I OSK 747/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-02-21
Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Małgorzata Pocztarek, Ewa Kręcichwost-Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zmieniająca regulamin wynagradzania nauczycieli, podjęta po przeprowadzeniu procedury uzgodnieniowej ze związkami zawodowymi, ale bez osiągnięcia pełnej zgody, narusza prawo, a w szczególności art. 30 ust. 6 i 6a Karty Nauczyciela?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że procedura uzgodnieniowa ze związkami zawodowymi, o której mowa w art. 30 ust. 6a Karty Nauczyciela, nie wymaga osiągnięcia pełnej zgody, lecz samego procesu dochodzenia do niej. Uchwała rady gminy, która nie uwzględniła stanowiska związków zawodowych po przeprowadzeniu uzgodnień, nie narusza prawa, jeśli sama procedura została przeprowadzona, a organ działał w granicach upoważnienia ustawowego określonego w art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła uchwały Rady Miejskiej w L. z dnia [...] grudnia 2015 r. zmieniającej regulamin wynagradzania nauczycieli. Uchwała ta została zaskarżona przez Komisję Międzyzakładową [...] i Radę Międzypowiatową [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił skargę. Skarżący zarzucali naruszenie art. 30 ust. 6 i 6a Karty Nauczyciela, w tym pominięcie jednego ze związków zawodowych w procedurze uzgodnieniowej oraz błędne określenie sposobu obliczania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe. Skarga kasacyjna od wyroku WSA została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Odstąpiono od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Zyglewska, Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.), Protokolant asystent sędziego Joanna Drapczyńska, po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komisji [...] oraz [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 grudnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wr 180/16 w sprawie ze skargi Komisji [...] oraz Rady [...] na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w sprawie ustalenia regulaminu określającego niektóre zasady wynagradzania nauczycieli zatrudnionych w placówkach oświatowych, dla których Gmina [...] jest organem prowadzącym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia od Komisji [...] oraz [...] na rzecz Gminy Miejskiej [...] kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 1 grudnia 2016 r. oddalił skargę Komisji Międzyzakładowej [...] w L. i Rady Międzypowiatowej [...] Powiatu L. i G. na uchwałę Rady Miejskiej w L. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały Rady Miejskiej w L. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w sprawie ustalenia regulaminu określającego niektóre zasady wynagradzania nauczycieli zatrudnionych w placówkach oświatowych, dla których Gmina L. jest organem prowadzącym.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
W dniu [...] grudnia 2015 r. Rada Miejska w L. podjęła uchwałę nr [...] zmieniającą uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] czerwca 2011 r. w sprawie ustalenia regulaminu określającego niektóre zasady wynagradzania nauczycieli zatrudnionych w placówkach oświatowych, dla których Gmina Miejska L. jest organem prowadzącym, zmienionej uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2011 r. W podstawie prawnej ww. uchwały powołano art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2014 r., poz. 191) w związku z art.18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz.1515 ze zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy (Dz. U. z 2014 r., poz. 416).
W skardze na powyższą uchwałę, po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, Komisja Międzyzakładowa [...] w L. oraz Rada Międzypowiatowa [...] Powiatu L. i G. wniosły o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w L. wniosła o jej odrzucenie lub oddalenie.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał m.in., że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności objętej skargą uchwały Rady Miejskiej w L. z dnia [...] grudnia 2015 r., Nr [...] zmieniającej uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] czerwca 2011 r. w sprawie ustalenia regulaminu określającego niektóre zasady wynagradzania nauczycieli (...).
Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne było to, że skarga kwestionująca legalność wskazanej wyżej uchwały wniesiona została na podstawie art. 101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Według przywołanej normy, przesłanki skutecznego wniesienia skargi są zatem uwarunkowane następującymi okolicznościami: po pierwsze – zaskarżony akt musi dotyczyć sfery administracji publicznej, po drugie – akt musi nie tylko dotyczyć interesu prawnego, ale również naruszać interes prawny lub uprawnienie skarżącego, po trzecie - skarga musi być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia interesu prawnego.
Sąd wskazał, że sprawa w której zaskarżona uchwała została podjęta zaliczana jest do spraw z zakresu administracji publicznej. Wbrew zarzutom organu, spełnione zostały warunki uprzedniego wezwania organu przez skarżące strony do usunięcia naruszenia interesu prawnego oraz wniesienia skargi w terminie, o których stanowi przepis art. 53 § 2 P.p.s.a. Niesporne jest w sprawie, że w wyniku rozpatrzenia przez Radę wezwania do usunięcia naruszenia prawa wniesionego w dniu [...] stycznia 2016 r. przez Komisję Międzyzakładową [...], podjęta została [...] stycznia 2016 r. uchwała Rady Nr [...]. W odpowiedzi na wezwanie Sądu o nadesłanie zwrotnego doręczenia ww. Komisji opisanej wyżej uchwały, organ wyjaśnił, że nie posiada zwrotnego potwierdzenia jej odbioru, ponieważ opisaną uchwałę wraz z pismem przewodnim z dnia [...] lutego przesłano zwykłym listem (k.89 akt sądowych). Z kolei przedłożony przez ww. stronę skarżącą wyciąg z księgi wpływu korespondencji za okres od [...] stycznia 2016 r. do [...] marca 2016 r. nie zawiera wpisu otrzymania (wpływu) uchwały Rady z dnia [...] stycznia 2016 r., Nr [...] (k.211 akt sądowych). W świetle powyższych ustaleń, stwierdzić należy, że brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, iż wniesienie do tut. Sądu skargi w dniu [...] marca 2016r. nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 2 P.p.s.a.
Sąd nie stwierdził, aby skarga Rady Międzypowiatowej [...] Powiatu L. i G. wniesiona została z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 2 P.p.s.a., skoro wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wniesione zostało do organu w dniu [...] stycznia 2016 r. (k.93 akt sądowych), a skargę do tut. Sądu wniesiono w dniu [...]marca 2016 r. Przyjąć zatem należało, że strona skarżąca zachowała termin określony w art. 53 § 2 P.p.s.a., tj. sześćdziesięciu dni do wniesienia skargi do tut. Sądu, licząc ten termin od dnia wniesienia wezwania o usuniecie naruszenia prawa.
Sąd wskazał, że zaskarżona uchwała nie narusza prawnie chronionego interesu prawnego skarżących stron lub ich uprawnień. W przeciwieństwie do postępowania administracyjnego, w którym legitymację procesową wiąże się z faktem posiadania interesu prawnego, w postępowaniu na podstawie art. 101 ust.1 ww. ustawy - nie wystarczy posiadanie interesu prawnego, ale musi wystąpić dodatkowa przesłanka naruszenia tego interesu. Naruszenie tego interesu następuje zaś wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący (por. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 205/09, dostępny w CBOSA), a co nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Wskazać przy tym należy, że w wyroku z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02 (OTK-A 2003 Nr 8, poz. 4) Trybunał Konstytucyjny podkreślił, iż skarga na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Podstawą zaskarżenia jest bowiem równocześnie naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela.
Zdaniem Sądu zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego strony skarżącej. Rada wykonując swoje zadania organu uchwałodawczego, działała zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz.483 ze zm.), który nakazuje organom władzy publicznej działanie na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. Niewątpliwe jest także w sprawie, że Rada Miejska uprawniona była w oparciu o przepis art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2014 r., poz. 191 ze zm.) do podjęcia zaskarżonej uchwały.
Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 6 ustawy, organ prowadzący szkołę będący jednostką samorządu terytorialnego, uwzględniając przewidywaną strukturę zatrudnienia określa dla nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego w drodze regulaminu:
1) wysokość stawek dodatków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oraz szczegółowe warunki przyznawania tych dodatków, z zastrzeżeniem art. 33 i 34,
2) szczegółowe warunki obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw, z zastrzeżeniem art. 35 ust. 3,
3) wysokość i warunki wypłacania składników wynagrodzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 4, o ile nie zostały one określone w ustawie lub w odrębnych przepisach – w taki sposób, aby średnie wynagrodzenia nauczycieli składające się ze składników, o których mowa w ust. 1, odpowiadały na obszarze działania danej jednostki samorządu terytorialnego co najmniej średnim wynagrodzeniem nauczycieli, o których mowa w ust. 3.
Niewątpliwe jest także w sprawie, że w myśl art. 30 ust. 6a ustawy Karta Nauczyciela, projekt tegoż regulaminu podlega uzgodnieniu ze związkami zawodowymi zrzeszającymi nauczycieli. Zważyć przy tym należy, że zamieszczone w cyt. wyżej przepisie art. 30 ust. 6a ustawy Karta Nauczyciela – pojęcie "podlega uzgodnieniu", nie ma definicji w ustawie Karta Nauczyciela. Zasadne w tej sytuacji jest powołanie się na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który to Trybunał do tegoż pojęcia odnosi się w wyroku z dnia 17 marca 1998 r., sygn. akt U 23/97 (OTK 1998/2/11), na tle art. 4 ust. 2 Karty Nauczyciela, gdzie zamieszczone zostało identyczne sformułowanie. Trybunał Konstytucyjny w przywołanym wyżej wyroku stwierdził, że przepis art. 4 ust. 2 Karty Nauczyciela dotyczy współuczestnictwa związków zawodowych w procesie tworzenia prawa, a użyty w nim termin "uzgodnienie", zgodnie z jego sensem językowym oznaczać ma czynność polegającą na "doprowadzeniu do braku rozbieżności", "ujednolicaniu" czy też "harmonizowaniu" (w znaczeniu "wzajemnego dostosowania"). Trybunał stwierdził też, że co prawda jedno ze znaczeń tego terminu sprowadza się do "obopólnego wyrażenia na coś zgody", lecz ustawodawca przy konstruowaniu tej formy współuczestnictwa związków zawodowych w procesie tworzenia prawa kładzie nacisk nie na efekt uzgodnienia w postaci osiągnięcia zgody, lecz raczej na fakt uzgadniania, na sam proces dochodzenia do tej zgody; ujednolicania czy też wzajemnego dostosowywania (harmonizowania) swoich stanowisk. Świadczy o tym zawarcie przed rozważanym pojęciem słowa "podlegają". Trybunał stwierdził też, że oznacza to nałożenie (...) przede wszystkim obowiązku poddania treści aktów (...) procedurze uzgodnieniowej celem wypracowania wspólnego stanowiska. Z uzasadnienia powyższego wyroku wynika także, że "uzgodnienie" nie może zawsze oznaczać całkowitej i powszechnej zgody między organem prawotwórczym, a podmiotami uczestniczącymi w procesie stanowienia aktu normatywnego na wszelkie rozwiązania tego aktu, lecz oznaczać musi poddanie treści stanowionych aktów sformalizowanej procedurze uzgodnieniowej z podmiotami upoważnionymi do tej formy uczestnictwa w procesie stanowienia aktu normatywnego w celu jej osiągnięcia.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, powyższe stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, pozwala na przyjęcie stwierdzenia, że zamieszczone w cyt. wyżej art. 30 ust. 6b ustawy Karta Nauczyciela - pojęcie "podlega uzgodnieniu", oznacza wprawdzie nałożenie na radę obowiązku poddania treści projektu przedmiotowego regulaminu - procedurze uzgodnieniowej celem wypracowania wspólnego stanowiska, tym niemniej nie należy tegoż sformułowania rozumieć jako konieczności uzyskania zgody związku zawodowego na propozycję organu co do postanowień regulaminu. W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, że ustawodawca, formułując sposób działania związków zawodowych w procesie tworzenia prawa, kładł nacisk nie tyle na efekt uzgodnień w postaci osiągnięcia zgody, ile przede wszystkim na sam fakt uzgadniania, na sam proces dochodzenia do zgody, zbliżania, czy ujednolicania stanowisk. Za taką wykładnią przemawia treść cyt. wyżej przepisu art. 30 ust. 6a Karty Nauczyciela, który stanowi, że "regulamin podlega uzgodnieniu".
