VIII SA/Wa 347/16
WyrokWSA w Warszawie2016-11-09
Skład orzekający: Justyna Mazur, Sławomir Fularski, Artur Kot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o kosztach postępowania egzekucyjnego, utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające zwrotu pobranych kosztów egzekucyjnych, jest zgodne z prawem, gdy skarżący podnosi zarzuty dotyczące wadliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz błędnego naliczenia poszczególnych kosztów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa zwrotu kosztów egzekucyjnych jest zasadna, ponieważ skarżący nie wykazał, że wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego było niezgodne z prawem, co powinno być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem. Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie stanowi takiego orzeczenia. Ponadto, sąd uznał, że zarzuty dotyczące skuteczności czynności egzekucyjnych i prawidłowości naliczenia kosztów nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu o zwrot kosztów egzekucyjnych, a skarżący nie skorzystał z przysługujących mu środków prawnych (skarga na czynność egzekucyjną, zarzut egzekucyjny) w toku postępowania egzekucyjnego.Stan faktyczny
Skarżący M. G. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczące kosztów postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z uwagi na konieczność wystawienia tytułów wykonawczych na oboje małżonków. Skarżący domagał się zwrotu pobranych kosztów egzekucyjnych, argumentując, że postępowanie było wszczęte i prowadzone niezgodnie z prawem z powodu wadliwości tytułów wykonawczych. Podnosił również zarzuty dotyczące błędnego naliczenia poszczególnych kosztów egzekucyjnych, w tym opłat za zajęcie rachunku bankowego, wynagrodzenia za pracę i ruchomości, a także kwestionował skuteczność doręczeń. Organy obu instancji odmówiły zwrotu kosztów, uznając, że brak jest prawomocnego orzeczenia stwierdzającego niezgodność egzekucji z prawem, a zarzuty dotyczące naliczenia kosztów nie mogą być rozpatrywane w tym postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej także: "Dyrektor IS", organ odwoławczy") postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: "k.p.a.") oraz z art. 18 i art. 64c § 1 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2014r., poz. 1619 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia M. G. (dalej także: "skarżący"), na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. (dalej: "Naczelnik US", "organ I instancji") nr [...] z dnia [...] listopada 2015r., którym określono wysokość powstałych kosztów i wydatków egzekucyjnych wynikających z postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...],[...][...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],wystawionych na M. G. – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Naczelnik US prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...]. W toku tego postępowania dokonano szeregu czynności egzekucyjnych. Postanowieniem z dnia
[...] marca 2015 postępowanie egzekucyjne wobec majątku skarżącego zostało umorzone na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a., z uwagi na ustalenie, iż w skład majątku skarżącego wchodzi nieruchomość będąca współwłasnością skarżącego i jego żony, co wymaga do prowadzenia egzekucji wystawienia tytułu wykonawczego na oboje małżonków.
W dniu [...] marca 2015 r. skarżący złożył wniosek o wydanie postanowienia
w sprawie kosztów egzekucyjnych.
W wyniku rozpoznania tego wniosku organ I instancji początkowo postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. odmówił wydania postanowienia
o obciążeniu kosztami egzekucyjnymi wierzyciela i zwrotu pobranych kosztów egzekucyjnych. Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego na powyższe postanowienie, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Naczelnik US w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy wydał w dniu [...] lipca 2015 r. postanowienie określające wysokość powstałych kosztów i wydatków egzekucyjnych na kwotę [...]zł, które postanowieniem organu odwoławczego z dnia [...] września 2015 r. także zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji ze wskazaniem konieczności szczegółowego wyjaśnienia rodzaju i wysokości podniesionych w przebiegu postępowania egzekucyjnego kosztów egzekucyjnych.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik US postanowieniem z dnia
[...] listopada 2015 r. określił wysokość powstałych kosztów i wydatków egzekucyjnych na kwotę [...] zł i odmówił zwrotu należności pobranych z tytułu kosztów egzekucyjnych.
W ujęciu tabelarycznym przedstawił czynności egzekucyjne, jakich organ egzekucyjny dokonał w trakcie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, daty wykonania czynności, należność główną i odsetki na dzień dokonania czynności oraz koszty wyliczone w odniesieniu do każdej czynności. Wyjaśnił przy tym, iż skarżący wnosząc o zwrot należności z tytułu pobranych kosztów egzekucyjnych, swoje żądanie uzasadnił wydaniem przez organ I instancji w dniu [...] marca 2015 r. postanowienia
o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Nie powołał się na żadne rozstrzygnięcie, które stwierdzałoby, że egzekucja została wszczęta i była prowadzona niezgodnie
z prawem. Tymczasem postanowienie o umorzeniu postępowania na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zostało wydane na wniosek wierzyciela, ponieważ ustalono, że skarżący posiada nieruchomość we współwłasności z żoną i konieczne jest wystawienie tytułów wykonawczych na oboje małżonków. Umorzenie postępowania nie nastąpiło wskutek nieprawidłowo wystawionych tytułów wykonawczych, a jedynie celem wystawienia tytułów wykonawczych zgodnie z art. 27c u.p.e.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, rozstrzygnięciu temu zarzucił naruszenie art. 64c § 1, 3, 6 i 7 oraz art. 64 § 1 - 10 u.p.e.a.
W uzasadnieniu zaś podniósł, iż skoro - jak twierdzi organ egzekucyjny
w postanowieniu z [...] marca 2015 r. o numerze [...] - tytuły wykonawcze zostały wystawione nieprawidłowo, a postanowienie to, wobec nie wniesienia zażalenia ma walor prawomocności, to oczywistym jest, że przesłanką umorzenia postępowania egzekucyjnego była wadliwość tytułów wykonawczych. Oznacza to, że wierzyciel zainicjował postępowanie egzekucyjne, które wszczęte do wspólnego majątku małżonków, było podjęte i prowadzone niezgodnie z prawem. W postanowieniu tym za podstawę prawną wskazano przepis art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zatem umorzenie tego postępowania nastąpiło na wniosek wierzyciela, który uznał wszczęcie postępowania na podstawie tych tytułów wykonawczych za nieprawidłowe. Przesłanką zwrotu zobowiązanemu pobranych kosztów egzekucyjnych jest zaś ustalenie, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem. Wyraził też obawę czy wyliczone koszty egzekucyjne za dokonanie poszczególnych czynności egzekucyjnych są prawidłowe. Wskazując na art. 64 § 1 pkt 1 - 6 u.p.e.a., art. 64 § 2, § 3, § 4 u.p.e.a. podniósł, iż wszystkich tytułów wykonawczych wymienionych w zaskarżonym postanowieniu dotyczy zajęcie wynagrodzenia za pracę dokonane w dniu [...] maja 2011 r. Koszty tego zajęcia zostały przypisane jedynie do dwóch tytułów wykonawczych : [...] ([...]zł) i [...] (kwoty opłaty wyliczono jako [...]zł i [...]zł, co razem stanowi [...] zł), brak jest zatem podstaw do uznania, że czynność ta realizowana była w postępowaniach egzekucyjnych prowadzonych na podstawie pozostałych tytułów wykonawczych, wymienionych w treści postanowienia. Ponadto opłata za zajęcie wynagrodzenia wynosi 4 % egzekwowanej należności, nie mniej niż 2,50 zł. W zestawieniu kosztów w kolumnie: "należność główna", w odniesieniu do tytułu wykonawczego [...] wykazano dwie różne kwoty : [...]zł i [...] zł, jednakże wyliczona opłata (4%) wynosi [...]zł, co nie odpowiada żadnej z należności egzekwowanej na podstawie tego tytułu wykonawczego. Opłata w wysokości 4 % od [...] zł stanowi [...]zł, zaś od drugiej ze wskazanych w zestawieniu należności (jako 4% od [...]zł) wynosi [...] zł. Podobne sprzeczności skarżący dostrzegł w wyliczeniu tej opłaty odnośnie tytułu wykonawczego [...]. Wskazał, iż także w tym przypadku kwota opłat nie stanowi 4 % wartości egzekwowanej należności, co więcej także w tym przypadku wskazano dwie różne kwoty należności głównej: [...]zł i [...]zł. W pozostałych tytułach nie rozliczono opłaty za dokonanie tego zajęcia. W dokumentach postępowań egzekucyjnych, brak było potwierdzenia doręczenia skarżącemu zawiadomienia z dnia [...] maja 2011 r. o zajęciu wynagrodzenia za pracę. Nie zostały zatem spełnione okoliczności uzasadniające naliczenie kosztów od tego zajęcia, wskazane w art. 64 § 2 u.p.e.a. Podobne zastrzeżenia autor skargi podniósł także odnośnie opłaty za zajęcie ruchomości dokonane w dniu [...] września 2004 r., opłata za zajęcie nie stanowi wartości 6% egzekwowanych należności. Wskazał, iż w poszczególnych tytułach wyliczenia tej opłaty dokonano w następujących kwotach:
- [...]- należność główna wykazana w TW stanowi [...]zł, w zestawieniu wykazana jako [...]zł, opłata 6% wyliczono na [...]zł;
- [...]- należność główna wykazana w TW wynosi [...]zł,
w zestawieniu wykazana w tej samej wysokości, opłata 6% wyliczono na [...]zł. Czynność za zajęcie ruchomości w dniu [...] września 2004 r. została wykazana
w rozliczeniu kosztów w następujących tytułach wykonawczych: [...];
[...]; [...]; [...]; [...]; [...];[...];[...];[...]; [...]; [...];[...];[...];[...]; [...]- to jest w 15 tytułach wykonawczych z 18 wymienionych (rozliczonych) w zaskarżonym postanowieniu.
W protokole zajęcia ruchomości z [...].09.2004 r. nie wymieniono tytułów wykonawczych, na podstawie których czynność ta była realizowana. Wskazał też na sprzeczności w zapisach w częściach K, L i Ł tytułów wykonawczych: [...] w części
K (zestawienie kosztów) wymieniono trzy wielkości: [...]zł, [...]zł i [...]zł (za czynność z [...].01.2011 r.), co łącznie stanowi [...]zł, w postanowieniu wyliczono od tego tytułu koszty w wysokości [...]zł, wskazując na opłatę manipulacyjną ( 1% = [...]zł ) zajęcie ruchomości z [...].09.2004 ( 6% = [...]zł) oraz inne koszty za inne czynności, z których to kwot żadna nie stanowi [...]zł. Natomiast w zaskarżonym postanowieniu z datą [...].01.2011 r. wykazano koszty w wysokości [...]zł. Podniósł, iż nie ma podstaw do naliczenia jakichkolwiek kosztów egzekucyjnych dochodzonych za tytułem wykonawczym [...], bowiem tytuł ten nie został skarżącemu doręczony - w rubryce potwierdzenia odbioru znajduje się nieczytelny podpis bliżej nieokreślonej osoby, nie jest to podpis skarżącego. Wątpliwości budzi także kwota określonych kosztów na sumę [...]zł, albowiem kwota rozliczonych w tytule i pobranych kosztów egzekucyjnych nie zgadza się z kwotą wskazaną w postanowieniu. Autor skargi wskazał ponadto, iż w tytule wykonawczym [...]kwotę określonych w postanowieniu kosztów wykazano na [...]zł, tytuł ten jednak nie został skarżącemu doręczony. Brak jest tym samym podstaw do naliczania kosztów od czynności wskazanych w zaskarżonym postanowieniu. Podczas oględzin tego tytułu wykonawczego w dniu [...] marca 2015r. brak było zapisów w zestawieniu kosztów. W kopii, jaką wydano za pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. zawarte są zapisy, których treść jest adekwatna do wyliczenia kosztów z postanowienia. Nasuwa to uzasadnione wątpliwości co do rzetelności tych dokumentów. Kwota kosztów określona w tytule wykonawczym [...] na wartość [...]zł jest sprzeczna z pierwotnymi zapisami w zestawieniu kosztów okazanym w dniu [...] marca 2015 r.
Okoliczności te w ocenie skarżącego podważają prawidłowość ustaleń organu
I instancji i dokonane wyliczenie kosztów.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. wskazanym na wstępie
i zaskarżonym w niniejszej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie po rozpoznaniu powyższego zażalenia utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przywołał dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Podniósł między innymi, iż Naczelnik US prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku skarżącego na podstawie własnych tytułów wykonawczych m.in.: z dnia [...] lutego 2001r. nr [...],[...],
[...], [...], [...] obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za okresy 06,07,08,10/1999r. oraz z dnia [...] października 2001r. nr [...],[...]obejmujących należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okresy 03,04/2001r., z dnia [...] października 2001r. nr SM [...]obejmujący należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okres 07/2001r., z dnia [...] lutego 2002r. nr [...]obejmujący należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okres 09/2001r., z dnia [...] marca 2002r. nr [...] obejmujący należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okres 10/2001r., z dnia [...] czerwca 2002r. nr [...]obejmujący należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okres 02/2002r., z dnia [...] lipca 2003r. nr [...] obejmujący należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2002r., z dnia
[...] maja 2004r. nr [...], nr [...]obejmujących należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okresy 09,10/2003r., z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...]obejmujący należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okres 03/2005r., z dnia [...] września 2005r. nr [...]obejmujący należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okres 07/2005r.,
z dnia [...] września 2005r. nr [...]obejmujący należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okresy 04,06/2005r. oraz z dnia [...] maja 2000r.
nr [...]obejmujący należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za okres 12/1999r. Przytoczył dokonywane przez organ I instancji czynności egzekucyjne oraz podniósł, iż w dniu
[...] marca 2015 r. organ ten umorzył postępowanie egzekucyjne wobec majątku skarżącego na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazał, że postępowanie egzekucyjne umarza się z uwagi na ustalenie, że skarżący posiada nieruchomość we współwłasności z małżonką. Zatem, żeby można było prowadzić egzekucję z nieruchomości postępowanie egzekucyjne prowadzone
w oparciu o dotychczasowe tytuły wykonawcze wystawione wyłącznie na M. G. należy umorzyć, celem wystawienia tytułów wykonawczych obejmujących również współmałżonkę skarżącego. Wskazał następnie na treść art. 64 § 1 pkt 4, § 2, §4, §5, § 6, § 9 pkt 2 i §10 u.p.e.a. Dodał, iż zgodnie z art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, opłata manipulacyjna oraz wydatki egzekucyjne, tj. koszty faktycznie poniesione przez organ egzekucyjny w związku
z prowadzeniem egzekucji stanowią koszty postępowania egzekucyjnego. Koszty te poza wymienionymi w ustawie sytuacjami obciążają zobowiązanego, który już w trakcie postępowania egzekucyjnego ma obowiązek ich ponoszenia. Zasadność powyższej regulacji nie może budzić wątpliwości, gdyż całe postępowanie egzekucyjne i związana z nim konieczność funkcjonowania organów egzekucyjnych jest następstwem uchylania się zobowiązanego od wykonywania nałożonych na niego obowiązków. Wskazał jednocześnie, iż przedmiotem postanowienia wydanego w trybie art. 64c § 7 u.p.e.a jest "sprawa kosztów egzekucyjnych". Powinno, więc ono rozstrzygać wszelkie kwestie związane z kosztami egzekucyjnymi. Dyrektor IS wskazał, iż zgodnie z art. 64 § 4 i 5 u.p.e.a. opłaty za zajęcia, o których mowa w § 1 pkt 2-6, pobiera się tylko raz w toku postępowania egzekucyjnego, chociażby takie same czynności były następnie ponawiane oraz, że jeżeli w celu wyegzekwowania tej samej należności pieniężnej dokonano czynności egzekucyjnych, o których mowa w § 1 pkt 2-6, opłatę egzekucyjną pobiera się tylko za jedno zajęcie, za które należy się najwyższa opłata, nie mniej jednak niż 6 zł 80 gr. Wskazał, iż powyższe przepisy odnoszące się do zasad i sposobu naliczania opłat egzekucyjnych należy interpretować w powiązaniu ze sobą. Zasadą jest zatem, że opłata egzekucyjna naliczona jest już w momencie dokonania czynności egzekucyjnej. Jednakże skoro w toku postępowania egzekucyjnego, w przypadku dokonania kilku zajęć, o których mowa w § 1 pkt 2-6, opłatę pobiera się tylko za jedno zajęcie, za które należy się najwyższa opłata, należy dojść do wniosku, iż jeżeli
w późniejszym toku postępowania egzekucyjnego dokonywana jest czynność, za którą należy się opłata wyższa, organ egzekucyjny naliczyć może jedynie koszt w kwocie stanowiącej różnicę między wyższą, a niższą opłatą naliczoną przy uprzednim zajęciu.
Podniósł, iż organ I instancji w oparciu o powyższe przepisy przedstawił dokładne wyliczenie powstałych kosztów egzekucyjnych na kwotę [...] zł,
w odniesieniu do każdego z tytułów wykonawczych wskazał kwoty stanowiące podstawę do naliczenia kosztów tj. kwoty należności głównej oraz kwoty odsetek. Przedstawił kwoty naliczonej opłaty manipulacyjnej, naliczonej na podstawie art. 64
§ 6 u.p.e.a. i kwoty opłaty za czynności egzekucyjne, naliczonej zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. W rozstrzygnięciu zostały określone wszystkie czynności egzekucyjne
z rozróżnieniem, tych, od których kwoty zostały bądź nie zostały pobrane. Przedstawił obliczenie kosztów egzekucyjnych w odniesieniu do poszczególnych czynności
w odniesieniu do zarzutów dotyczących tytułów wykonawczych: nr [...]i nr [...]. Wyjaśnił sposób obliczenia opłat za zajęcie ruchomości dokonane
w dniu [...] września 2004 r., wskazując, iż zajęcie ruchomości z dnia [...] września 2004r. zostało dokonane na podstawie 15 tytułów wykonawczych wystawionych
w latach 2000 – 2004, wymienionych w dołączonym do protokołu zajęcia ruchomości wykazie. Pozostałe trzy tytuły wykonawcze zostały wystawione w 2005 r. i nie było możliwe dokonanie zajęcia ruchomości na ich podstawie w roku 2004. W tych okolicznościach w ocenie organu odwoławczego rozliczenie kosztów egzekucyjnych
w 15 tytułach wykonawczych (z 18 wskazanych w postanowieniu) zostało dokonane prawidłowo. Dyrektor IS odniósł się także do zastrzeżeń skarżącego co do opłat za czynności egzekucyjne dokonane w dniu [...] września 2004 r. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...], przedstawiając sposób rozliczenia tych opłat. Odniósł się także do wskazywanych przez skarżącego różnic w wysokości kosztów egzekucyjnych odnotowanych w tytułach wykonawczych nr [...], nr [...], nr [...] i [...], a zestawieniem kosztów egzekucyjnych pobranych na podstawie tych tytułów wykonawczych, zawartych w postanowieniu organu I instancji. Wskazał, iż obowiązkiem organu egzekucyjnego jest określenie kosztów faktycznie należnych na podstawie poszczególnych tytułów wykonawczych. Organ egzekucyjny w ramach samokontroli może przeprowadzić analizę naliczonych kwot kosztów egzekucyjnych powstałych
w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, w wyniku której zobligowany jest do ewentualnego skorygowania wysokości kosztów oraz uzupełnienia brakujących zapisów w tytułach wykonawczych. Wysokość kosztów egzekucyjnych za dokonane czynności egzekucyjne określone w ostatecznym postanowieniu wydanym w sprawie wiąże zarówno organ egzekucyjny jak i zobowiązanego.
Dyrektor IS wyjaśnił także, iż czynności, które wygenerowały koszty egzekucyjne w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...], nr [...], nr [...]
i nr [...]zostały skorygowane w przedmiotowych tytułach wykonawczych, zaś wskazane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. w postanowieniu nr [...] z dnia [...] listopada 2015r. daty dokonanych czynności przez organ egzekucyjny, odzwierciedlają dokumenty zgromadzone w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy nie podzielił zatem wątpliwości skarżącego co do wysokości wskazanych przez organ kosztów egzekucyjnych. Wskazał jednocześnie, iż wbrew twierdzeniom skarżącego zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia z dnia [...] maja 2011r. zostało skarżącemu doręczone, o czym stanowi zwrotne potwierdzenie odbioru tego zawiadomienia opatrzone podpisem dorosłego domownika A. G.
i data odbioru -[...] maja 2011 r. Za chybiony organ odwoławczy uznał też zarzut niedoręczenia tytułów wykonawczych [...]i nr [...], albowiem brak czytelnego podpisu nie stanowi o skuteczności doręczenia. Wskazał jednocześnie, iż jak wynika z wyjaśnienia organu I instancji podpisy te skarżący składał w obecności poborców podatkowych.
Dyrektor IS podzielił także stanowisko organu I instancji co do braku podstaw do uznania za zasadne żądania zwrotu należności pobranych z tytułu kosztów egzekucyjnych. Podniósł, iż obowiązek uregulowania przez skarżącego zaległości podatkowych nie został wykonany, zaś umorzenie postępowania egzekucyjnego było niezbędne z uwagi na wystąpienie nowych okoliczności w sprawie polegających na ustaleniu przez Naczelnika US faktu, iż skarżący posiada nieruchomość we współwłasności z małżonką. Z tego względu dla prowadzenia egzekucję
z nieruchomości będącej współwłasnością małżeńską, postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o dotychczasowe tytuły wykonawcze wystawione wyłącznie na skarżącego należało umorzyć, celem wystawienia tytułów wykonawczych obejmujących oboje małżonków. Brak jest zatem podstaw do uznania za zasadny zarzut naruszenia art. 64c § 3 u.p.e.a. Skarżący nie powołał się na żadne postanowienie, które stwierdzałoby, że egzekucja została wszczęta i była prowadzona niezgodnie z prawem. Nie przedstawiono żadnego takiego rozstrzygnięcia, wydanego w następstwie wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, skargi na czynności egzekucyjne względnie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Tym samym, rozstrzygając kwestię kosztów egzekucyjnych organ egzekucyjny nie był uprawniony do samodzielnego badania, czy egzekucja była wszczęta i prowadzona niezgodnie z prawem oraz nie mógł uznać tej przesłanki za spełnioną.
Pismem z dnia [...] marca 2016 r. M. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2016 r., o którym mowa na wstępie, wnosząc o jego uchylenie w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił obrazę przepisów proceduralnych, które miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, to jest na prawidłowe określenie wysokości powstałych kosztów egzekucyjnych, w szczególności:
- błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 64c
§ 3 u.p.e.a.;
- art. 64c § 1, 3, 6 i 7 oraz art. 64 § 1 - 10 u.p.e.a. w związku
z uznaniem, że organ egzekucyjny I instancji prawidłowo zastosował te przepisy
w przedmiotowej sprawie;
- art. 77 § 1 , art. 80, art. 81 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i art. 138
§ 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 u.p.e.a., uznając za prawidłowe ustalenia dokonane przez organ egzekucyjny I instancji i - wskutek tego - pozostawienie zaskarżonego postanowienia w obrocie prawnym.
W uzasadnieniu skargi podniósł, iż postanowienie Naczelnika US z dnia
[...] marca 2015 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego potwierdza, że prowadzone postępowanie egzekucyjne było zainicjowane niezgodnie z prawem. Tym samym została spełniona przesłanka kwestionowana przez organy obu instancji, które dokonały błędnej wykładni i niewłaściwie zastosowały przepis art. 64c § 3 u.p.e.a., stwierdzając brak jego naruszenia. Z treści art. 64c § 3 ustawy egzekucyjnej wynika, że jedyną przesłanką zwrotu zobowiązanemu pobranych kosztów egzekucyjnych jest ustalenie, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem. Natomiast to, czy to niezgodne działanie spowodował wierzyciel ma znaczenie dla obciążenia wierzyciela kosztami, a nie dla obowiązku ich zwrotu zobowiązanemu. Dodał, iż zajęciu podlega wierzytelność pieniężna posiadacza rachunku, a nie sam rachunek bankowy. Jeżeli nie nastąpi zajęcie wierzytelności nie ma podstaw do naliczenia opłaty z art. 64 § 1 pk4 u.p.e.a. wskazał, iż w toku postępowania nie doszło do skutecznego zajęcia rachunku bankowego w Banku [...] w P., gdyż Bank ten do czasu wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (które to zostało wydane przez NUS w dniu [...] marca 2015 r.) nie udzielił jakiejkolwiek informacji, która potwierdzałaby tak fakt posiadania rachunku przez skarżącego w tym banku, jak też czy na rachunku tym w czasie doręczenia zawiadomienia o zajęciu znajdowały się jakiekolwiek środki pieniężne. Żadnych środków pieniężnych egzekutorowi nie przekazał. Dopiero pismem z [...] lipca 2015 r. - a więc już po zakończeniu postępowania egzekucyjnego - bank ten udzielił informacji, że zobowiązany posiadał rachunek
w okresie od [...] stycznia 2004 r. do [...] sierpnia 2010 r., nadal nie wskazując czy na rachunku tym znajdowały się w tym czasie jakiekolwiek środki pieniężne. Brak było zatem podstaw do naliczenia kosztów związanych z zajęciem. Autor skargi wskazał także, iż z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone do Banku w dniu [...] września 2005 r., zatem - uwzględniając przepis art. 64 § 9 pkt 2 w zw. z § 1 pkt 4 - obowiązek ten nie mógł powstać w dniu [...] września 2005 r.- jak przyjęły organy. Możliwości naliczenia tychże kosztów stoi na przeszkodzie fakt, że zawiadomienie o zajęciu tego rachunku nie zostało doręczone zobowiązanemu. Jak wynika z akt sprawy zawiadomienie skierowano na adres zobowiązanego (S. [...] m. [...] , [...]- [...] G.). Jednakże na potwierdzeniu odbiór tej korespondencji potwierdziła A. G. - żona zobowiązanego, a w dokumencie tym wskazano że przesyłkę doręczono "dorosłemu domownikowi". Potwierdzenie to jest niezgodne z faktami, A. G. zamieszkuje pod innym adresem (ul. P. [...], [...]-[...] G.), nie jest więc dorosłym domownikiem.
Skarżący wskazał także, iż analogiczne zastrzeżenia jak wskazywane powyżej odnoszą się do skuteczności doręczenia zobowiązanemu zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę. Korespondencję skierowaną na adres S. [...] m. [...] , [...]-[...] G. odebrała bowiem także A. G.. Nie została zatem spełniona przesłanka z art. 64 § 2 u.p.e.a., uprawniająca organ do pobrania opłaty za tę czynność. Ma to zasadnicze znaczenie dla rozliczenia kosztów w oparciu o zasadę "jednokrotności pobrań" , wyrażoną w art. 64 § 4 i 5 u.p.e.a. Te same okoliczności dotyczą doręczenia tytułów wykonawczych, na przykład o numerach: nr [...] (k. 30 akt sprawy), [...] (k. 44 akt sprawy), a także doręczenia upomnień przy tytułach, na przykład: [...] (k. 48-59 akt) , [...] (k.64), [...] (k. 72). Autor skargi zakwestionował także twierdzenie organu odwoławczego co do skuteczności doręczenia tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...], pismo wskazujące na doręczenie tytułów wykonawczych w obecności poborców skarbowych nie stanowi dowodu dotyczącego skuteczności doręczenia. Dyrektor IS nie wyjaśnił z jakich powodów uznaje, że załączniki do protokołów o stanie majątkowym (nie podpisane załączniki lub podpisane nieczytelnie, bez wskazania dat), zawierające wyliczenie numerów tytułów wykonawczych, stanowią dowód tego, że czynności tych dokonano w postępowaniach wymienionych w tytułach wykonawczych wskazanych w tych załącznikach. Nie stanowi o tym treść tych protokołów. Nie wykazano zatem, że czynności udokumentowane w postaci protokołów o stanie majątkowym, dokonywane były w toku postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych wymienionych w załącznikach do tychże protokołów. Nie wskazano zatem podstawy faktycznej do pobrania stosownych opłat. Dodał, iż załączniki te "pojawiły się" w aktach sprawy na etapie postępowania przed organem II instancji. Powyższe okoliczności podważają zaś prawidłowość ustaleń organu I instancji co do wyliczenia kosztów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł
o oddalenie skargi.
W piśmie złożonym w dniu [...] października 2016 r. podczas rozprawy skarżący działaniem pełnomocnika przedstawił analizę tytułów wykonawczych nr:
[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]i [...], wskazując na nieprawidłowości, mające w jego ocenie wpływ na skuteczność doręczeń, określenie wysokości kosztów egzekucyjnych, jak i sposób dokonania obliczeń.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. odpowiedź na powyższe zawarł
w piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. (karta 68-74 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi
i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa
w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ww. ustawy).
Stwierdzenie zatem, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane
z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do jego uchylenia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: "p.p.s.a.").
Kontrola zaskarżonego postanowienia we wskazanym wyżej zakresie,
w ocenie Sądu wskazuje na to, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z ustaleń orzekających w sprawie organów, Naczelnik US prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku skarżącego na podstawie szeregu tytułów wykonawczych, których numery wymieniono w postanowieniach obu organów
i wskazano wyżej. Podczas tego postępowania dokonano szeregu czynności egzekucyjnych, które spowodowały powstanie kosztów, jakie zostały wykazane
w tabelarycznym zestawieniu przez organ I instancji i zaakceptowane przez organ odwoławczy. Postępowanie egzekucyjne było prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na skarżącego i na wniosek wierzyciela postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. zostało umorzone na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a.,
z uwagi na ustalenie, iż w skład majątku skarżącego wchodzi nieruchomość będąca współwłasnością skarżącego i jego żony, co wymaga do prowadzenia egzekucji wystawienia tytułu wykonawczego na oboje małżonków.
Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, którym to postanowieniem Naczelnik US określił wysokość powstałych kosztów i wydatków egzekucyjnych na kwotę [...] zł oraz odmówił zwrotu należności pobranych z tytułu kosztów egzekucyjnych.
Sporem w niniejszej sprawie objęte jest zarówno orzeczenie o odmowie zwrotu kosztów i wydatków egzekucyjnych, jak i obliczenie kwoty kosztów egzekucyjnych, co do którego to obliczenia (zasadności uwzględnienia poszczególnych kwot) skarżący wniósł szereg zarzutów.
W odniesieniu do odmowy zwrotu należności pobranych z tytułu kosztów egzekucyjnych skarżący wskazuje na wadliwe zastosowanie art. 64c § 3 u.p.e.a., podnosząc, iż prowadzone postępowanie egzekucyjne w stosunku do majątku wspólnego małżonków było zainicjowane przez wierzyciela na podstawie nieprawidłowych tytułów wykonawczych, a postanowienie o umorzeniu postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a. wskazuje na to, iż wierzyciel uznał wszczęcie tego postępowania za nieprawidłowe. Organ odwoławczy nie podzielił zaś argumentacji skarżącego, podnosząc, iż przesłanką do zwrotu zobowiązanemu pobranych kosztów egzekucyjnych jest ustalenie, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne
z prawem. Do powyższego stwierdzenia powinno zaś dojść w innym postępowaniu niż to, którego przedmiotem jest sprawa kosztów egzekucyjnych. Podniósł, iż na orzeczenie, które stwierdzałoby, że egzekucja została wszczęta i prowadzona niezgodnie z prawem skarżący się nie powołuje. Umorzenie postępowania z przyczyny określonej w art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a. o takich okolicznościach bowiem nie stanowi.
Odnosząc się do tej części sporu, w ocenie Sądu wskazać należy, iż argumentacja skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, a zgodzić należy się ze stanowiskiem orzekających w sprawie organów.
Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 64 § 1 u.p.e.a. koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego i są one następstwem uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku i konieczności wszczęcia przeciwko niemu przymusu egzekucyjnego. Podstawą do zwrócenia zobowiązanemu należności z tytułu kosztów egzekucyjnych jest art. 64c § 3 u.p.e.a. zgodnie, z którym jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie
i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz
z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela. Zasadą zatem jest, że zobowiązany ponosi odpowiedzialność za powstałe koszty egzekucji. Z brzmienia art. 64c § 3 u.p.e.a. wynika, iż warunkiem zasadności żądania przez zobowiązanego zwrotu pobranych kosztów egzekucyjnych jest okoliczność wszczęcia i prowadzenia egzekucji niezgodnie z prawem. Niezgodność z prawem, o której mowa w tym przepisie powinna być stwierdzona prawomocnym orzeczeniem właściwego organu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2014 r. w sprawie II GSK 1177/13 i z dnia 11 marca 2016 r. w sprawie II FSK 53/14).
W aktach sprawy brak jest orzeczenia wskazującego na wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie niezgodnie z prawem. Nie stanowi bowiem takiego orzeczenia postanowienie o umorzeniu postępowania z dnia [...] marca 2015 r., na które w tej mierze powołuje się skarżący. Postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a. na wniosek wierzyciela. Wskazanie we wniosku
o umorzenie postępowania egzekucyjnego okoliczności, z których wynika, iż zamiarem wierzyciela jest doprowadzenie do zajęcia nieruchomości stanowiącej majątek wspólny obojga małżonków nie stanowi o niezgodności z prawem dotychczas prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w szczególności, że jak już wskazano wyżej skarżący nie wskazuje na jakiekolwiek orzeczenie (poza postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z dnia [...] marca 2015 r.), które stwierdzałoby, że wszczęcie
i prowadzenie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie było niezgodne
z prawem.
W ocenie Sądu niezasadne są także zarzuty kierowane co do zasadności uwzględnienia w kwocie kosztów egzekucyjnych poszczególnych kwot.
Należy jednocześnie zauważyć, iż zarzuty te w zdecydowanej większości podważają skuteczność dokonanych czynności egzekucyjnych, a przez to w ocenie skarżącego czynności te jako bezskuteczne nie mogły stać się podstawą do powstania kosztów egzekucyjnych. Dotyczy to zarzutu braku skuteczności zajęcia rachunku bankowego w Banku [...] w P., zajęcia wynagrodzenia za pracę – wobec odebrania korespondencji przez A. G. – żonę skarżącego, która jak wskazano, zamieszkuje pod innym adresem i nie jest domownikiem skarżącego. Te same zarzuty podniesiono w odniesieniu do tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...]oraz upomnień przy tytułach: [...],[...],[...] i sformułowano je w skardze. W piśmie złożonym w dniu
[...] października 2016 r. skarżący działaniem swojego pełnomocnika podniósł także, iż brak jest dowodu doręczenia tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...], czy upomnienia w odniesieniu do tytułu wykonawczego nr [...], nieskuteczne doręczenie tytułu wykonawczego nr [...], albowiem nieczytelny podpis potwierdzający odbiór tego tytułu nie jest w ocenie skarżącego jego podpisem. Na nieczytelny podpis potwierdzający doręczenie tytułu wykonawczego nr [...]oraz brak tym samym dowodu skutecznego doręczenia wskazano także w skardze. W ocenie Sądu zarzuty kwestionujące skuteczność dokonanych czynności egzekucyjnych nie mogą odnieść zamierzonego celu w postępowaniu wszczętym wnioskiem o wydanie postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych. Organ egzekucyjny w postępowaniu wszczętym takim wnioskiem nie jest uprawniony do dokonywania oceny skuteczności czynności egzekucyjnych dokonywanych w postępowaniu egzekucyjnym, umorzonym prawomocnym postanowieniem, w którym to postępowaniu nie zapadło orzeczenie stwierdzające, iż egzekucja była prowadzona niezgodnie z prawem. Skarżącemu w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym przysługiwało prawo złożenia skargi na czynność egzekucyjną (art. 54 u.p.e.a.), o ile skarżący uznałby takie działanie za zasadne, czy też prawo zgłoszenia zarzutu egzekucyjnego (art. 33 u.p.e.a.). Jak już wskazano z twierdzeń skarżącego, jak i akt administracyjnych nie wynika, aby takie działania w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego były przez skarżącego podejmowane. Wobec tego, iż organ egzekucyjny wydający postanowienie w przedmiocie kosztów egzekucyjnych nie jest uprawniony do dokonywania tego rodzaju ocen, nie jest możliwe dokonywanie takiej oceny także podczas sądowej kontroli prawidłowości określenia kosztów egzekucyjnych. Zauważyć jednocześnie należy, iż organ odwoławczy odniósł się do zarzutów skarżącego co do kwestionowanych doręczeń, czytelności podpisów i wyjaśnienia te są wyczerpujące i zasługują na podzielenie. Zarzuty co do autentyczności podpisów, czy zapisów w dokumentach, jakimi posługuje się organ nie mogą być przedmiotem oceny tutejszego Sądu w niniejszej sprawie, do tego rodzaju ocen powołane są bowiem właściwe organy. Z oświadczenia pełnomocnika skarżącego, złożonego na rozprawie wynika, iż nie zostało złożone zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących wadliwości uwzględnienia w kwocie kosztów egzekucyjnych kosztów zajęcia rachunku bankowego w Banku [...] w P. wskazać należy, iż brak jest podstaw do uznania tego zarzutu za zasadny. Skarżący formułując ten zarzut nie wskazuje, iż takiego rachunku nie posiadał, ale że wiedzy o tym rachunku nie miał organ egzekucyjny. Tymczasem jak wynika z odpowiedzi organu odwoławczego na powyższy zarzut, skarżący posiadanie środków pieniężnych na rachunku w Banku [...] w P. Oddział w G. wykazał w oświadczeniu o stanie majątkowym z dnia [...] czerwca 2005 r. oraz wniosku z dnia [...] czerwca 2005 r. o odstąpienie od wszczęcia postępowania karnego skarbowego, skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. . Do odpowiedzi na skargę dołączono kserokopie powyższego oświadczenia i wniosku, zawierające potwierdzenie ich zgodności. Z widniejących na nich dat na prezentacie Urzędu Skarbowego w G. wynika, iż organ egzekucyjny dysponował wiedzą o prowadzonym dla skarżącego rachunku bankowym przez Bank [...] w P. przed datą dokonania zajęcia. Nie ulega też wątpliwości, iż dokumenty te są skarżącemu znane, jako że pochodzą od niego, a fakt posiadania rachunku nie jest sporny. W tych okolicznościach w ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, iż zajęcie rachunku bankowego, o którym mowa nie powinno powodować naliczenia kosztów egzekucyjnych. Nie można bowiem podzielić poglądu, iż dopiero wpływ środków na rachunek bankowy uzasadnia naliczenie takich kosztów. W ocenie Sądu stanowisko to pozostaje w sprzeczności z art. 80 § 2 u.p.e.a. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Tym samym dla zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego nie jest istotny stan środków na tym rachunku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2014 r. w sprawie II FSK 578/12). Jednocześnie z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. wynika, iż organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty w następującej wysokości, z zastrzeżeniem art. 64d za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. Zgodnie z art. 64 § 9 pkt 3 obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w § 1 i 6, powstaje za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych w inny sposób niż określony w pkt 2 - z chwilą zawiadomienia zobowiązanego o zajęciu. W świetle powyższych przepisów kwota opłaty uzależniona jest od wysokości kwoty egzekwowanej należności, a obowiązek jej uiszczenia powstaje z chwilą zawiadomienia zobowiązanego o zajęciu, przy czym bez znaczenia dla kwoty i obowiązku uiszczenia opłaty pozostaje stan środków na zajętym rachunku bankowym. Zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego z dnia [...] września 2005 r. zostało doręczone w dniu [...] września 2005 r. (karta 137 akt administracyjnych). Zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę z dnia [...] maja 2011 r. zostało skarżącemu doręczone w dniu [...] maja 2011 r. (karta 181 akt administracyjnych). Brak jest zatem podstaw do podzielenia zarzutu naruszenia art. 64 § 2, jak i art. 64 § 4 i 5 u.p.e.a. Wskazanie przez organ I instancji jako daty dokonania ww. czynności dat wystawienia zajęć rachunku bankowego i wynagrodzenia, z jednoczesnym wykazaniem kwot należności głównej i odsetek obliczonych na tą datę, która jest wcześniejsza niż doręczenie zawiadomień o zajęciu nie powoduje niezasadności określenia opłaty. Ma jedynie wpływ na jej wysokość, ale z uwagi na przyjęcie wcześniejszego terminu obliczenia odsetek sprawia, że ich kwota, jak i kwota opłaty są niższe niż gdyby obliczeń dokonywano na datę późniejszą. Tym samym obecne odmienne określenie kwoty niż to uczyniły orzekające w sprawie organy byłoby z niekorzyścią dla skarżącego. Powyższe dotyczy także zarzutu zawartego w piśmie złożonym w dniu [...] października 2016 r. w odniesieniu do tytułu wykonawczego nr [...]. Tytuł ten został wykazany jako objęty zajęciem rachunku bankowego w Banku [...] w P., zaś data doręczenia tego tytułu wykonawczego - [...] września 2005 r. – odpowiada dacie doręczenia zajęcia.
Organ odwoławczy rozpoznając sprawę w związku ze złożonym przez skarżącego zażaleniem w oparciu o dostępną, zgromadzoną w toku postępowania egzekucyjnego dokumentację odniósł się do zarzutów zażalenia, a utrzymując postanowienie organu I instancji w mocy podzielił prawidłowość dokonanych obliczeń. W ocenie Sądu stanowisko organu odwoławczego także w tej mierze zasługuje na akceptację.
Zarzuty nie wykazania, że czynności udokumentowane protokołami o stanie majątkowym dokonywane były w toku postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych wymienionych w załącznikach do tych protokołów zostały rozwinięte w piśmie złożonym na rozprawie. W piśmie tym wskazano, iż zastrzeżenia co do nie wskazania w protokołach tytułów wykonawczych, a odesłanie do wykazu dotyczą: protokołu zajęcia ruchomości (karta 129, 130 akt administracyjnych), protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego z dnia [...] października 2004 r. (karta 108, 109 akt administracyjnych), protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego z dnia [...] kwietnia 2005 r. (karta 110 akt administracyjnych), protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego z dnia [...] lutego 2008 r. (karta 113, 114 akt administracyjnych), protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego z dnia [...] lipca 2009 r. (karta 117, 118 akt administracyjnych), protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego z dnia
[...] stycznia 2010 r. (karta 119 akt administracyjnych), protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego z dnia [...] września 2008 r. (karta 115, 116 akt administracyjnych), protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego z dnia [...] października 2010 r. (karta 120, 121 akt administracyjnych), protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego z dnia [...] stycznia 2011 r. (karta 122, 123 akt administracyjnych), protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego z dnia [...] czerwca 2005 r. (karta 111 akt administracyjnych). Wskazano także na to, iż w aktach znajdują się fotokopie niektórych z ww. wymienionych protokołów. Okoliczności te, jak wskazano budzą wątpliwości co do zasadności naliczenia opłaty za sporządzenie poszczególnych protokołów. Zauważyć zatem należy, iż skarżący nie zaprzeczył dokonaniu czynności sporządzenia ww. protokołów o stanie majątkowym zobowiązanego, które zawierają określoną treść
i informacje dotyczące skarżącego, możliwe do weryfikacji, ale jednocześnie poddaje
w wątpliwość naliczenie opłaty w związku z tymi czynnościami. Okoliczność wymienienia tytułów wykonawczych, których dotyczyła czynność w wykazie dołączonym do protokołu, a nie w samym protokole z uwagi na wielość tytułów i brak miejsca
w druku protokołu nie stanowi o braku podstaw do naliczenia opłaty za dokonanie tej czynności. Z treści protokołu wynika bowiem, iż numery tytułów wykonawczych zostały zawarte w wykazie, co umożliwiało skarżącemu bieżącą weryfikację prawidłowości podejmowanych działań. Poddawanie ich obecnie w wątpliwość nie może być uznane za skuteczne. W ocenie Sądu w protokole o stanie majątku zobowiązanego z dnia
[...] stycznia 2010 r. w sposób mało widoczny, nie mniej jednak możliwy do odczytania widnieje zapis, iż czynność ta dotyczyła tytułu wykonawczego nr [...]. Ponadto opłata za spisanie protokołu o stanie majątkowym odnośnie tego tytułu wykonawczego została naliczona jeden raz. Pozwala to zatem na ocenę prawidłowości naliczenia tej opłaty wbrew twierdzeniom skarżącego. Podobnie należy się odnieść do naliczenia opłaty za spisanie protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego w dniu [...] czerwca 2005 r. w odniesieniu do tytułu wykonawczego nr [...], która także została naliczona jeden raz.
Zauważyć należy, iż zarzuty te dotyczą prawie wszystkich sporządzonych
w postępowaniu egzekucyjnym protokołów.
Skarżący podnosi także wadliwość naliczenia opłat za zajęcie ruchomości
w dniu [...] września 2004 r., podczas gdy jak twierdzi, zajęcia ruchomości dokonano
w dniu [...] września 2004 r., na co wskazuje protokół i wykaz tytułów wykonawczych znajdujące się na kartach 129 i 130 akt administracyjnych, ze wskazaniem, iż w dniu
[...] marca 2015 r. akta egzekucyjne nie zawierały protokołu zajęcia ruchomości datowanego na [...] września 2004 r. Tymczasem z treści protokołu zajęcia ruchomości
i dołączonego do niego wykazu tytułów wykonawczych wynika, iż został on sporządzony w dniu [...] września 2004 r., w tym też dniu dokonano opisanej w nim czynności. Wątpliwości co do daty zajęcia ruchomości w dniu [...] września 2004 r.,
a nie w dniu [...] września 2004 r. skarżący nie miał jeszcze podczas sporządzania zażalenia na postanowienie organu I instancji, mimo, iż zażalenie pochodzi z daty późniejszej niż [...] marca 2015 r. W tych okolicznościach wobec oczywiście błędnego wskazywania na nieprawidłowości związane z datą dokonania czynności zajęcia ruchomości, zarzuty występujące w powiązaniu z powyższym nie zasługują na uwzględnienie.
Na uwzględnienie nie zasługują także zarzuty dotyczące prawidłowości obliczenia kosztów egzekucyjnych dotyczących tytułu wykonawczego nr [...]sformułowane w piśmie złożonym w dniu [...] października 2016 r. Odpowiedź na powyższy zarzut z uwagi na zgłoszenie go na rozprawie organ odwoławczy zawarł
w piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. doręczonym bezpośrednio pełnomocnikowi skarżącego. Kwota należności głównej [...]zł po częściowym uregulowaniu uległa zmniejszeniu do kwoty [...] zł. Na stronie 3 tego tytułu wykonawczego widnieją kwoty opłaty manipulacyjnej z dnia [...] października 2002 r. – [...]zł, opłaty za czynność egzekucyjną z dnia [...] września 2004 r. – [...]zł, które odpowiadają treści postanowienia organu I instancji. W miejscach zapisu tych kwot znajdują się oznaki korekty zapisu, nie mniej jednak wobec zgodności widniejących obecnie kwot z treścią postanowienia brak jest podstaw do potwierdzenia zarzutu skarżącego w tej mierze. Co do kwoty [...] zł dotyczącej opłaty za czynność z dnia [...] listopada 2006 r. brak jest oznak poprawek i jest ona zgodna z wykazaną w postanowieniu. W tytule wykonawczym nr [...] widnieje data doręczenia – [...] września 2009 r., która jest zgodna z datą wykazaną przez program do ewidencjonowania i przetwarzania danych oraz wyjaśnieniem organu odwoławczego zawartym w piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. Tym samym zarzut nieprawidłowości naliczenia kwoty opłaty manipulacyjnej odnośnie tego tytułu z dniem [...] września 2004 r, nie mógł zostać uznany za zasadny.
W odniesieniu do wątpliwości co do autentyczności podpisów skarżącego Sąd odniósł się we wcześniejszej części uzasadnienia. Wywody te zachowują swoją aktualność co do zarzutów zawartych w piśmie złożonym w dniu [...] października 2016r., dotyczącym tytułu wykonawczego nr [...]. W tych okolicznościach naliczenie opłaty manipulacyjnej za doręczenie tego tytułu wykonawczego, jak i opłat za sporządzenie protokołu o stanie majątkowym (z tej samej daty – [...]listopada 2005 r.) nie może być uznane za niezasadne. Brak pieczęci organu na protokole
o stanie majątkowym zobowiązanego z dnia [...] stycznia 2014 r. nie daje podstaw do uznania, że czynność ta nie została wykonana i braku podstaw do naliczenia opłaty.
W tych okolicznościach brak jest podstaw do stwierdzenia zaistnienia wskazanych w skardze naruszeń przepisów prawa, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Nie daje podstaw ku temu także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia
28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14, wskazywany przez pełnomocnika skarżącego jako mogący mieć wpływ na prawidłowość zaskarżonego postanowienia. Trybunał Konstytucyjny w wyroku tym orzekł między innymi o niezgodności art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji, wskazał jednocześnie, iż przepis ten nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Orzekł jednocześnie, iż art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. W uzasadnieniu wyroku, w części wskazującej na jego skutki podniósł zaś, iż dla właściwej realizacji wyroku konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i opłaty manipulacyjnej z art. 64 § 6 u.p.e.a. oraz maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrywanych w sprawie. Z treści uzasadnienia wyroku Trybunału jednocześnie wynika, iż został on wydany na gruncie stanu faktycznego,
w którym prowadzono egzekucję kwot należności głównej obliczoną na [...] zł oraz odsetek w kwocie [...] zł, to jest kwot zdecydowanie wyższych, niż to miało miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy. Tym samym, w ocenie Sądu opłaty określone w okolicznościach niniejszej sprawy nie wchodzą w zakres wysokości opłat objęty ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
Z tych wszystkich względów, nie dopatrując się podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił orzekając jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło