VI SA/Wa 1447/16
WyrokWSA w Warszawie2016-11-28
Skład orzekający: Marzena Milewska-Karczewska, Ewa Frąckiewicz, Jakub Linkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy prawidłowo oddalił sprzeciw wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy "CETISAN", uznając, że mimo podobieństwa towarów, znaki "CETISAN" i "CERTICAN" nie są na tyle podobne, aby istniało ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uznał, że Urząd Patentowy prawidłowo ocenił, iż mimo podobieństwa towarów (preparaty farmaceutyczne, leki), znaki towarowe "CETISAN" i "CERTICAN" nie są na tyle podobne wizualnie, fonetycznie ani znaczeniowo, aby istniało ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów. W związku z tym, nie zostały spełnione przesłanki z art. 132 ust. 2 pkt 2 Prawa własności przemysłowej, a skarga na decyzję Urzędu Patentowego została oddalona.Stan faktyczny
Skarga została wniesiona przez N. AG na decyzję Urzędu Patentowego RP, która oddaliła sprzeciw tej spółki wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy "CETISAN" na rzecz S. Sp. z o.o. Sprzeciw opierał się na zarzucie podobieństwa znaku "CETISAN" do wcześniejszego znaku "CERTICAN" należącego do skarżącej, w odniesieniu do towarów z klasy 5 (preparaty farmaceutyczne). Urząd Patentowy uznał, że choć towary są podobne, znaki nie są na tyle podobne, aby istniało ryzyko wprowadzenia w błąd.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2016 r. sprawy ze skargi N. z siedzibą w B., Szwajcaria na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej UP) po rozpoznaniu sprawy o unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy "CETISAN" o numerze [...] , udzielonego na rzecz S. Sp. z o.o. z siedzibą w C., na skutek sprzeciwu wniesionego przez N. AG z siedzibą w B., decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. znak: [...], na podstawie art. 246, art. 247 ust. 2 i art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tj. Dz. U. z 2003r., Nr 119, poz. 1117 ze zm.- dalej pwp) oraz art. 98 kpc w związku z art. 256 ust. 2 pwp, sprzeciw oddalił.
W zaskarżonej decyzji UP wskazał, że w dniu [...] czerwca 2014 r. do Urzędu Patentowego działającego w trybie postępowania spornego wpłynął sprzeciw N. AG z siedzibą w B. wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy "CETISAN" o nr [...] na rzecz S. Sp. z o.o. z siedzibą w C. w części dotyczącej wszystkich towarów z kl. 5. Ww. znak towarowy został zgłoszony do ochrony w dniu [...] marca 2010 r. i przeznaczony do oznaczania następujących towarów z kl. 5: preparaty farmaceutyczne, leki za wyjątkiem immunosupresantów, dodatki lecznicze do żywności, suplementy diety z minerałami i witaminami, napoje i substancje dietetyczne o zastosowaniu leczniczym, ekstrakty roślinne do użytku w celach leczniczych. Jako podstawę prawną swojego żądania wnoszący sprzeciw wskazał art.132 ust. 2 pkt 2 pwp. Jednocześnie wnoszący sprzeciw podniósł, że jest uprawniony do wspólnotowego, słownego znaku towarowego "CERICAN" o nr [...] , z pierwszeństwem od dnia [...] maja 2004r. przeznaczonego do oznaczania następujących towarów: preparaty farmaceutyczne, a mianowicie leki immunosupresyjne, preparaty diagnostyczne – kl. 5, urządzenia diagnostyczne i urządzenia do celów medycznych – z kl. 10.
Zdaniem wnoszącego sprzeciw sporny znak towarowy jest podobny do należącego do niego ww. znaku towarowego w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Obydwa znaki są bowiem przeznaczone do oznaczania podobnych towarów z kl. 5. Wnoszący sprzeciw stwierdził również, że za podobne względem siebie należy uznać także same oznaczenia ze względu na występowanie w nich identycznych pierwszych liter, co powoduje, iż znaki te, mimo występowania różnic pomiędzy nimi, jako całość, wywierają na odbiorcach identyczne ogólne wrażenie. Podobieństwo przedmiotowych oznaczeń oraz towarów implikuje zaś, w ocenie wnoszącego sprzeciw, ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.
W odpowiedzi z dnia [...] stycznia 2015 r. uprawniony uznał wniesiony sprzeciw za bezzasadny. Stwierdził, iż działając w dobrej wierze, mając na uwadze polubowne rozstrzygniecie sporu z wnoszącym sprzeciw, ograniczył zakres ochrony spornego znaku wskazując, iż znak ten przeznaczony jest, m.in. do oznaczania leków za wyjątkiem immunosupresantów, gdyż znak przeciwstawiony służy do oznaczania wysokospecjalistycznego leku o działaniu immunosupresyjnym. Ponadto uprawniony podniósł, iż znak przeciwstawiony, w okresie przekraczającym 5 lat od daty jego rejestracji, nie był używany wobec pozostałych towarów wskazanych w wykazie. Uprawniony podkreślił, iż sygnowany znakiem "CERTICAN" produkt leczniczy powinien być podawany przez lekarzy doświadczonych w terapii immunosupresyjnej po przeszczepieniu narządów, a zatem jest to towar dostępny wyłącznie na receptę dla określonej grupy pacjentów i stosowany przez lekarzy specjalistów w leczeniu poważnych schorzeń. Zdaniem uprawnionego okoliczność, iż porównywane oznaczenia rozpoczynają się od liter "CE" nie jest wystarczająca, aby uznać całe porównywane znaki towarowe za podobne, zwłaszcza, że w rejestrze Urzędu Patentowego oraz OHIM występuje ok. 1275 zarejestrowanych dla towarów z kl. 5 znaków rozpoczynających się członem "CE". Uprawniony podniósł ponadto, iż porównywane znaki towarowe, oceniane jako całość, są wyrażeniami prostymi, łatwymi do zapamiętania i wymówienia, a istniejące pomiędzy nimi różnice są łatwe do wychwycenia. Ponadto każde z tych oznaczeń ma charakter fantazyjny, tym samym nie występuje między nimi żadna więź semantyczna. W ocenie uprawnionego sporny znak towarowy może kojarzyć się niektórym odbiorcom z nazwą substancji czynnej - cetyryzyną, podczas, gdy znak przeciwstawiony może wywołać dalekie skojarzenia ze słowem "certyfikat", czy "certyfikowany". Uprawniony stwierdził również, iż krąg odbiorców towarów oznaczanych porównywanymi znakami towarowymi sprowadza się do specjalistów - lekarzy i farmaceutów, w związku z czym nie istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów oznaczanych poszczególnymi znakami. Ocena istnienia ww. ryzyka musi bowiem uwzględniać ostrożność i doświadczenia osób należących do grona odbiorców towarów oznaczanych danym znakiem towarowym. W rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw aby założyć, iż lekarz przepisujący leki immunosupresyjne pacjentom po przebytej transplantacji organów pomylił się i wybrał lek o innej nazwie. Podobnie nie jest możliwe, aby pacjent zamierzający nabyć lek oznaczany znakiem spornym otrzymał w aptece inny lek, o innej nazwie i o szczególnym zastosowaniu, wydawany wyłącznie z przepisu lekarza.
Na rozprawie w dniu [...] czerwca 2015 r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska.
Wnoszący sprzeciw podniósł dodatkowo, iż do immunosupresantów zalicza się, oprócz preparatu oznaczanego obecnie znakiem "CERTICAN", także szereg innych substancji, takich jak kortykosteroidy czy leki cytostatyczne, w odniesieniu do których sporny znak towarowy może być stosowany w przyszłości. Wskazał, iż "immunosupresanty" mieszczą się w ogólnym pojęciu "preparaty farmaceutyczne", w związku z czym ograniczenie wykazu znaku spornego dokonane przez uprawnionego nie jest dla niego satysfakcjonujące. Nie zgodził się także z argumentem uprawnionego, iż sporny znak będzie przeciętnym odbiorcom kojarzył się z substancją czynną cetyryzyną, gdyż przeciętni odbiorcy nie znają składu leku. Zdaniem wnoszącego sprzeciw brzmienie znaku spornego "CETISAN" oraz znaku przeciwstawionego "CERTICAN" jest niemal identyczne.
