I SA/Sz 691/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska,, Sędzia WSA Bolesław Stachura, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 listopada 2016 r. sprawy ze skargi K. T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę. Dyrektor Izby Skarbowej w S. postanowieniem z [...] r., znak: [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Z. z dnia [...] r., nr [...] określającej K. T. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2011 r. w łącznej wysokości [...] zł. Stan sprawy przedstawia się następująco: Decyzją z dnia [...] r., nr [...], po uprzednim dwukrotnym uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji wydawanych w tym zakresie, organ I instancji określił podatniczce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2011 r. Decyzja ta została stronie doręczona w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.- zwanej dalej: "o.p.") w dniu 25 sierpnia 2015 r., w związku z czym termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 8 września 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w S., postanowieniem z [...] r. stwierdził, że K. T. nie spełniła wymogów wynikających z art. 162 § 1 o.p., uchybienie terminowi było zawinione, a zatem termin ten nie podlegał przywróceniu. Następnie, organ odwoławczy wskazał, że powyższe rozstrzygnięcie stanowi dla organu podatkowego podstawę do stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. Uchybienie zaś terminowi stanowi o konieczności pozostawienia wniesionego środka zaskarżenia bez rozpatrzenia. Strona nie zgodziła się ze stanowiskiem organu i w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzuciła organowi naruszenie art. 120, art. 121 § 1 i art. 121 o.p. w powiązaniu z art. 162 o.p. W piśmie z 27 października 2016 r. stanowiącym uzupełnienie skargi, pełnomocniczka skarżącej podniosła zarzut naruszenia art. 150 § 2 o.p. wskazując, że nie doszło do doręczenia decyzji z [...] r. w sposób zastępczy. Do ww. pisma załączono oświadczenia: byłego doręczyciela z Urzędu Pocztowego w S. – A.F., J.C. towarzyszącej podatniczce w czasie do wyjazdu do K.w okresie od 11 do 16 sierpnia 2015 r. oraz M. K., która wystawiła podatniczce zaświadczenie lekarskie z 19 sierpnia 2015 r. Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w S. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej, w skrócie: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje regulacja art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skarg na wyżej wymienione postanowienia skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Zaskarżone postanowienie jest postanowieniem kończącym postępowanie, wobec czego możliwe było rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Po dokonaniu oceny legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. stwierdzające uchybienie do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r., określającej K. T. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2011 r. w łącznej wysokości [...] zł. W myśl art. 223 § 2 o.p. termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie. Jak wynika z akt sprawy decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Z. z [...] r. została stronie doręczona w trybie art. 150 o.p. w dniu 25 sierpnia 2015 r., w związku z czym termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 8 września 2015 r., natomiast odwołanie od przedmiotowej decyzji zostało wniesione przez stronę w dniu 1 marca 2016 r. Składając odwołanie skarżąca sformułowała jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia. Na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w wypadku złożenia odwołania po terminie wraz z prośbą o jego przywrócenie, organ odwoławczy nie może wydać postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania przed rozpatrzeniem wniesionej prośby. Uwzględnienie prośby o przywrócenie terminu wyłącza bowiem możliwość wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por.: wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2560/10, z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II OSK 983/11 - dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl, a także: Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego, red. R. Hauser, Warszawa 1998, s. 334; por. oraz A. Kabat w: Ordynacja podatkowa Komentarz, Warszawa 2004, s. 595-596). Podobnie problem ten ujęto w opracowaniu H. Dzwonkowskiego i Z. Zgierskiego Procedury podatkowe, Warszawa 2006, s. 909, w którym autorzy przytoczyli tezę wyroku NSA z dnia 14 stycznia 1999 r., SA/Sz 306/98, LEX nr 36136, że w razie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu oraz prośby o jego przywrócenie, postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy wydać może dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu wniesionej przez stronę prośby o przywrócenie terminu. Ewentualne postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania wyłącza bowiem dopuszczalność wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu, a zatem wydanie takiego postanowienia przed rozpatrzeniem prośby strony byłoby niezgodne z prawem. W wyroku z dnia 1 października 2009 r., I FSK 854/08, LEX nr 537058, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że treść art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej wskazuje wyraźnie, iż stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Tym samym, organ podatkowy wobec nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu nie tylko jest uprawniony, lecz wręcz obowiązany, do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. Jest to skutek wynikający z zasady trwałości decyzji administracyjnych (art. 128 o.p.) i bezpieczeństwa w obrocie prawnym. Decyzje, od których nie służy odwołanie, a taka sytuacja powstaje z chwilą upływu terminu do wniesienia odwołania, stają się ostateczne i ich uchylenie lub zmiana, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach i na zasadach przewidzianych w ustawie dla wymienionych postępowań nadzwyczajnych. Podsumowując, należy stwierdzić, że odwołanie od decyzji z dnia [...] r. strona skarżąca złożyła po upływie terminu do jego wniesienia. Wydając zatem postanowienie z dnia [...] r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, organ podatkowy stwierdził fakt istniejący w dacie złożenia spóźnionego odwołania. Wydanie przez organ odwoławczy postanowienia w trybie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. było zatem zasadne i celowe w odniesieniu do kwestii procesowych wyłaniających się przy rozpatrywaniu sprawy. W odniesieniu do skarżącej zarówno postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jak i postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, zostały wydane w jednym dniu, jednak z numerów, którymi oznaczono te akty oraz treści uzasadnień wynika, że organ zachował właściwą kolejność, rozpoznając w pierwszej kolejności wniosek o przywrócenie terminu. Zaskarżone postanowienie jest więc konsekwencją wcześniejszego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] mocą którego organ ten odmówił podatniczce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Z. z dnia [...] r., nr [...], określającej K. T. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2011 r. w łącznej wysokości [...] zł. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania powoduje zamknięcie drogi do dalszego rozpatrywania sprawy. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i nie podlega żadnym ocenom ani stopniowaniu skali tego naruszenia. Nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia w tym zakresie, chyba że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu, a wniosek ten zostanie uwzględniony. W niniejszej sprawie jednak organ nie uwzględnił wniosku o przywrócenie terminu, a skarga na postanowienie wydane w tej kwestii została oddalona wyrokiem WSA w Szczecinie z dnia 2 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 690/16. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasady z art. 120 o.p. bowiem organ działał na podstawie i w granicach prawa. Nie doszło także do naruszenia zasady zobowiązującej organ do działania w sposób budzący zaufanie podatnika do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.). Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.