Przyjąć zatem należy, że ustawodawca dopuścił sytuację, w której - pomimo przeprowadzenia procedury uzgodnieniowej - organ stanowiący nie uwzględni stanowiska wyrażonego przez związki zawodowe. Kluczowe znaczenie ma tylko to, czy związkom zawodowym umożliwiono zapoznanie się i wypowiedzenie o treści projektu poddanego następnie pod głosowanie w organie stanowiącym. Istotą procedury uzgodnieniowej jest bowiem zapoznanie się ze zdaniem/opinią związku zawodowego co do konkretnych, przedstawionych szczegółowo rozwiązań i propozycji uchwałodawcy. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie, projekt uchwały w sprawie zmiany uchwały w sprawie wynagradzania nauczycieli, objęty był procedurą uzgodnieniową, o której mowa w powołanym wyżej przepisie art. 30 ust. 6a. Z akt niniejszej sprawy niewątpliwie bowiem wynika, że przedstawiciele skarżących uczestniczyli w uzgadnianiu projektu zaskarżonej uchwały. Powyższe znajduje potwierdzenie w zapisach protokołów załączonych do akt sprawy, z których jednoznacznie wynika, że miało to miejsce w dniu 28 października 2015r. (k.168 i k.180), oraz w dniu 9 listopada 2015r. (k.169 i k.181), a także w dniu 23 listopada 2015r. (k.175).
Istotne jest przy tym, w dokumencie zatytułowanym "Protokół rozbieżności", sporządzonym w Urzędzie Miejskim w L. w dniu [...] listopada 2015r. z udziałem przedstawicieli stron skarżących, znajduje się zapis, cyt.: "Po przeprowadzeniu rokowań, nie osiągnięto porozumienia, co do treści § 12 ust. 3 projektowanej uchwały".
I tak strona związkowa proponowała następujące brzmienie § 12 ust. 3 i 4 przedmiotowej uchwały:
"3. Dla ustalenia wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe w tygodniach, w których przypadają dni usprawiedliwionej nieobecności w pracy nauczyciela lub dni ustawowo wolne od pracy; w tygodniach, w których zajęcia rozpoczynają się lub kończą w środku tygodnia, za podstawę ustalenia liczby godzin ponadwymiarowych przyjmuje się obowiązkowy wymiar zajęć pomniejszony o 1/5 tego wymiaru (lub 1/4 gdy dla nauczyciela ustalono czterodniowy tydzień pracy) za każdy dzień usprawiedliwionej nieobecności w pracy lub dzień ustawowo wolny od pracy.
4. Liczba godzin ponadwymiarowych w niepełnym tygodniu pracy (krótszym niż 5 dni) nie może być większa niż w pełnym tygodniu. W przypadku, gdy liczba godzin ponadwymiarowych w niepełnym tygodniu z obliczeń przeprowadzonych jak w ust. 3, jest większa niż liczba godzin ponadwymiarowych w pełnym tygodniu, nauczycielowi przysługuje zapłata maksymalnie jak za liczbę godzin ponadwymiarowych w tygodniu pełnym."
Organ prowadzący podtrzymał zaś swoje stanowisko w kwestii proponowanej przez siebie treści § 12 ust. 3 uchwały, w następującym brzmieniu:
"3. W tygodniach, w których nauczyciel nie zrealizował tygodniowego wymiaru przydzielonych zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych, liczbę godzin ponadwymiarowych stanowi zaokrąglona do 0,1 dodatnia różnica liczby godzin przepracowanych z przydzielonych nauczycielowi godzin zajęć i jego tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć (pensum)."
Podjęta w dniu [...] grudnia 2015r. przez Radę Miejską w L. skarżona uchwała Nr [...] zmieniająca uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] czerwca 2011r. w sprawie ustalenia regulaminu określającego niektóre zasady wynagradzania nauczycieli (....) nadała § 12 następujące brzmienie:
"1. Wynagrodzenie za jedną godzinę ponadwymiarową nauczyciela ustala się dzieląc przyznaną nauczycielowi stawkę wynagrodzenia zasadniczego (łącznie z dodatkiem za warunki pracy, jeżeli praca w tej godzince została zrealizowana w warunkach uprawniających do dodatku) przez miesięczną liczbę godzin tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin nauczyciela.",
b) po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:
"1a. Wynagrodzenie za jedną godzinę doraźnego zastępstwa nauczyciela ustala się dzieląc przyznaną nauczycielowi zastępującemu stawkę wynagrodzenia zasadniczego (łącznie z dodatkiem za warunki pracy, jeżeli praca w tej godzinie została zrealizowana w warunkach uprawniających do dodatku) przez miesięczną liczbę godzin tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin nauczyciela zastępującego.",
c) ust. 3 otrzymuje brzmienie:
"3. W tygodniach, w których nauczyciel nie zrealizował tygodniowego wymiaru przydzielonych zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych, liczbę godzin ponadwymiarowych stanowi zaokrąglona do 0,1 dodatnia różnica liczby godzin przepracowanych z przydzielonych nauczycielowi godzin zajęć i jego tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć (pensum)."
Sąd podkreślił, że tak w uzasadnieniu podjętej ww. uchwały, jak i w opisanym wyżej procesie uzgodnieniowym ze związkami zawodowymi zrzeszającymi nauczycieli, organ podnosił, iż celem przedmiotowej zmiany jest ujednolicenie obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw.
Sąd wskazał, że rozpatrując niniejszą skargę, nie mógł pominąć zapadłego przed tut. Sądem prawomocnego wyroku z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. akt IV SA/Wr 732/11, stwierdzającego nieważność § 12 ust. 4 uchwały Rady Miejskiej w L. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. w sprawie ustalenia regulaminu określającego niektóre zasady wynagradzania nauczycieli zatrudnionych w placówkach oświatowych, dla których Gmina Miejska L. jest organem prowadzącym. Brzmienie ww. § 12 ust. 4 było następujące:
"4. Dla ustalenia wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe w tygodniach, w których przypadają dni usprawiedliwionej nieobecności w pracy nauczyciela lub dni ustawowo wolne od pracy; w tygodniach, w których zajęcia rozpoczynają się lub kończą w środku tygodnia, za podstawę ustalenia liczby godzin ponadwymiarowych przyjmuje się obowiązkowy wymiar zajęć pomniejszony o 1/5 tego wymiaru (lub 1/4 gdy dla nauczyciela ustalono czterodniowy tydzień pracy) za każdy dzień usprawiedliwionej nieobecności w pracy lub dzień ustawowo wolny od pracy z zastrzeżeniem, że przy ustalaniu wynagrodzenia za czas zwolnienia od pracy oraz za czas niewykonywania pracy, gdy przepisy przewidują zachowanie przez pracownika prawa do wynagrodzenia, stosuje się § 5 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalenia wynagrodzenia w okresie nie wykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie Pracy (Dz. U. Nr 62, poz. 289, z 1997 r. Nr 2, poz. 15, z 2002 r. Nr 214, poz. 1811 oraz z 2003 r. Nr 230, poz. 2292)."
Powołany wyżej wyrok tut. Sądu ma o tyle znaczenie w niniejszej sprawie, że proponowane przez stronę skarżącą brzmienie § 12 było prawie, że tożsame z zapisem § 12 ust. 4 uchwały z dnia [...]czerwca 2011 r., a który to przepis opisanym wyżej wyrokiem z dnia 28 lutego 2012 r. został wyeliminowany z obrotu prawnego, jako sprzeczny z obowiązującymi w tym zakresie rozwiązaniami ustawowymi.
Wbrew wywodom skargi, zaskarżonej uchwale, a w szczególności jej przepisowi § 12 ust. 3, który nie zyskał akceptacji strony związkowej (por. Protokół rozbieżności - k.175 akt sądowych), nie można zarzucić przekroczenia delegacji ustawowej określonej w cyt. wyżej przepisie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela, skoro przepis ten upoważnił organ do określenia w drodze regulaminu szczegółowych warunków obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw, z zastrzeżeniem art. 35 ust. 3, czyli wg. stawki osobistego zaszeregowania.
W ocenie Sądu brzmienie uchwalonego przepisu pozwala na stwierdzenie, że postanowienie to mieści się w normie kompetencyjnej upoważniającej do określenia szczegółowych warunków obliczania i wypłacania (wydawania) wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe. Okoliczność ta powoduje, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały, albowiem zaskarżona uchwała, a w szczególności cyt. wyżej sporny przepis § 12 ust. 3 nie pozostaje w wyraźnej sprzeczności z cyt. wyżej przepisem prawnym, a to art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela.
Aby uniknąć powtórzeń, Sąd odwołał się do twierdzeń organu przedstawionych w odpowiedzi na skargę, stwierdzając, że zaprezentowana argumentacja organu jest logiczna, przekonywująca i wnikliwie uzasadniona.
Sąd zgodził się z organem, że przyznawanie wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw następuje na podstawie zasad określonych w Karcie Nauczyciela i Kodeksie Pracy, do których odsyła art. 91c ust. 1 Karty Nauczyciela. To, że strona skarżąca nie godziła się z propozycją zmiany § 12 ust. 3 w brzmieniu uchwalonym, nie może stanowić podstawy do przyjęcia, iż organ uchwalając zaskarżoną uchwałę naruszył w sposób istotny przepis art. 30 ust. 6a ustawy Karta Nauczyciela, skoro niewątpliwe jest w sprawie, że wcześniej miała miejsce procedura uzgodnieniowa, o której stanowi cyt. wyżej przepis art. 30 ust. 6a ustawy Karta Nauczyciela.
Ustosunkowując się z kolei do zarzutu, iż w toku procedury uzgodnieniowej pominięty został Związek Zawodowy Pracowników Zespołu Szkół Nr [...] w L., Sąd wskazał, że zarzut ten w niniejszej sprawie nie mógł być oceniany, albowiem skarga w niniejszej sprawie wniesiona w trybie przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, pozwala na dokonanie oceny przez Sąd kwestionowanej uchwały jedynie pod kątem spełnienia określonych wymogów względem podmiotu, który wniósł skargę. Powyższe nie oznacza, że ww. Związek jest pozbawiony możliwości zakwestionowania uchwały będącej przedmiotem niniejszej skargi. Po spełnieniu warunków określonych w cytowanym przepisie, podmiot ten może wnieść skargę na tę samą uchwałę.
Komisja Międzyzakładowa [...] i Rada Międzypowiatowa [...] Powiatu L. i G. zastępowani przez radcę prawnego P. J. wniesły od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciły:
1. naruszenie przepisów postępowania polegające na nie wypełnieniu przepisu art. 30. ust. 6a ustawy Karta Nauczyciela, gdyż pominięto Związek Zawodowy Pracowników Zespołu Szkół nr [...]. im. prof. [...] w L., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, co de facto oznacza, że nie przeprowadzono uzgodnień zgodnie z norma zawartą w przepisie art. 30. ust. 6a
2. naruszenie prawa materialnego tj. art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela polegające na uznaniu, że Rada Gminy ma prawo do decydowania o zachowaniu lub utracie przez nauczyciela prawa do wynagrodzenia za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe. Mimo, że w świetle brzmienia tego przepisu Rada Gminy ma jedynie kompetencję do określenia szczegółowych warunków obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe, z zastrzeżeniem art. 35 ust. 3 Karty Nauczyciela. Nadto w zaskarżonym wyroku Sąd zaakceptował, wbrew treści obowiązujących przepisów, niespełnienia wymogu ustawowego uszczegółowienia sposobu obliczania wymiaru godzin ponadwymiarowych, nadliczbowych i doraźnych zastępstw. Dalej nie uwzględniono średniej dziennej liczby godzin etatowych, co ma duże znaczenie przy szczegółowym obliczaniu godzin ponadwymiarowych i doraźnych zastępstw.
W związku z powyższym wniosły o przyjęcie skargi do rozpoznania, uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, a także o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W uzasadnieniu skarżace wskazały, że organ pismem [...] z dnia [...] października 2015 r., zwrócił się do związków zawodowych działających w oświacie L. ([...],[...] i [...]) o przybycie do Urzędu Miasta w dniu [...] października 2015 r., o godz. 13.00 do sali nr 106b "w celu uzgodnienia zmian" w regulaminie wynagradzania nauczycieli w placówkach oświatowych prowadzonych przez Gminę L. W przedmiotowej sprawie odbyto trzy spotkania w sprawie uzgodnienia zmian w ww. regulaminie w następujących terminach: [...] października 2015 r., [...] listopada 2015 r. i [...] listopada 2015 r. W dniu [...] listopada 2015 r., spisano protokół rozbieżności. Po spisaniu protokołu rozbieżności Rada Miejska w L. w dniu [...] grudnia 2015 r., podjęła przedmiotową uchwałę nr [...], w zapisie nie uwzględniającym stanowiska związków zawodowych. Z tego względu podniesiono zarzut nie wyczerpania zapisu art. 30, ust. 6a ustawy Karta Nauczyciela, gdyż pominięto Związek Zawodowy Pracowników Zespołu Szkół nr [...]. im. prof. [...] w L., a poproszono do negocjacji [...], który działa tylko w Zespole Szkół nr [...], im. prof. [...] w L., czym złamano zasadę równego traktowania związków zawodowych.
Wskazany powyżej przepis jednoznacznie wskazuje, że regulamin podlega uzgodnieniu. W tym konkretnym przypadku skoro pominięto jeden związek to trudno mówić o jakimkolwiek uzgodnieniu. Nadto w ocenie skarżących pojęcie uzgodnienia "(w odróżnieniu od opiniowania) jest sposobem wyrażania w sprawie przez określony podmiot stanowiska, które jest dla organu stanowiącego wiążące." Tak też przyjął w swoim orzeczeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uznając, że uzgodnienie oznacza: "uczynić zgodnym z czymś, doprowadzić do braku rozbieżności, obopólnie wyrazić na coś zgodę" (wyrok z dnia 16 lipca 2009 roku, II SA/Op 140/09)". Niewątpliwie Sąd w zaskarżonym wyroku błędnie przyjął, że zaskarżona uchwała jest zgodna z prawem. Uchwała niespełnia wymogu ustawowego uszczegółowienia sposobu obliczania wymiaru godzin ponadwymiarowych, nadliczbowych i doraźnych zastępstw. Nadto nie uwzględniono średniej dziennej liczby godzin etatowych, co ma duże znaczenie przy szczegółowym obliczaniu godzin ponadwymiarowych i doraźnych zastępstw. Za nadużycie organu przyjąć również należy - zdaniem skarżących, że organ uchwałodawczy przyjmuje bez względu na to czy zajęcia rozpoczynają lub kończą w środku tygodnia, że liczba pensum dydaktycznego jest taka sama jak w pełnym tygodniu, co jest nadużyciem. W takich też okolicznościach zakwestionowana uchwała jest niezgodna z zasadami rachunkowości, ponieważ nakazuje cząstkowe naliczanie godzin ponadwymiarowych i doraźnych zastępstw w zaokrągleniu do jednego miejsca po przecinku. Zasada rachunkowości określa sposób zaokrąglania do pełnych liczb w ten sposób, że do 0,4 zaokrągla się w dół do pełnych godzin, a od 0,5 wzwyż - w górę do pełnych godzin.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w L. wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej jako "P.p.s.a".), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 P.p.s.a.).
Naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, może przejawiać się w dwóch różnych formach tj. w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega na nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego. Niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na błędnej subsumcji tj. podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis. Z postawieniem zarzutów kasacyjnych wiążą się określone wymogi ustanowione w art. 176 P.p.s.a. A mianowicie, strona, która podnosi zarzut błędnej wykładni określonego przepisu prawa winna wskazać na czym polega błędna wykładnia przepisu prawa i jaka, zdaniem strony, powinna być prawidłowa wykładnia tego przepisu, bo tylko wtedy Naczelny Sąd Administracyjny może odnieść się do tak postawionego zarzutu. Stawiając zaś zarzut niewłaściwego zastosowania prawa strona winna wskazać na czym polegało niewłaściwe zastosowanie określonych przepisów prawa.
W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skarżące kasacyjnie postawiły Sądowi pierwszej instancji zarzut naruszenia art. 30 ust. 6a ustawy Karta Nauczyciela polegający na pominięciu Związku Zawodowego Pracowników Zespołu Szkół Nr [...] w L. co oznacza, że nie przeprowadzono uzgodnień.
W uzasadnieniu powyższego zarzutu ponadto podniesiono, że pojęcie uzgodnienia (w odróżnieniu od opiniowania) jest sposobem wyrażania w sprawie przez określony podmiot stanowiska, które jest dla organu stanowiącego wiążące.
Odnosząc się do powyższego zarzutu należy podkreślić, że przepis art. 30 ust. 6a ustawy Karta Nauczyciela jest przepisem prawa materialnego, a nie procesowego jak podnoszą skarżące, ustanawia on bowiem obowiązek uzgodnienia regulaminu ze związkami zawodowymi zrzeszającymi nauczycieli, dlatego zarzut ten powinien zostać oparty o art. 174 pkt 1, a nie pkt 2 P.p.s.a.
Niezależnie od tego stwierdzić należy, że w uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji, wbrew twierdzeniom skarżących kasacyjnie, w sposób jednoznaczny przyjął, iż w myśl art. 30 ust. 6a ustawy Karta Nauczyciela, projekt regulaminu podlega uzgodnieniu z wszystkimi związkami zawodowymi zrzeszającymi nauczycieli. Jednocześnie ustosunkowując się zarzutu, że w toku procedury uzgodnieniowej pominięty został Związek Zawodowy Pracowników Zespołu Szkół Nr [...] w L., Sąd pierwszej instancji wyraził pogląd, że zarzut ten w niniejszej sprawie nie mógł być oceniany, albowiem skarga w niniejszej sprawie wniesiona w trybie przepisu art.101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym, pozwala na dokonanie oceny przez Sąd kwestionowanej uchwały jedynie pod kątem spełnienia określonych wymogów względem podmiotu, który wniósł skargę.
Powyższego poglądu skarżące kasacyjnie nie zakwestionowały, stawiając chociażby zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. lub art. 101 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym, a także wskazując, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone.
Trzeba bowiem w tym miejscu podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd kasacyjny będąc związany granicami skargi kasacyjnej nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub formułowania hipotez co do przepisu, który mógłby ewentualnie zostać naruszony przez wojewódzki sąd administracyjny.
Znamiennym jest także, iż mimo, że w odpowiedzi na skargę i w odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Miejska w L. konsekwentnie wskazywała, że Związek Zawodowy Pracowników Zespołu Szkół Nr [...] w L., jest związkiem zawodowym, który nie zrzesza nauczycieli, skarżące kasacyjnie nie zakwestionowali tych twierdzeń.
Odnosząc się zaś do zawartego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej twierdzenia, pojęcie uzgodnienia (w odróżnieniu od opiniowania) jest sposobem wyrażania w sprawie przez określony podmiot stanowiska, które jest dla organu stanowiącego wiążące. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji wskazał, że projekt zaskarżonej uchwały, był objęty procedurą uzgodnieniową, a co wynika z potoków załączonych do akt. Skoro zamieszczone w przepisie art. 30 ust. 6a ustawy Karta Nauczyciela pojęcie "podlega uzgodnieniu", nie ma definicji w ustawie Karta Nauczyciela, zasadnie w tej sytuacji, Sąd pierwszej instancji powołał się na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, które odnosi się do tego pojęcia w wyroku z dnia 17 marca 1998 r., sygn. akt U 23/97 (OTK 1998/2/11), na tle art. 4 ust. 2 Karty Nauczyciela, gdzie zamieszczone zostało identyczne sformułowanie.
W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny wskazał, że "Określenia "w porozumieniu", "w uzgodnieniu", "za zgodą", "przy udziale", "po zasięgnięciu opinii" itp. występują dość często w przepisach prawnych upoważniających organ prawotwórczy do stanowienia prawa. Wyrażają one więzy współzależności pomiędzy różnymi podmiotami, z których jeden jest organem stanowiącym prawo. W wypadku gdy określenia te wiązane są nie wyłącznie z organami państwa, lecz z podmiotami o charakterze społecznym, w doktrynie prawa fakt ten kwalifikuje się jako przejaw uspołecznienia procesu tworzenia prawa. Użycie powyższych pojęć w przepisach dotyczących działalności prawotwórczej określa cechy tej działalności - winna się ona odbyć przy współdziałaniu innych, poza organem prawotwórczym, podmiotów. Za ich pośrednictwem prawodawca kształtuje też wzajemne stosunki prawne między różnymi podmiotami. Od doboru tych określeń uzależniony winien być zarówno stopień związania organu prawotwórczego określoną decyzją organu z nim współdziałającego, jak też treść praw i obowiązków organu prawotwórczego i podmiotu współdziałającego." W dalszych rozważaniach Trybunał wskazał, iż "Przepis art. 4 ust. 2 Karty Nauczyciela ("Rozporządzenia i zarządzenia (...) podlegają uzgodnieniu ze związkami zawodowymi...") dotyczy z pewnością współuczestnictwa związków zawodowych w procesie tworzenia prawa. Użyty w nim termin "uzgodnienie", zgodnie z jego sensem językowym oznaczać ma czynność polegającą na "doprowadzeniu do braku rozbieżności", "ujednolicaniu" czy też "harmonizowaniu" (w znaczeniu "wzajemnego dostosowania" - Słownik Języka Polskiego pod red. M. Szymczaka, Warszawa 1978, s. 642). Co prawda, jedno ze znaczeń tego terminu sprowadza się do "obopólnego wyrażenia na coś zgody" (j.w.), lecz ustawodawca przy konstruowaniu tej formy współuczestnictwa związków zawodowych w procesie tworzenia prawa kładzie nacisk nie na efekt uzgodnienia w postaci osiągnięcia zgody, lecz raczej na fakt uzgadniania, na sam proces dochodzenia do tej zgody; ujednolicania czy też wzajemnego dostosowywania (harmonizowania) swoich stanowisk. Świadczy o tym zawarcie przed rozważanym pojęciem słowa "podlegają". Oznacza to nałożenie na Ministra Edukacji Narodowej przede wszystkim obowiązku poddania treści aktów wykonawczych do ustawy procedurze uzgodnieniowej celem wypracowania wspólnego stanowiska. Ten kierunek interpretacji potwierdza również wykładnia historyczna, oparta na analizie dokumentów związanych z procesem uchwalania Karty Nauczyciela. Analizowany przepis art. 4 ust. 2 Karty nie był zawarty w tekście rządowego projektu ustawy, lecz zrodził się w toku dalszych prac sejmowych. Analiza Biuletynów ze wspólnych posiedzeń Komisji Oświaty i Wychowania oraz Komisji Prac Ustawodawczych, w trakcie których rozpatrywany był ten projekt (posiedzenia 28 listopada i 3 grudnia 1981 r.) wskazuje, iż przepis o uzgadnianiu aktów normatywnych przewidzianych Kartą Nauczyciela wprowadzony został w trakcie prac utworzonej dla przygotowania ostatecznej wersji tego projektu podkomisji, początkowo do przepisów przejściowych i końcowych jako jej art. 94a, a następnie przesunięty do rozdziału 1 ustawy jako ust. 2 art. 4. Jego treść rekomendowana ostatecznie Sejmowi do uchwalenia w sprawozdaniu Komisji Oświaty i Wychowania oraz Komisji Prac Ustawodawczych z dnia 4 grudnia 1981 r. (druk Nr 119) miała następujące brzmienie: "Rozporządzenia, uchwały i zarządzenia przewidziane ustawą podlegają uzgodnieniu ze związkami zawodowymi zrzeszającymi nauczycieli oraz przedstawieniu Komisjom Sejmowym przed ich wydaniem". O tym, że rozważana była kwestia charakteru, a w szczególności mocy wiążącej czynności "uzgadniania" świadczy dyskusja na posiedzeniu połączonych Komisji w dniu 28 listopada 1981 r., jaka wywiązała się po zgłoszeniu przez Przewodniczącego Komisji Prac Ustawodawczych posła W. Zakrzewskiego propozycji, aby treści art. 94a nadać brzmienie: "Rozporządzenia i zarządzenia przewidziane ustawą powinny być przedstawione właściwym Komisjom Sejmu PRL. Komisjom wraz z projektem winny być przedstawione protokoły uzgodnień ze związkami zawodowymi zrzeszającymi nauczycieli". W toku dyskusji nad charakterem owych "protokołów uzgodnień" wyjaśniono, iż są to dokumenty sporządzane w postępowaniu uzgadniającym. Z punktu widzenia prawnego zawierać one mogą również rozbieżne stanowiska stron postępowania uzgadniającego. Inna propozycja, aby w celu wzmocnienia stanowiska związków zawodowych dodać do art. 94a sformułowanie "pod rygorem nieważności", nie uzyskała ani poparcia podkomisji, ani połączonych Komisji Oświaty i Wychowania oraz Komisji Prac Ustawodawczych (Biuletyn z posiedzenia Komisji Oświaty i Wychowania oraz Komisji Prac Ustawodawczych odbytego 28 listopada 1981 r., Nr 409/VIII kad., s. 47/48). Tak więc w sposób wyraźny projektodawcy, umieszczając wykładane pojęcie w tekście projektu mieli świadomość, iż "uzgodnienie" nie może zawsze oznaczać całkowitej i powszechnej zgody między organem prawotwórczym i wszystkimi podmiotami uczestniczącymi w procesie stanowienia aktu normatywnego na wszystkie rozwiązania tego aktu, lecz oznaczać musi poddanie treści stanowionych aktów sformalizowanej procedurze uzgodnieniowej z podmiotami upoważnionymi do tej formy uczestnictwa w procesie stanowienia aktu normatywnego w celu jej osiągnięcia. Instrumentem tej procedury winny być protokoły uzgodnień, ale też rozbieżności w razie braku zgody na treść rozwiązań aktu. Osiągnięcie zgody uzależnione jest bowiem nie tylko od woli stron, ale też innych, zewnętrznych wobec tej woli czynników. Szczególnie wyraźnie uwidacznia się to właśnie w odniesieniu do treści aktu normatywnego dotyczącego wynagrodzeń, których wysokość kształtowana jest środkami przewidzianymi w budżecie, zaś uwzględniając dodatkowo formę budżetu, niezgodność treści rozporządzenia w sprawie wynagrodzeń z treścią ustawy budżetowej kwalifikowana musiałaby być w kategoriach nielegalności. Rozporządzenie winno bowiem być zgodne nie tylko z ustawą, na podstawie której zostało wydane, ale także z treścią innych ustaw. (...). Zdaniem Trybunału, ani formuła "w porozumieniu", ani też "w uzgodnieniu", używane w przepisach dotyczących stanowienia aktów normatywnych nie prowadzą do tezy, że podmiot upoważniony do tych form współuczestnictwa uzyskuje przez to kompetencję do stanowienia prawa i jest współodpowiedzialny za wydany akt normatywny. Kompetencji, w szczególności o takim charakterze jak kompetencja prawotwórcza, nie można bowiem domniemywać. Przekonanie to wzmacnia dodatkowo fakt (co Minister dostrzega), że obowiązująca Konstytucja RP, przyjmując zamknięty system źródeł prawa, w sposób w miarę ścisły ustala krąg podmiotów wyposażonych w kompetencje prawotwórcze. Za treść aktów normatywnych ponoszą odpowiedzialność, czy to w postaci odpowiedzialności politycznej czy też konstytucyjnej, również