II FZ 788/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, , , po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 września 2016 r. sygn. akt I SA/Łd 522/16 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 23 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 14 września 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 522/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: "WSA") odmówił W. P. (dalej: "Skarżący") wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi (dalej: "Dyrektora IS") z dnia 23 marca 2016 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki akcyjnej. Podstawą prawną wydanego orzeczenia był art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a."). Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Skarżący złożył skargę na decyzję w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki akcyjnej oraz wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania wskazując, że ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący podniósł, że jest osobą fizyczną w związku z czym wszczęcie egzekucji będzie wiązało się z utratą środków niezbędnych do utrzymania Skarżącego i jego rodziny. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie WSA ocenił, że uzasadnienie wniosku Skarżącego jest niewystarczające. Nie przedstawiono w nim bowiem żadnych okoliczności, które wskazywałyby, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować szkodę znacznych rozmiarów lub inne nieodwracalne skutki. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji pomimo istnienia przesłanek wstrzymania jej wykonania, które to naruszenie miało wpływ na treść zaskarżonego postanowienia. Z uwagi na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli (1) zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub (2) spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (zob.: B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 342 oraz powoływane tam postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob.: postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W świetle powyższych uwag stwierdzić należy, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia - znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (zob. postanowienia NSA: z dnia 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z dnia 15 września 2010 r., II FZ 417/10, z dnia 29 grudnia 2010 r., II FSK 1836/10, z dnia 18 kwietnia 2012 r., II FSK 528/12, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Samo powołanie się przez Skarżącego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. To na wnioskodawcy spoczywa – jak trafnie przyjął na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a. WSA - obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Mając na uwadze powyższe rozważania, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo WSA przyjął, że Skarżący nie wykazał, iż wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Również z zażalenia nie wynika, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę. Wskazać bowiem należy, że zażalenie Skarżącego sprowadza się do ogólnikowych stwierdzeń dotyczących kwestii wstrzymania wykonania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w ramach postępowania zażaleniowego ocenia legalność działania WSA w związku z wydanym postanowieniem. Nie rozpatruje natomiast powtórnie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Skoro Skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Naczelny Sąd Administracyjny uznał postanowienie WSA za nie naruszające prawa i dlatego postanowił oddalić zażalenie Skarżącego na podstawie art. art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.