I FZ 201/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Arkadiusz Cudak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 6 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 2 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Ke 315/16 w zakresie wpisu od skargi w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 23 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za wrzesień 2010 r. postanawia uchylić zaskarżone zarządzenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Zarządzeniem z dnia 2 czerwca 2016 r., I SA/Ke 315/16, Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: "p.p.s.a."), wezwał pełnomocnika strony skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od skargi M.B. (dalej: Skarżący lub Strona), w kwocie 1.291 zł, stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej: "rozporządzenie"). Na powyższe zarządzenie pełnomocnik Skarżącego złożył zażalenie podnosząc zarzuty naruszenia art. 231 p.p.s.a. w związku z § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia i w konsekwencji wnosząc o uchylenie zaskarżonego zarządzenia. Uzasadniając podniesione zarzuty Skarżący wskazał, że wpis od skargi został określony przez Przewodniczącego Wydziału w nieprawidłowej wysokości. Jego zdaniem, w sytuacji, w której organy podatkowe nie stwierdziły nieprawidłowości w miesiącu objętym zaskarżoną decyzją (wrzesień 2010 r.), przy określaniu wartości przedmiotu sporu należy pominąć nadwyżki przeniesione z poprzednich okresów (kwiecień 2010 r.), aby uniknąć błędu w postaci powielania kwoty 1.291 zł. W konsekwencji w zakresie września 2010 r. jako wartość przedmiotu sporu należało przyjąć kwotę 0 zł i na tej podstawie wyliczyć wpis stosownie do § 1 pkt 1 rozporządzenia. Zdaniem Skarżącego, takie stanowisko znajduje oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przystępując do oceny zasadności zażalenia wskazać należy, że kwestię kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi regulują przepisy Działu V p.p.s.a. oraz wydane na podstawie dyspozycji art. 233 tejże ustawy rozporządzenie Rady Ministrów. Zgodnie z art. 215 § 1 p.p.s.a. w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty. Ponadto w myśl art. 216 cytowanej ustawy jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stanowi ona wartość przedmiotu zaskarżenia. Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały (art. 230 p.p.s.a.). Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z § 1 zdanie pierwsze rozporządzenia wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem. Podkreślić przy tym należy, że w sprawach podatkowych należności pieniężne są przedmiotem zaskarżenia tylko w przypadku skargi na decyzje dotyczące wymiaru (określenia lub ustalenia) podatku, nadpłaty, a także kwoty zwrotu podatku lub kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U z 2004 r., Nr 54, poz. 535, ze zm.). We wszystkich innych sprawach pobiera się wpis stały. W niniejszej sprawie Strona wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 23 marca 2016 r., nr [...], w przedmiocie określenia kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, którą to decyzją organ odwoławczy - utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji - określił tę kwotę w wysokości odmiennej (niższej) niż zadeklarowana przez Skarżącego. Jak wynika z akt sprawy, zmiana rozliczenia dokonanego pierwotnie przez Stronę spowodowana została wyłącznie tym, że w deklaracji VAT-7 za wrzesień 2010 r. ujęła ona kwotę z przeniesienia nadwyżki z sierpnia 2010 r., podczas gdy decyzją organu pierwszej instancji z dnia 21 maja 2014 r., nr [...], wysokość tej nadwyżki została zmieniona. Składając skargę na decyzję dotyczącą września 2010 r. Strona nie podała wartości przedmiotu zaskarżenia. Zamiast tego wskazała, że skarga podlega wpisowi stałemu, ale opłaty tej jednocześnie nie uiściła. W konsekwencji zarządzeniem z dnia 2 czerwca 2016 r. Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 43.015 zł, stanowiącą różnicę pomiędzy wysokością nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy wykazaną przez Skarżącego w deklaracji VAT-7 za wrzesień 2010 r. a wysokością tej nadwyżki określoną przez organ podatkowy w decyzji. Następnie w oparciu o tak ustaloną wartość przedmiotu zaskarżenia Przewodniczący Wydziału, na podstawie § 1 pkt 2 rozporządzenia, określił wysokość wpisu sądowego od skargi na kwotę 1.291 zł. W tym miejscu wskazać należy na wyrażony w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2008 r., sygn. akt I FPS 7/07, pogląd, w myśl którego wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która została zakwestionowana w skardze. Mając na uwadze powyższe orzeczenie powstaje zatem pytanie: jak liczyć "tę część należności pieniężnej" w przypadku decyzji dotyczących podatku od towarów i usług, który rozliczany jest miesięcznie. Podatek naliczony do przeniesienia na następny miesiąc z zakwestionowanej faktury będzie rzutował na rozbieżność między deklaracją a ustaleniami organu w kolejnych okresach rozliczeniowych. Rozbieżności te - nawet wobec nie wystąpienia żadnych innych spornych kwot -tworzą pewnego rodzaju "fikcyjną" kwotę sporu, która de facto stanowi przedmiot zainteresowań sądu w procesie badania tylko jednego okresu rozliczeniowego, tj. tego okresu, z którego pochodzi zakwestionowana faktura. Z uzasadnienia uchwały wynika, że intencją składu orzekającego było uzależnienie wysokości wpisu od faktycznej kwoty sporu. Wyrażono wręcz pogląd, że pobieranie wpisu od kwoty znacznie wyższej byłoby objawem nadmiernego fiskalizmu. Zasadnym jest zatem ustalanie wpisu sądowego wyłącznie w oparciu o zakwestionowaną kwotę i na tej podstawie wyliczanie należnego wpisu stosunkowego. Podsumowując stwierdzić należy, że w świetle zakreślonych powyżej ram prawnych, jak również uwarunkowań faktycznych niniejszej sprawy, działanie, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zmierzające do ustalenia wysokości wpisu w rozpoznawanej sprawie było nieprawidłowe. Sąd pierwszej instancji nie miał bowiem podstaw, by uwzględnić kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym z sierpnia 2010 r., gdyż nie jest ona przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu. Kwota ta oddziałuje wprawdzie na kolejny okres rozliczeniowy, tj. wrzesień 2010 r., lecz przy ustalaniu realnej wartości przedmiotu zaskarżenia objętego wniesionym środkiem prawnym powinna zostać pominięta. Sąd powinien tym samym pominąć wszelkie kwoty, które wprawdzie rodziły rozbieżność między deklaracjami a decyzjami organów podatkowych, ale stanowiły jedynie powielenie kwestii spornej, która tak naprawdę miała miejsce w innym okresie rozliczeniowym. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela tym samym poglądy wyrażone w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2013 r., sygn. I FZ 338/13 oraz z dnia 4 maja 2016 r., sygn. I FZ 75/16. Z przytoczonych powyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i § 2 oraz art. 198 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.