wyłącznie te podmioty, tzn. organy państwa. Współuczestnictwo określonych podmiotów, występujące we wskazanych formach, odnosi się do kształtowania treści aktów normatywnych w stadium prac przygotowawczych jeszcze przed wydaniem aktu. Zakłada ono nie tylko obowiązek zapewnienia przez organ prawotwórczy informacji o projekcie decyzji prawotwórczej, lecz również dyskusję o merytorycznej treści tego projektu, możliwość prezentowania różnych stanowisk, próby ich ujednolicania i wzajemnego dostosowywania do oczekiwań partnerów tej dyskusji - wreszcie wypracowanie ostatecznej, w miarę możliwości wspólnej i optymalnej decyzji prawotwórczej. Założony w tej postaci współuczestnictwa wpływ partnerów na treść aktu prawotwórczego wymaga, aby w razie wystąpienia rozbieżności co do treści rozwiązań i konieczności przyjęcia wersji projektodawcy, konieczność ta była dostatecznie umotywowana. Całkowita zgoda na rozwiązania zawarte w projekcie aktu normatywnego jest bowiem tylko jedną z możliwości w procesie uzgadniania treści aktu normatywnego, gdyż jej osiągnięcie pozostawać może, jak wskazywano, poza wolą podmiotów w nim uczestniczących (...). Warunek jej osiągnięcia jako wymóg niezbędny dla mocy obowiązującej danego aktu normatywnego zacierałby również różnice między współuczestnictwem w procesie stanowienia prawa, a współstanowieniem w postaci wydania wspólnego aktu normatywnego przez dwa podmioty wyposażone w kompetencje prawotwórczą, bądź też konstrukcją przewidzianą w § 54 pkt 3 Zasad Techniki Prawotwórczej wyrażoną w przepisach prawnych terminem "po zatwierdzeniu przez". Art. 4 ust. 2 Karty Nauczyciela nie przewiduje wydania rozporządzenia Ministra wspólnie ze związkami zawodowymi ani nie uzależnia jego wydania od ich zgody."
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę argumentację Trybunału Konstytucyjnego, zgodzić się należy z Sądem pierwszej instancji, że ustawodawca, formułując sposób działania związków zawodowych w procesie tworzenia prawa, kładzie nacisk nie tyle na efekt uzgodnień w postaci osiągnięcia zgody, ile przede wszystkim na sam fakt uzgadniania, na sam proces dochodzenia do zgody, zbliżania, czy ujednolicania stanowisk. Wskazać także należy, iż podobne stanowisko przyjął także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 listopada 2005 r. sygn. akt I OSK 917/05 (Lex nr 196730).
Z uwagi na powyższe, skoro doszło do uzgodnienia projektu uchwały i skarżące kasacyjnie w tych uzgodnieniach uczestniczyły, uznać należy, że nie doszło w niniejszej sprawie do naruszenia art. 30 ust. 6a ustawy Karta Nauczyciela, w formie wskazanej przez skarżące.
Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 30 ust. 6 ustawy Karta Nauczyciela.
Zgodnie z jego treścią organ prowadzący szkołę będacy jednostką samorządu terytorialnego, uwzgledniając przewidywaną strukturę zatrudnienia, określa dla nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego, w drodze regulaminu szczegółowe warunki obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw, z zastrzeżeniem art. 35 ust. 3.
Wbrew stanowisku skarżących kasacyjnie w zaskarżonym wyroku Sąd nie uznał, że Rada Gminy ma prawo do decydowania o zachowaniu lub utracie przez nauczyciela prawa do wynagrodzenia za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe.
Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku bowiem wyraźnie wskazał, że wydając zaskarżony akt organ nie przekroczył delegacji ustawowej określonej we wskazanym wyżej przepisie.
W skardze kasacyjnej podniesiono, że w dniu [...] listopada 2015 r. spisano protokół rozbieżności, a następnie Rada Miejska w L. podjęła zaskarżoną uchwałę, w zapisie nie uwzględniającym stanowiska związków zawodowych.
Jak wskazano wyżej, wymóg uzgodnienia regulaminu, w tym w części dotyczącej określenia szczegółowych warunków obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw, nie może być rozumiany jako wymóg całkowitej zgody. Ponadto, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, zaproponowane przez skarżące brzmienie § 12 ust. 3 jest niemal tożsame z zapisem § 12 ust. 4 uchwały z dnia 28 czerwca 2011 r., a który to przepis prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. akt IV SA/Wr 732/11 został wyeliminowany z obrotu prawnego, jako sprzeczny z obowiązującymi w tym zakresie rozwiązaniami ustawowymi. Należy także wskazać, że ani art. 30 ust. 6 ustawy Karta Nauczyciela, ani inne akty prawne nie nakładają na organ prowadzący szkoły obowiązku uwzględniania przy uchwalaniu przedmiotowej uchwały "średniej dziennej liczby godzin etatowych" w szkołach prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego.
Reasumując, należy stwierdzić, że brzmienie uchwalonych przepisów - § 12 ust. 1, 1a i 3 w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje, że zaskarżoną uchwałą ustalono w sposób szczegółowy jedynie regułę obliczania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw, gdy w danym tygodniu nauczyciel nie zrealizował tygodniowego wymiaru przydzielonych zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna jest niezasadna i dlatego na podstawie art. 184 P.p.s.a została oddalona.
Orzeczenie o kosztach jest uzasadnione treścią art. 207 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło