I OSK 723/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-11-08
Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Jan Paweł Tarno, Dorota Jadwiszczok
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doktorant, który nie spełnia kryterium wyróżniania się w pracy dydaktycznej (uzyskując zero punktów), może ubiegać się o zwiększone stypendium doktoranckie, nawet jeśli posiada wysokie osiągnięcia naukowe i brał udział w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w formie współprowadzenia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że brak wyróżniania się w pracy dydaktycznej, potwierdzony zerową punktacją, stanowi przeszkodę w przyznaniu zwiększonego stypendium doktoranckiego, nawet przy wysokich osiągnięciach naukowych. Sąd podkreślił, że uczestniczenie w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w formie asystowania nie jest równoważne z samodzielnym prowadzeniem zajęć i nie może być traktowane jako wyróżnianie się w pracy dydaktycznej w rozumieniu przepisów.Stan faktyczny
Skarżąca P. K. wniosła o przyznanie zwiększonego stypendium doktoranckiego, jednak jej wniosek został odrzucony przez Rektora Politechniki C. powołując się na brak wyróżniania się w pracy dydaktycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę skarżącej, uznając, że kluczowe znaczenie ma interpretacja przepisów prawa materialnego, a nie zarzuty proceduralne. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących stypendium doktoranckiego i pracy dydaktycznej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant: specjalista Edyta Pacewicz po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 listopada 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 225/15 w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Rektora Politechniki C. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stypendium doktoranckiego oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 2 listopada 2015 r., IV SA/Gl 225/15 oddalił skargę P. K. na decyzję Rektora Politechniki C. z [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie stypendium doktoranckiego. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że za bezprzedmiotowy uznał zarzut pozbawienia skarżącej prawa do sądu, gdyż mimo braku stosownego pouczenia wniosła ona skargę w przewidzianym prawem terminie i została ona rozpoznana. Popełnione przez organ uczelniany uchybienie pozostało zatem bez wpływu na wynik sprawy.
Pozostałe zarzuty proceduralne skargi są bezzasadne z tej przyczyny, że sedno sporu między stronami tkwi w interpretacji przepisów prawa materialnego, a nie w różnicach między prezentowanymi przez nie wersjami stanu faktycznego. Nawet przy całkowitym przyjęciu okoliczności faktycznych przedstawionych przez skarżącą, jej wniosek o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego nie mógł być pozytywnie załatwiony. Mianowicie zgodnie z art. 200a ust. 1 ustawy z 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 572, ze zm., dalej "p.s.w.") tryb zwiększenia stypendium doktoranckiego określa regulamin określony przez rektora. W Politechnice C. obowiązuje Regulamin z 28 marca 2012 r. W § 2 powierza on wydziałowej komisji doktoranckiej kompetencje do ustalania rankingu najlepszych doktorantów w ramach puli 30% doktorantów przewidzianej w cyt. art. 200a ust. 1. Na wydziale, na którym studiuje skarżąca te 30% stanowi liczbę 6 doktorantów. Wydziałowa komisja doktorancka nie umieściła skarżącej w tej szóstce, a w konsekwencji nie wskazała jej, stosownie do § 2 ust. 4 Regulaminu, jako osoby, której przysługuje zwiększenie stypendium. W świetle § 1 ust. 9 Regulaminu było to równoznaczne z negatywnym zaopiniowaniem wniosku skarżącej. Jest to opinia wewnątrzzakładowa, do której nie ma zastosowania art. 106 k.p.a. Przy wydawaniu decyzji w przedmiocie zwiększenia stypendium doktoranckiego Rektor Politechniki zobowiązany jest przestrzegać Regulaminu, a zatem zasadniczo opinia komisji jest dla niego wiążąca, chyba, że sama narusza postanowienia ustawowe lub regulaminowe, albo gdy rekomendacja nie wyczerpuje limitu wyznaczonego art. 200a ust. 1 i 2 p.s.w. Również kontrola sądu administracyjnego może obejmować zgodność działania organów uczelni z regulaminami w niej obowiązującymi i nie oznacza to przekroczenia zasady autonomii uczelni, gwarantowanej przez art. 70 ust. 5 Konstytucji RP. W rozpatrywanej sprawie stanowisko komisji wydziałowej nie naruszyło jednak Regulaminu oraz nie pozostawiło Rektorowi możliwości rozszerzenia listy doktorantów uprawnionych do zwiększenia stypendium doktoranckiego. Skarżąca zarzuca, że sprzecznie z Regulaminem ustalono grupę 30% najlepszych doktorantów. Gdyby poprzestać na postanowieniach § 2 ust. 2 - 4 Regulaminu to zarzut ten byłby usprawiedliwiony, skoro z akt administracyjnych i dokumentów dołączonych w toku postępowania sądowego wynika, że skarżącej i jeszcze jednej doktorantce przyznano więcej punktów niż dwóm doktorantkom umieszczonym w rankingu wśród sześciu najlepszych doktorantów, których wnioski stypendialne zostały zaopiniowane pozytywnie. Jednakże, postanowienia regulaminowe nie mogą pozostawać w sprzeczności z przepisami ustawowymi. Otóż, art. 200a ust. 1 p.s.w. przyznaje prawo do zwiększenia stypendium doktorantom wyróżniającym się w pracy naukowej i dydaktycznej. Użytą w tym przepisie koniunkcję należy rozumieć dosłownie, a zatem doktorant musi się wyróżniać zarówno w pracy naukowej, jak i dydaktycznej. Jest to uzasadnione zakresem obowiązków doktoranta określonym w art. 197 p.s.w., obejmującym obie te sfery działalności. Na potrzeby związane z przyznawaniem omawianych świadczeń, sposób oceny zaangażowania doktoranta w pracę dydaktyczną został przedstawiony w załączniku nr 4 do Regulaminu. Zarówno kryteria tej oceny, jak i sama ocena należą już jednak do autonomicznej sfery uczelni i nie podlegają kontroli sądu administracyjnego. W wymienionym załączniku minimalna punktacja za pracę dydaktyczną wymaga wykonania samodzielnie 10 godzin pracy dydaktycznej. Każda mniejsza liczba godzin nie zwiększa ogólnej punktacji. Zatem, zero punktów za zaangażowanie w pracę dydaktyczną nie pozwala na przyjęcie, że doktorant, którego ta punktacja dotyczy, może być uznany za osobę wyróżniającą się w pracy dydaktycznej, a więc nie przysługuje mu zwiększenie stypendium na podstawie art. 200a ust. 1 i 2 p.s.w. Skoro skarżąca za pracę dydaktyczną otrzymała zero punktów (sama przyznaje, iż wykonała samodzielnie jedynie 4 godziny pracy dydaktycznej), a zasadność tej punktacji pozostaje poza kognicją Sądu, to nie spełnia ona kryterium dydaktycznego zwiększenia stypendium. Bez znaczenia są przy tym podnoszone przez skarżącą okoliczności tłumaczące ten stan rzeczy.
Jedynie dla całościowego obrazu sprawy można wyjaśnić, że w postępowaniu sądowym organ wykazał, że osoba, która podpisała pierwszą decyzję, była do tego upoważniona na podstawie pełnomocnictwa udzielonego jej przez Rektora.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiodła P. K., zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie skargi poprzez uchylenie obu decyzji Rektora Politechniki C., ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), a to:
1.1. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej jako "p.u.s.a.") poprzez bezzasadne oddalenie skargi, podczas gdy prawidłowa analiza sprawy i prawidłowe wykonanie przez WSA obowiązku kontroli legalności działalności administracji publicznej powinny były doprowadzić do uwzględnienia skargi, co odpowiada tym samym zarzutowi naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., które błędnie nie zostały zastosowane;
1.2. art. 151 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, i niedostrzeżenie przez Sąd I instancji istotnego naruszenia ww. przepisów k.p.a., polegającego na tym, że:
(a) mimo, iż organ I instancji nie przeprowadził prawidłowo postępowania wyjaśniającego w sprawie, Rektor Politechniki C. nie uchylił decyzji zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., lecz następczo wskazał przesłanki, jakimi kierował się Prorektor ds. Nauki i utrzymał decyzję w mocy bezzasadnie stosując art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.;
(b) skarżąca dopiero po otrzymaniu decyzji Rektora dowiedziała się tak naprawdę, jaka jest podstawa odmowy przyznania skarżącej zwiększonego stypendium doktoranckiego co oznacza, że została ona pozbawiona całej jednej instancji;
(c) zarówno Rektor, jaki i Prorektor ds. Nauki sporządzili zaskarżone decyzję w sposób nieprawidłowy, z pominięciem rozważań faktycznych i prawnych, która to nieprawidłowość pozbawiła skarżącą możliwości oceny prawidłowości wydanych rozstrzygnięć;
1.3. art. 151 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 75 § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, będące skutkiem przyjęcia za prawidłowy stanu faktycznego sprawy, ustalonego przez orzekającego w sprawie Rektora i Prorektora ds. Nauki, i niedostrzeżenie przez Sąd I instancji istotnego naruszenia przez nie ww. przepisów k.p.a. przy jego ustalaniu, polegającego na tym, że:
(a) nie przeprowadzono w sposób wyczerpujący postępowania wyjaśniającego, mimo iż w aktach sprawy znajdowały się dowody (w tym zwłaszcza lista rankingowa doktorantów II roku), które wyraźnie wskazywały, że skarżąca spełnia warunki otrzymania zwiększonego stypendium wskazane w art. 200a § 1 p.s.w., zajmując na liście rankingowej miejsce 5;
(b) pominięto dowody, że P. K. jako doktorant wyróżniała się zarówno w pracy naukowej jak i dydaktycznej (w tym listę rankingową doktorantów II roku, załącznik nr 4 i nr 5 do wniosku o przyznanie stypendium oraz opinię opiekuna naukowego skarżącej prof. dr hab. inż. M. S. S.);
(c) pominięto treść przedstawionej listy rankingowej doktorantów II roku na rozprawie, mimo iż wynika z niej że zwiększone stypendium otrzymali doktoranci, których suma zdobytych punktów była mniejsza od sumy punktów uzyskanych przez P. K.; ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), a to:
2.1. art. 200a § 1 p.s.w. w zw. z art. § 1 ust 3 Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych stanowiącej załącznik do Uchwały Senatu Politechniki C. Nr 360/2011/2012 z 28 marca 2012 r. (dalej jako "Regulamin"), a to poprzez jego błędną wykładnię, tj.:
(a) uznanie, że skarżącej nie przysługiwało zwiększone stypendium doktoranckie, bowiem w roku akademickim 2013/2014 nie wyróżniała się ona osiągnięciami w pracy dydaktycznej, podczas gdy zgodnie z art. 197 § 3 p.s.w. zakres obowiązków uczestnika studiów doktoranckich obejmuje prowadzenie zajęć dydaktycznych lub uczestniczenie w ich prowadzeniu, tym samym w ocenie osiągnięć skarżącej uwzględnić należy zarówno przeprowadzone samodzielnie przez skarżąca zajęcia, jak i na zasadzie współprowadzenia, a skarżąca na 15 zadeklarowanych godzin zajęć dydaktycznych przeprowadziła samodzielnie 4 godziny i 45 na zasadzie współprowadzenia;
(b) stwierdzenie, że wyróżnianie się w pracy dydaktycznej związane jest wyłącznie z ilością uzyskanych punktów (1 punkt za każde 10 godzin), a przyznanie skarżącej 0 punktów za zaangażowanie w/w zakresie świadczy o braku możliwości uznania skarżącej za osobę wyróżniającą się w pracy (obowiązkach) doktoranta, podczas gdy skarżąca w roku akademickim 2013/2014 przeprowadzić miała zajęcia dydaktyczne w wymiarze 15 godzin, co w przypadku zrealizowania wszystkich 15 w "Ocenie zaangażowania doktoranta za pracę dydaktyczną" maksymalnie otrzymałaby 1 punkt, tym samym w najgorszym przypadku otrzymałaby 0 punktów, zaś w najlepszym 1 punkt, a zatem różnica między uznaniem jej za doktoranta wyróżniającego się w pracy dydaktycznej sprowadzałaby się do 1 punktu. Zaangażowanie w pracę dydaktyczną nie może wyłącznie rozumiane być przez pryzmat ilości przeprowadzonych godzin zajęć, bowiem winna być ujmowana szerzej również poprzez ocenę jakości prowadzonych zajęć dydaktycznych, podejścia indywidualnego do sposobu ich prowadzenia, oceny studentów biorących w nich udział, ale również poprzez wyniki samego doktoranta w nauce przekładające się na średnią ocen. Ilość godzin dydaktycznych zależy wyłącznie od decyzji władz Politechniki C., tym samym spełnienie warunku "wyróżniania się w pracy dydaktycznej" określonego w § 1 ust. 3 Regulaminu pozostaje wyłącznie dobrą wolą osób rozdysponowujących przedmiotowymi godzinami, a w konsekwencji nie powinno wpływać na ogólna, ocenę zaangażowania;
2.2. naruszenie art. § 2 ust. 1-4 Regulaminu, a to przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżącej nie przysługiwało zwiększone stypendium doktoranckie, bowiem na liście rankingowej II roku doktorantów znalazła się na pozycji 8, a zatem wśród doktorantów, których wnioski nie zostały zaopiniowane pozytywnie, podczas gdy zgodnie z tym Regulaminem, lista rankingowa dla poszczególnych lat studiów doktoranckich sporządzana jest na podstawie uzyskanych przez doktorantów punktów wykazanych w załączniku nr 4 i nr 5 do wniosku o przyznanie zwiększonego stypendium; wskazanie osób, którym przysługuje zwiększenie stypendium następuje wyłącznie na podstawie listy rankingowej; skarżąca w roku akademickim 2013/2014 uzyskała 21 punktów; zatem wniosek skarżącej winien zostać rozpatrzony pozytywnie, z uwagi na zajęcie przez nią 5 pozycji na liście rankingowej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skarżąca nie zgadza się z oceną charakteru i podstaw zaistniałego między nią a Politechniką C. sporu. Nie dostrzega bowiem podstaw do uznania, aby wyłącznie interpretacja przepisów p.s.w. oraz Regulaminu prowadzić miała do zaniechania przez Sąd I instancji odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi z 2 lutego 2015 roku. WSA w Gliwicach niezasadnie zaniechał analizy zarzutów skarżącej naruszenia przepisów postępowania, w tym przede wszystkim wskazanych w punkcie II.2 – 6, podczas gdyby dokonał analizy przeprowadzonego przez organy postępowania dowodowego bądź sposobu sformułowania obu zaskarżonych decyzji, to zapewne doszedłby do przekonania, że powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.
W myśl art. 141 § 4 p.p.s.a. WSA w Gliwicach miał obowiązek w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnieść się w sposób wyczerpujący do wszystkich zarzutów skargi i wyjaśnić, dlaczego nie mogą być one uwzględnione. Niedopełnienie tych obowiązków świadczy o nienależytym wykonaniu kontroli zaskarżonej decyzji. Uprawnia to do postawienia zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., który błędnie nie został przez WSA zastosowany, i odpowiada zarzutowi naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a.
Materialnoprawną podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym. Zgodnie z art. 207 ust. 1 zarówno Rektor, jaki i Prorektor ds. Nauki Politechniki C. zobowiązani byli w toku postępowania, jak i przy wydawaniu decyzji stosować procedurę administracyjną. Mimo powyższej regulacji wydane w sprawie decyzje oraz działania w/w podmiotów znacząco odbiegały od zasad ustalonych w k.p.a. Organ nie przeprowadził w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego, mimo iż w aktach sprawy znajdowały się dokumenty, które wyraźnie wskazywały iż skarżąca spełnia warunki otrzymania zwiększonego stypendium. Z załączonej do akt "Punktacji osiągnięć doktoranta za poprzedni rok akademicki" wynika, iż Wydziałowa Komisja Doktorancka przyznała jej 15,5 punktu, zaś w przypadku "Punktacji dodatkowych osiągnięć doktoranta z poprzedni rok akademicki" 5,5 punktu, co daje sumę 21 punktów. Z otrzymanej przez skarżącą punktacji wynikałoby, iż P. K. powinna zostać umieszczona na 5 pozycji listy rankingowej II roku.
Pominięto również dowody przemawiające za stwierdzeniem, iż skarżąca jako doktorant wyróżniała się zarówno w pracy naukowej jak i dydaktycznej, o czym świadczy staż związany z prowadzeniem badań, 4 konferencje/seminaria, w tym 3 z wygłoszeniem referatu. Ponadto, aktywne uczestnictwo w pracach wydziału na rzecz promocji nauki w Kole Naukowym Odlewników, a także 4 certyfikaty stanowiące pozostałe osiągnięcia naukowe. W samym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy opiekun naukowy skarżącej prof. dr hab. inż. M. S. S. wskazał, iż: "prośbę p. mgr inż. P. K. o ponowne rozpatrzenie jej wniosku uważam za uzasadnioną, jej wniosek o zwiększone stypendium w związku z tym, że wysoko oceniam jej pracę i dotychczasowy dorobek – usilnie popieram!" Powyższe potwierdza stanowisko skarżącej, iż w roku akademickim 2013/2014 przeprowadziła zajęcia dydaktyczne, który to fakt nie został zarejestrowany w sekretariacie Wydziału w wyniku oczywistej omyłki. Ponadto, Regulamin nie wskazuje, iż praca dydaktyczna polegać ma wyłącznie na samodzielnym prowadzeniu zajęć, co pozwala stwierdzić iż w ramach pracy dydaktycznej należy również uwzględnić zajęcia prowadzone na zasadzie asystowania. Jak wynika z kart obciążenia dydaktycznego Katedry Odlewnictwa Wydziału Inżynierii Produkcji i Technologii w semestrze zimowym skarżąca przeprowadziła 30 godzin zajęć dydaktycznych na zasadzie współprowadzenia, zaś w semestrze letnim 15 godzin, ponownie z Komputerowego wspomagania prac inżynierskich. Już pobieżna analiza dokumentów w sprawie skarżącej poświadcza, że wyróżniała się ona zaangażowaniem zarówno w pracy badawczej, jak i dydaktycznej. Świadczy to o błędnym stanowisku Prorektora ds. Nauki i Rektora, co w konsekwencji dało asumpt do powielenia powyższego stanowiska przez Sąd I instancji i oddalenia skargi.
Wypada zauważyć, że organ ma obowiązek z urzędu lub na wniosek podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), jednocześnie prowadząc postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Rektor i Prorektor ds. Nauki zobowiązani byli w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Podczas gdy, zarówno Rektor i Prorektor ds. Nauki pomimo ciążącego na nich obowiązku w sposób uznaniowy odmówili skarżącej przyznania stypendium, opierając się na sporządzonej również w sposób dowolny liście rankingowej, zamiast oparcia argumentacji na dokumentach świadczących o osiągnięciach skarżącej na uczelni. Gdyby WSA w Gliwicach dokonał analizy wszystkich zarzutów skargi (m.in. naruszenia 7 k.p.a. w zw. z 77 § 1 k.p.a., 15 k.p.a., 10 k.p.a.) oraz oparł się na zebranym w sprawie materiale dowodowym – stosując art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchyliłby obie decyzje organów uczelni.
Niewątpliwie obie decyzje organów uczelni nie spełniały również warunku określonego w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., zgodnie z którym decyzja powinna zawierać m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazać ma na fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne musi zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z treści decyzji musi wynikać, dlaczego podjęte zostało takie, a nie innej treści rozstrzygnięcie sprawy. Brak należytego wyjaśnienia podjętego rozstrzygnięcia, zwłaszcza gdy organowi pozostawiono wybór, uniemożliwia kontrolę jego legalności przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W przypadku niniejszego postępowania wystarczy spojrzeć na decyzję Prorektora ds. Nauki z [...] listopada 2014 r., aby uznać że decyzja nie spełnia warunków wskazanych w art. 107 § 3 k.p.a., podobnie jak decyzja Rektora z [...] stycznia 2015 r.
Prorektor ds. Nauki wskazał, że działając na podstawie art. 200a ust. 3 p.s.w., odmawia przyznania mgr P.K., (...), stypendium doktoranckiego", tym samym organ uczelni wydał decyzję na podstawie przepisu nieistniejącego. Błędne powołanie podstawy decyzji stanowi wadę formy decyzji, a więc stanowi naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. – wyrok WSA w Białymstoku z 9 stycznia 2007 r., II OSK 1369/06.
Ponadto, brak rozważań w przedmiocie niektórych aspektów faktycznych i prawnych sprawy uniemożliwia poznanie stanowiska organów uczelni w tej kwestii, poddaje w wątpliwość sam fakt rozstrzygania w tym zakresie, a co za tym idzie uniemożliwia kontrolę rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny. Bowiem w uzasadnieniu decyzji Prorektora ds. Nauki brak jest umotywowania przyczyn odmowy przyznania skarżącej stypendium. W jednym tylko zdaniu w uzasadnieniu decyzji znalazło się stwierdzenie, iż "skarżąca nie spełnia kryteriów (...), w szczególności z powodu zajęcia na liście rankingowej pozycji nierekomendowanej (...)". Rzeczywiste uzasadnienie decyzji zajęło organowi I instancji najwyżej 1/5 strony, czyli ok. 10% całego uzasadnienia, przy czym nawet ten jego najbardziej istotny fragment sformułowany został w sposób ogólny i mało zrozumiały. W oparciu o przytoczoną argumentację w pełni uprawione jest postawienie zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. organowi II instancji, bo za uzasadnienie decyzji odwoławczej uznać można jej ostatni akapit.
W oparciu o przytoczoną argumentację należy uznać za w pełni uprawnione zgłoszone przez skarżącą na wstępie niniejszej skargi kasacyjnej zarzuty zarówno naruszenia art. 151 p.p.s.a w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a., jak i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., a jednocześnie poszczególne odrębne zarzuty naruszenia przepisów p.p.s.a. wskazanych w punktach I.2.-I.3 w związku odpowiednio z art. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., 15 k.p.a., 107 § 1 i § 3 k.p.a. Gdyby Sąd dostrzegł, że organy uczelni naruszyły wskazane przepisy k.p.a., wówczas nie mógłby jednocześnie uznać wydanej przez Rektora decyzji z [...] stycznia 2015 r., ani też poprzedzającej jej decyzji Prorektora ds. Nauki z [...] listopada 2014 r. za nienaruszające prawa. Tak więc przedmiotowe naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż ich błędnie niezauważenie przez WSA bezpośrednio zaważyło na jej wyniku.
Skarżąca podnosi również naruszenia prawa materialnego, w tym naruszenie art. 200a § 1 p.s.w. w zw. z art. § 1 ust 3 Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych stanowiącej załącznik do Uchwały Senatu Politechniki C. Nr 360/2011/2012 z 28 marca 2012 r. Zasadnym wydaje się przytoczenie art. 197 § 3 p.s.w.: "Uczestnicy studiów doktoranckich prowadzonych w uczelni mają także obowiązek odbywania praktyk zawodowych w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych lub uczestniczenia w ich prowadzeniu. Maksymalny wymiar zajęć dydaktycznych prowadzonych przez doktorantów nie może przekraczać dziewięćdziesięciu godzin rocznie." Zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w doktrynie, cyt.: "Ustęp 3 komentowanego przepisu umożliwia bowiem odbywanie praktyk zawodowych przez uczestnictwo w prowadzeniu zajęć, co pozwala na współprowadzenie jednych zajęć zarówno przez samych doktorantów, jak i doktorantów oraz pracowników naukowych, dydaktycznych czy naukowo-dydaktycznych." [tak Paweł Orzeszko, Komentarz do art. 197 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, LEX162O32]. Z powyższego wynika, że należy na równi traktować zarówno zajęcia prowadzone samodzielnie, jak i na zasadzie współprowadzenia, tym samym w ocenie zaangażowania skarżącej w pracę dydaktyczną winny zostać uwzględnione również godziny zajęć prowadzonych na zasadzie asystowania (pkt 9 uzasadnienia), a w konsekwencji wbrew twierdzeniom WSA. Praca dydaktyczna winna być ujmowana szerzej, również przez ocenę jakości prowadzonych zajęć dydaktycznych, podejścia indywidualnego do sposobu ich prowadzenia, oceny studentów biorących w nich udział, a także przez wyniki doktoranta w nauce.
W roku akademickim 2013/2014 skarżącej przydzielono 15 godzin samodzielnych zajęć dydaktycznych, przedmiotowe godziny otrzymała wyłącznie w wyniku poparcia opiekuna naukowego prof. dr hab. inż. M. S. S. Skoro za każde 10 godzin uzyskać można 1 punkt, to maksymalnie skarżąca mogłaby uzyskać również 1 punkt w rubryce "Ocena za zaangażowanie doktoranta w pracę dydaktyczną". Wynika z tego, iż o ilości przydzielonych godzin zajęć dydaktycznych decydują wyłącznie władze Politechniki C., a tym samym spełnienie warunku wyróżniania się w pracy dydaktycznej pozostaje poza kompetencją doktoranta, a wyłącznie w rękach osób przydzielających te godziny. Skarżąca nie miała wpływu na ocenę jej pracy dydaktycznej, bowiem uzyskane punkty przedkładają się wyłącznie na przyznane godziny. Tym bardziej nieprawidłowa jest ocena Sądu I instancji, że nie budzi żadnych zastrzeżeń Sądu wniosek organu, że zero punktów za zaangażowanie w pracę dydaktyczną nie pozwala na przyjęcie, że doktorant, którego taka punktacja dotyczy, może być uznany za osobę wyróżniającą się w pracy dydaktycznej. Skoro P. K. otrzymała 0 punktów, a maksymalnie mogłaby uzyskać 1 punkt, to różnica między uznaniem jej za doktoranta wyróżniającego się w pracy dydaktycznej a niewyróżniającym się sprowadzałaby się wyłącznie do 1 punktu.
Zgodnie z § 2 ust. 2 i ust. 3 Regulaminu "Wydziałowa komisja doktorancka przyznaje punktację za osiągnięcia doktoranta według załącznika nr 4 [Punktacji osiągnięć doktoranta za poprzedni rok akademicki - przyp. A.K.] (w przypadku wypełnienia przez doktoranta załącznika nr 6) i załącznika nr 5. [Punktacji osiągnięć dodatkowych doktoranta za poprzedni rok akademicki - przyp. A.K.]" ,,Wydziałowa komisja doktorancka tworzy listę rankingową sumując punkty przyznane zgodnie z załącznikiem nr 4 i 5. Lista ma charakter rankingu, w którym najwyższą pozycję uzyskuje doktorant, który zgromadził największa liczbę punktów według ustalonego systemu punktacji."
Zaś zgodnie § 2 ust. 4 Regulaminu: "Na podstawie listy rankingowej wydziałowa komisja doktorancka wskazuje osoby, którym przysługuje zwiększenie stypendium z zachowaniem następujących zasad: a) liczba doktorantów podstawowej jednostki organizacyjnej, którym przyznano zwiększenie stypendium, nie może przekraczać 30 %, b) liczbę zwiększeń stypendium rozdziela się proporcjonalnie pomiędzy lata z zastrzeżeniem podpunktu, c) na każdym roku studiów doktoranckich przyznaje się co najmniej jedno zwiększenie stypendium."
Komisja wydziałowa Inżynierii Produkcji i Technologii Materiałów na podstawie załącznika nr 4 i nr 5 do wniosku o przyznanie stypendium, przyznając odpowiednią ilość punktów każdemu z doktorantów sporządziła listę rankingową. Jednakże, wbrew wyraźnemu brzmieniu § 2 ust. 3 Regulaminu, komisja nie sporządziła listy rankingowej poprzez zsumowanie punktów przedstawionych w załącznikach nr 4 i nr 5 przez doktorantów, bowiem bez zachowania w/w warunków Regulaminu zmieniła kolejność uzyskanych przez doktorantów miejsc. W wyniku tego arbitralnego działania, skarżąca zamiast na miejscu 5, a zatem w grupie doktorantów II roku, których wnioski zostały zaopiniowane pozytywnie, została wbrew Regulaminowi przypisana do grupy drugiej tj. osób, którym odmówiono stypendium. Mimo wyraźnego zapisu Regulaminu i mimo wyższych osiągnięć, skarżącej odmówiono przyznania zwiększonego stypendium doktoranckiego. Ponownie zwrócić należy uwagę, że zgodnie z uchwalonym przez Politechnikę C. Regulaminem (§ 2 ust. 4), to na podstawie listy rankingowej wskazuje się osoby, którym przysługuje stypendium.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 § 1 ustawy – p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.
Złożony w rozpatrywanej sprawie środek odwoławczy nie do końca odpowiada przedstawionym wymaganiom. Zważywszy jednak, że popełnione przez pełnomocnika procesowego uchybienia nie są na tyle istotne, aby uniemożliwiały ustalenie granic wniesionej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że została ona sporządzona w stopniu umożliwiającym jej merytoryczne rozpoznanie. Niemniej jednak podniesione w niej zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw.
Nie można podzielić zarzutu uchybienia art. 151 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, i niedostrzeżenie przez Sąd I instancji istotnego przekroczenia ww. przepisów k.p.a., bo nawet jeżeli można byłoby dostrzec pewne naruszenia tych przepisów k.p.a., to pozostają bez wpływu na wynik sprawy. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że skarżąca przeprowadziła zajęcia dydaktyczne tylko w wymiarze 4 godzin, co sama przyznała. Rację ma zatem Sąd I instancji stwierdzając, że sedno sporu między stronami tkwi w interpretacji przepisów prawa materialnego, a nie w różnicach między prezentowanymi przez nie wersjami stanu faktycznego. Nawet przy całkowitym przyjęciu okoliczności faktycznych przedstawionych przez skarżącą, jej wniosek o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego nie mógł być pozytywnie załatwiony. Tak więc okoliczności faktyczne, których rzekomo nie wyjaśniły organy uczelni są bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie sporządzone z uchybieniem zasad określonych w tym przepisie może stanowić naruszenie przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy tylko w przypadku, jeżeli zawarta w nim ocena prawna (art. 153 p.p.s.a.) miałaby pierwszoplanowe znaczenie dla wadliwego, końcowego załatwienia sprawy. Zatem błędne uzasadnienie orzeczenia stanowi podstawę kasacyjną wymienioną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., jeżeli prowadzi do niezgodnego z prawem załatwienia sprawy.
W tym kierunku idzie zdecydowana większość orzeczeń NSA. Zauważa się przede wszystkim, że jakkolwiek czynność procesowa sporządzenia pisemnego uzasadnienia dokonywana już po rozstrzygnięciu sprawy i ma sprawozdawczy charakter, a więc sama przez się nie może wpływać na to rozstrzygnięcie jako na wynik sprawy, to niemniej tylko uzasadnienie spełniające określone ustawą warunki stwarza podstawę do przyjęcia, że będąca powinnością sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i że prowadzone przez ten sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa – wyrok NSA z 2 lutego 2006 r., II FSK 325/05, LEX nr 177476. Można w nim przy tym znaleźć liczne przykłady wad uzasadnienia, polegające na naruszeniu art. 141 § 4, które mogą stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. I tak w wyroku NSA z 7 marca 2006 r., I OSK 990/05 (LEX nr 198283) stwierdzono, że takim naruszeniem może być brak uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, jak i przypadek, gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Z kolei w wyroku NSA z 14 marca 2006 r., I OSK 1032/05, (LEX nr 198355) za taką wadę uzasadnienia uznano naruszenie obowiązku wskazania przyczyn, z powodu których sąd odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom, w oparciu o które organy administracji przyjęły okoliczności, stanowiące podstawę faktyczną zaskarżonych decyzji. W szczególności za wadę uzasadnienia orzeczenia, skutkującą uwzględnieniem skargi kasacyjnej, należy uznać nieustosunkownie się w nim do zarzutów podniesionych w skardze lub w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, których trafność zobowiązywałaby sąd do uwzględnienia skargi. Przykładowo, skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, a w uzasadnieniu wyroku nie ma rozważań świadczących o tym, że sąd rozpoznał ten zarzut – por. szerzej wyrok NSA z 18 maja 2011 r., I OSK 1323/10. Takich jednak zarzutów nie podniesiono w rozpoznawanej sprawie.
Uogólniając należy stwierdzić, że do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia. Zatem – co do zasady – lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku uchylającego decyzję administracyjną, pozbawiające stronę informacji o przesłankach tego rozstrzygnięcia, a organ administracji także wskazówek co do kierunku dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego, może być naruszeniem komentowanego przepisu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takich wadliwości nie ma w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, ponieważ zawiera ono wszystkie obligatoryjne elementy treści wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a., a zawarty w nim wywód prawny pozwala na jednoznaczną ocenę w toku kontroli instancyjnej, jakie znaczenie normy prawnej wynikającej z art. 200a ust. 1 i 2 p.s.w. przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, i co zatem stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku.
Błędne powołanie podstawy decyzji stanowi co prawda wadę formy decyzji, a więc jest naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a., jednakże jest to naruszenie nieistotne (pozostające bez wpływu na wynik sprawy, jeżeli wydana decyzja (tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie) ma podstawę prawną w przepisie powszechnie obowiązującym (tutaj w art. 200a ust. 1 p.s.w.). Pogląd, zgodnie z którym decyzja określająca błędnie podstawę prawną nie jest wydana bez podstawy prawnej, o ile ta podstawa prawna rzeczywiście istnieje, lecz dotknięta jest jedynie wadą procesową z racji naruszenia art. 107 § 1 k.p.a., która to zaś wada pozostaje bez istotnego wpływu na wynik sprawy, nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych od początku lat 80. XX wieku. W wyroku z 8 lutego 1983 r., I SA 1294/82, ONSA 1983, nr 1, poz. 5, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że fakt powołania się przez organy administracji w decyzji na przepisy niewłaściwe w sprawie wskazuje na wadliwość działania tych organów, nie stanowi jednak przesłanki do uznania przez sąd, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że organy mogły wydać zaskarżoną decyzję, mając do tego podstawę w innym przepisie tej samej ustawy. I taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Sporządzający niniejszą skargę kasacyjną profesjonalny pełnomocnik powinien sobie zdawać sprawę z tego, że w gruncie rzeczy jest to oczywista omyłka, skoro sam zarzuca Sądowi I instancji naruszenie nieistniejących w ustawie przepisów, np. art. 200a § 1 p.s.w. czy art. 197 § 3 p.s.w.
Wbrew twierdzeniu skarżącej kasacyjnie uzasadnienie decyzji nie musi być długie, aby spełnić wymagania wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Z jego treści musi po prostu wynikać, dlaczego podjęte zostało takie, a nie inne rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy. I ten warunek spełniają zaskarżone decyzje organów Politechniki C. Wynika z nich jednoznacznie, że przyczyną nieuwzględnienia żądania skarżącej był brak osiągnięć dydaktycznych w roku akademickim 2013/2014. Zatem decyzja ta jest zgodna z art. 200a ust. 1 p.s.w., który przyznaje prawo do zwiększenia stypendium doktorantom wyróżniającym się jednocześnie zarówno w pracy naukowej, jak i dydaktycznej.
Również nie mogą się ostać podniesione w skardze kasacyjne zarzuty naruszenia prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny podziela wykładnię art. 200a ust. 1 p.s.w., przyjętą przez Sąd I instancji i tej oceny nie zmienia treść art. 197 ust. 3 p.s.w. Ten ostatni przepis dopuszcza wprawdzie, żeby obowiązek odbywania praktyk zawodowych miał miejsce zarówno w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych, jak i w formie uczestniczenia w ich prowadzeniu, ale nie oznacza to, że obie te formy są równoważne. Podstawowym celem prowadzenia zajęć dydaktycznych jest sprawdzenie, czy doktorant posiadł wystarczające umiejętności dydaktyczne, a zatem czy jest zdolny do kształcenia na poziomie uczelni wyższej. Rezultatem jego działań w tym zakresie są określone osiągnięcia w pracy dydaktycznej, które mogą być ocenione lepiej lub gorzej, także jako wyróżniające się. Natomiast podstawowym celem uczestniczenia w prowadzeniu zajęć dydaktycznych jest nauczenie samego doktoranta pożądanych umiejętności dydaktycznych, zaś odpowiedzialność za właściwy poziom prowadzonych w ten sposób zajęć spoczywa na nauczycielu akademickim, który te zajęcia prowadzi. Zatem w tym wypadku można mówić o osiągnięciach dydaktycznych prowadzącego zajęcia, a nie osoby, która uczestniczy w tych zajęciach w charakterze praktykanta (osoby uczącej się).
Wreszcie za nietrafny należało uznać zarzut naruszenia art. § 2 ust. 1-4 Regulaminu, przez jego niewłaściwe zastosowanie, ponieważ podstawową zasadą obowiązującą przy tworzeniu listy rankingowej jest to, że mogą się na niej znaleźć tylko doktoranci, którzy spełniają kryteria wskazane w art. 200a ust. 1 p.s.w., tzn. wyróżniają się jednocześnie zarówno w pracy naukowej, jak i dydaktycznej. Jak trafnie to wywiódł Sąd I instancji, skoro skarżąca otrzymała zero punktów za zaangażowanie w pracę dydaktyczną, to nie można przyjąć, że przy tej punktacji, może być ona uznana za osobę wyróżniającą się w pracy dydaktycznej. W konsekwencji więc nie przysługuje jej zwiększenie stypendium na podstawie art. 200a ust. 1 i 2 p.s.w., niezależnie od tego, jaką liczbę punktów przyznano jej za osiągnięcia naukowe, bo nie spełnia ona kryterium dydaktycznego wymaganego bezwzględnie do zwiększenia stypendium.
Skoro omówione wyżej zarzuty okazały się bezzasadne, to konsekwentnie należy przyjąć, że i zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. nie może być uznany za trafny. I tak, zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. jest bezzasadny. Przepis ten stanowi, że "sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie". Można byłoby uznać w ostateczności ten przepis za naruszony, gdyby sąd administracyjny odrzucił skargę, mimo tego, że była ona dopuszczalna. Zaś sam fakt rozpoznania przedmiotowej sprawy i wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny świadczy o tym, że nie doszło do naruszenia powołanego przepisu. Określona przez ustawę kontrola została przez ten Sąd w stosunku do zaskarżonej decyzji zrealizowana. Polegała ona na wyjaśnieniu problemu zgodności tej decyzji z prawem, a zatem na zbadaniu kwestii jej legalności. Zwieńczeniem dokonanego aktu wymiaru sprawiedliwości było wydanie zaskarżonego wyroku.
Wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem strony skarżącej nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 2 listopada 2015 r., IV SA/Gl 225/15 oddalił skargę P. K. na decyzję Rektora Politechniki C. z [...] stycznia 2015 r., nr [...], co oznacza, że dokonał kontroli legalności zaskarżonej decyzji i zastosował środek określony w art. 151 p.p.s.a. To, że nie zastosował – jak chce tego strona skarżąca – środka wymienionego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. nie oznacza, że nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 3 § 1 p.p.s.a.
Za całkowicie chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Zawarte w nim unormowania określają właściwość sądów administracyjnych stanowiąc, że sprawują one wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę administracji publicznej (§ 1), oraz kryterium, pod jakim kontrola ta jest sprawowana (§ 2). Wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem strony skarżącej nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanym normom. Nie ma bowiem żadnych podstaw do przyjęcia, iż Sąd I instancji nie dokonał kontroli działalności organów administracji publicznej oraz że badanie to przeprowadził w innym aspekcie niż zgodność z przepisami, które miały w sprawie zastosowanie. Niezależnie od tego zauważyć należy, że art. 1 § 1 i § 2 powołanej ustawy ustrojowej wyznacza jedynie ramy kontroli sądowej. Nie określa natomiast reguł postępowania sądowoadministracyjnego, albowiem te zawarte są w ustawie p.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych nie może zatem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Może być tylko powiązany ze wskazaniem uchybienia przepisom postępowania sądowoadministracyjnego, a nie – jak w niniejszej sprawie – procedury administracyjnej.
Z przedstawionych wyżej przyczyn, skoro zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił, w oparciu o przepis art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło