnia z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2015 r. poz. 658), poprzez nieuzasadnione przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, iż w niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało zainicjowane skargą z dnia 8 czerwca 2016 r. co skutkowało uznaniem, iż postępowanie zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r. , w związku z czym w myśl art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r., Sąd pierwszej instancji zastosował wskazany przepis w nowym brzmieniu. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna podlega oddaleniu. Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nieważność postępowania w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest zagadnienie dopuszczalności skargi na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, którym oddalono zarzuty Skarżącej w sprawie prowadzenia wobec niej egzekucji administracyjnej wszczętym po 15 sierpnia 2015 roku. Zagadnienie to było już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który prezentuje jednolite stanowisko w omawianej kwestii. Wystarczy wskazać na postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2016r., II FSK 953/16, z dnia 6 lipca 2016 r., II GSK 2962/16, czy z dnia 19 lipca 2016 r., II OSK 1544/16, z dnia 30 listopada 2015 r. II FSK 2422/16 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej jako CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając niniejszą skargę kasacyjną w pełni podziela stanowiska wyrażone w tych postanowieniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu prawidłowo na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł o niedopuszczalności skargi w rozpoznawanej sprawie, wniesionej po 15 sierpnia 2015 roku, na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, wskazując na art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 roku. Od tej daty, w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają postanowienia, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których, jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. To ostanie postanowienie jest przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie. Ustawa zmieniająca z dnia 9 kwietnia 2015 r. dokonała nowelizacji art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. polegającej na wyłączeniu możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W uzasadnieniu projektu do ustawy zmieniającej podkreślono, że postanowienia te mają charakter incydentalny. Ponadto wskazano, że w tych wypadkach w pełni skuteczna ochrona praw jednostki jest zapewniona przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej, to jest postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Należy podkreślić, że treść art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. w brzmieniu mającym zastosowanie w analizowanym stanie faktycznym, to znaczy od 15 sierpnia 2015 roku, stanowi jedyną podstawę zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (por. A. Kabat, Komentarz do art. 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2016). Odrzucenie skargi na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym w przedmiocie stanowiska wierzyciela nie pozbawia strony skarżącej prawa do sądu i nie uniemożliwia kontroli sądowej podniesionych w sprawie zarzutów. W świetle art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 z późn. zm.), postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela ma charakter jedynie incydentalny. W jego następstwie zostanie bowiem wydane odrębne postanowienie organu egzekucyjnego, które objęte jest kognicją sądu, a zatem może zostać zaskarżone. W razie wniesienia skargi na postanowienie organu egzekucyjnego, sąd administracyjny podda kontroli zarówno stanowisko wierzyciela jak i odwołujące się do tego stanowiska postanowienie organu egzekucyjnego. Skoro zatem przepis art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 roku wyraźnie wyłącza istnienie drogi sądowej w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, których przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawach zgłoszonego zarzutu, a tej kwestii dotyczy skarga złożona w rozpoznawanej sprawie, to Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. uznając skargę za niedopuszczalną oraz orzekając o jej odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 oraz art. 182 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego, ponieważ w art. 209 P.p.s.a. przyjęto unormowanie, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 P.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Żaden z tych przepisów nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego kończące postępowanie w sprawie (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 4/07, CBOSA).