II SA/Sz 740/16

WyrokWSA w Szczecinie2016-09-22

Skład orzekający: Maria Mysiak, Elżbieta Makowska, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu w związku z prowadzonym remontem, który uniemożliwia zamieszkiwanie, stanowi podstawę do wymeldowania osoby, jeśli osoba ta deklaruje zamiar powrotu po zakończeniu remontu?
Ratio decidendi
Opuszczenie lokalu w związku z prowadzonym remontem, który czyni lokal niezdatnym do zamieszkiwania, nie stanowi podstawy do wymeldowania, jeśli osoba ta deklaruje zamiar powrotu po zakończeniu remontu i nie utraciła więzi z lokalem. Wymeldowanie wymaga dobrowolnego i trwałego opuszczenia lokalu, a sam zamiar powrotu, nawet bez podjęcia natychmiastowych kroków prawnych, może być wystarczający do odmowy wymeldowania w sytuacji, gdy powrót jest utrudniony przez obiektywne okoliczności, takie jak remont.
Stan faktyczny
Spółka A wniosła o wymeldowanie M. I. z lokalu mieszkalnego, twierdząc, że lokal został opuszczony bezumownie i bez tytułu prawnego. M. I. twierdziła, że opuściła lokal na czas remontu i zamierza do niego powrócić. Organ I instancji wydał decyzję o wymeldowaniu, uznając, że M. I. nie zamieszkuje w lokalu i jej zamiar powrotu jest niepewny. Wojewoda uchylił tę decyzję, uznając, że opuszczenie lokalu miało charakter tymczasowy i związane było z remontem, a M. I. nie utraciła zamiaru powrotu. Spółka A zaskarżyła decyzję Wojewody do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Spółki A.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Spółka A, zwana dalej również "Spółką" złożyła w dniu 29 września 2015 r., w Biurze Obsługi Interesantów Urzędu Miasta, wniosek o wymeldowanie M. M. I. i Ł. I. z miejsca pobytu stałego – lokalu (niemieszkalnego) położonego przy ul. [...] w S., podając jednocześnie, iż osoba, której dotyczy wniosek wyprowadziła się i zamieszkiwała pod tym adresem bezumownie. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie aktualnego tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu, Spółka pismem z dnia 6 października 2015 r., załączając odpis aktu notarialnego w sprawie nabycia prawa użytkowania wieczystego m. in. działki przy ul. [..] w S. oraz odpisu księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości wyjaśniła, że M. I. nie posiada żadnej umowy najmu lokalu. Mieszkała razem z synem w lokalu niemieszkalnym na pierwszym piętrze budynku, a od 2004 r. użytkowała lokal biurowy położony na drugim piętrze. Użytkowanie tego lokalu trwało do 2014 r. W dalszej części pisma Spółka wskazała, że ze względu na zły stan techniczny obiektu, który zagrażał zdrowiu i życiu wszystkich użytkowników budynku, w 2013 r. rozpoczęto remont, który jest kontynuowany. Z uwagi na konieczność opróżnienia wszystkich pomieszczeń, w tym również zajmowanych przez M. I. i Ł. I., pismem z dnia 7 października 2014 r. Spółka wypowiedziała rodzinie I. "tzw. stosunek najmu". Okres wypowiedzenia skończył się z dniem 31 stycznia 2015 r. Pismem z dnia 13 października 2015 r. M. I. została zawiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie wymeldowania i wezwana do osobistego stawiennictwa, bądź złożenia w tej sprawie wyjaśnień na piśmie. Przesyłka zawierająca pismo, skierowana na adres ul. [...] w S. nie została podjęta. W związku z podaniem przez M. I. adresu dla doręczeń ponownie wezwano ją złożenia wyjaśnień w zakresie: - kiedy i w jakich okolicznościach opuściła lokal przy ul. [...] w S.? - czy w lokalu przy ul. [...] w S. znajdują się jej rzeczy osobiste, jeżeli tak, to jakie? - czy uczestniczy w kosztach utrzymania tego lokalu, a jeżeli tak, to w jakiej formie uiszcza opłaty i w jaki sposób może to udokumentować? - gdzie lokalizuje swoje centrum życiowe od czasu opuszczenia lokalu przy ul. [...] w S.? - czy zamierza powrócić do tego lokalu, jeżeli tak to kiedy (ze wskazaniem daty)? Nadto M. I. została poproszona o wskazanie okoliczności uzasadniających jej dalsze zameldowanie w lokalu przy ul. [...] w S. Wskazano również, że w przypadku woli wymeldowania się z przedmiotowego lokalu winna wypełnić załączony formularz meldunkowy i zgłosić się do Biura Obsługi Interesantów Urzędu Miasta, celem dopełnienia formalności związanych z wymeldowaniem. W odpowiedzi, pismem z dnia 30 listopada 2015 r. M. I. wyjaśniła, że mieszkanie razem z synem zajmują legalnie i opuścili je na okres remontu. W lokalu tym znajdują się rzeczy osobiste, a po włamaniu i wyburzeniu pokoju i toalety w dniu [...] r., rzeczy te znajdują się "pod gołym niebem". Nadto wskazała, że opłaty za lokal zawsze wnoszone były w terminie przelewem, swoje centrum życiowe lokalizuje w różnych miejscach i zamierza powrócić do mieszkania przy ul. [...] w S., gdy Spółka zakończy remont. Data zakończenia prac remontowych jest znana Spółce. W odpowiedzi na pytanie dotyczące wymeldowania M. I. podniosła, że dokona tej czynności, jeżeli zostanie jej przydzielone mieszkanie komunalne, podając dodatkowo, że w mieszkaniu przy ul. [...] zamieszkuje od 1962 r. i podkreśliła, że nie wyraża zgody na wymeldowanie z tego lokalu. M. I. domagała się także podania podstawy prawnej wymeldowania. Do odpowiedzi załączyła pismo skierowane do Zastępcy Prezydenta Miasta, w którym, opisując stan faktyczny, zwraca się o przyspieszenie przydziału mieszkania komunalnego. Organ w piśmie z dnia 7 grudnia 2015 r. poinformował M. I. o prawnych podstawach zameldowania i wymeldowania. Następnie w toku czynności wyjaśniających, w dniu [...] r. przeprowadzono dowód z oględzin lokalu przy ul. [...] w S. Ze sporządzonego na tę okoliczność protokołu wynika, że w czynności, oprócz pracowników organu uczestniczyli M. I. i Prezes Zarządu Sp. A Ustalono, że lokal zajmowany przez M. I. i jej syna jest całkowicie opróżniony, w pomieszczeniach są zbite tynki oraz zdjęta podłoga, szyby w oknach zostały zastąpione płytami, pomieszczenie zostało przygotowane do kapitalnego remontu. W protokole zapisano, że M. I. oświadczyła, iż lokal opuścili z synem w sierpniu 2015 r. i zabrała wówczas część rzeczy swoich i syna, co się stało z pozostałymi przedmiotami nie wie, nie ponosi kosztów utrzymania lokalu. Zobowiązano ww. do dostarczenia w terminie 14 dni kserokopii umowy najmu lokalu. Prezes Zarządu Sp. A oświadczył, że według jego wiedzy M. I. nie posiada żadnej umowy najmu z poprzednim właścicielem. Wykonując zobowiązanie do przedłożenia umowy najmu lokalu, M. I. w dniu 11 stycznia 2016 r. (data wpływu) przedłożyła organowi szereg dokumentów potwierdzających stosunek najmu lokalu, między innymi wyroki Sądu Rejonowego z dnia 29 listopada 2005 r., sygn. akt II C 459/04 i 31 października 2007 r., sygn. akt II C 251/07 z uzasadnieniami, z których wynika jednoznacznie, iż sądy te uznały, że M. I. jest najemcą lokalu przy ul. [...] w S. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego M. I. z lokalu przy ul. [...] w S. W uzasadnieniu organ I instancji dokonał analizy zgromadzonych dokumentów i wyjaśnił, że w toku postępowania administracyjnego ustalono bezspornie, iż M. I. nie mieszka w lokalu przy ul. [...] w S. Nadto organ, powołując się na przeprowadzone oględziny wskazał, że lokal został opróżniony z przedmiotów stanowiących własność M. I. i jej syna i obecnie nie nadaje się do zamieszkania. Powołując się na pisma składane przez Prezesa Zarządu Sp. A, organ wskazał ponadto, że po remoncie lokal położony na drugim piętrze będzie miał przywróconą pierwotną funkcję lokalu biurowego. Organ uznał także, na podstawie twierdzeń Spółki, że M. I. samowolnie przeprowadziła się z lokalu na pierwszym piętrze do lokalu na drugim piętrze, który zajęła bezumownie. Dalej organ wyjaśnił, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono pogląd, że jeżeli osoba, która twierdzi, iż opuściła lokal nie z własnej woli i nie podejmowała kroków prawnych w celu odzyskania posiadania lokalu i w jej sprawie nie toczy się przed sądami postępowanie o przywrócenie posiadania lokalu ani postępowanie przed organami ścigania o utrudnianie jej zamieszkiwania w takim lokalu, to wówczas brak jest podstaw by odmówić wymeldowania takiej osoby. Nie skorzystanie z tych środków przez daną osobę lub ewentualnie oddalenie powództwa przez sąd powodują że brak jest podstaw prawnych do utrzymywania fikcji meldunkowej. M. I. oświadczyła co prawda, że zamierza wrócić do mieszkania przy ul. [...] w S., po skończonym remoncie, ale kiedy to nastąpi nie wie. Organ uznał, że zadeklarowany zamiar powrotu M. I. do lokalu przy ul. [...] w S. jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym, bowiem sam zamiar stałego pobytu pod oznaczonym adresem nie stanowi jeszcze o zamieszkiwaniu tam osoby, lecz musi on być połączony z przebywaniem, które polega na skoncentrowaniu w nim swoich osobistych i majątkowych interesów. Pod pojęciem zamiaru należy, zdaniem organu, rozumieć wolę wewnętrzną osoby, którą określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności faktycznych. Te zaś w przypadku Pani M. I. wskazywały, że co najmniej od sierpnia 2015 r. jej życie osobiste skoncentrowane jest poza adresem zameldowania na pobyt stały. Organ argumentował, że zgodnie z wykładnią Sądu Najwyższego zamieszkiwanie oznacza stałe przebywanie w lokalu wskazujące na to, że lokal ten jest wyłącznym centrum życia danej osoby, gdzie na stałe zaspokaja ona swoje podstawowe funkcje życiowe, zaś M. I. swoje potrzeby mieszkaniowe zaspokaja poza lokalem, w którym jest zameldowana na pobyt stały. W tej sytuacji dalsze jej zameldowanie w lokalu przy ul. [...] w S. byłoby utrzymywaniem fikcji meldunkowej. Należy bowiem mieć na względzie, że ewidencja ludności polega na rejestracji podstawowych danych identyfikujących tożsamość oraz status administracyjno-prawny osób fizycznych (art. 2 ustawy o ewidencji ludności). Natomiast zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu (art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności). Wobec tego dane, dotyczące pobytu osób, widniejące w ewidencji winny odpowiadać rzeczywistości, tj. odzwierciedlać stan aktualnie istniejący. Organ wyjaśnił, że decyzja o wymeldowaniu (podobnie jak zameldowaniu) ma wyłącznie charakter ewidencyjny, czyli rejestrowy. Oznacza tylko i wyłącznie, że strona opuściła dany lokal i w nim nie przebywa przez określony czas, a swoje interesy życiowe koncentruje w innym miejscu. Wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw do lokalu (wyrok II OSK 824/11 NSA z dnia 10 lipca 2012r.). W świetle zebranego materiału dowodowego istniały zatem, w ocenie Prezydenta Miasta, przesłanki do tego aby wydać decyzję o wymeldowaniu M. I. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w S. Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta wniosła M. I. podnosząc, że decyzja o wymeldowaniu jest nieuczciwa i niesprawiedliwa. Podniosła, że do przeprowadzki na drugie piętro budynku doszło kiedy była jeszcze dzieckiem. Zaprzeczyła również temu, aby kiedykolwiek otrzymała od Spółki wypowiedzenie umowy najmu, a pierwszą styczność z tą Spółką miała dopiero w kwietniu 2015 r. M. I. wyjaśniła również, że do sierpnia 2015 r. wnosiła opłaty tytułem czynszu najmu i wskazała, że otrzymała propozycję ugody, którą załączyła do odwołania. Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta i orzekł o odmowie wymeldowania M. I. z pobytu stałego z lokalu położonego w S. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że w art. 35 ustawy o ewidencji ludności określony został stan faktyczny, w którym organ administracji publicznej zobowiązany jest wydać decyzję o wymeldowaniu osoby. Stan faktyczny, o którym mowa zachodzi wówczas, gdy osoba podlegająca wymeldowaniu opuści odpowiednio dotychczasowe miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełni obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, że o opuszczeniu lokalu w rozumieniu w/w przepisu możemy mówić jedynie wtedy, gdy miało ono rzeczywiście miejsce i gdy było dobrowolne. Rezygnacja z lokalu winna nastąpić w sposób wyraźny, zarówno poprzez złożenie stosownego oświadczenia, jak również poprzez odpowiednie zachowanie się, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby zerwania wszelkich związków z dotychczasowym miejscem zamieszkania W niniejszej sprawie organ odwoławczy wskazał, że do wydania decyzji o wymeldowaniu Pani M. I. konieczne jest ustalenie, że opuściła ona przedmiotowy lokal w sposób trwały i dobrowolny. W ocenie Wojewody faktem jest, że M. I. w chwili obecnej nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w S., co wynika zarówno z wniosku Sp. A z dnia [...]., pism M. I. z 17 listopada 2015 r. i 30 listopada 2015 r., jej odwołania jak również z protokołu oględzin przedmiotowego lokalu przeprowadzonych przez pracowników Urzędu Miejskiego w S. w dniu 29 grudnia 2015 r. Dalej organ wyjaśnił, że w piśmie z dnia 6 października 2015 r. Prezes Zarządu Sp. A wskazał, że od 2013 r. w budynku przy ul. [...] w S. trwają prace remontowe i że remont wymagał aby wszystkie pomieszczenia w tym budynku, w tym także zajmowane przez M. I., były opróżnione. Z tego względu Sp. A wypowiedziała umowę najmu M. I. i wezwała ją by opuściła przedmiotowy lokal. Prezes Zarządu Sp. A wskazał, że M. I. opuściła lokal w kwietniu 2015 r. W dniu 22 grudnia 2015r. M. I. oświadczyła do protokołu, że opuściła przedmiotowy lokal w sierpniu 2015 r., zaś w pismach z dnia 13 stycznia 2016 r. i z dnia 30 listopada 2015 r. wskazała, że opuściła ten lokal tylko na czas remontu i że zamierza do niego powrócić gdy tylko ustaną prace remontowe. Z przytoczonych wyżej dokumentów Wojewoda wyprowadził wniosek, że M. I. opuściła przedmiotowy lokal w 2015 r. tylko dlatego, że prowadzone w nim były prace remontowe i lokal nie nadawał się do zamieszkiwania. Nie budziło wątpliwości organu II instancji, że M. I. nie utraciła przy tym zamiaru powrotu do przedmiotowego mieszkania. Wojewoda podał, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, że wymeldować można osobę wtedy, gdy całkowicie, dobrowolnie i trwale opuści lokal i z niego nie korzysta. Nieprzebywanie w lokalu musi być wynikiem woli osoby. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty został także pogląd, że okoliczność, iż lokal ze względu na jego uszkodzenia nie nadaje się do zamieszkiwania, w świetle art. 35 ustawy o ewidencji ludności, nie stanowi podstawy do wydania decyzji o wymeldowaniu. W takim stanie rzeczy obiektywnie oceniając wszystkie dowody zebrane przez organ gminy, w świetle wyżej przytoczonego stanowiska sądów administracyjnych organ odwoławczy uznał, że w chwili obecnej istnieją okoliczności, które wykluczają możliwość stwierdzenia, że M. I. spełniła przesłankę opuszczenia przedmiotowego lokalu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Tym samym orzekanie o jej wymeldowaniu w chwili obecnej jest przedwczesne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na opisane wyżej rozstrzygnięcie Wojewody, Spółka A podniosła zarzuty: - naruszenia prawa materialnego, tj. art. 35 ustawy o ewidencji ludności, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż M. I. opuściła lokal położony w S. przy ulicy [...] tymczasowo, na czas remontu, podczas gdy M. I. opuściła lokal całkowicie, dobrowolnie i trwale z niego nie korzysta, - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, iż M. I. opuściła lokal tylko na czas trwającego remontu, podczas gdy M. I. opuściła lokal całkowicie, dobrowolnie i trwale z niego nie korzysta, - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie w przedmiocie wymeldowania M. I. z pobytu stałego z lokalu położonego w S. przy ulicy [...], pomimo iż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do wymeldowania M. I. z lokalu. Podnosząc powyższe zarzuty Spółka wniosła o: - uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] r. w przedmiocie uchylenia w całości decyzji organu I instancji i odmowy wymeldowania M. I. z pobytu stałego z lokalu położonego w S. przy ulicy [...] (znak sprawy: [...]) oraz stwierdzenie że decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] r. o wymeldowaniu z pobytu stałego Pani M. I. z lokalu przy ulicy [...] w S. podlega wykonaniu (Znak: [...]); - obciążenie Wojewody kosztami niniejszego postępowania wg norm przepisanych. ewentualnie: - uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] r. w przedmiocie uchylenia w całości decyzji organu I instancji i odmowy wymeldowania M. I. z pobytu stałego z lokalu położonego w S. przy ulicy [...] (znak sprawy: [...]) oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II Instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji według wskazanego wyżej kryterium wykazała, że nie narusza ona prawa, a podniesione w skardze zarzuty okazały się nietrafne. Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody z dnia [...] r., wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., którą organ ten uchylił decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. i wydał merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy zatem wyjaśnić, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, co oznacza, że organ drugiej instancji ponownie rozpatruje i rozstrzyga sprawę rozpoznaną i rozstrzygniętą przez organ I instancji. Organ odwoławczy, opierając się na materiale dowodowym, zasadniczo zebranym w toku postępowania przez organ I instancji, ponownie ocenia ten materiał, przy czym czyni to między innymi w kontekście zarzutów odwołania. Następnie organ odwoławczy wydaje na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości lub w części albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, organ odwoławczy – stosownie do art. 138 § 2 k.p.a., może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zatem dokonując oceny zaskarżonej decyzji sąd przede wszystkim zwraca uwagę na to, czy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy pozwalał na dokonanie takiej oceny, która doprowadziła do wydania rozstrzygnięcia, w szczególności, w przypadku wydania przez organ odwoławczy decyzji, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., czy istniały podstawy do odmiennej jego oceny i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, innego aniżeli wydane przez organ I instancji. U podstaw tej oceny leży przede wszystkim wykładnia art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2016 r. poz. 722 ze zm.), zwanej dalej również "u.e.l.", który stanowił podstawę wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Zgodnie z treścią ww. przepisu organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Literalne brzmienie cytowanego wyżej przepisu sprowadza się do konieczności wymeldowania każdej osoby, która nie przebywa w miejscu stałego pobytu, która to czynność ma charakter czynności materialno-technicznej i ma na celu potwierdzenie istniejącego stanu faktycznego. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, iż samo opuszczenie nie przesądza o rezygnacji z prawa do zamieszkiwania w lokalu, zwłaszcza w sytuacjach, w których to opuszczenie nie miało charakteru dobrowolnego. Jakkolwiek o stałym pobycie przesądzają dwie łącznie występujące przesłanki – to jest faktyczne przebywanie pod określonym adresem (corpus) i wola pozostania tam na stałe (animus) i to one powinny decydować o zameldowaniu na pobyt stały bądź wymeldowaniu z tego pobytu, to jednak w praktyce należy brać pod rozwagę również takie sytuacje, w których doszło co prawda do opuszczenia lokalu, ale samo opuszczenie jak i pobyt poza lokalem nie mają charakteru dobrowolnego, a osoba zameldowana deklaruje chęć dalszego stałego w nim przebywania (por. wyroki WSA w Bydgoszczy z 16 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Bd 1502/15 i WSA w Opolu z 9 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Op 234/16, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ odwoławczy dokonał trafnej oceny materiału dowodowego, jak również prawidłowo zinterpretował art. 35 u.e.l., czego następstwem było uchylenie decyzji organu I instancji i odmienne orzeczenie co do istoty sprawy. Z akt postępowania administracyjnego wynika bowiem jednoznacznie, że M. I. od 1962 r. zamieszkiwała w lokalu przy ul. [...] w S., a Sąd Rejonowy wyrokami z dnia 29 listopada 2005 r., sygn. akt II C 459/04 i 31 października 2007 r., sygn. akt II C 251/07 przesądził, iż jest jego najemcą i z tego wywodzi swoje prawo do zamieszkiwania w tym lokalu. M. I. konsekwentnie twierdziła w toku postępowania, że nie opuściła lokalu dobrowolnie, została zmuszona do jego opuszczenia przez Spółkę i wyprowadziła się na skutek podejmowanych przez nią działań. Podnosiła, że jej zamiarem jest powrót do lokalu po zakończeniu remontu i w dalszym ciągu zamierza przebywać pod tym adresem. Jednocześnie skarżąca Spółka nie przedstawiła wiarygodnego dowodu, aby skutecznie wypowiedziała M. I. umowę najmu, a jej twierdzenia odnoszące się do dobrowolnego opuszczenia lokalu są w świetle zgromadzonego materiału dowodowego mało wiarygodne. Podstawę wymeldowania M. I. skarżąca upatruje zarówno w dobrowolnym opuszczeniu przez nią lokalu, jak i w okoliczności, iż zamierza zlikwidować lokale mieszkalne w remontowanym budynku, na skutek czego nie będzie ona miała możliwości zamieszkania przy ul. [...]. Argument ten należało uznać za chybiony, podobnie jak podnoszoną przez skarżącą okoliczność, iż M. I. nie podjęła żadnych działań prawnych, które umożliwiłyby jej powrót do mieszkania. Wskazać bowiem należy, że skarżąca nie przedstawiła wiarygodnego dowodu, potwierdzającego fakt skutecznego wypowiedzenia stosunku najmu, co ma istotne znaczenie zważywszy, że M. I. kwestionuje, iż otrzymała od skarżącej jakiekolwiek pismo w tej sprawie. W sytuacji, gdy M. I. deklaruje chęć powrotu do miejsca dotychczasowego zamieszkania po zakończonym remoncie, brak jest podstaw do twierdzenia, iż jej więź z dotychczasowym miejscem zamieszkania została całkowicie zerwana. Rację ma skarżąca, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, iż zamiar zamieszkania w lokalu, którego strona nie opuściła dobrowolnie, powinien uzewnętrznić się w działaniach prawnych (np. powództwo przed sądem powszechnym), zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania. W niniejszej sprawie strona postępowania o wymeldowanie takich działań nie podjęła przed wszczęciem postępowania administracyjnego, co wydaje się być zrozumiałe zważywszy, że budynek jest remontowany, a jego stan uniemożliwia zamieszkanie. Nie oznacza to jednak, że w sytuacji przedłużającego się remontu takie działania nie zostaną przez M. I. skutecznie podjęte. W tych okolicznościach brak podjęcia przez M. I. działań prawnych, mających jej umożliwić powrót do lokalu nie mógł mieć przypisywanego przez skarżącą znaczenia. Słusznie zatem organ odwoławczy uznał, że w ustalonym w niniejszej sprawie stanie faktycznym decyzja o wymeldowaniu M. I. z lokalu przy ul. [...] w S. była przedwczesna. Z przyczyn wyżej wskazanych sąd nie podzielił zarzutów skargi, bowiem w ocenie składu orzekającego organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował i zastosował art. 35 ustawy o ewidencji ludności, w szczególności w zakresie przesłanki dobrowolności, jak również tymczasowego charakteru opuszczenia lokalu. Wbrew twierdzeniom skarżącej w niniejszej sprawie zgromadzono wyczerpujący materiał dowodowy, który pozwalał na podjęcie merytorycznej decyzji, a dokonana przez organ odwoławczy odmienna jego ocena mieściła się w granicach swobodnej oceny dowodów. Tym samym nie doszło do naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. W tym stanie rzeczy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a zatem nie doszło do naruszenia tego przepisu. Uznając zatem, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło