II SA/Gl 526/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi Ł. P. (P.) na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania wypisu z rejestru gruntów oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. L. P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpił do Prezydenta Miasta G. o wydanie wypisu z rejestru gruntów i wyrysu z mapy ewidencyjnej dla nieruchomości położonej w G. przy u [...]. Zgodnie z jego oświadczeniem informacja powyższa jest mu niezbędna do dochodzenia swoich roszczeń w związku z uszkodzeniem samochodu. Przyczyną tych uszkodzeń była wyrwa w drodze. Pismem z dnia [...] r. organ administracji poinformował wnoszącego, że wspomniany wypis i wyrys nie może mu zostać udzielony. W ocenie Prezydenta Miasta G., informacje takie mogą być udzielone tylko podmiotowi, który wykaże interes prawny do ich uzyskania. L. P. takiego interesu zaś nie wykazał. Pełnomocnik L. P. w pismach z dnia [...] r., [...] r. oraz [...]r. podniósł, iż swój interes prawny wywodzi z konieczności wystąpienia swojego klienta z powództwem przeciwko właścicielowi (zarządcy) terenu, na którym nastąpiło zdarzenie. Brak żądanych informacji uniemożliwi mu skuteczne dochodzenie swych roszczeń. Dnia 19 listopada 2015 r. L. P. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył skargę na sposób załatwienia sprawy przez Prezydenta Miasta G. do Wojewody [...]. W ocenie skarżącego organ administracji bezpodstawnie odmawia udzielenia danych ewidencyjnych. Niezależnie od tego pomiędzy pełnomocnikiem L. P. a organem administracji trwała korespondencja, w której zarówno wnoszący o udzielenie informacji, jak i Prezydent Miasta G. pozostali przy swoich stanowiskach. W trakcie postępowania wnioskodawca rozszerzył swoje żądanie o udzielenie informacji o numery ksiąg wieczystych działek o numerach ewidencyjnych 1 i 2, obręb ewidencyjny "[...]". Ostatecznie decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta G. odmówił L. P. wydania wypisu z rejestru gruntów oraz informacji o numerach ksiąg wieczystych dla działek nr 1 i 2 w obrębie ewidencyjnym "[...]". W uzasadnieniu wskazał na treść art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, który określa komu taki wypis może zostać wydany. W ocenie organu do wnoszącego o udostępnienie danych mógłby znaleźć zastosowanie pkt 3 tego ustępu, jednakże pod warunkiem wykazania interesu prawego do uzyskania informacji. A taki interes nie został wykazany. Odwołanie od tej decyzji złożył L. P. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Zakwestionował w nim stanowisko organu administracji dotyczące interesu prawnego. W jego cenie interes prawny wynika z istnienia wierzytelności wnioskodawcy. W szerokim uzasadnieniu wskazał na szereg orzeczeń sądów administracyjnych, które w jego ocenie potwierdzają takie stanowisko. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał skarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu w pełni podzielił ustalenia organu I instancji oraz wywiedzione z nich skutki prawne. Podniósł, że przepis prawa cywilnego nie może być źródłem interesu prawnego w rozumieniu art. 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył L. P. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji, zobowiązania organu I instancji do wydania wypisu z rejestru gruntów, udzielenia informacji o numerach ksiąg wieczystych dla działki 1, obręb ewidencyjny "[...]" oraz zasądzenia kosztów postępowania, zarzucił organowi II instancji: - naruszenie art. 24 ust. 2 i 4 w związku z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 24 ust. 5 pkt 3 tej ustawy, de do udostępnienia informacji dotyczącej oznaczenia ksiąg wieczystych prowadzonych dla wskazanej przez wnioskodawcę konkretnej nieruchomości konieczne jest posiadanie interesu prawnego. Numer księgi wieczystej stanowi element opisu nieruchomości zawarty w ewidencji gruntów i budynków, a informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne, - naruszenie art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez błędną jego wykładnię, co doprowadziło do konstatacji,, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego do uzyskania informacji. Tym zakresie przytoczył swoją argumentację podniesioną w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta G.. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. W rozstrzyganej sprawie sporne są w istocie dwa zagadnienia. Pierwsze dotyczy tego, czy numer księgi wieczystej konkretnej nieruchomości jako element opisu nieruchomości zawarty w ewidencji gruntów i budynków podlega udostępnieniu bez konieczności wykazania się przez wnioskodawcę interesem prawnym. Drugie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy ewentualne roszczenie o charakterze prywatnym statuuje interes prawny uzasadniający prawo żądania wypisu (wyrysu) z ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520 ze zm. – dalej jako "p.g.k.") "informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne". Treść operatu określa zaś ust. 1 tego artykułu, w świetle którego składa się on z 1) bazy danych, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego zapewniającego w szczególności: a) odpowiednio zabezpieczone przechowywanie danych i ich aktualizację, b) udostępnianie oraz wspólne korzystanie z danych na zasadach określonych w przepisach o infrastrukturze informacji przestrzennej, c) wizualizację danych w formie rejestrów, kartotek i wykazów oraz mapy ewidencyjnej, a także udostępnianie zainteresowanym wypisów z tych rejestrów, kartotek i wykazów oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej; 2) zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie wyżej wymienione dane podlegają wolnemu i nieograniczonemu dostępowi. Art. 24 ust. 5 wprowadza bowiem ograniczenie w zakresie danych podmiotów będących właścicielami nieruchomości. Warto tu przytoczyć wyrok tutejszego Sądu z dnia 17 czerwca 2009 r. (sygn. II SA/Gl 101/09 – wszystkie orzeczenia za www.orzeczenia.nsa.gov.pl), gdzie skład orzekający uznał, iż "jawność oznacza jedynie to, że informacje zawarte w ewidencji nie mają charakteru informacji w rozumieniu prawa niejawnych, nie oznacza jednak powszechnego do nich dostępu". W oparciu o powyższe przepisy ukształtowała się jednolita linia orzecznictwa sądów administracyjnych. Wyróżnia się w niej trzy kategorie informacji zawartych w operacie ewidencyjnym. Są to dane przedmiotowe, podmiotowo-przedmiotowe i podmiotowe. Jako, że te dwie ostatnie zawierają informacje o właścicielach nieruchomości, podlegają one reżymowi udostępniania, o którym mowa w art. 24 ust. 5 p.g.k. Trafnie to ujął WSA w Kielcach w wyroku z dnia 22 kwietnia 2015 r. (sygn. II SA/Ke 213/15) stwierdzając, że "przedmiotem jawnych i powszechnie dostępnych, udzielanych w trybie art. 24 ust. 2 i 4 p.g.k. informacji o gruntach, budynkach i lokalach, na żądanie każdego, tj. bez konieczności wykazywania interesu prawnego, ani władania gruntem, budynkiem lub lokalem, mogą być tylko informacje o charakterze przedmiotowym. Natomiast informacje o charakterze podmiotowym lub podmiotowo-przedmiotowym, z uwagi na ochronę zawartych w nich danych osobowych, mogą być udzielane tylko w trybie art. 24 ust. 5 ustawy, a więc z uwzględnieniem wszystkich zawartych w tym przepisie ograniczeń". Przenosząc powyższe ustalenia na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, iż informacje o numerach ksiąg wieczystych należy uznać, za dane podmiotowo-przedmiotowe. Znajomość tych numerów, ze względu na elektroniczny system dostępu do informacji zawartych w księgach pozwala bez trudu ustalić właściciela nieruchomości. Na potwierdzenie powyższego warto przytoczyć wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 lutego 2014 r. (sygn. III SA/Lu 638/13), gdzie skład orzekający stwierdził, iż "za dane osobowe w rozumieniu u.o.d.o. należy uznać numery ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów, skoro w tych księgach i zbiorach są ujawnione podmioty będące właścicielami nieruchomości, dla których księgi te lub zbiory są prowadzone. Skoro treść ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów jest powszechnie dostępna, to ujawnienie ich numerów pozwala jednocześnie na ujawnienie danych osobowych wpisanych w tych księgach właścicieli nieruchomości oraz danych osobowych właścicieli nieruchomości ujawnionych w dokumentach złożonych do zbiorów dokumentów. Można zatem stwierdzić, że dane ewidencji gruntów i budynków dotyczące numerów ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów zawierają dane osobowe podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.k.". W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie organy administracji trafnie uznały, iż udzielenie informacji o numerach ksiąg wieczystych, jakiej domagał się L. P. wymagało wykazania się przez skarżącego interesem prawnym. Ten interes prawny jest również wymagany w przypadku żądania o szerszym zakresie, czyli wydania wypisu (wyrysu) z rejestru gruntów. Pojęcie interes prawny, użyte w art. 24 ust. 3 p.g.k. nie zostało zdefiniowane w tej ustawie. Judykatura przyjęła jednak, iż w przypadku dostępu do ewidencji gruntów i budynków interesu takiego nie można w sposób bezpośredni wywodzić z zamiaru zainicjowania postępowania przed sądem powszechnym a nawet wtedy, gdy post ępowanie takie już się toczy. . Można tu wskazać choćby wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 maja 2010 r. (sygn. III SA/Gd 106/10), gdzie Sad stwierdził, że "chęć złożenia do sądu powszechnego, na podstawie art. 730 k.p.c., wniosku o udzielenie zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania, które może być udzielone przez obciążenie nieruchomości obowiązanego hipoteką przymusową (art. 747 pkt 2 k.p.c.), nie jest w żadnej mierze wykazaniem "interesu prawnego związanego z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu". Podobne w istocie stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 8 lutego 2011 r. (sygn. I OSK 548/10) uznając, iż "interesu prawnego (jako kategorii materialnoprawnej) w rozumieniu art. 24 ust. 3 p.g.k. nie tworzy w szczególności postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec dłużnika wskazanego we wniosku o udzielenie informacji z ewidencji gruntów i budynków". Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko, iż interesu prawnego, o którym mowa w art. 24 ust. 3 p.g.k. nie można bezpośrednio wywieść z ewentualnego roszczenia skarżącego przeciwko właścicielowi nieruchomości, na terenie której doszło do uszkodzenia samochodu. Zatem odmowa wydania wypisu z rejestru była uzasadniona. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.