Natomiast uprawniony podkreślił, iż lek opatrywany przeciwstawionym znakiem towarowym "CERTICAN" jest rozpoznawalny na rynku od co najmniej 2003r. jako lek stosowany w terapii związanej z przeszczepem nerek, serca i wątroby. Jest on aplikowany przez specjalistów wąskiemu kręgowi odbiorców i niemożliwe jest, aby w przyszłości oznaczenie to było nakładane na inne immunosupresanty.
Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] czerwca 2015r. sygn. [...] w trybie postępowania spornego, po rozpatrzeniu na rozprawie w dniu [...] czerwca 2015r. sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy CETISAN o numerze [...] udzielonego na rzecz S. Sp. z o.o. z siedzibą w C., wszczętej na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny, wniesionego przez N. AG z siedzibą w B. na podstawie art. 246 i art. 247 ust.2 i art. 132ust. 2 pkt 2 pwp oraz art. 98 kpc w związku z art. 256 ust. 2 pwp, oddalił sprzeciw i przyznał S. Sp. z o.o. z siedzibą w C. od N. AG z siedzibą w B. kwotę w wysokości 1.600 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 246 pwp każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzielenie prawa ochronnego w ciągu sześciu miesięcy od opublikowania w Wiadomościach Urzędu Patentowego informacji o udzieleniu prawa.
Wskazał również, że zgodnie z przepisem, na który powołał się wnoszący sprzeciw, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy, identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.
Powyższy przepis ma zatem zastosowanie wówczas, gdy spełnione zostaną łącznie trzy następujące przesłanki: po pierwsze podobieństwa lub identyczności towarów lub usług, do oznaczania których przeznaczone są dane znaki towarowe, po drugie - podobieństwa lub identyczności oznaczeń, oraz po trzecie - istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do źródła pochodzenia towarów lub usług. Niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów lub usług oznaczanych tymi znakami jest konsekwencją zaistniałego podobieństwa znaków i towarów. A zatem nie każde podobieństwo znaków powoduje niedopuszczalność udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, lecz tylko takie które mogłoby wprowadzać odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów lub usług.
Dokonując oceny podobieństwa znaków towarowych na podstawie ww. przepisu Urząd Patentowy w pierwszej kolejności dokonał oceny podobieństwa samych towarów, uznając, iż zakres ochrony znaku spornego i znaku przeciwstawionego pokrywają się.
W pierwszej kolejności organ wskazał, iż brak spełnienia ustawowych warunków do uzyskania ochrony na dany znak towarowy należy wskazać na dzień zgłoszenia tego oznaczenia do ochrony – tj. na dzień [...] marca 2010 r. W dniu zgłoszenia do ochrony sporny znak towarowy był przeznaczony do oznaczania następujących towarów z kl. 5: preparaty farmaceutyczne, leki, dodatki lecznicze do żywności, suplementy diety z minerałami i witaminami, napoje i substancje dietetyczne o zastosowaniu leczniczym, ekstrakty roślinne do użytku w celach leczniczych. Natomiast znak przeciwstawiony również został przeznaczony do oznaczania towarów z kl. 5, to jest: preparatów farmaceutycznych, a mianowicie leków immunosupresyjnych, preparatów diagnostycznych - kl. 5.
Oceniając podobieństwo towarów oznaczanych poszczególnymi znakami towarowymi Kolegium Orzekające uznało, że znak sporny został przeznaczony do oznaczania towarów identycznych, co znak przeciwstawiony - preparatów farmaceutycznych, oraz mieszczących się w szerokim pojęciu "preparaty farmaceutyczne" leków, dodatków leczniczych do żywności, ekstraktów roślinnych do użytku w celach leczniczych oraz napojów i substancji dietetycznych o zastosowaniu leczniczym. Towary te mają przede wszystkim identyczne przeznaczenie - najogólniej rzecz biorąc - leczenie, są sprzedawane w tych samych miejscach, mianowicie aptekach, oraz pochodzą z tego samego źródła, czyli z przemysłu farmaceutycznego. Za towary podobne Urząd Patentowy uznał suplementy diety z minerałami i witaminami. Dietetyczne substancje i suplementy diety to substancje przygotowane z myślą o specjalnych wymaganiach dietetycznych mających na celu polepszenie lub utrzymanie dobrego stanu zdrowia pacjentów. Biorąc powyższe pod uwagę, organ stwierdził, że ich przeznaczenie jest podobne do produktów farmaceutycznych - substancji używanych stricte do leczenia chorób. Dodatkowo właściwy krąg odbiorców oraz kanały dystrybucji ww. towarów jest ten sam.
Zdaniem Urzędu Patentowego to czy dany środek farmaceutyczny jest dostępny na receptę, czy nie, nie ma szczególnego znaczenia przy porównywaniu towarów. Nie wyłącza to bowiem automatycznie możliwości uznania ich za podobne.
Wobec stwierdzenia identyczności i podobieństwa towarów oznaczanych poszczególnymi znakami towarowymi organ dokonał analizy porównawczej samych oznaczeń, celem ustalenia, czy w rozpatrywanej sprawie zachodzi kolejna przesłanka wskazana w art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp. Organ dokonał analizy porównywanych znaków na trzech różnych płaszczyznach postrzegania - wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej - mając na uwadze to, że decydujące znaczenie dla oceny podobieństwa przeciwstawionych znaków ma kryterium ogólnego wrażenia, jakie znaki te wywierają na przeciętnym odbiorcy. Znaki towarowe powinny być bowiem oceniane jako całość, gdyż sama powtarzalność ich poszczególnych elementów lub zbieżność członów nie przesądza o istnieniu ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd.
Urząd Patentowy wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie zarówno znak sporny "CETISAN" [...] jak i znak przeciwstawiony "CERTICAN" [...] są znakami słownymi. Wprawdzie obydwa rozpoczynają się od liter "CE" oraz kończą literami "AN" jednakże występujące wewnątrz ww. wyrazów różnice - umieszczona w znaku przeciwstawionym litera "R" oraz odmienne litery "C/S" są łatwe do wychwycenia i powodują, iż znaki te, postrzegane jako całość, wywołują na odbiorcach odmienne wrażenie. Ponadto znak sporny składa się z siedmiu liter, natomiast znak przeciwstawiony jest o jedną literę dłuższy.
Badając porównywane znaki towarowe pod kątem ich odbioru słuchowego organ stwierdził, że znak sporny będzie odczytywany zgodnie z jego zapisem, tzn. "CETISAN", podczas, gdy znak przeciwstawiony jako "CERTIKAN" lub "CERTICAN". Głoska "R", kończąca pierwszą sylabę znaku przeciwstawionego, jest spółgłoską dźwięczną, drżącą, przez co jest charakterystyczna i bardzo dobrze słyszalna. Odmienność sylaby "KAN/CAN" oraz miękko brzmiącej sylaby "SAN" także, w ocenie Urzędu Patentowego, nie umknie uwadze odbiorców.
Oceniając warstwę znaczeniową badanych znaków organ stwierdził, że wyrazy stanowiące porównywane znaki towarowe nie posiadają w języku polskim żadnego konkretnego znaczenia, w związku z czym będą postrzegane przez nabywców jako fantazyjne. Urząd Patentowy nie podzielił tym samym stanowiska uprawnionego, iż znak sporny może odbiorcom kojarzyć się z nazwą zawartej w oznaczanym leku substancji czynnej - cetyryzyny uznając, iż przeciętni nabywcy nie zapamiętują nazw farmaceutyków w oparciu o ich skład chemiczny.
Oceniając przesłankę istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, co do pochodzenia oznaczanych towarów, organ stwierdził, iż kluczowym elementem tej przesłanki jest ustalenie kręgu odbiorców tych towarów.
W przedmiotowej sprawie potencjalnymi odbiorcami towarów, do oznaczenia których przeznaczone są porównywane znaki, mogą być zarówno profesjonaliści, tj. lekarze, pielęgniarki i farmaceuci jak i przeciętni klienci nie posiadający specjalistycznej wiedzy z zakresu medycyny - pacjenci.
Organ uwzględnił, że model przeciętnego odbiorcy ukształtowany w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości dla celów całościowej oceny niebezpieczeństwa konfuzji stanowi osoba należycie dobrze poinformowana, należycie uważna i ostrożna. W przypadku farmaceutyków, aby można było przyjąć, iż ryzyko wprowadzenia konsumentów w błąd istnieje, wymagany jest wysoki stopień podobieństwa zarówno samych towarów jak i znaków służących do ich oznaczania. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie, w ocenie organu, porównywane znaki towarowe na tyle różnią się od siebie, iż brak jest możliwości wprowadzenia odbiorców w błąd w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp, mimo, iż znaki te są przeznaczone do oznaczania towarów identycznych i podobnych.
Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem N. AG z siedzibą w B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając przedmiotową decyzję w całości i zarzucając naruszenie:
1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa polegające na braku wyczerpującego zbadania sprawy, pominięciu szeregu istotnych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, wadliwym ustaleniu stanu faktycznego w szczególności pominięcie zasady wzajemnej zależności przy ocenie podobieństwa znaków, braku prawidłowego zbadania podobieństwa znaków towarowych oraz ryzyka konfuzji w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp;
b. naruszenie art. 107 § 3 kpa polegające na braku prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, w zakresie oddalenia sprzeciwu wobec znaku towarowego CETISAN nr [...] w oparciu o art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, mające wpływ na wynik sprawy.
Podnosząc powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu strona skarżąca szczegółowo uzasadniła zawarte w skardze zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu oraz odnosząc się dodatkowo do stawianych w skardze zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 246 ust. 1 p.w.p. każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji w ciągu 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa. Dla skuteczności sprzeciwy wystarczającym jest (przy zachowaniu terminu do jego wniesienie wskazanego w ust. 1) podanie jego podstawy stanowiącej, jak określa to ust. 2, okoliczności które uzasadniają unieważnienie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji. Przy czym wnoszący sprzeciw nie musi wykazywać interesu prawnego w żądaniu unieważnienia prawa ochronnego na kwestionowany znak towarowy, ani w sprzeciwie, ani w toku postępowania administracyjnego zainicjowanego tym środkiem (por. przykładowo wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2010 r. w sprawie II GSK 608/09 i z dnia 9 czerwca 2010 r. w sprawie II GSK 620/09).
N. AG z siedzibą w B. (skarżąca) z zachowaniem terminu przewidzianego art. 246 ust. 1 p.w.p. (Informacja o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy "CETISAN" została opublikowana w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" nr [...] ) złożyła sprzeciw motywując go zgodnie z ust. 2 tego przepisu. Jako podstawę sprzeciwu wskazała naruszenie art. 132 ust.2 pkt 2 p.w.p.
W świetle art. 132 ust.2 pkt 2 p.w.p. nie udziela się praw ochronnych na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.
W myśl powyższego przepisu przesłanki odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy są następujące:
1) istnienie prawa ochronnego na znak towarowy lub zgłoszenia w celu uzyskania prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby (przy czym w wypadku zgłoszenia – pod warunkiem udzielenia prawa ochronnego),
2) zgłoszenie identycznego lub podobnego znaku towarowego do znaku już zarejestrowanego lub już zgłoszonego korzystającego z prawa pierwszeństwa,
3) obydwa znaki (już zarejestrowany, już zgłoszony i identyczny lub podobny do niego znak) dotyczą takich samych (identycznych) lub podobnych towarów,
4) istnieje możliwość wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów, w szczególności skojarzenia przez odbiorców znaku późniejszego ze znakiem wcześniejszym.
Wbrew twierdzeniom skargi Urząd Patentowy RP dokonał dogłębnej analizy podobieństwa znaków CETISAN o nr [...] i znaku CERTICAN o nr [...]. Swoje badania, tak jak stanowi o tym doktryna i utrwalone orzecznictwo (np. wyrok WSA w Warszawie: z 31 stycznia 2017 sygn. VI SA/Wa 1534/16; z dnia 12 maja 2016r. sygn. VI SA/Wa 3326/15, CBOSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl) rozpoczął od porównania towarów, do oznaczania których służą oba znaki, albowiem dopiero po stwierdzeniu podobieństwa bądź identyczności towarów można przystąpić do badania oznaczeń w konkurujących znakach. Dokonując analizy podobieństwa towarów organ miał na uwadze, że znak sporny "CETISAN" został przeznaczony do oznaczania następujących towarów z klasy 5 : preparaty farmaceutyczne, leki za wyjątkiem immunosupresantów, dodatki lecznicze do żywności, suplementy diety z minerałami i witaminami, napoje i substancje dietetyczne o zastosowaniu leczniczym, ekstrakty roślinne do użytku w celach leczniczych. Natomiast znak przeciwstawny "CERTICAN" został przeznaczone do oznaczania towarów w klasach 5: preparaty farmaceutyczne, a mianowicie leki immunosupresyjne, preparaty diagnostyczne, oraz z klasy 10: urządzenia diagnostyczne i urządzenia do celów medycznych.
W tym stanie rzeczy organ słusznie uznał, oceniając podobieństwo towarów oznaczonych poszczególnymi znakami towarowymi, że znak sporny został przeznaczony do:
- oznaczenia towarów identycznych, co znak przeciwstawiony – preparatów farmaceutycznych, oraz mieszczących się w szerokim pojęciu "preparaty farmaceutyczne" leków, dodatków leczniczych do żywności, ekstraktów roślinnych do użytku w celach leczniczych oraz napojów i substancji dietetycznych o zastosowaniu dietetycznym. Organ słusznie bowiem zauważył, że towary te mają identyczne przeznaczenie (leczenie), są sprzedawane w tym samym miejscach (apteka), pochodzą z tego samego źródła (przemysłu farmaceutycznego);
- oznaczenia towarów podobnych, za które organ prawidłowo uznał, suplementy diety z minerałami i witaminami, gdyż dietetyczne substancje i suplementy diety to substancje przygotowane z myślą o specjalnych wymaganiach dietetycznych mających na celu polepszenie lub utrzymanie dobrego stanu zdrowia pacjentów. Tym samym zasadne jest stwierdzenie organu, że ich przeznaczenie jest podobne do produktów farmaceutycznych – substancji używanych do leczenia chorób. A także, że krąg odbiorców oraz kanały dystrybucyjne tych towarów jest ten sam co produktów farmaceutycznych.
Sąd w całości podzielił słuszność stanowiska organu oraz podaną argumentację, co do identyczności i podobieństwa pomiędzy spornym znakiem towarowym a przeciwstawionym mu z wcześniejszym pierwszeństwem znakiem CERTICAN.
Ustalając identyczność i podobieństwo towarów, Urząd Patentowy RP zobowiązany był do porównania oznaczeń w znakach CETISAN i CERTICAN, co też zostało uczynione przez organ w zaskarżonym orzeczeniu.
Wbrew twierdzeniom skargi organ dokonał całościowej oceny podobieństwa oznaczeń zarówno w płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej jak i znaczeniowej - mając na uwadze, że decydujące znaczenie dla oceny podobieństwa przeciwstawionych znaków ma kryterium ogólnego wrażenia, jakie znaki te wywierają na przeciętnym odbiorcy. Przy czym należy w tym miejscu podkreślić, że standardy takiego postępowania zostały zdefiniowane w orzecznictwie wspólnotowym. W wielu orzeczeniach Europejski Trybunał Sprawiedliwości oraz urząd ds. Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (OHIM) w których wyrażono pogląd, że w postępowaniu zgłoszeniowym należy zbadać całościowo przeciwstawione oznaczenia tzn. przeprowadzić syntetyczną ocenę ogólnego wrażenia jakie wywołują porównywane znaki towarowe na potencjalnym odbiorcy towarów opatrzonych tymi znakami, biorąc pod uwagę wszystkie elementy składające się na te oznaczenia (por. wyrok ETS C-120/04 ws. Medion, wyrok ETS C-251/95 ws. Sabel BV v Puma AG; por. decyzja OHIM z dnia 31 października 2008r. nr B1 1 160 912 ws. Royal).
W niniejszej sprawie, jeżeli chodzi o warstwę wizualną organ prawidłowo zaznaczył, że oba znaki są znakami słownymi i wizualnie będą postrzegane zgodnie z zapisem, a więc z uwzględnieniem wszystkich podobieństw i różnic wynikających z zastosowania określonych liter tworzących wyrazy CETISAN i CERTICAL. Organ dostrzegając, że oba znaki zawierając identyczną pierwsze litery "CE" oraz kończą się literami "AN" wskazał jednocześnie, że umieszczona w znaku przeciwstawionym litera "R" oraz odmienne litery "C/S" są łatwe do wychwycenia, powodując, że znaki te, postrzegane jako całość, wywołują na odbiorcach odmienne wrażenia. Nadto znak sporny składa się z siedmiu liter i jest krótszy od znaku przeciwstawionego o jedną literę.
W zakresie fonetycznym, organ również prawidłowo zauważył, że znak sporny będzie odczytywany zgodnie z zapisem tj. CETISAN, gdy tymczasem znak przeciwstawny jako CERTIKAN lub CERTICAN. Przy czym słusznie organ zauważył również, że w przeciwstawionym znaku na końcu pierwszej sylaby znajduje się spółgłoska dźwięczna, drżąca "R" – przez co jest ona charakterystyczna i bardzo dobrze słyszalna przy wymawianiu tego wyrazu. Nadto wskazane znaki, co warto zauważyć, posiadają jedynie podobieństwo w drugiej sylabie ("TI"), bowiem mimo, iż są one słowami trzy sylabowymi to pierwsza i trzecia sylaba w przeciwstawionych znakach są różne ("CE", "SAN"- w znaku spornym i "CER", "CAN"- w znaku przeciwstawnym).
W zakresie warstwy znaczeniowej, prawidłowo organ uznał, że zarówno sporny znak jak i znak przeciwstawiony nie posiadają w języku polskim żadnego konkretnego znaczenia, co oznacza, że będą one postrzegane przez nabywców jako fantazyjne.
Należy zgodzić się również z Urzędem Patentowym RP, że obecność w obrocie przeciwstawionych znaków towarowych z uwagi na wyniki oceny podobieństwa towarów i oznaczeń nie kreuje ryzyka wprowadzenia przeciętnego odbiorcy w błąd, który w świetle orzecznictwa wspólnotowego jest osobą "należycie i dobrze poinformowaną, należycie uważną i ostrożną". Poziom jego uwagi różni się, w zależności od tego, jakie dobra nabywa. W niniejszej sprawie, towary, co do których zostało ustalone podobieństwo bądź identyczność, nie są towarami powszechnego użytku, które są nabywane niejako automatycznie. Jak słusznie zauważył organ produkty farmaceutyczne są towarem szczególnym, wymuszającym uwagę przy ich zakupie. Odbiorcą leków są zarówno pracownicy sektora medycznego (lekarze. pielęgniarki, farmaceuci) jak i pacjenci. Pierwsi z nich posiadają specjalistyczną wiedzę, więc ryzyko pomylenia preparatów farmaceutycznych jest znikome. Drudzy w trosce o swoje zdrowie poświęcają więcej uwagi przy nabywaniu leków. Poza tym przed zakupem mogą skorzystać z porady lekarza, zaś nabywając lek mogą uzyskać poradę od farmaceuty.
W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, Urząd Patentowy RP nie naruszył wskazanych w skardze przepisów postępowania, jak również prawa materialnego uznając, że brak jest względnej przeszkody określonej w art. 132 ust. 2 pkt 2, która istniałaby w dacie udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy CETISAN o nr [...] na rzecz S. sp. z o.o. z siedzibą w C.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło