II SA/Gl 538/16

WyrokWSA w Gliwicach2016-09-22

Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Łucja Franiczek, Andrzej Matan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku sądu administracyjnego, jeśli stan prawny i faktyczny sprawy nie uległy istotnej zmianie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej oraz sąd są związane oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku sądu administracyjnego, jeśli stan prawny i faktyczny sprawy nie uległy istotnej zmianie. W przypadku stwierdzenia zmiany sposobu użytkowania hali, zachodzą podstawy do ustalenia warunków zabudowy, a umorzenie postępowania na podstawie art. 105 k.p.a. jest niezasadne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania hali. Organy administracji dwukrotnie odmawiały wszczęcia postępowania lub umarzały je, uznając, że nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania. Skarżący podnosił, że organy nie uwzględniły wcześniejszego wyroku WSA, który stwierdził zmianę sposobu użytkowania hali, co uniemożliwia mu legalizację.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skargi "A" w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego warunków zabudowy terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. nr [...], 2. zasądza na rzecz "A" w K. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. nr [...]Prezydent Miasta K. (dalej: Prezydent) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania hali nr [...] z technologicznej na warsztatową, wytwórczą w zakresie wytwarzania urządzeń doświadczalnych, prototypowych mało seryjnych, z zapleczem technicznym dla potrzeb placówek naukowo-badawczych, przemysłu i handlu, na działkach nr [...] ([...]) przy pl. [...]w K., legalizowanej w świetle przepisu art. 48 ust.3 pkt 1 pr. bud. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, pismem z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) wezwał "A" (dalej: "A") do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy dla dokonanej samowolnej zmiany sposobu użytkowania hali nr [...]. W dniu [...]r. "A" złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania hali nr [...] z technologicznej na produkcyjno- warsztatową z zapleczem technicznym na działkach. Z opisanego we wniosku sposobu użytkowania hali technologicznej nr [...], wybudowanej na podstawie pozwolenia na budowę z [...] r. oraz opisu sposobu użytkowania przedmiotowej hali wynikało, że funkcja obiektu nie została zmieniona. Równocześnie Inwestor oświadczył, że w hali, której dotyczy wniosek, nie uległy zmianie: warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska i wielkość lub układ obciążeń, tj. warunki określone w art. 71 ust. 1 pr. bud., definiującym zmianę sposobu użytkowania. W związku z powyższym, na podstawie art. 61 a §1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w dniu 21.06.2013 r. Prezydent Miasta K. wydal postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania przedmiotowej hali, ponieważ w świetle obowiązujących przepisów tj. art. 50 ust. 2 pkt 1 w związku z 59 ust 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie wymagają wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego roboty budowlane polegające na remoncie, montażu lub przebudowie, jeśli nie powodują zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. W dniu 15 czerwca 2015 r. "A", ponownie złożył w Urzędzie Miasta K. wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania hali nr [...]. Z dołączonego do wniosku pisma PINB z dnia [...]r. wynika, że postępowanie dotyczące samowolnej zmiany sposobu użytkowania hali nr [...] nie zostało jeszcze zakończone. W trakcie toczącego się ww. postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 29.10.2008 r. sygn. akt II SA/G1 432/09 stwierdził, że do ok. 1990 r. hala nr [...] była pracownią projektową i laboratorium, w związku z czym niewątpliwie nastąpiła samowolna zmiana sposobu użytkowania przedmiotowej hali. PINB, pomimo decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego (dalej: ŚWINB) z dnia 7 listopada 2013 r., umożliwiającej przełamanie związania oceną prawną wynikającą z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29.10.2008 r., nie znalazł do niego podstaw i ponownie, pismem z dnia 23 marca 2015 r., wezwał "A" do przedłożenie decyzji o warunkach zabudowy dla samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowej hali. Prezydent wydał ponownie w dniu [...]r. decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania, uzasadniając, że z dostępnych materiałów wynika, że zmiana sposobu użytkowania hali nr [...] nigdy nie nastąpiła. Postanowieniem z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: SKO) uchyliło powyższe postanowienie i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wyjaśniono, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nie może rozstrzygać co do meritum sprawy, a ustalenie, że w ocenie organu decyzja o warunkach zabudowy dla wnioskowanej inwestycji jest "zbędna" powinno nastąpić po wszczęciu postępowania. Wobec tego Prezydent wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania hali nr [...] w trybie legalizacji, zawiadamiając o tym pismem z dnia [...]r. Ze względu na czasochłonną konieczność ustalenia stron niniejszego postępowania tj. następców prawnych po zmarłych, organ nie był w stanie zachować ustawowego terminu załatwienia przedmiotowej sprawy, o czym pismem z dnia [...]r. zawiadomił Wnioskodawcę. Po analizie zgromadzonych w postępowaniu wyjaśniającym dowodów organ stwierdził, że hala nr [...] była wybudowana jako hala technologiczna (zgodnie z pozwoleniem na budowę całego ciągu takich samych hal), nie ma żadnych dokumentów i przesłanek potwierdzających, że kiedykolwiek była użytkowana jako pracownia projektowa i laboratorium, a sposób jej użytkowania zgodnie z opisem "A" nie uległ zmianie od czasu jej realizacji. Ponadto, nie uległy zmianie warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska i wielkość lub układ obciążeń tj. warunki określone w art. 71 ust. 1 pr. bud. ( oświadczenie Głównego Instytutu Górnictwa zawarte w piśmie z dnia 01.07.2015 r.) Stosownie do art. 50 ust. 2 pkt 1 w związku z 59 ust 1 u.p.z.p., nie wymaga ustalenia warunków zabudowy inwestycja polegająca na remoncie, montażu lub przebudowie, jeśli nie powoduje ona zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Wobec tego postanowił umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 jako bezprzedmiotowe. W odwołaniu z dnia [...]r. "A" wnosi o ustalenie warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania hali nr [...] powołując się na przywołany wyżej wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29 października 2009 r. oraz zmianę sposobu użytkowania hali, gdzie nie jest już prowadzona działalność badawcza. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...]utrzymało kwestionowane rozstrzygnięcie Prezydenta w całości w mocy, podzielając wyrażone w nim stanowisko co do braku podstaw do prowadzenia postępowania oraz ustalenia warunków zabudowy w sytuacji, w której nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu. W skardze z dnia [...]r. "A" (dalej: Skarżący, "A"), reprezentowany przez pełnomocnika, podnosi zarzuty naruszenia: 1/ przepisów prawa procesowego, w tym art. 7, 8, 11 oraz 107 § 2 i 3 kpa, polegające w szczególności na: - braku pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez pkt, iż przy tych samych stanach faktycznych i w oparciu o te same dowody, organy wydają odmienne decyzje w zakresie praw i obowiązków uczestnika stępowania, powodując tym samym niemożność wykonania obowiązku nałożonego przez organy administracji, - niewyjaśnieniu w motywach uzasadnienia wszystkich istotnych dla sprawy I okoliczności, w szczególności brak wyjaśnienia przyczyn dla których organy nie uwzględniły ustaleń dokonanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia [...]r. (sygn. akt: II SA/G1 432/09), który stanowił podstawę nałożenia na Skarżącego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. obowiązku doręczenia decyzji ustalającej warunki zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania hali [...]. 2) przepisów prawa materialnego tj.: - art. 59 ust. 1 u.p.z.p. poprzez błędne przyjęcie, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania hali nr [...], a w konsekwencji uznanie, iż brak jest przesłanek uzasadniających wydanie decyzji w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania hali (tj. decyzji "legalizującej" istniejący sposób użytkowania), w sytuacji gdy taka decyzja jest niezbędna dla celów legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, a organy administracji publicznej ustaliły, że okoliczność taka w niniejszej sprawie wystąpiła, - art. 71 ust. 1 pr. bud. poprzez jego niezastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, a tym samym nieuwzględnienie przesłanek zawartych w tym przepisie, w zakresie okoliczności, których wystąpienie uzasadnia uznanie, że doszło do zmiany sposobu użytkowania hali [...], uzasadniającej wydanie decyzji dla celów legalizacji I samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu. Pełnomocnik wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 3 grudnia 2015 r. i zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Jak podniesiono w uzasadnieniu skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku 1 dnia 29 października 2009 r. (sygn. akt: II SA/Gl 432/09) ustalił, że do "około 1990 r. hala [...] była pracownią projektową i laboratorium naukowo - badawczym, co przesądza o tym, że doszło do zmiany przeznaczenia części obiektu, wymagającej wydania odpowiedniej I decyzji przez właściwe organy". Na tej podstawie PINB podjął postępowanie legalizacyjne, w ramach którego wezwał Skarżącego do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla dokonanej samowolnej zmiany sposobu użytkowania hali HI2. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie oraz na sądzie i może być wyłączony tylko w wypadku I istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Ocena prawna sądu wiąże nie tylko organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia, ale także organ współdziałający w procesie decyzyjnym, chyba że nastąpiła zmiana stanu prawnego, co w niniejszym przypadku nie miało miejsca. Prezydenta Miasta K. nie uwzględnił oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 12 października 2009 r. co do konieczności legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania hali [...]. Uniemożliwia to Skarżącemu wypełnienie obowiązków wynikających z przepisów prawa budowlanego w zakresie "legalizacji" użytkowania obiektu budowlanego. Powyższe okoliczności powodują, naruszenie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 kpa). Jednocześnie organy w niniejszym postępowaniu nie odniosły się do ustaleń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 29 października 2009 r., nie wyjaśniając motywów nie uwzględnienia poczynionych ustaleń, co prawda w innym postępowaniu, ale którego rozstrzygnięcie ma bezpośredni wpływ na proces decyzyjny w toku całego postępowania w przedmiocie legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania hali [...]. Zdaniem Skarżącego, organy orzekające w sprawie niezasadnie przyjęły, iż nie doszło do zmiany sposobu użytkowania hali nr [...] i brak jest przesłanek uzasadniających wydanie decyzji w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania hali (tj. decyzji "legalizującej" istniejący sposób użytkowania). W toku ponownie prowadzonego postępowania przez PINB (po uchyleniu przez WSA poprzedniej decyzji organu), "A" przedstawił nowe dowody, z których wynikało, że co prawda pierwotne użytkowanie hali nie polegało na prowadzeniu w niej pracowni projektowej i laboratorium naukowo - badawczego, ale na prowadzeniu działalności warsztatowej, mało seryjnej produkcji i badawczej na potrzeby budowy prototypów urządzeń kopalnianych to jednak pierwotna funkcja hali H[...] uległa zmianie w związku z rozszerzeniem jej działalności. Tym samym nawet gdyby przyjąć, że ustalenia dokonane przez organy rozstrzygające wniosek z dnia [...]r. co do okoliczności, iż hala HI2 nigdy nie była użytkowana jako pracownia projektowa i laboratorium naukowo - badawcze, ale jako hala technologiczna, są prawidłowe i dlatego brak jest przesłanek uzasadniających wydanie decyzji w sprawie zmiany sposobu jej użytkowania, to w świetle opisu zamieszczonego w projekcie budowlanym, należy uznać, że pierwotna funkcja hali [...]uległa jednak zmianie. Jak wynika z opisu zamieszczonego we wniosku Skarżącego z dnia [...]r., obecna działalność prowadzona w hali H[...] polega na prowadzeniu m.in.: działalności i wytwórczej w zakresie produkcji urządzeń doświadczalnych, prototypowych i produkcji małoseryjnej dla przemysłu wydobywczego, energetyki, hutnictwa, ochrony środowiska, handlu oraz placówek naukowo - badawczych, a także prowadzenie zbytu własnych wyrobów na terenie kraju i eksport własnych wyrobów. Nie jest tam prowadzona działalność badawcza. Rozszerzenie działalności o produkcję dla potrzeb handlu i przemysłu (nie tylko wydobywczego) w stosunku do pierwotnej funkcji jaką pełniła hala [...], zgodnie z decyzją z dnia 10 marca 1960 o pozwoleniu na budowę oraz załącznikiem do niej, nie zostały uwzględniona przez organy rozstrzygające wniosek Skarżącej. Skarżący zauważą, iż nie każda faktyczna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego będzie w rzeczywistości zmianą sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ust. 1 pr. bud. Przywołuje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 26 stycznia 20[...] r., II OSK 2144/10, LEX nr 1138087, zgodnie z którym przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymagającą pozwolenia właściwego organu należy rozumieć nie tylko przeznaczenie obiektu do innego rodzaju użytkowania, lecz także zwiększenie realizowanej już działalności wytwórczej lub usługowej w tym obiekcie. W związku z powyższym nie można zgodzić się z argumentacją SKO, a tym samym decyzją organu I instancji, że istniejąca w obrocie decyzja administracyjna zezwalająca na użytkowanie hali, nie wymaga zmiany, ponieważ zmiana sposobu użytkowania hali jest powieleniem jej pierwotnej funkcji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy powtórzył argumenty zawarte w swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...]utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie z dnia [...] r. nr [...]Prezydenta Miasta K. (dalej: Prezydent) w sprawie umorzenia postępowania administracyjne w kwestii ustalenia warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania hali nr [...] z technologicznej na warsztatową, wytwórczą w zakresie wytwarzania urządzeń doświadczalnych, prototypowych mało seryjnych, z zapleczem technicznym dla potrzeb placówek naukowo-badawczych, przemysłu i handlu, na działkach nr [...] ([...]) przy pl. [...]w K.. W punkcie wyjścia wskazać trzeba, iż sprawa ustalenia warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania ww. obiektu jest konsekwencją wyroku tut. Sądu z dnia 29 października 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 432/09. Wyrokiem tym Sąd uchylił decyzję ŚWINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB, który to organ umorzył postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku hali. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd sformułował opinię prawną i wskazania co do dalszego postępowania. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie doszło do zmiany sposobu użytkowania hali, bowiem "...już z samego niespornego faktu, że do około [...]r. hala była pracownią projektową i laboratorium naukowo – badawczym, wynika w oczywisty sposób, że doszło do zmiany przeznaczenia części obiektu w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagającej wówczas decyzji w tym przedmiocie. Dla takiej oceny prawnej nie ma też istotnego znaczenia nowelizacja Prawa budowlanego w zakresie definicji zmiany sposobu użytkowania. W dalszym ciągu katalog przypadków nie jest bowiem zamknięty, skoro ustawodawca posługiwał się i nadal posługuje pojęciem " w szczególności". Niewątpliwie też dokonana zmiana polega na zintensyfikowaniu rodzaju pierwotnej działalności i wpływu na warunki użytkowania nieruchomości sąsiedniej, której właścicielem jest skarżący ( vide: wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK, 672/07, LEX nr 485014)." Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sądy, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2016 r., II FSK 950/14). Związanie to odnosi się do stanu prawnego i faktycznego, przyjętego przez sąd jako podstawę orzekania. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ciąży na organie oraz na sądzie i może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Powszechnie przyjmuje się, że od takiej oceny prawnej można odstąpić np. gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować inne przepisy prawa, odmienne od wyjaśnionych w poprzednio wydanym wyroku (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 listopada 2015 r., II SA/Gd 254/15). Ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 grudnia 2015 r.) Stosownie do art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wprawdzie związanie prawomocnym orzeczeniem odnosi się, co do zasady, tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, jednak dla prawidłowego odczytania tejże sentencji należy się kierować treścią uzasadnienia. W ten sposób moc wiążąca orzeczenia może rozciągać się pośrednio na przyjętą w nim podstawę faktyczną rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z dnia 24 października 2011 r., I FSK 1596/10; wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2012r., I FSK 62/[...]). Wnioski, jakie wynikają z powyższej analizy dla rozpatrywanej sprawy są następujące: jeśli nie uległ zasadniczej zmianie stan prawny oraz stan faktyczny, stanowiący podstawę wyroku WSA w Gliwicach z dnia 29 października 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 432/09, to tak organy architektoniczno-budowlane rozpatrujące sprawę ustalenia warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania hali H[...] ( podobnie organ odwoławczy), jak i organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie naprawcze, w zakresie którego pozostaje sprawa tychże warunków zabudowy są związane dokonaną oceną prawną. Stan prawny nie uległ zmianie, bowiem zgodnie z ustaleniami Sądu, ze względu na zmianę sposobu użytkowania hali przed [...]r., do przedmiotowej sprawy znajdują zastosowanie przepisy art. 71 pr. bud. w brzmieniu obowiązującym do 31 maja 2004r. Stan faktyczny sprawy, przyjęty jako podstawa orzekania przez Sąd, wbrew ocenie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyrażonej w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]r. nr [...]także nie uległ zasadniczej (istotnej) zmianie. Pojawienie się nowego dowodu w postaci projektu budowlanego, nie znanego Sądowi oraz organom orzekającym w sprawie zakończonej wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 29 października 2009 r., nie daje podstaw do przyjęcia takiego stanowiska z dwu zasadniczych przyczyn: po pierwsze – w przyjętej ocenie prawnej Sąd uznał, iż przed 1990 r. doszło do zmiany sposobu użytkowania ze względu na zmianę przeznaczenia części hali użytkowanej pierwotnie jako pracownia projektowa i laboratorium naukowo – badawcze skoro podjęto tam produkcję elementów maszyn górniczych, a ponadto dokonana zmiana polega na zintensyfikowaniu rodzaju pierwotnej działalności i wpływu na warunki użytkowania nieruchomości sąsiedniej. Trzeba przyznać rację Skarżącemu, zdaniem którego organy orzekające w sprawie niezasadnie przyjęły, iż nie doszło do zmiany sposobu użytkowania hali nr [...]. W trakcie postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania hali, prowadzonego po wydaniu ww. wyroku "A" przedstawił nowe dowody, z których wynikało, że obiekt był projektowany i budowany jako "hala technologiczna" ( kopia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych z dnia [...]r. nr "[...]– w nienumerowanych aktach sprawy administracyjnej), co w zasadzie może odpowiadać przeznaczeniu hali, tak jak to przyjął Sąd, na prowadzenie w niej "pracowni projektowej i laboratorium naukowo – badawczego". Jak wynika z wniosku Skarżącego z dnia 15 czerwca 2015 r. o ustalenie warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania hali (dalej: wniosek o u.w.z.) w hali nr [...] (podobnie jak w hali nr 11) była prowadzona działalność: "budowa urządzeń doświadczalnych prototypowych i doświadczalnych. Działalność produkcyjna była przewidywana w systemie zmianowym na 1,5 zmiany. Docelowo przewidywano zatrudnienie [...]pracowników produkcyjnych i 52 administracyjno-technicznych". Ponadto, wedle informacji zawartych we wniosku o u.w.z., hala nr [...] była użytkowana przez "B" (dalej: "B"), który początkowo działał w halach technologicznych [...]w [...]r. główna część produkcyjna została przeniesiona do gali n[...], zaś po tym, to ze względu na znaczne ograniczenie produkcji, "B" opuścił hale [...]przeniósł produkcję do hali nr [...]. Można z tego wnosić, co także przyjął Sąd w ww. wyroku, że ze względu na podjęcie działalności produkcyjnej w obiekcie, doszło do zmiany sposobu użytkowania hali w stosunku do pierwotnego (zakładanego). Nie jest sprecyzowany moment czasowy dokonania tej zmiany, ale nie budzi żadnej wątpliwości w świetle akt sprawy, że zmiana sposobu użytkowania nastąpiła przed [...]r. Data [...]r. jest o tyle istotna, że przepisu art. 71a pr. bud, który reguluje procedurę naprawczą związaną z samowola użytkową, nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia i dokonanego przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888 ze zm.). W takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc art. 71 pr. bud. sprzed tej nowelizacji. Zgodnie z art. 71 ust. 3 pr. bud. ( w brzmieniu ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. Dz. U. Nr 111, poz. 726 ), w razie zmiany sposobu użytkowania bez wymaganego pozwolenia, odpowiednie zastosowanie miały przepisy art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. W decyzji, o której mowa w art. 51, właściwy organ mógł nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Ponadto, z mocy art. 71 ust. 1 Pr .bud., zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wymagała decyzji o pozwoleniu na taką zmianę – przy odpowiednim zastosowaniu art. 32. Odpowiednie zastosowanie art. 32 pr. bud, a w zasadzie jego ust. 4 prowadzi do wniosku, iż pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jak wynika z art. 59 ust. 1 u.p.z.p., zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Skoro zatem, jak wykazano wyżej, doszło do zmiany sposobu użytkowania hali, to zachodziły podstawy do z art. 59 ust. 1 u.p.z.p. do ustalenia warunków zabudowy. Wobec powyższego stwierdzić przyjdzie, że nie uległ zasadniczej zmianie stan prawny oraz stan faktyczny, stanowiący podstawę wyroku WSA w Gliwicach z dnia 29 października 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 432/09. W ślad za tym organy architektoniczno-budowlane rozpatrujące sprawę ustalenia warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania hali H[...] ( podobnie organ odwoławczy), jak i organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie naprawcze, w zakresie którego pozostaje sprawa tychże warunków zabudowy są związane dokonaną oceną prawną, w szczególności związanie to dotyczy konieczności ustalenia warunków zabudowy na podstawie art. 59 ust. 1 u.p.z.p. dla zmiany sposobu użytkowania przedmiotowej hali oraz prowadzenia postępowania naprawczego na zasadach określonych w art. 71 pr. bud. w wersji obowiązującej przed dniem 31 maja 2004 r. Brak było zatem podstaw do zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. i umorzenia postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, stąd uchyleniu podlegała decyzja organu odwoławczego oraz organu I instancji. Ocen prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania, wiążące organy w dalszym postępowaniu na zasadach określonych w art. 153 p.p.s.a., wynikają z rozważań prowadzonych wyżej. W tym stanie rzeczy Sąd, uwzględniając wskazane wyżej naruszenia prawa procesowego, działając na podstawie art. 145 § pkt. 1 lit.c p.p.s.a. postanowił orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło