II SAB/Gd 180/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia w W. na bezczynność Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie w pozostałym zakresie, 3. zasądza od Okręgowego Sadu Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych na rzecz skarżącego Stowarzyszenia kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stowarzyszenie Studentów, Absolwentów i Przyjaciół w W. (dalej skarżący) pismem z 14 września 2015r. wniosło skargę na bezczynność Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych (dalej organ) polegającą na nieudzieleniu odpowiedzi na wniosek z 18 lutego 2015 r. o udzielenie informacji w trybie dostępu do informacji publicznej. W skardze zarzucono naruszenie art. 13 i 14 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudzielenie odpowiedzi na wniosek dotyczący przesłania kserokopii lub skanów orzeczeń wydanych w latach 2011 – 2014. W odpowiedzi na skargę Przewodnicząca Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych wniosła o umorzenie postępowania i nieobciążanie strony jego kosztami. Wskazała, że pismem z 4 marca 2015 r. odmówiono skarżącemu udostępnienia wnioskowanej informacji. Odmowa spowodowana była uznaniem, że art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie ma zastosowaniu do Sądu Pielęgniarek i Położnych. Dopiero pismem z 14 października 2015 r. przesłano skarżącemu żądane orzeczenia. Pismem procesowym z 26 października 2015 r. pełnomocnik skarżącego Stowarzyszenia wniósł o umorzenie postępowania i zasądzenie od organu kosztów według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz.270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności organów administracji sprawowana przez sądy w zakresie zgodności z prawem obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Organ administracji pozostaje w bezczynności w przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym bądź w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 35 k.p.a.), bądź w przepisach szczególnych, m.in. w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz.1198 ze zm.), zwanej dalej "u.d.i.p." bądź w przypadku niepodjęcia innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 r., I SAB 60/99, OPS 2000, Nr 6, poz.87). Zgodnie z przepisem art. 149 § 1 P.p.s.a. - sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności wynikających z przepisów prawa, a także stwierdza czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie Stowarzyszenie Studentów, Absolwentów i Przyjaciół w W. wniosło skargę na bezczynność Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zasady udzielania informacji publicznej reguluje u.d.i.p. Ustawa ta definiuje informację publiczną (art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2), podmioty zobowiązane do jej udzielenia (art. 4 ust. 1 - 3) oraz tryb jej udostępniania i ograniczenia w tym zakresie. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Z kolei w świetle art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z przepisów u.d.i.p. wynika, że podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej ma obowiązek podjąć określone w tej ustawie czynności, nawet jeśli żądane informacje nie stanowią informacji publicznej - w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeśli zatem wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno – technicznej w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) lub 2) wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, np. wynikające z art. 5 u.d.i.p. lub 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie (nie dłuższym jednak niż 2 miesiące), w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (w sytuacji powiadomienia wnioskodawcy o braku możliwości realizacji jego żądania w sposób lub w formie określonych we wniosku, ze wskazaniem innego sposobu lub formy bezzwłocznego udostępnienia informacji, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się - art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. W przypadku udzielenia informacji publicznej bezczynność może wystąpić jedynie wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy i jednocześnie żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznych. W przekonaniu Sądu okręgowy sąd pielęgniarek i położnych jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, zobowiązanym do podejmowania działań w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Na podstawie u.d.i.p. obowiązek udostępniania informacji publicznej nałożony bowiem został wprost na organy samorządów gospodarczych i zawodowych, jako podmioty wykonujące zadania publiczne. Organizacja oraz zadania samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych określone zostały w ustawie z dnia 1 lipca 2011 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych (Dz. U. nr 174, poz. 1038, z późn. zm.). W art. 2 ust. 4 ww. ustawy wskazano, że jednostkami organizacyjnymi tego samorządu, posiadającymi osobowość prawną, są Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych oraz okręgowe izby pielęgniarek i położnych. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Podkreśla się też, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią m.in. treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty nie będące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu na podstawie ustawy decyduje zatem treść i charakter żądanej informacji. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy, informacją publiczną są informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organach samorządu zawodowego oraz o zasadach ich funkcjonowania. Jednocześnie, jak wskazano już wyżej, w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP ustalone zostało prawo do informacji publicznej obejmującej uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego. W świetle tych regulacji za bezsporne uznać trzeba, że informacja, o jaką wystąpiła strona skarżąca, czyli udostępnienie orzeczeń wydanych w latach 2011-1014 jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie ustawy. Powyższe prowadzi do stwierdzenia, że bez wątpienia Okręgowy Sąd Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby zobowiązany był do rozpoznania wniosku strony skarżącego Stowarzyszenia w trybie ustawy, która - co należy zaznaczyć - w art. 10 reguluje również udostępnienie informacji na wniosek. Reasumując, informacje wskazane we wniosku skarżącego z dnia 14 października 2014 r. stanowią informację publiczną, a Okręgowy Sądu Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych jest podmiotem zobowiązanym do ich udostępnienia, jednakże żadna ze wskazanych powyżej czynności organ nie została podjęta w ustawowym 14-dniowym terminie. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 14 października 2015 r., już po wniesieniu skargi do Sądu, organ udzielił skarżącemu żądanych informacji. Pomimo zatem, że w dacie wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, bezprzedmiotowe stało się zobowiązywanie go do załatwienia tego wniosku, wobec czego Sąd umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Jednocześnie ustalając, że w dniu wniesienia skargi bezczynność istniała i mając na uwadze wymóg sformułowany w zdaniu drugim art. 149 P.p.s.a oraz orzecznictwo sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2012 r., I OSK 2626/12; wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2013 r., I OSK 2325/12; postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 86/13) – Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ zachowanie organu nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na niego z mocy u.d.i.p., a przekroczenie terminu załatwienia wniosku nie było znaczące. O kosztach postępowania sądowego, Sąd orzekł w pkt III mając na uwadze, że w razie umorzenia postępowania z przyczyn przewidzianych w art. 54 § 3 P.p.s.a., skarżącemu stosownie do art. 201 § 1 P.p.s.a. należy się zwrot kosztów postępowania sądowego. Na koszty postępowania składają się wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika - 240 zł oraz opłata skarbowa 17 zł.