II SA/Gl 369/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Wnioskiem z dnia 30 października 2015r. S. L. wystąpiła o wymeldowanie z pobytu stałego K. D. wskazując, że nie przebywa on już w należącym do niej mieszkaniu, z którego wyprowadził się zabierając wszystkie rzeczy osobiste. W dniu 4 grudnia 2015r. organ przeprowadził oględziny lokalu, w toku których ustalił, że K. D. nie przebywa w tym lokalu, nie śpi i nie stołuje się w nim, jak również nie przechowuje tam swoich rzeczy osobistych. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta J. orzekł o wymeldowaniu K. D. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w J. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że K. D. wyprowadził się z miejsca stałego zameldowania w czerwcu 2015r. i aktualnie nie koncentrują się tam już jego sprawy osobiste i życiowe. Odwołanie od tej decyzji złożył K. D. podnosząc, że nie opuścił miejsca stałego pobytu dobrowolnie, lecz na skutek wymiany zamków przez S. L., która w ten sposób pozbawiła go dostępu do mieszkania. Podkreślił, że nie miał woli opuszczenia tego lokalu. Skarżący zarzucił także organowi I instancji przeprowadzenie postępowania w sposób pobieżny i chaotyczny. Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, iż K. D. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] w J. od czerwca 2015r., kiedy to wyprowadził się zabierając wszystkie swoje rzeczy, jednocześnie nie czynił starań żeby wrócić i zamieszkać tam ponownie. Nie posiada również kluczy do lokalu i nie uczestniczy już w kosztach utrzymania lokalu, nadto nie posiada żadnego tytułu prawnego do tego lokalu. W ocenie Wojewody daje to podstawę do wymeldowania skarżącego, który nawet jeżeli przyjąć, że został przymuszony do opuszczenia lokalu nie podjął żadnych prawem przewidzianych starań o przywrócenie posiadania lokalu, w którym wcześniej mieszkał. Taka wykładnia zdaniem organu pozwala pogodzić względy słuszności z ewidencyjnym charakterem ewidencji ludności. Jednocześnie Wojewoda nie podzielił zarzutów odwołania jakoby organ I instancji zgromadził materiał dowodowy w sposób pobieżny i chaotyczny, wskazując przy tym, że zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji w przedmiocie wymeldowania skarżącego. Pismem z dnia 30 marca 2016r. K. D. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, poprzez przyjęcie, że opuścił lokal dobrowolnie, podczas gdy faktycznie został do tego bezprawnie zmuszony przez S. L. Zdaniem skarżącego fakt, że aktualnie przebywa w innym lokalu nie może stanowić przesłanki do jego wymeldowania z dotychczasowego miejsca pobytu, bowiem brak jest przesłanek dobrowolnego i stałego opuszczenie przez niego lokalu. Wskazał również, że do chwili opuszczenia lokalu ponosił koszty związane z jego utrzymaniem, poniósł również koszty związane z remontem lokalu, czego ograny w ogóle nie wzięły pod uwagę. Odnosząc się do kwestii braku podjęcia działań w celu przywrócenia posiadania stwierdził, że nie upłynął jeszcze termin do złożenia takiego wniosku. Zdaniem skarżącego wymeldowanie miało na celu obejście prawa zmierzające do pozbycia się niechcianego współlokatora bez potrzeby jego eksmisji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko oraz argumentację zawarte w treści zaskarżonej decyzji i na tej podstawie wniósł o oddalenie skargi. W toku postępowania sądowego skarżący K. D. wnosił i wywodził jak w treści skargi, dodatkowo podnosząc, że złożył do sądu powszechnego wniosek o podział majątku i przywrócenie posiadania, alternatywnie żądając zwrotu poniesionych nakładów, przy czym termin rozprawy nie został jeszcze wyznaczony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję prezydenta Miasta J. z dnia [...] r. którą organ wymeldował K. D. z pobytu stałego przy ul. [...] w J. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności (tekst jedn.: Dz. U. z 2015r., poz. 388 z późń. zm.). Zgodnie art. 35 powołanej ustawy organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Nie budzi obecnie żadnych wątpliwości, że zameldowanie ma charakter ściśle ewidencyjny i nie wiąże się z prawem do lokalu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 czerwca 2005r., sygn. akt IV SA/Wa 627/05, publ. LEX nr 186653). Z kolei decyzja o wymeldowaniu potwierdza jedynie, iż osoba wymeldowana opuściła miejsce dotychczasowego pobytu bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się natomiast, że opuszczenie miejsca pobytu stałego (opuszczenie lokalu) musi mieć charakter dobrowolny, by można było dokonać wymeldowania, przy czym za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. wyrok NSA z dnia 30 listopad 2012r., sygn. akt II OSK 1369/11, LEX nr 1291933, wyrok NSA z dnia 19 lipca 2012r., sygn. akt II OSK 771/11, LEX nr 1252181). W niniejszej sprawie skarżący twierdził, że nie opuścił miejsca zameldowania dobrowolnie, bowiem został wyrzucony z mieszkania przez jego właścicielkę, która następnie wymieniła zamki w drzwiach, co uniemożliwiło mu dostęp do wcześniej zajmowanego lokalu. Jednocześnie sam nigdy nie złożył deklaracji o opuszczeniu miejsca zamieszkania. Organ odwoławczy uznał natomiast, że zachowanie skarżącego, który od czerwca 2015r. faktycznie nie zamieszkiwał w miejscu zameldowania, a po opuszczeniu lokalu nie podjął żadnych działań mających na celu powrót do zajmowanego wcześniej lokalu, należy uznać za dobrowolne opuszczenie lokalu. W sprawie niesporne było, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] w J. od czerwca 2015r. Nadto, że w tym czasie nie czynił żadnych realnych starań, by zamieszkać w przedmiotowym lokalu, czego nie należy bynajmniej utożsamiać ze staraniami w uzyskaniu jedynie dostępu do lokalu. Jeszcze raz podkreślenia wymaga okoliczność, akcentowana również przez organ odwoławczy, że zameldowanie w jakimś lokalu związane jest z przebywaniem w nim, nie zaś z prawem do lokalu. Nieruchomość w której zamieszkiwał skarżący, stanowiła wyłącznie własność S. L. z którą skarżący pozostawał w nieformalnym związku, z chwilą w którym wyprowadził się, powrót do zajmowanego wcześniej lokalu stał się niemożliwy, gdyż skarżący nie posiada żadnego tytułu prawnego do tego lokalu. Wskazać należy również, że o dobrowolności opuszczenia lokalu nie decyduje jedynie to, w jakich okolicznościach doszło do zaprzestania zamieszkiwania w lokalu, ale także to, jakie faktyczne starania, świadczące o chęci zamieszkiwania w tym lokalu czyni strona, pozbawiona możliwości zamieszkiwania w lokalu, w którym jest zameldowana. Okoliczności te muszą przy tym obiektywnie świadczyć o chęci zamieszkiwania w lokalu, do którego dostęp został utracony, nie zaś być jedynie deklaracją takiej chęci strony. W przypadku skarżącego są to tylko deklaracje oraz chęć odzyskania nakładów poniesionych na remont mieszkania. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie pozostaje przy tym fakt, że po wydaniu zaskarżonej decyzji wystąpił z bliżej nieokreślonym powództwem przeciwko właścicielce mieszkania, bowiem organy meldunkowe są zobowiązane do oceny przesłanek wymeldowania z pobytu stałego według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w czasie rozpatrywania sprawy i nie mogą czekać na ewentualną zmianę tego stanu ( wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2001r. sygn. akt II SA/Ka 657/99 dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej sytuacji, w ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo doszedł do przekonania, że opuszczenie przez skarżącego miejsca zameldowania na pobyt stały miało charakter dobrowolny. Prawidłowo też organ odwoławczy ocenił, że opuszczenie lokalu przez skarżącego ma charakter trwały, bowiem skarżący od czerwca 2015r. w przedmiotowym lokalu nie mieszkał i lokal ten nie stanowi jego centrum życiowego, czemu zresztą sam skarżący nie przeczy. Świadczy o tym również fakt, że od momentu opuszczeniu lokalu zamieszkuje pod innym adresem. Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że organ odwoławczy nie naruszył przepisów prawa materialnego ani procesowego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 718 z późn. zm.), skargę oddalił.