VII SA/Wa 367/16
WyrokWSA w Warszawie2016-11-29
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Maria Tarnowska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 2008 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4a Prawa budowlanego, co stanowiłoby podstawę do stwierdzenia jej nieważności?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 2008 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4a Prawa budowlanego, ponieważ organ administracji nie dysponował informacją o rozpoczęciu robót budowlanych przed wydaniem pozwolenia. Ponadto, wyrok sądu karnego dotyczący wykroczenia nie wiąże organu administracji w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 11 PPSA. W związku z tym, nie stwierdzono przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z 2008 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności. Skarżąca zarzucała m.in. rażące naruszenie art. 32 ust. 4a Prawa budowlanego, polegające na wydaniu pozwolenia mimo wcześniejszego rozpoczęcia robót budowlanych. Wcześniejsze postępowania sądowe wskazywały na potrzebę zbadania tego zarzutu. GINB, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, stwierdził, że nie było podstaw do stwierdzenia nieważności, gdyż organ nie posiadał informacji o samowolnym rozpoczęciu robót przed wydaniem pozwolenia, a wyrok sądu w sprawie o wykroczenie nie miał wiążącego charakteru.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę D. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Maria Tarnowska ( spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2016 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
I. Stan sprawy
1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. znak: [...], w związku z wyrokami: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2014 r. sygn. akt II OSK 1122/13 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2873/12, po ponownym rozpatrzeniu odwołania D. P.od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. znak: [...] odmawiającej stwierdzenia na wniosek D. P. nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej E. O. i J. O. pozwolenia na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek inwentarski na działce o nr ew. [...], położonej w S., przy ul. [...], - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej k.p.a.
2. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...], odmówił stwierdzenia na wniosek D. P. nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej E. O. i J. O. pozwolenia na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek inwentarski na działce o nr ew. [...], położonej w S., przy ul. [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2010 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania D. P., utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi D. P., wyrokiem z dnia 25 stycznia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 2127/10 uchylił ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r., znak: [...].
Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1007/11 uchylił powyższy wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2873/12 uchylił decyzję GINB z dnia [...] września 2010 r., znak: [...].
Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 grudnia 2014 r. sygn. akt II OSK 1122/13 oddalił skargi kasacyjne: Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz E. O. i J. O. od ww. wyroku z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2873/12.
W powołanych wyżej wyrokach WSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2873/12 oraz NSA z dnia 3 grudnia 2014 r. sygn. akt II OSK 1122/13 wskazano na brak odniesienia się do głównego zarzutu podnoszonego w trakcie przedmiotowego postępowania nieważnościowego, tj. wydania decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm. wg stanu na dzień wydania decyzji udzielającej pozwolenie na budowę), zgodnie z którym nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego.
3. Ponownie rozpoznając sprawę, po wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2873/12 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2014 r. sygn. akt II OSK 1122/13 Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. znak: [...], utrzymał w mocy decyzję
Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. znak: [...] odmawiającą stwierdzenia na wniosek D. P. nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej E. O. i J. O. pozwolenia na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego budynku gospodarczego na budynek inwentarski.
W uzasadnieniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że pismami z dnia 15 lipca 2015 r., znak: [...], oraz z dnia 10 września 2015 r., znak: [...], wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] o udzielenie informacji, czy przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...] toczyło się postępowanie, dotyczące spornej przebudowy i zmiany sposobu użytkowania budynku zlokalizowanego na działce o nr ew. [...]. W szczególności zwrócił się o wyjaśnienie, czy realizacja przedmiotowej inwestycji nastąpiła przed wydaniem decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], a jeżeli tak, to czy o powyższej okoliczności był informowany Starosta [...].
W odpowiedzi na ww. pisma Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w piśmie z dnia 28 września 2015 r., znak: [...], wskazał, że przed datą wydania kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę spornej inwestycji nie było prowadzone postępowanie w sprawie przystąpienia przez E. O. i J. O. do realizacji robót budowlanych związanych ze sporną przebudową i zmianą sposobu użytkowania. Ponadto, w ww. piśmie organ podał, iż inwestorzy w dniu 5 sierpnia 2008 r. zawiadomili PINB w [...] o rozpoczęciu omawianej przebudowy i zmiany sposobu użytkowania, które zgodnie z danymi zawartymi w dzienniku budowy nr [...] zostały rozpoczęte w dniu 13 sierpnia 2008 r.
Wobec powyższego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem ww. przepisu 32 ust. 4a Prawa budowlanego. Organ stopnia podstawowego, w dacie wydania kontrolowanej decyzji nie był w posiadaniu informacji o wcześniejszym przystąpieniu do realizacji spornej inwestycji.
Organ odwoławczy odnosząc się do znajdującego się w aktach sprawy wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. sygn. akt [...] podał, że NSA w wyroku z dnia 12 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1007/11 wskazał, że z samego porównania dat wynika, że wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. sygn. akt [...] mógłby ewentualnie stanowić przesłankę do wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Powyższy wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nie istniał bowiem w dacie wydania kontrolowanej decyzji, a zatem nie może być brany pod uwagę przy ocenie decyzji prowadzonej z punktu widzenia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Ponadto Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na stanowisko zawarte w ww. wyroku NSA z dnia 3 grudnia 2014 r. sygn. akt II OSK 1122/13, w którym Sąd wskazał, że zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnionego przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Powyższy przepis ma zastosowanie wyłącznie gdy wyrok sądu karnego został wydany w związku z popełnionym przestępstwem i nie może być on przedmiotem wykładni rozszerzającej. Natomiast ww. wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. sygn. akt [...] został wydany w sprawie o wykroczenie, wymienione w art. 93 pkt 9b Prawa budowlanego. Zasada wynikająca z art. 11 p.p.s.a. pośrednio odnosi się do organów administracyjnych, które dokonują ustaleń faktycznych ocenianych następnie w drodze kontroli sądowo - administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2011 r. sygn. akt I GSK 213/10, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 682/11).
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że projekt omawianego przedsięwzięcia nie przewidywał zwiększenia powierzchni zabudowy i kubatury istniejącego budynku (str. 4 projektu budowlanego - opis techniczny projektu zagospodarowania działki). Tym samym rozwiązania przewidziane w projekcie spornej inwestycji nie naruszają rażąco ustaleń decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] października 2007 r., znak: [...], ustalającej na wniosek J. O. warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej przebudowę i zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek inwentarski (chlewnie) na działce o nr ew. [...] w miejscowości S.. W szczególności projekt budowlany nie przewiduje zmiany w powierzchni zabudowy, powierzchni biologicznie czynnej, wysokości budynku, jak również kąta nachylenia dachu. Główny Inspektor Nadzory Budowlanego nie stwierdził ponadto, aby sporne przedsięwzięcie naruszało w stopniu rażącym inne przepisy prawa, w tym przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. nr 75, poz. 690 ze zm.).
Wobec powyższego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Ponadto, wskazał, że do wniosku o pozwolenie na budowę spornej inwestycji inwestorzy dołączyli oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania działką inwestycyjną na cele budowlane. Tym samym w niniejszej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego.
Organ odwoławczy podał, że zgodnie z przepisem § 3 ust. 1 pkt 90 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r. nr 257, poz. 2573 ze zm.), inwestycją mogącą oddziaływać na środowisko jest przedsięwzięcie polegające na chowie lub hodowli zwierząt w granicach administracyjnych miast, w obrębie zwartej zabudowy wsi lub na terenach objętych formami ochrony przyrody w liczbie nie niższej niż 40 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP). W związku z powyższym dla spornej inwestycji, w której przewidziano obsadę w liczbie 10,20 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP) (w całym gospodarstwie - 39,39 DJP - str. 5 projektu budowlanego) nie ma wymogu sporządzenia raportu oddziaływania jej na środowisko i przeprowadzenia postępowania środowiskowego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, odnosząc się do zarzutu skarżącej podnoszonego w odwołaniu dotyczącego pokrycia dachu materiałem innym niż przewidzianym w projekcie budowlanym, stwierdził, że nie ma on wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Wskazał, że ocena wykonania robót budowlanych zgodnie z projektem należy do kompetencji właściwego miejscowo powiatowego inspektora nadzoru budowlanego.
Organ, odpowiadając natomiast na zarzut odwołania dotyczący nieprawidłowego wyznaczenia przez Starostę [...] w kwestionowanym rozstrzygnięciu obszaru oddziaływania inwestycji wskazał, że nie ma on wpływu na ocenę prawidłowości weryfikowanej decyzji w postępowaniu nieważnościowym z uwagi na powiązanie obszaru oddziaływania z określeniem przymiotu strony w postępowaniu. Uchybienie w tym zakresie może zatem stanowić okoliczność podlegającą ewentualnemu badaniu w postępowaniu wznowieniowym (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), a nie nieważnościowym.
Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego uznał, że zarzut dotyczący braku możliwości zapoznania się z aktami sprawy przez skarżącą nie ma wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia, bowiem pismem z dnia 17 czerwca 2010 r. organ wojewódzki powiadomił strony postępowania (w tym skarżącą oraz jej pełnomocnika) o możliwości zapoznania się z dokumentacją zgromadzoną w sprawie.
Zdaniem organu II instancji również zarzut podnoszony w odwołaniu dotyczący sporządzenia projektu budowlanego we wcześniejszym terminie niż termin, w którym została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie ma wpływu na treść niniejszej decyzji. Brak jest bowiem przepisu stwierdzającego, że projekt budowlany winien być sporządzony po dacie wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Zgodnie z treścią art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego projekt powinien spełniać wymagania określone w takiej decyzji.
Wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia nie może mieć również zarzut, kwestionujący prawdziwość oświadczenia projektanta spornej inwestycji dotyczącego sporządzenia projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Organ stwierdził, że w odniesieniu do projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej bada wyłącznie, czy zostało złożone stosowne oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (por. wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1517/09; wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 481/10).
Mając na uwadze powyższe Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie miała charakteru trwałego, w razie jej wykonania wywołałaby czynu zagrożonego karą, nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Mając na uwadze powyższe Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...]; odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...].
4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości.
II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowisko organu.
5. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła D. P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji lub stwierdzenie jej nieważności.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa:
1) art. 153 i 190 p.p.s.a. przez ich niezastosowanie wskutek wydania wyroków o sygn. akt II OSK 290/11; II OSK 1007/11; IV SA/Po 952/11; II OSK 253/12; częściowo w stosunku do wyroków o sygn. akt VII SA/Wa 2873/12, II OSK 1122/13; GINB nie uwzględnił oceny prawnej NSA i WSA, iż decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] została wydana po uprzednim dokonaniu samowolnej przebudowy i zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek inwentarski,
2) art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przez jego niezastosowanie; projekt zagospodarowania działki narusza § 6 ust. 4 pkt 1) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie,
3) art. 32 ust. 1 pkt 1, art. 33 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego (brak informacji o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko - w decyzji brak informacji o DJP), wydano pozwolenie na budowę bez uprzedniego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko,
4) art. 7 - 10 k.p.a. przez ich niezastosowanie, polegające na niewyjaśnieniu stanu faktycznego oraz na nieumożliwieniu wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji w II instancji,
5) art. 80 k.p.a. przez jego niezastosowanie (błędna ocenę stanu faktycznego, wydano pozwolenie na budowę w warunkach samowoli użytkowej i budowlanej),
6) art. 156 § 1 k.p.a. polegające na uznaniu, iż nie naruszono w sposób rażący prawa wydając pozwolenie na budowę w sytuacji, gdy uprzednio doszło do samowolnej przebudowy i zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku gospodarczego na budynek inwentarski,
7) art. 107 § 3 k.p.a. polegające na:
a) niewskazaniu ani jednej przyczyny, z powodu której GINB odmówił mocy dowodowej prawomocnemu wyrokowi Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] kwietnia 2009 r. sygn. akt [...] oraz dokumentacji zdjęciowej,
b) nie wyjaśnieniu wszystkich podnoszonych zarzutów, uzasadnienie decyzji powinno być tak sporządzone, aby dokonując jej oceny, można było ustalić, że decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności, aby organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów prawnych mających istotne znaczenie dla rozstrzyganej sprawy (GINB nie odniósł się między innymi do braku uzasadnienia decyzji; braku w decyzji informacji o DJP; braku projektów branżowych),
c) pominięciu w części historycznej uzasadnienia okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy,
d) art. 32 ust. 4 a Prawa budowlanego polegające na wydaniu pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych bez uprzedniego posiadania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (przedmiotowy budynek został wybudowany i dostosowany do zmiany sposobu i warunków użytkowania oraz użytkowany jako inwentarski zarówno przed wydanym pozwoleniem na budowę, jak również przed skutecznym zgłoszeniem zakończenia budowy,
e) niewskazaniu na pismo - odpowiedź na wezwanie skarżącej z dnia 25 lipca 2015 r., w którym zawarto wykaz dokumentów, w posiadaniu których był Starosta [...] już przed wydaniem pozwolenia na budowę, tj. jeszcze przed 14 lipca 2008 r., a które ewidentnie świadczą o samowoli budowlanej sąsiada skarżącej – J. O.,
8) art. 5 ust. 1 pkt 1d, pkt 2 i 2b, pkt 8 i pkt 9 Prawa budowlanego (warunki higieniczne i zdrowotne oraz ochrony środowiska, usuwanie odpadów - obornika i gnojowicy, odległość obiektu od przystanku autobusowego, odległość zbiornika na gnojowicę i płyty gnojowej od obiektów na działce sąsiedniej, zapewnienie poszanowania i ochrony interesów osób trzecich - wadliwe wyznaczenie obszaru oddziaływania itp.),
9) art. 34 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, bowiem projekt nie został dostosowany do specyfiki i charakteru obiektu i nie zawiera wszystkich, wymaganych przez prawo elementów,
10) art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego (zgodność z wymaganiami ochrony środowiska - brak informacji w decyzji o DJP, zgodność budowli rolniczych towarzyszących budowie, kompletność projektu i wymaganych opinii, uzgodnień pozwoleń i sprawdzeń, informacji bioz),
11) art. 107 § 1 k.p.a. przez brak uzasadnienia decyzji Starosty [...],
12) art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego polegające na sprzecznym z prawdą oświadczeniu projektanta, że projekt został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami; Starosta winien ten brak prawdziwości i wiarygodności oświadczenia dostrzec choćby z uwagi na brak projektów branżowych,
13) art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w związku rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego; projekt budowlany stanowi podstawę do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, a zatem organy badając zaskarżoną decyzję pod kątem rażącego naruszenia prawa powinny w pierwszej kolejności sprawdzić czy projekt budowlany spełnia wszystkie wymagania określone ww. rozporządzeniem; w szczególności nie stwierdzono, iżby projekt budowlany podlegający zatwierdzeniu przez Starostę [...] spełniał wymagania określone w § 11 ust. 2 pkt 7, pkt 8, pkt 10, pkt 11, w § 12 ust. 1 pkt 4 pkt 5, § 12 ust. 4. Organy nie dokonały porównania inwentaryzacji przedmiotowego budynku z zatwierdzoną dokumentacją tego budynku z 1997 r.
6. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
7. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
8. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. odmawiającą stwierdzenia na wniosek D. P. nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej E. O. i J. O. pozwolenia na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek inwentarski na działce o nr ew. [...], położonej w S., przy ul. [...].
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca ją decyzja nie narusza prawa. Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zarówno w zakresie ustalonego stanu faktycznego jak również zastosowanych przepisów prawa.
9. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Celem tego postępowania jest zbadanie, czy zaskarżona decyzja dotknięta jest którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., tak zwanych wad kwalifikowanych. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a., i nie może stanowić trybu konkurencyjnego w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, w którym ponownie byłaby badana sprawa od strony faktycznej. Dlatego też w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie mogą być korygowane nieprawidłowości w zakresie postepowania dowodowego, organ orzeka jako organ kasacyjny, w oparciu o zgromadzony – zamknięty – materiał dowodowy, i obowiązujący wówczas stan prawny. Przedmiotem tego postępowania jest wyłącznie ocena, czy kontrolowana decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja ta dotknięta jest - w sposób niewątpliwy - przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Istota nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji, o którym mowa w art. 156 k.p.a., wyraża się bowiem w tym, iż celem tego postępowania nie może być ponowne rozpoznawanie sprawy tak jak w postępowaniu zwykłym. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma na celu wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty. Zatem zakres tego postępowania jest ograniczony do badania przesłanek nieważnościowych, a więc do weryfikacji samej decyzji z wyłączeniem możliwości rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, której ta decyzja dotyczy. W kontekście wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnej podkreślić należy, że stwierdzenie nieważności decyzji, jakkolwiek jest aktem dopuszczalnym przez ustawodawcę, to jednak o charakterze wyjątkowym, co uzasadnia ścisłą interpretację przesłanek (podstaw) stwierdzenia nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Podkreślić zatem należy, że organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest uprawniony do rozstrzygnięcia jej co do meritum, ma obowiązek rozpatrywać sprawę jedynie w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Podkreślenia również wymaga, że sankcji nieważności nie można wyprowadzić z odmiennej oceny mocy dowodowej, na której organy orzekające w sprawie oparły ustalenia stanu faktycznego. Stwierdzić również należy, że w kpa mowa jest zarówno o "naruszeniu prawa", jak również o "rażącym naruszeniu prawa". Przyjmuje się, że "naruszenie prawa" może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym stosowaniu prawa, i nie każde "naruszenie prawa" wywołuje skutki prawne. Skoro zaś "rażące naruszenie prawa", o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jest kwalifikowaną formą "naruszenia prawa", to nie można go utożsamiać z każdym "naruszeniem prawa".
10. Kontrolowana obecnie przez Sąd decyzja GINB była poprzedzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2873/12 oraz wyrokiem Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2014 r. sygn. akt II OSK 1122/13, i organ związany był zawartą w tych wyrokach oceną prawną – i do oceny tej się zastosował.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W uzasadnieniu powyższego wyroku z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2873/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (uchylając decyzję GINB z dnia [...] września 2010 r. znak [...]) podniósł, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie przeanalizował głównego zarzutu wniosku (na podstawie którego prowadzone było postępowanie nadzorcze), iż kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem art. 32 ust. 4 a Prawa budowlanego. Dalej, Sąd wskazał, że zarzut ten był analizowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie IV SA/Pa 952/11. Powołał się także na wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 2009 r., w którym J. O. uznano winnym wykroczenia z art. 93 pkt 9 b Prawa budowlanego. Wyrok ten jest prawomocny i zarówno organy orzekające w sprawie i sąd nie może nie wziąć go pod uwagę rozpoznając sprawę.
Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w powyższym wyroku z dnia 3 grudnia 2014 r. sygn. akt II OSK 1122/13 oddalającym skargi kasacyjne Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz E. i J. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2873/12 uznał, że prawidłowy jest ww. wyrok Sąd I instancji z dnia 31 stycznia 2013 r., jednak nie wszystkie argumenty uzasadniania wyroku są zasadne. I tak, NSA wskazał, że Sąd I instancji, odwołując się do wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 2009 r., nie wziął pod uwagę treści normy prawnej zawartej w art. 11 p.p.s.a., zgodnie z którą, ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Sąd administracyjny jest związany tymi ustaleniami prawomocnego wyroku wydanego w postępowaniu karnym, które odnoszą się do popełnienia przestępstwa. Pod pojęciem ustalenia prawomocnego wyroku, w ujęciu komentowanego przepisu, należy rozumieć ustalenia wynikające z sentencji wyroku karnego dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa oraz miejsca i czasu jego popełnienia. Natomiast wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 2009 r. został wydany w sprawie o wykroczenie z art. 93 pkt 9b ustawy Prawo budowlane, na podstawie ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, tym samym art. 11 p.p.s.a. nie ma zastosowania, a przepis ten nie może być przedmiotem wykładni rozszerzającej. Dalej, NSA podał, że zasadnie Sąd I instancji wskazał na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego mającego na celu zweryfikowanie objętej wnioskiem decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r. pod kątem przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a., a następnie uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Sąd kasacyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji, że GINB nie zbadał głównego zarzutu wniosku, na podstawie którego prowadzone było postępowanie nadzorcze, tj. naruszenia art. 32 ust. 4a ustawy Prawo budowlane, bowiem przepis ten nie był przedmiotem odniesienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, do tego przepisu GINB ustosunkował się dopiero w skardze kasacyjnej, co jednak nie może zastąpić stanowiska organu w tej kwestii w decyzji.
W ocenie Sądu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji zastosował się do tej oceny prawnej zawartej w wyżej cytowanych wyrokach.
Odnosząc powyższe rozważania do sprawy niniejszej stwierdzić należy, że zasadnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4a Prawa budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w piśmie z dnia 28 września 2015 r. podał, że przed datą wydania kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę spornej inwestycji nie było prowadzone postępowanie w sprawie przystąpienia przez E. O. i J. O. do realizacji robót budowlanych, związanych ze sporną przebudową i zmianą sposobu użytkowania. Ponadto, w ww. piśmie organ podał, iż inwestorzy w dniu 5 sierpnia 2008 r. zawiadomili PINB w [...] o rozpoczęciu spornej przebudowy i zmiany sposobu użytkowania, które zgodnie z danymi zawartymi w dzienniku budowy nr [...], zostały rozpoczęte w dniu 13 sierpnia 2008 r.
Zasadnie organ, powołując się na wyrok NSA z dnia 12 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1007/11, wskazał, że wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. sygn. akt [...] został wydany w sprawie o wykroczenie, wymienione w art. 93 pkt 9b Prawa budowlanego, zatem nie wiąże sąd administracyjnego na podstawie art. 11 p.p.s.a.
Ponadto, prawidłowo Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że projekt omawianego przedsięwzięcia nie przewidywał zwiększenia powierzchni zabudowy i kubatury istniejącego budynku. Rozwiązania przewidziane w projekcie spornej inwestycji nie naruszają rażąco ustaleń decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] października 2007 r., znak: [...], ustalającej na wniosek J. O. warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej przebudowę i zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek inwentarski (chlewnie) na działce o nr ew. [...] w miejscowości S.. W szczególności projekt budowlany nie przewiduje zmiany w powierzchni zabudowy, powierzchni biologicznie czynnej, wysokości budynku, jak również kąta nachylenia dachu. Główny Inspektor Nadzory Budowlanego nie stwierdził ponadto, aby sporne przedsięwzięcie naruszało w stopniu rażącym inne przepisy prawa, w tym przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. nr 75, poz. 690 ze zm.). Wobec powyższego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że ww. decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Ponadto, wskazał, że do wniosku o pozwolenie na budowę spornej inwestycji inwestorzy dołączyli oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania działką inwestycyjną na cele budowlane. Tym samym w niniejszej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego.
Zasadnie organ odwoławczy podał, że zgodnie z przepisem § 3 ust. 1 pkt 90 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r. nr 257, poz. 2573 ze zm.), dla przedmiotowej inwestycji, w której przewidziano obsadę w liczbie 10,20 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP) (w całym gospodarstwie - 39,39 DJP) nie ma wymogu sporządzenia raportu oddziaływania jej na środowisko i przeprowadzenia postępowania środowiskowego.
W konsekwencji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo stwierdził, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] nie jest obarczona żadna z wad wymienionych art. 156 § 1 k.p.a., w szczególności nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie miała charakteru trwałego, w razie jej wykonania wywołałaby czynu zagrożonego karą, nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Resumując, w ocenie Sądu Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego zastosował się do wiążącej go oceny prawnej i zaskarżona decyzja jest prawidłowa.
11. Wobec powyższego, odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż są one niezasadne. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, w tym wskazanych w skardze, które miałyby jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, a zatem skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
12. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło