II OSK 2876/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-11-08
Skład orzekający: Jacek Chlebny, Roman Hauser, Andrzej Irla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ograniczające możliwość lokalizacji nowych stacji bazowych telefonii komórkowej oraz wysokość zabudowy, naruszają art. 46 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny niewłaściwie zastosował art. 46 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, co doprowadziło do przedwczesnego stwierdzenia nieważności części uchwały Rady Miejskiej. Sąd wskazał, że ograniczenia dotyczące wysokości zabudowy odnoszą się do obiektów kubaturowych, a nie budowli, takich jak wieże telekomunikacyjne. Ponadto, analiza przepisów planu miejscowego powinna być kompleksowa, uwzględniając inne postanowienia dotyczące infrastruktury technicznej, a nie tylko te dotyczące konkretnych ograniczeń. Uchylenie części przepisów dotyczących wysokości zabudowy mogłoby prowadzić do braku jakichkolwiek ograniczeń w przyszłej zabudowie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na uchwałę Rady Miejskiej w Policach w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca spółka kwestionowała zapisy planu dotyczące ograniczenia budowy nowych stacji bazowych telefonii komórkowej oraz wysokości zabudowy, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz Konstytucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził nieważność części uchwały. Gmina Police wniosła skargę kasacyjną, zarzucając sądowi I instancji niewłaściwe zastosowanie art. 46 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie Sędzia NSA Roman Hauser Sędzia del. NSA Andrzej Irla (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2017r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 492/16 w sprawie ze skargi P[...] na uchwałę Rady Miejskiej w Policach z dnia 22 maja 2012 r. nr XX/144/2012 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji; 2. zasądza od P[...] na rzecz Gminy P. kwotę 390 zł (trzysta dziewięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2016 r. (sygn. akt II SA/Sz 492/16) po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] Spółka z o.o. w W. na uchwałę Rady Miejskiej w Policach z dnia 22 maja 2012 r., nr XX/144/2012 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Police w części dotyczącej obszaru miejscowości: Tanowo, Węgornik, Zalesie - tzw. "Tanowo" - stwierdził nieważność § 17 ust. 4 pkt 1 lit. c oraz § 17 ust. 4 pkt 2 lit. c zaskarżonej uchwały. Nadto, sąd zasądził skarżącemu koszty postępowania sądowego.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Rada Miejska w Policach podjęła w dniu 22 maja 2012 r. uchwałę nr XX/144/2012 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Police w części dotyczącej obszaru miejscowości: Tanowo, Węgornik, Zalesie - tzw. "Tanowo". Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na tę uchwałę wniosła [...] Sp. z o.o. w W.. Strona skarżąca kwestionowała § 17 ust. 4 pkt 1) lit. c) oraz § 17 ust. 4 pkt. 2) lit. c) uchwały w odniesieniu do działki nr [...] przy ul. W., w miejscowości T. gm. Police. Wg skarżącej spółki, ustalenia planu wykluczają możliwość realizacji inwestycji spółki a obejmującej budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, w tym wieży kratowej o wysokości 61,45 m n.p.t. wraz z pozostałymi urządzeniami.
Zaskarżonej uchwale skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 46 w zw. z art. 48 w zw. art. 75 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych - w związku z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - poprzez wprowadzenie w §17 ust. 4 pkt 1) lit. c) i § 17 ust. 4 pkt 2) lit. c) zaskarżonej uchwały ograniczenia budowy nowych stacji bazowych telefonii komórkowej,
- art. 32 Konstytucji RP poprzez przyjęcie ww. zapisów planu miejscowego, które dyskryminują niektórych przedsiębiorców telekomunikacyjnych, poprzez uniemożliwienie budowy nowych stacji bazowych, w sytuacji, gdy przeznaczenie terenu w żaden sposób nie przeciwstawia się takiej inwestycji,
- art. 64 (w szczególności ust. 3) Konstytucji RP w związku z art. 140 K.c. poprzez nieuzasadnione ograniczenie praw właściciela nieruchomości i innych osób uprawnionych (w szczególności do władania nieruchomością na podstawie umowy najmu), które to ograniczenia nie wynikają z obowiązujących przepisów.
W uzasadnieniu skargi spółka wykazywała swój interes prawny oraz wskazała, że w dniu 2 czerwca 2014 r. złożyła wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, w tym wieży o wysokości ok. 61 m, na działce nr [...] w miejscowości T.. Działka ta w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego znajduje się w terenie oznaczonym symbolem 8 PS. W dniu 22 października 2015 r. Wojewoda Zachodniopomorski, po rozpoznaniu wskazanego wyżej wniosku, wydał decyzję (znak [...]), którą odmówił udzielenia pozwolenia na budowę oraz zatwierdzenia projektu budowlanego dla opisanej inwestycji. W ocenie Wojewody, budowa wieży telekomunikacyjnej na terenie 8 PS jest niezgodna z postanowieniami planu miejscowego, tj. § 17 ust. 4 pkt 1) lit. c). Ponadto, zdaniem Wojewody, zapisem, który przeciwstawia się inwestycji jest również § 17 ust. 4 pkt 2) lit. c) planu, wskazujący na wysokość zabudowy, który odnosi się również do obiektów infrastruktury.
Według skarżącej spółki, władztwo planistyczne nie jest nieograniczone i nie może być wykorzystywane w sposób nieuzasadniony. Prawo własności jest jednym z podstawowych praw. Tam, gdzie pojawiają się wątpliwości związane z ograniczeniem prawa własności, organy administracji powinny działać tak aby możliwie najpełniej uwzględnić prawo inwestora do zagospodarowania i zabudowy terenu, jednocześnie uwzględniając interes publiczny. Skarżąca powołała się przy tym na wyrok NSA z dnia 2 lutego 2006 r. II OSK 490/05. Podała, że podstawowym przeznaczeniem działki nr 5/17 jest zabudowa produkcyjno-składowa. Funkcja mieszkaniowa jest dopuszczona jedynie jako uzupełnienie związane z prowadzoną działalnością dla właściciela lub personelu, bez możliwości lokalizacji nowej zabudowy. Ponadto § 9 ust. 9 pkt 1 planu miejscowego określa, że obsługa telekomunikacyjna może zostać zapewniona również z systemów bezprzewodowych. Paragraf 9 ust. 10 planu dopuszcza realizację innych niż wymienione w ustaleniach planu elementów i urządzeń infrastruktury technicznej, których konieczność realizacji uzasadniają względy techniczne i ekonomiczne, z dopuszczeniem koniecznych do ich funkcjonowania podziałów. Zdaniem skarżącej, zapisy miejscowego planu naruszają zasadę równości wobec prawa i faworyzują przedsiębiorców telekomunikacyjnych, którzy swoją działalność rozpoczęli wcześniej, uniemożliwiając innym przedsiębiorcom prowadzenie podobnej działalności. Brak jest do tego jakichkolwiek podstaw, ponieważ przedsięwzięcie o charakterystyce planowanej przez spółkę nie zalicza się do przedsięwzięć, które są zawsze, bądź potencjalnie znacząco oddziałujące na środowisko w rozumieniu obowiązujących przepisów i w konsekwencji nie będą w sposób negatywny oddziaływać na środowisko. Ponadto, stacja bazowa telefonii komórkowej nie zmieni sposobu wykorzystania nieruchomości, skoro od kilku lat znajduje się tam stacja bazowa o podobnej charakterystyce, należąca do innego operatora. Poza tym zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego naruszają postanowienia ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, która w art. 46 ust. 1 stanowi, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może wprowadzać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Art. 46 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych wprost stanowi, że przeznaczenie terenu na cele zabudowy usługowej lub produkcyjnej nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego jaką jest przedsięwzięcie telekomunikacyjne, w postaci budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Na poparcie ww. argumentów skarżąca powołała się na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt II SA/GI 865/11 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 lutego 2015 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/PO 581/14.
Skarżąca podkreśliła, że § 17 ust. 4 pkt 2) lit. c) uchwały, który wprowadza ograniczenie zabudowy, nie wskazuje na obiekty budowlane nie będące budynkami. Przepis określa wysokość zabudowy do 2 kondygnacji i do 9,5 m, w tym dach. Wprowadzenie takiego ograniczenia dla wszystkich obiektów budowlanych jest nieuzasadnionym wyłączeniem możliwości powstawania nowej infrastruktury telekomunikacyjnej. To zaś w związku z faktem, że na przedmiotowej nieruchomości znajduje się już wieża telekomunikacyjna innego przedsiębiorcy (przekraczająca wysokość 9,5 m), narusza nie tylko postanowienia ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych ale również postanowienia Konstytucji.
W odpowiedzi na skargę, Burmistrz Gminy Police wskazał, że regulacje planu miejscowego nie stoją w sprzeczności z ustawą o wspieraniu rozwoju usług i rozwoju sieci telekomunikacyjnych, ponieważ w ustaleniach brak jest jakiegokolwiek zapisu o zakazie lokalizacji nowych stacji bazowych telefonii komórkowych, ani zapisu o konieczności lokalizacji innych anten wyłącznie w ramach istniejącej stacji bazowej. Jest jedynie zapis o "istniejącej stacji bazowej do zachowania i modernizacji". Stacja ta została posadowiona przed wejściem w życie przepisów ustawy o wspieraniu rozwoju i usług sieci telekomunikacyjnych. Nowe stacje można lokalizować zgodnie z planem oraz obowiązującymi przepisami, w tym ustawą o wspieraniu rozwoju i usług sieci telekomunikacyjnych. W ocenie Burmistrza Gminy Police przywołane zapisy planu w żadnym wypadku nie zakazują, czy uniemożliwiają lokalizacji nowych stacji bazowych telefonii komórkowej. Nie sposób przy tym przyjąć, iż zapis mówiący o istniejącej stacji bazowej ("do zachowania i modernizacji") oznacza zakaz budowy nowych urządzeń tego typu. Aby można było mówić o takim zakazie musiałby on wprost wynikać z treści planu. Podkreślił Burmistrz, że skarżąca nie wskazuje konkretnego zapisu planu uniemożliwiającego lokalizacje inwestycji, lecz w swojej skardze opiera się na interpretacji (błędnej) treści zapisów planu przez organy administracji budowlanej.
Burmistrz Gminy Police podkreślił nadto, że nie podziela stanowiska, iż wysokość zabudowy należy stosować do wszystkich obiektów budowlanych. Stanowisko takie również nie wynika z treści kwestionowanego zapisu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zapis § 17 ust. 4 pkt 2 lit. c) należy traktować równorzędnie, czyli stosować wszystkie wymogi w nim określone - wysokość zabudowy, ilość kondygnacji i kształt dachu. Wysokość zabudowy określona w § 17 ust. 4 pkt 2 lit. c) uchwały nie dotyczy wszystkich obiektów budowlanych określonych w art. 3 pkt 1, 2 i 3 ustawy Prawo budowlane (budynków, budowli i obiektów małej architektury), w tym do elementów infrastruktury telekomunikacyjnej (analogicznie wyrok NSA z 3 września 2015 r. sygn. akt II OSK 44/14), lecz tylko i wyłącznie obiektów kubaturowych. Świadczy o tym wskazana w planie maksymalna ilość kondygnacji oraz ustalony kształt dachu, co ewidentnie można odnieść tylko do obiektów kubaturowych posiadających przegrody budowlane takie jak stropy, podłogi na gruncie, czy dach. Tym samym, możliwa jest lokalizacja kolejnych obiektów infrastruktury telekomunikacyjnej na terenie 8 PS zgodnie z pozostałymi ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczegółowymi. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie tylko nie zawiera zakazu, a wręcz wprost wskazuje jak realizować cel z zakresu łączności publicznej. Przepisy ustawy o wspieraniu usług i sieci telekomunikacyjnych nie dają możliwości budowania każdego rodzaju infrastruktury telekomunikacyjnej. Art. 46 wspomnianej ustawy stosuje się wówczas, gdy przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo nie przewidują możliwości lokalizowania infrastruktury telekomunikacyjnej, albo całkowicie zakazują jej lokalizowania. Jeżeli natomiast miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje na danym obszarze możliwość lokalizowania infrastruktury telekomunikacyjnej, zgodnie z określonymi w planie ustaleniami, to nie ma podstaw do uznania, że funkcjonuje zakaz lokalizowania takiej infrastruktury, co w dalszej konsekwencji miałoby stanowić podstawę do zastosowania art. 46 ustawy. To, że wydana została decyzja odmowna odnośnie zamierzenia inwestycyjnego skarżącej nie oznacza, że miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego został naruszony przepis art. 46. W świetle tego przepisu, ustalenia obowiązującego planu miejscowego muszą być wykładane tak, aby usuwać zakazy i przeszkody w lokalizowaniu inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej. Skoro plan miejscowy nie może ustanawiać zakazów w lokalizowaniu tego rodzaju inwestycji i nie może zawierać rozwiązań uniemożliwiających lokalizowania takich inwestycji, to tym bardziej takich zakazów i przeszkód nie można wyprowadzać z ustaleń planu miejscowego dotyczących parametrów zabudowy. Tym bardziej z zapisu § 17 ust. 4 pkt 2 lit. c) ww. uchwały (analogicznie wyrok NSA z dnia 29 grudnia 2015 roku, sygn. akt II OSK 1020/14).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2016 r. uwzględnił skargę i stwierdził nieważność § 17 ust. 4 pkt 1 lit. c oraz § 17 ust. 4 pkt 2 lit. c zaskarżonej uchwały.
WSA w Szczecinie podkreślił, że przy dokonywaniu oceny legalności zaskarżonych przepisów planu miejscowego zasadnicze znaczenie ma przepis art. 46 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. Zgodnie z tym przepisem, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Sąd I instancji wskazał, że niewątpliwie budowę infrastruktury telekomunikacyjnej w postaci stacji bazowej telefonii komórkowej, składającej się w szczególności z wieży kratowej o wysokości ok. 61 m wraz z zespołem urządzeń nadawczo-odbiorczych można zaliczyć do inwestycji celu publicznego, w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 6 pkt 1) ponieważ przedsięwzięcie to służy łączności publicznej. Rada Miejska w Policach w § 17 ust. 4 planu miejscowego, w ustaleniach dla terenów o symbolach 7 PS, 8 PS w pkt 1 lit. c) wprowadziła zapis "istniejąca na terenie 8 PS stacja bazowa telefonii komórkowej do zachowania, z możliwością modernizacji". Z kolei w pkt 2 lit. c) tego przepisu, dotyczącego kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu, ustaliła wysokość zabudowy do 2 kondygnacji i do 9,5 m, w tym wysoki dach. Efektem istnienia przytoczonych wyżej unormowań jest to, że inwestor planujący realizację inwestycji w zakresie łączności publicznej na tym terenie, jak wynika z planu, nie może jej zrealizować ze względu na ograniczenie inwestycji tylko dla operatora, który na tym terenie stację telefonii komórkowej już wybudował i tylko on ma prawo do jej modernizacji. Z ograniczeń, na które wskazuje skarżący wynika również, że na terenie nieruchomości, na której [...] Sp. z o.o. zamierza usytuować stację telefonii komórkowej dopuszczalna wysokość zabudowy wynosi do 9,5 m. W ocenie sądu I instancji, zarzuty podniesione przez skarżącą są zasadne, albowiem § 17 ust. 4 pkt 1 lit. c) zaskarżonej uchwały dopuszczając funkcjonowanie na terenie 8 PS stacji telefonii komórkowej przy jednoczesnym ograniczeniu do istniejącej stacji bazowej tylko jednego operatora z możliwością jej modernizacji, w istocie narusza przepis art. 46 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. Warunek zawarty w kwestionowanym przepisie uchwały jest bowiem tego rodzaju, że wykonanie danej czynności (lokalizowanie nowej stacji telefonii komórkowej) staje się obiektywnie niemożliwe, a zatem mamy do czynienia nie z ograniczeniem, a z zakazem. Ograniczenie wysokości zabudowy do 9,5 m jest również w istocie zakazem albowiem przy planowanej wysokości wieży kratowej (ok. 61 m) czyni inwestycję nieefektywną. Wskazał WSA w Szczecinie, że przepis art. 46 ust. 1 powołanej wyżej ustawy stanowi, że rozwiązania przyjmowane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej. Władztwo planistyczne gminy jest niewątpliwie szerokie, albowiem może ona samodzielnie decydować o sposobie zagospodarowania terenu, wprowadzając do planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego bądź to precyzyjne zapisy, bądź też postanowienia ogólne. Wszelkie jednak czynności gminy, także o charakterze publicznoprawnym, muszą odznaczać się legalnością. Nie może gmina zatem ustanawiać takich uregulowań w planie, które w istocie naruszają uprawnienia określonych podmiotów zagwarantowane ustawą, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. W oparciu o powyższe argumenty, sąd I instancji stwierdził nieważność skarżonej uchwały w części dotyczącej § 17 ust. 4 pkt 1 lit. c oraz § 17 ust. 4 pkt 2 lit. c.
Skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku WSA w Szczecinie z dnia 11 sierpnia 2016 r. wniosła Gmina Police. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 7.05.2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i uznanie, że § 17 ust. 4 pkt 1 lit. c) oraz § 17 ust. 4 pkt 2 lit. c) uchwały w istocie dopuszczają funkcjonowanie na terenie 8 PS stacji telefonii komórkowej przy jednoczesnym ograniczeniu do istniejącej stacji tylko jednego operatora.
W oparciu o ten zarzut, skarga kasacyjna domagała się zmiany wyroku WSA w Szczecinie i oddalenia skargi. Żądała także zasądzenia kosztów sądowych. Zawierała oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy przed NSA.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że sporny plan miejscowy nie narusza art. 46 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. W § 17 tej uchwały brak jest zapisu o zakazie lokalizacji nowych stacji bazowych. Mając na uwadze już istniejącą na tym terenie stację bazową, w § 17 znalazł się zapis o jej zachowaniu i modernizacji. Zwrócono uwagę na art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowania przestrzennym. Przepis ten nakazuje aby w planie miejscowym określić zasady modernizacji systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. W ocenie Gminy Police "§ 17 ust. 4 pkt 1 lit. c) jest w istocie konotacją art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p.", choć wyrażoną ogólnie. Tworząc plan, nie sposób ignorować istniejącej zabudowy. Brak podstaw do uznania, że wskazany przepis planu narusza art. 46 ustawy i jest przejawem nadużycia władztwa planistycznego.
Zwracała uwagę skarga kasacyjna, że § 17 ust. 4 pkt 2 lit. c) uchwały nie dotyczy wysokości wszystkich obiektów budowlanych, lecz tylko obiektów kubaturowych (wskazano w tym przepisie na kondygnacje i dach płaski). Oznacza to, że możliwa jest lokalizacja infrastruktury telekomunikacyjnej na terenie 8 PS, zgodnie z pozostałymi ustaleniami planu oraz przepisami szczególnymi. Plan należy wykładać z uwzględnieniem art. 46 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. Wg skargi kasacyjnej, brak uzyskania pozwolenia na budowę nie oznacza, iż w planie miejscowym ustanowiono zakaz naruszający art. 46 wskazanej wyżej ustawy. Skarżąca spółka winna zaskarżyć (kwestionować) decyzję Wojewody odmawiającą udzielenia pozwolenia na budowę planowanej inwestycji, bowiem ten organ administracji nie uwzględnił wykładani treści planu w aspekcie art. 46 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r., poz. 1369; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W ocenianej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 par. 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Powyższe oznacza, że zakres rozpoznawania sprawy wyznacza przez wskazanie podstaw kasacyjnych strona wnosząca skargę kasacyjną. Strona, która kwestionuje orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wnosząc skargę kasacyjną, obowiązana jest wskazać przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jej zadaniem zostały przez sąd naruszone (art. 174 p.p.s.a.), a nadto obowiązana jest uzasadnić przytoczone podstawy kasacyjne (art. 176 par. 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Złożona w rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna zawierała usprawiedliwione podstawy. Jako trafny uznać bowiem należało zarzut niewłaściwego zastosowania przez sąd I instancji art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. 2017 r., poz. 2062; dalej ustawa powoływana jako w.r.u.s.t.), czego następstwem było stwierdzenie nieważności § 17 ust. 4 pkt 1 lit. c) oraz § 17 ust. 4 pkt 2 lit. c) uchwały Rady Miejskiej w Policach z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Police w części dotyczącej miejscowości Tanowo, Węgornik, Zalesie.
Stosownie do art. 46 ust. 1 w.r.u.s.t., miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Należy zatem podkreślić, że cytowany przepis stanowi nie tylko postulat kierowany do lokalnego prawodawcy w zakresie treści przepisów stanowionego prawa miejscowego ale równocześnie wyraża dyrektywę interpretacyjną dla uchwalonych już planów miejscowych. Normy zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego winny być bowiem interpretowane w sposób eliminujący zakazy (ograniczenia) w lokalizowaniu na danym terenie takich inwestycji celu publicznego, które dotyczą łączności publicznej. Nieprecyzyjne, a zatem niejasne ustalenia planu miejscowego, muszą być interpretowane zgodnie z celem (istotą) powołanego przepisu, którym jest znoszenie prawnych ograniczeń w rozwoju łączności publicznej.
Mając powyższe na uwadze należy uznać, że przedwczesne były te poglądy i oceny zaprezentowane przez sąd I instancji, które w istocie doprowadziły do stwierdzenia nieważności kwestionowanych przez stronę skarżącą treści zaskarżonego planu miejscowego, a które sprowadzały się do stwierdzenia, że zaskarżone przepisy planu dopuszczają na terenie 8 PS funkcjonowanie jedynie stacji telefonii komórkowej jednego tylko operatora telekomunikacyjnego.
Podkreślenia wymaga, że stosowanie do § 17 ust. 4 pkt 1 lit. c) kwestionowanej uchwały, w zakresie przeznaczenia terenu 8 PS przewidziano aby istniejąca już tym obszarze stacja bazowa telefonii komórkowej "została zachowana", przy czym plan miejscowy przewidywał zarazem możliwość jej modernizacji. Stosownie zaś do § 17 ust. 4 pkt 2 lit. c) uchwały, parametr wysokości zabudowy m.in. w obszarze 8 PS określony został jako "do 2 kondygnacji oraz do 9,5 m", przy czym przewidziano "dach wysoki".
Analiza treści powyższych przepisów nie uprawnia do wniosków zaprezentowanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a kwestionowanych w skardze kasacyjnej. Sąd I instancji akcentował bowiem, iż wskazane wyżej przepisy dopuszczają istnienie na terenie 8 PS jedynie funkcjonującej już tam stacji telefonii komórkowej (tj. wykluczają możliwość lokacji nowych stacji), a nadto, z uwagi na przyjęte parametry wysokościowe, czynią nieefektywną realizację innych przedsięwzięć tego rodzaju. Zwrócić bowiem należy uwagę, iż:
Po pierwsze, nie sposób odmówić racji stanowisku skargi kasacyjnej, iż określona we wskazanym wyżej przepisie kwestia wysokości zabudowy na obszarze 8 PS, odnosi się do wyłącznie do tzw. obiektów kubaturowych, a nie budowli (wieży kratowej) objętej zamierzeniem inwestycyjnym [...] sp. z o.o. Skoro wskazany przepis posługuje się odwołaniem do dachów i kondygnacji, to stwierdzić należy, iż są to parametry budowlane immanentnie związane z budynkami (obiektami kubaturowymi). Wniosek ten jest tym bardziej zasadny, jeśli weźmie się pod uwagę, że podstawowym przeznaczeniem terenu 7 PS i 8 PS jest właśnie zabudowa kubaturowa tj. produkcyjno-składowa z dopuszczalną funkcją mieszkalną (par. 17 ust. 4 pkt 1 lit. a i b). Zamierzona zaś przez [...] sp. z o.o. wieża telekomunikacyjna stanowi element infrastrukturalny i wskazanych wyżej cech (pięter, kondygnacji) nie będzie posiadać. Oznacza to zatem, że przepis ograniczający wysokość obiektów w obszarze 8 PS nie będzie miał zastosowania do obiektów innych niż budynki.
Po drugie, w celu poprawnego odczytania norm zawartych w § 17 ust. 4 pkt 1 lit. c) oraz § 17 ust. 4 pkt 2 lit. c) zaskarżonej uchwały, nieodzowna jest kompleksowa analiza szeregu zapisów zaskarżonego planu. Zwrócić należy w tym zakresie uwagę na przepisy zawarte m.in. w rozdziale 5 zatytułowanym "Infrastruktura inżynieryjno-techniczna uzbrojenia terenów". W znajdującym się w tym rozdziale § 9 ust. 9 określono zasady obsługi telekomunikacyjnej obszarów objętych planem miejscowym wskazując m.in., iż obsługa ta odbywać się będzie także za pośrednictwem systemów bezprzewodowych. Nadto, w § 10 stwierdzono, że dopuszcza się realizację innych niż wymienione w ustaleniach planu elementów i urządzeń infrastruktury technicznej (a zatem także telekomunikacyjnych), których konieczność realizacji uzasadniają względy techniczne i ekonomiczne, z dopuszczeniem koniecznych do ich funkcjonowania podziałów. Zauważyć należy, iż wskazane wyżej przepisy nie były przedmiotem analiz i ocen WSA w Szczecinie, który nie uwzględnił ich treści w trakcie sądowoadministracyjnej kontroli zaskarżonej uchwały. W szczególności, sąd I instancji nie dokonał analizy powyższych przepisów w aspekcie zarzutów i argumentów podniesionych w skardze złożonej przez [...] sp. z o.o., która akcentowała wynikające z § 17 ust. 4 pkt 1 i lit. c) oraz pkt 2 lit. c) ograniczenia w zakresie budowy kolejnych (nowych) stacji bazowych telefonii komórkowej na obszarze 8 PS. Nie odniesiono się zatem do tego, czy przedstawione w skardze ograniczenia w zakresie realizacji nowych obiektów infrastruktury telekomunikacyjnej na wskazanym obszarze planu miejscowego są uzasadnienie w kontekście m.in. treści przepisów zawartych w rozdziale 5 planu i usprawiedliwiają stwierdzenie nieważności określonych rozwiązań planistycznych z powołaniem się na art. 46 ust. 1 w.r.u.s.t. Przedstawione kwestie winny być zatem przedmiotem oceny podczas ponownego rozpoznania sprawy.
Po trzecie, nie można tracić z pola widzenia konsekwencji, jakie dla obrotu prawnego wywołuje kwestia stwierdzenia nieważności tych przepisów planu miejscowego, które określają zasady zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym dotyczących wysokości zabudowy. Eliminując z obrotu prawnego § 17 ust. 4 pkt 2 lit. c) zaskarżonego planu miejscowego, a jednocześnie pozostawiając w mocy inne przepisy tego aktu prawa miejscowego określające zasady zagospodarowania terenu 8 PS, powstała sytuacja planistyczna, w której wszelka zabudowa przedmiotowego obszaru odbywać mogłaby się praktycznie bez jakichkolwiek ograniczeń wysokościowych i kondygnacyjnych. Podkreślić należy, iż poza sporną wieżą telekomunikacyjną, na przedmiotowym terenie mogą być lokowane obiekty produkcyjne, składowe, czy mieszkaniowe. Wyeliminowanie z obrotu prawnego przepisów określających warunki zabudowy terenu (do 2 kondygnacji i 9,5 m wysokości) powoduje, iż brak jest regulacji prawnych reglamentujących wskazane wyżej parametry. Zarówno wysokość obiektów, jak też liczba kondygnacji, to takie cechy urbanistyczne, które kształtują istotne atrybuty zabudowy. Nie byłoby więc dopuszczalne eliminowanie z obrotu prawnego zapisów planu wyłącznie w przedstawionym zakresie, gdyż tworzy to sytuację planistyczną, która sprowadza się do zezwolenia na nieskrępowaną dowolność wszelkiej przyszłej zabudowy w zakresie wysokości, czy liczby kondygnacji.
Mając powyższe na uwadze, NSA na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w pkt I sentencji uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Rolą WSA w Szczecinie będzie ocena zaskarżonych przepisów kwestionowanego planu miejscowego w aspekcie wskazanych wyżej rozważań, akcentujących konieczność kompleksowej oceny treści kontrolowanego aktu prawa miejscowego. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. (pkt II sentencji).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło