II OZ 430/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 14 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 658/16 o odrzuceniu skargi J.Z. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z [...] kwietnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie dokonania oceny stanu technicznego obiektu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z 14 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę J.Z. (dalej jako "skarżący") na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z 11 kwietnia 2016 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie dokonania oceny stanu technicznego obiektu. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z 30 czerwca 2016 r. wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez nadesłanie odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego, celem doręczenia uczestnikowi postępowania. Jednocześnie wezwano skarżącego do określenia naruszenia prawa lub interesu prawnego. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wskazał, że do skargi były dołączone jej kserokopie, których organ nie przekazał do Sądu. Zarządzeniem z 11 sierpnia 2016 r. skarżący został ponownie wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżący nie odpowiedział na powyższe wezwanie. Odrzucając skargę Sąd I instancji wskazał, że nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi stanowi podstawę do odrzucenia skargi. Skarżący pomimo prawidłowego wezwania nie uzupełnił braków formalnych skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 47 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 - dalej jako "p.p.s.a."), do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (art. 47 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę, której braków formalnych strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Powołany przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stanowi regulację szczególną dotyczącą skargi, ponieważ w przypadku pozostałych pism, strona wzywana jest do uzupełnienia braków formalnych pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, a nie odrzuceniu. Ustawodawca przewidział jednak, że stronę wzywa się do uzupełnienia braków formalnych pisma (a więc również skargi), jeżeli braki te uniemożliwiają nadanie pismu dalszego biegu (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Zasadnicze znaczenie w tej sprawie ma zatem ustalenie, czy Sąd I instancji prawidłowo wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi. Jako braki skargi Sąd I instancji wskazał brak załączenia do skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów lub fotokopii skargi oraz brak wskazania naruszenia prawa lub interesu prawnego. Po pierwsze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, odpisem pisma procesowego jest każdy dalszy jego egzemplarz, zgodny z oryginałem. Może być to kopia maszynowa, a także kopia wykonana przy użyciu każdej innej techniki powielania, np. wydruk komputerowy. Takie rozumienie pojęcia odpisu jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2008 r., II OSK 774/06 LEX nr 490151 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 czerwca 2008 r. I OZ 407/08, LEX nr 494339). Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny akceptuje pogląd wyrażony w wyroku tego Sądu z 23 listopada 2005 r. sygn. akt I OSK 133/05, gdzie stwierdzono, że w sytuacji gdy strona nadesłała kserokopie, a więc egzemplarze odpowiadające treści pisma, a jedynie nie poświadczyła ich za zgodność z oryginałem, odrzucenie skargi byłoby dotknięte nadmiernym rygoryzmem. Podobne stanowisko akceptowane jest również w doktrynie (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 136 oraz M. Jagielska, A. Wiktorowska, K. Wojciechowska, Komentarz do art. 47, [w:]. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 274-275). W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że złożona przez skarżącego kopia była zgodna z oryginałem i została załączona do akt sprawy (k. 4 akt sądowych). Stąd też Sąd I instancji nie miał podstaw do wzywania skarżącego do uzupełnienia tego braku formalnego skargi, a nadesłana przez skarżącego kserokopia skargi umożliwiała nadanie tej skardze dalszego biegu. Po drugie, przyjąć należy, że przez sformułowanie "naruszenia prawa" oraz "naruszenia interesu prawnego", o których mowa w art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a., należy rozumieć podanie przyczyny uzasadniającej wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Przepis ten nie wymaga przedstawienia w skardze wyczerpującego wywodu prawnego lub wskazania konkretnego przepisu prawa, który został naruszony. Rozważany wymóg skargi będzie spełniony, jeżeli skarżący wskaże, na czym polega, jego zdaniem, naruszenie prawa lub interesu prawnego w zaskarżonym akcie lub czynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 maja 2011 r. II OSK 805/10 LEX nr 1081909). W treści skargi skarżący wskazał, że w jego ocenie zaskarżone postanowienie jest niezgodne z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego i narusza przepisy Prawa budowlanego. Wskazał zatem na naruszenie prawa, zgodnie z wymogiem wynikającym z art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wezwanie Sądu I instancji do uzupełnienia tego braku było zatem zbędne, a jego niewykonanie nie mogło skutkować odrzuceniem skargi. Po trzecie, wraz z wezwaniem skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi, Sąd I instancji wezwał skarżącego również do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy, jednak wniosek w tym przedmiocie został pozostawiony bez rozpoznania (postanowienie referendarza sądowego z 23 września 2016 r.). Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zostało przyznane skarżącemu dopiero na późniejszym etapie postępowania, po wniesieniu przez niego zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 14 listopada 2016 r. Postanowienie referendarza sądowego z 2 marca 2017 r. podjęte w tym przedmiocie wywołuje skutki prawne dopiero od daty jego wydania. Uwzględniając powyższe okoliczności Sąd I instancji będzie zobowiązany wezwać skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi z 30 czerwca 2016 r. i dopiero wykonanie tego wezwania pozwoli nadać skardze dalszy bieg. Z tych względów i na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.