I SA/Wa 983/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2016 r. sprawy ze skargi K. B. w przedmiocie niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SAB/WA 137/13 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych; 2. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz K. B. sumę pieniężną w kwocie [...] ([...]) złotych; 3. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz K. B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżąca K. B., reprezentowana przez K. K., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę w przedmiocie wymierzenia grzywny Prezydentowi [...] w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 137/13, mocą którego Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z dnia 10 grudnia 1990 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] pochodzącą z tabeli likwidacyjnej wsi [...] nr [...], hip nr [...], o powierzchni [...] m2 – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Ponadto Skarżąca domagała się zasądzenia od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz przyznania jej sumy pieniężnej w kwocie [...] złotych. Dodatkowo wniosła aby Sąd stwierdził, że niezałatwienie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na rozprawie w dniu 30 września 2016r. pełnomocnik Skarżącej sprecyzował, że domaga się ukarania organu grzywną w wysokości do uznania Sądu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], ustalił odszkodowanie za część ww nieruchomości stanowiącej własność [...] w wysokości [...] zł. Odszkodowanie zostało wypłacone. Do rozpoznania pozostał zatem wniosek o odszkodowanie za część nieruchomości stanowiącej obecnie własność Skarbu Państwa. Postępowanie to nie zostało zakończone ze względu na dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań oraz brak możliwości zabezpieczenia środków finansowych na wypłaty. W wyniku analizy akt sprawy Sąd orzekający ustalił, że wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 137/13, tutejszy Sąd nakazał organowi rozpoznanie wniosku odszkodowawczego Skarżącej dotyczącego opisanej na wstępie nieruchomości warszawskiej i wydanie decyzji w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych. Stwierdził ponadto, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Akta zwrócono do organu w dniu [...] lipca 2013r. Wyznaczony termin nie został jednakże w pełni dotrzymany. Prezydent rozpoznał wniosek jedynie częściowo, orzekając w dniu [...] kwietnia 2015r. w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej własność miasta [...] o powierzchni [...] m2. Decyzja zapadła w konsekwencji wyroku tutejszego Sądu z dnia 17 kwietnia 2014r. sygn. I SA/Wa 3100/13, który uwzględnił wniosek Skarżącej o wymierzenie organowi grzywny w kwocie [...] zł. oraz stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W konsekwencji, na wniosek Skarżącej WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 22 października 2015r. sygn. akt I SA/Wa 1283/15 ukarał organ za zaniechanie wykonania jego orzeczenia z dnia 23 kwietnia 2013 r., grzywną w wysokości [...] złotych. Wobec dalszej bezczynności Skarżąca pismem z dnia [...] marca 2016r., wezwała Prezydenta w do wykonania wyroku z dnia 23 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 137/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał ten organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za sporną nieruchomość warszawską, w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Pomimo uprawomocnienia się tego orzeczenia oraz upływu terminu jego wykonania, po dwukrotnym orzeczeniu przez tutejszy Sąd o ukaraniu organu grzywnami w wysokości [...] zł. oraz [...] zł., Prezydent nie wydał decyzji rozpoznającej całość wniosku, ograniczając się do rozstrzygnięcia w zakresie działki o powierzchni [...] m2. Do dnia wydania niniejszego wyroku przez Sąd, Skarżąca nadal bezskutecznie oczekuje na decyzję co do pozostałej części swojego żądania. Stosownie do treści art. 154 § 6 powołanej ustawy, grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc przede wszystkim pod uwagę fakt wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2015r. oraz długość przekroczenia wyznaczonego wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2013r., terminu na załatwienie całości sprawy, Sąd uznał, że grzywna w wysokości [...] zł. jest adekwatną sankcją dla Prezydenta [...] za częściowe niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzenie jej we wskazanej wysokości znajduje uzasadnienie w okolicznościach faktycznych sprawy tj. fakcie częściowego rozpoznania wniosku odszkodowawczego przez organ oraz uwzględnienia przez Sąd skargi w jej pozostałym zakresie, co składa się na łączną dolegliwość finansową po stronie organu. Wskazać również należy, że w myśl przepisu art. 154 § 2 P.p.s.a. Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem przemawia długość trwającego postępowania, jego przebieg oraz częściowe zignorowanie orzeczeń sądowych. Analizując całokształt okoliczności faktycznych sprawy Sąd uznał także za zasadną skargę w zakresie zawartego w niej wniosku o przyznanie Skarżącej od organu sumy pieniężnej, o której mowa w przepisie art. 154 § 7 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika bowiem, że orzeczenia dyscyplinujące Prezydenta W. w zakresie nałożonego na niego obowiązku Sąd feruje bezskutecznie od 2013r. W tej sytuacji – zdaniem Sądu - adekwatną sankcją dla organu jest nie tylko orzeczenie grzywny i uznanie, że jego bezczynność w załatwieniu sprawy miała charakter rażący, lecz także nałożenie na ten organ obowiązku zapłacenia na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej w kwocie wskazanej w sentencji wyroku tj. [...] zł. Wobec dotychczasowej opieszałości Prezydenta uznać bowiem należy, że obowiązek ten będzie dodatkowym, odpowiednim środkiem dyscyplinującym ten organ do załatwienia sprawy w rozsądnym terminie. Jednoczenie podkreślić trzeba, że przepisy p.p.s.a. dają Sądowi kompetencję do oceny zasadności zarówno nałożenia sankcji finansowej jak i miarkowania jej wysokości, co uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy. W odniesieniu do nich nie można pominąć także faktu znanego Sądowi z urzędu, że Prezydent [...] prowadzi kilka tysięcy spraw o odszkodowania za przejęcie nieruchomości w trybie tzw. dekretu warszawskiego, nie dysponując jednocześnie środkami finansowymi na zaspokojenie wszystkich uzasadnionych roszczeń . A zatem obiektywny osąd prowadzi do wniosku, że pochopne nakładanie na organ przez Sąd w każdej tego typu sprawie sankcji finansowych ze środków publicznych, zwłaszcza w maksymalnej wysokości, byłoby nieuzasadnione, a przede wszystkim nie spełniałoby roli wskazanej w przepisie prawa. Pogląd ten jest dodatkowo usprawiedliwiony faktem, że roszczenie Skarżącej zostało już częściowo zaspokojone. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2, § 6 i 7 oraz art. 200 i 205 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.