VIII SA/Wa 1016/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącego M. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. znak [...] z [...] września 2015 r. w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedsięwzięcia. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: Decyzją znak [...] z [...] sierpnia 2015 r. Burmistrz S. (zwany dalej: Burmistrz, organ I instancji), działając na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 82 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013, poz. 1235 zez zm., zwana dalej: u.ś.) oraz art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu wniosku złożonego przez "[...]" sp. zo.o. z siedzibą w S. (zwany także: inwestor), orzekł o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie budynków i obiektów w gospodarstwie chowu i hodowli norek do ilości [...] sztuk (75 DJP) na działce nr ewidencyjny [...] w miejscowości K. nr [...], gmina S. wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną. Przedmiotowa decyzja doręczona została inwestorowi – za zwrotnym potwierdzeniem odbioru oraz społeczeństwu – w trybie ogłoszenia publicznego przewidzianego w art. 49 k.p.a. w związku z art. 74 ust. 3 u.ś. Obwieszczenia o wydaniu przez Burmistrza decyzji z [...] sierpnia 2015 r. zostały umieszczone: na tablicy ogłoszeń w miejscu realizacji inwestycji w dniach od [...] do [...] sierpnia 2015 r. oraz na tablicy ogłoszeń sołectwa K. w dniach od [...] do [...] sierpnia 2015 r. Odwołanie na powołaną decyzję złożył 18 września 2015 r. bezpośrednio w organie I instancji M. K. (zwany dalej: skarżący) wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. ) Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzją znak [...] z [...] września 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (zwane dalej: Kolegium, organ odwoławczy), działając na podstawie 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. Skargę na powołaną wyżej decyzję do sądu administracyjnego złożył skarżący wnioskując o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego je rozstrzygnięcia oraz zwrot kosztów postępowania. Wydanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a., które to normy prawa obligują organ administracji do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego, co ma wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwana dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują, zatem skarga podlega uwzględnieniu, ponieważ zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa procesowego, które uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy i ocenę zasadności skargi. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). Do rozpatrzenia odwołania właściwy jest organ wyższego stopnia. Oznacza to, że wniesienie odwołania uwarunkowane jest doręczeniem decyzji stronom postepowania. W niniejszej sprawie doręczenie decyzji organu I instancji miało miejsce w drodze publicznego ogłoszenia (poza doręczeniem inwestorowi), o którym mowa w art. 49 k.p.a. w związku z 74 ust. 3 u.ś. Zgodnie z treścią art. 49 k.p.a. strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Zgodnie natomiast z art. 74 ust. 3 u.ś., jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 k.p.a. Obwieszczenia o wydaniu przez Burmistrza decyzji z [...] sierpnia 2015 r. zostały umieszczone: na tablicy ogłoszeń w miejscu realizacji inwestycji w dniach od [...] do [...] sierpnia 2015 r. oraz na tablicy ogłoszeń sołectwa K. w dniach od [...] do [...] sierpnia 2015 r. Z powyższego wynika, że został zachowany ustawowy tryb i okres wywieszenia obwieszczenia dotyczącego wydania zaskarżonej decyzji Burmistrza. Wyjaśnienia wymaga, że dla stron postępowania, którym nie doręczono decyzji na piśmie, lecz w drodze obwieszczenia, termin do wniesienia odwołania należy liczyć od daty doręczenia decyzji (postanowienia) określonej zgodnie z art. 49 k.p.a. Dla interpretacji sposobu obliczania terminu wynikającego z art. 49 k.p.a. warto posłużyć się ugruntowaną już wykładnią powyższego przepisu dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyroki NSA: z 5 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 235/11, z 15 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 847/12, z 1 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1903/10, oraz postanowienie NSA z 20 października 2011 r. sygn. akt II OSK 2136/11; publ.: cbois), który przyjął, iż bieg terminu czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia, po upływie których doręczenie uważa się za dokonane, rozpoczyna się w dniu, w którym dokonano publicznego ogłoszenia, tj. dzień, w którym dokonano zamieszczenia obwieszczenia o wydaniu i treści decyzji na tablicy ogłoszeń właściwego urzędu, na jego stronie internetowej lub we właściwej gazecie. Dla rozpoczęcia biegu terminu doręczenia decyzji zgodnie z art. 49 k.p.a. miarodajny jest pierwszy dzień, w którym ogłoszenie zostało opublikowane w sposób określony w tym przepisie lub przepisach szczególnych. W sytuacji zaś, gdy publiczne ogłoszenie obwieszczenia o wydaniu decyzji dokonywane jest w różnych miejscach i za pomocą różnych środków przekazu – należy ustalić, kiedy ukazało się po raz pierwszy ostatnie z obwieszczeń i ten dzień traktować jako dzień rozpoczęcia biegu terminu czternastu dni, którego upływ skutkuje uznaniem doręczenia decyzji w trybie art. 49 k.p.a. Z powyższego wynika, że najpóźniej zawiadomienie w drodze obwieszczenia o wydaniu zaskarżonej decyzji z [...] sierpnia 2015 r. ukazało się [...] sierpnia 2015 r. (w miejscu inwestycji), należało przyjąć zatem, że decyzja organu I instancji została doręczona społeczeństwu z upływem czternastu dni od tej daty, czyli z dniem [...] sierpnia 2015 r. Od tej daty biegł zatem termin na wniesienie odwołania na powyższą decyzję do organu wyższego stopnia. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania biegł więc od [...] sierpnia 2015 r. i upływał [...] września 2015 r. Natomiast odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone bezpośrednio do Burmistrza 18 sierpnia 2015 r., a więc przed datą doręczenia decyzji w trybie art. 49 k.p.a. Odwołanie było zatem przedwczesne. Jak wskazano wyżej, stosownie do treści art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Odwołanie musi być wniesione w sposób prawidłowy, a organ odwoławczy nie może działać z urzędu. Dopiero czynność strony, którą jest wniesienie odwołania, powoduje, że organ wyższego stopnia może korzystać z uprawnień, jakie są przewidziane dla organu odwoławczego (por. wyrok WSA w Warszawie z 2004 r., sygn. akt VI SA/Wa 1471/2004, publ. Rzeczpospolita 2005/85 str. C3, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 maja 1984 r., sygn. akt II SA 2048/83, publ. Gazeta Prawna 1985/24 str. 8). Termin do winienia odwołania, jak wynika z treści wyżej cytowanego art. 129 § 2 k.p.a., rozpoczyna swój bieg w dniu, w którym doręczono stronie decyzję. Wniesienie odwołania przed rozpoczęciem biegu terminu do dokonania tej czynności jest przedwczesne i nie może wywołać skutków prawnych. Skoro decyzja organu I instancji podlegała doręczeniu w trybie art. 49 k.p.a. ze skutkiem [...] września 2015 r. to ewidentnym jest, iż odwołanie złożone 18 sierpnia 2015 r. było przedwczesne. W tej sytuacji wydanie decyzji przez organ odwoławczy wskutek rozpatrzenia takiego przedwczesnego środka zaskarżenia, jest w istocie wydaniem decyzji z urzędu, bez wniosku strony. Uchybienie to stanowi rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. musi skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 1 sentencji wyroku). O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku).