II SO/Gd 9/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. K. o wymierzenie grzywny A Sp. z o.o. z siedzibą w G. z powodu nieprzekazania skargi dotyczącej bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1. wymierzyć A Sp. z o.o. z siedzibą w G. grzywnę w wysokości 1.000 (tysiąc) zł. za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej, 2. zasądzić od A Sp. z o.o. z siedzibą w G. na rzecz A. K. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z wnioskiem o wymierzenie A. grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a. Z wniosku wynika, że w dniu 25 stycznia 2016 r. skarżący za pośrednictwem A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność wskazanego podmiotu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skargę tę doręczono na adres podmiotu w dniu 28 stycznia 2016 r., a zatem upływ terminu do jej przekazania nastąpił w dniu 12 lutego 2016 r. Pomimo upływu tego terminu wskazany podmiot nie przekazał skargi na bezczynność, co w ocenie skarżącego uzasadnia wymierzenie temu podmiotowi grzywny, albowiem nieprzekazanie skargi do sądu administracyjnego prowadzi wprost do naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny A. wniosła o jego odrzucenie jako niedopuszczalnego, ewentualnie o oddalenie tego wniosku. Spółka wskazała, że w odpowiedzi na przesłaną przez wnioskodawcę skargę na bezczynność organu Spółka wyjaśniła, że jest prywatnym podmiotem prawa handlowego z udziałem osób prywatnych, świadczącym usługi przewozowe na zasadach komercyjnych i dla zysku. Spółka prowadzi działalność gospodarczą na podstawie zezwoleń na własny rachunek i we własnym interesie. Nie realizuje zadań publicznych, a jej sprawy organizacyjne i handlowe nie należą do sfery publicznej. Spółka wskazała, że jeśli za informację publiczną uznać każdą wiadomość odnoszącą się do faktów, wytworzoną lub odnoszoną do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszoną do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa to z pewnością A. pozostaje poza kręgiem podmiotów wykonujących funkcję publiczną. Według Spółki nie można identyfikować funkcji publicznej z tym, że korzystają z usług Spółki liczni pasażerowie, a jej usługi cieszą się uznaniem klientów. Prowadząc działalność Spółka nie wykonuje władzy publicznej, jak liczne podmioty komunalne, ale świadczy usługi przewozowe walcząc o klienta w normalnym rynkowym środowisku. Kapitał i majątek Spółki jest jej prywatną własnością i ze Skarbem Państwa lub organami władzy publicznej ma tyle wspólnego, co majątek każdego podatnika. Spółka nie została wyposażona w kapitał publiczny lub komunalny i sama ponosi ryzyko ekonomiczne i prawne swoich decyzji gospodarczych. Według Spółki nie ma podmiotowych, ani przedmiotowych podstaw do twierdzenia, że Spółka jest podmiotem zobowiązanym do dokonywania czynności związanych z biegiem postępowań sądowoadministracyjnych związanych z udostępnieniem informacji publicznej. Skoro nie mieści się w kręgu zobowiązanych do udzielania informacji publicznej to nie jest też organem, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. zobowiązanym do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie określonym w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej i nie może być w stosunku do Spółki kierowany wniosek o ukaranie grzywną za niewykonanie wskazanych obowiązków. Taki wniosek o ukaranie grzywną podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny (postanowienie NSA z dnia 16 października 2012 r., I OZ 309/12). Ustosunkowując się do powyższych twierdzeń w piśmie procesowym z dnia 13 lipca 2016 r. wnioskodawca przywołał treść uzasadnienia postanowienia NSA z dnia 21 sierpnia 2013 r., w sprawie o sygn. akt I OZ 698/13, z którego wynika, że wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu grzywny organowi jest niewypełnienie obowiązków procesowych określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie, niezależnie od tego czy działanie lub zaniechanie tego organu podlega kognicji sądów administracyjnych. Oznacza to, że kwestia zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej będzie przez sąd badana na etapie rozstrzygania skargi na bezczynność organu, nie ma natomiast wpływu na zasadność wniosku o wymierzenie grzywny. Skoro zatem wnioskodawca wniósł do A. skargę na jego bezczynność, a Spółka skargi tej nie przekazała do Sądu to wniosek o wymierzenie grzywny jest w pełni uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa wyżej, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj.: Dz.U. z 2015, poz. 2058) do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Unormowanie art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, stanowi unormowanie szczególne w stosunku do normy art. 54 § 2 p.p.s.a. w zakresie terminu przekazania skargi, przewidując jego skrócenie do 15 dni. Niezachowanie tego terminu, podobnie jak niezachowanie terminu 30-dniowego, wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. skutkować może wymierzeniem grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Stanowi on bowiem, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Przepis ten zawiera regulację zmierzającą do dyscyplinowania organów administracji publicznej (podmiotów zobowiązanych) do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest pełnienie funkcji dyscyplinującej i represyjnej. Funkcja dyscyplinująca ma na celu przymuszenie organu do przekazania skargi. Funkcja represyjna służy ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Poza tym grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszeniom prawa w postaci przewlekania postępowania sądowoadministracyjnego. Przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na jego przyczyny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt I OZ 719/11, Lex 965940), a przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09,ONSAiWSA 2010/1/2, Lex 530114). Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, że wniosek A. K. o wymierzenie grzywny A. za nieprzekazanie do Sądu skargi dotyczącej jego bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej zasługuje na uwzględnienie. Z akt sprawy oraz z wyjaśnień skarżącego i Spółki wynika, że skarga na bezczynność A. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wpłynęła do tego podmiotu, ale nie została przekazana wraz z odpowiedzią na skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Wymierzenie grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ (podmiot zobowiązany) ustawowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę oraz złożenie stosownego wniosku przez stronę. W przedmiotowej sprawie warunki te zostały spełnione. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., orzekł o wymierzeniu A. grzywny za nieprzekazanie skargi. Podkreślić należy, że na podmiocie zobowiązanym do przekazania skargi ciąży bezwzględny obowiązek przesłania sądowi skargi, a wszystkie okoliczności związane z zasadnością wniesionej skargi na bezczynność podlegają ocenie sądu rozpoznającego tą skargę, a nie podmiotu (organu), którego działanie bądź bezczynność są przedmiotem skargi. Argumentacja przedstawiona przez Spółkę w piśmie z dnia 24 czerwca 2016 r. uzasadniająca brak po jej stronie obowiązku udostępniania informacji publicznej, nie mogła zatem uzasadniać oddalenia wniosku. Wskazane okoliczności dotyczą bowiem w istocie zasadności skargi na bezczynność organu w udzieleniu informacji publicznej i będą podlegały rozważeniu w postępowaniu zainicjowanym tą skargą. Okoliczności te nie powinny mieć wpływu na terminowość przekazania skargi, ani uzasadniać odstąpienia od wymierzenia grzywny za nieprzekazanie skargi w terminie. Z tego powodu Sąd nie uwzględnił wniosku Spółki o odrzucenie skargi. Orzekając o wysokości grzywny w kwocie 1.000 zł. Sąd uwzględnił szczegółowe wyjaśnienia Spółki, z których wynika, że nieprzekazanie skargi nie miało charakteru uporczywego działania niezgodnie z prawem, ale było wynikiem odmiennej od przyjętej przez Sąd interpretacji przepisów art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. w związku z art. 4 i art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie Sądu, ukaranie A. grzywną w takiej wysokości będzie miało charakter prewencyjny, jak również będzie służyło ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. W sprawie brak było podstaw do umorzenia postępowania lub oddalenia wniosku, bowiem Spółka po doręczeniu jej skargi miała obowiązek przekazać ją sądowi w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania, wynikającym z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czego nie uczyniła. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz wnioskującego od A. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów uiszczonego wpisu od wniosku.