I SA/Lu 497/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. i S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. skarżący M. K. i S. K. złożyli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej: P.p.s.a.. W jego uzasadnieniu podali, że są w trudnej sytuacji finansowej, dysponują dochodem w wysokości około [...] zł netto na cztery osoby (skarżący plus dwójka dzieci). Dlatego też, w ich ocenie, zapłata zobowiązania podatkowego w kwocie [...]zł spowoduje znaczna szkodę finansową i pociągnie "katastrofalne skutki dla budżetu domowego". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże – jak wynika z § 3 tego artykułu - na wniosek skarżącego sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (z wyjątkiem niemającym zastosowania w przedmiotowej sprawie), chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania, dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. nie oznacza, że sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Kryterium ocenne zawarte w cytowanym przepisie nie zostało wprawdzie zdefiniowane przez ustawodawcę, jednakże przyjmuje się, że o trudnych do odwrócenia skutkach zaskarżonego aktu lub czynności mówić można tylko w odniesieniu do takich prawnych lub faktycznych ich następstw, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo i dużym nakładzie sił i środków. Z kolei niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oznacza taką szkodę, zarówno majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego (zob. np. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2432/14, SIP LEX nr 1618470). Wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia powinien być wnikliwie oraz w odpowiedni sposób uzasadniony, a zawarta w nim argumentacja powinna być spójna, poparta faktami i odnoszącymi się do nich dowodami uzasadniającymi jego rozpoznanie. To strona powinna wskazać konkretny stan faktyczny oraz materiał dowodowy na jego poparcie. Twierdzenia strony powinny zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) i wyjaśniać, na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej (por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 5 września 2008 r. sygn. akt II SA/Gd [...],. SIP LEX nr 477258). Nie wystarcza zatem jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonania decyzji. Twierdzenia strony o niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wypadku wykonania decyzji, powinny zostać poparte dokumentami, które uwiarygodniłyby sytuację skarżącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11, SIP LEX nr 965117). Innymi słowy, wnioskodawca jest zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" - postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08, SIP Lex nr 468877. Co prawda skarżący na potrzeby wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oprócz ogólnikowego tylko uzasadnienia nie przedstawili bliżej swojej sytuacji materialno –finansowej, jednakże w związku z tym, że wnieśli również o zwolnienie od kosztów sądowych, sąd uwzględnił materiał dowodowy przedłożony właśnie na potrzeby prawa pomocy. Z oświadczeń i dokumentów przedłożonych w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy wynika z kolei, że źródłem ich utrzymania jest zasadniczo dochód z wynajmu nieruchomości w kwocie [...]zł. Posiadają mieszkanie o powierzchni 86 m2, oraz zabudowane działki w B. i C. o wartości odpowiednio 4,5 mln zł i 2,2 mln zł. Posiadają działkę rolną o powierzchni 0,3 ha oraz wolne środki pieniężne w kwocie [...]zł. Mają również zadłużenie wobec banków w kwocie około 6 mln zł oraz nie mają żadnych pojazdów mechanicznych i w chwili obecnej zamieszkują z rodzicami skarżącego w należącym do nich domu. W zakresie miesięcznych kosztów utrzymania wskazali na spłatę kredytu (wysokość raty [...] zł) oraz utrzymanie gospodarstwa domowego (1.500 zł). W tym stanie faktycznym, referendarz sądowy postanowieniem z dnia 8 lutego 2016 r. odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy. Orzeczenie to nie zostało zaskarżone, a kolejny wniosek skarżących w tym przedmiocie został pozostawiony bez rozpoznania zarządzeniem z dnia 6 września 2016 r. W ocenie sądu, w świetle przedstawionej powyżej sytuacji majątkowej skarżących nie można również przyjąć, aby w sprawie zaistniała którakolwiek z przesłanek uzasadniająca wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Po pierwsze, co do zasady każdy akt zobowiązujący do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 49/11, SIP LEX nr 742913). Tym samym nawet wysoka kwota nałożonego zobowiązania podatkowego, zwłaszcza w kontekście sytuacji majątkowej strony (stały miesięczny dochód, duży majątek nieruchomy) nie może uzasadniać, w świetle właściwej wykładni przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, udzielenia tej ochrony tymczasowej. Po drugie, jak podkreśla się w orzecznictwie, nawet możliwość dokonania w przyszłości egzekucji nie uzasadnia jeszcze uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy bowiem zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji (z którą przecież jeszcze w tej sprawie nie mamy do czynienia, a która jest następstwem odmowy dobrowolnego wykonania obowiązku), lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. np. postanowienia NSA z dnia 14 kwietnia 2016 r. sygn. akt I FZ 85/16 i z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. akt I FSK 450/09 – [...], czy postanowienie NSA z dnia z dnia 23 stycznia 2015 r., sygn. akt II FZ 2138/14, SIP LEX nr 1628796). W sytuacji zaś, gdy mamy do czynienia z obowiązkiem o charakterze pieniężnym ten skutek jest odwracalny. Z tych względów, wobec niewykazania przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.