II SA/Po 544/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Miasta na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu z dnia czerwca 2016r. w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia kwietnia 2016r., II. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu na rzecz skarżącego Miasta kwotę 200zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPO – działając z upoważnienia Prezydenta Miasta jako prezydenta miasta na prawach powiatu, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej – (dalej: Dyrektor ZGiKM; organ I instancji; organ), decyzją z dnia kwietnia 2016 r., działając na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.), art. 6a ust. 1 pkt 2 lit. b i ust. 3, art. 7d pkt 1 lit. a, art. 20 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 i art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015 r., poz. 520 [aktualnie: Dz.U. z 2016 r., poz. 1629], z późn. zm. – dalej: P.g.k.) odmówił wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów i budynków zmian wynikających z: - wyroku Sądu Okręgowego Wydział I Cywilny (dalej: SO) z dnia 27 listopada 2014 r., - dokumentacji geodezyjnej dla działki nr 3/7. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: WINGiK; organ II instancji; organ odwoławczy; skarżony organ), po rozpatrzeniu sprawy z odwołania Miasta od decyzji Dyrektora ZGiKM z dnia kwietnia 2016 r., decyzją z dnia czerwca 2016 r., wydaną na postawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję odmawiającą wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów i budynków przedmiotowych zmian. Przedstawione powyżej decyzje zostały wydane w następującym stanie sprawy. W dniu lutego 2016 r. do Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ wpłynął wniosek Miasta (wniosek podpisany przez Dyrektora Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta) o wprowadzenie do operatu ewidencji gruntów i budynków zmian wynikających z wyroku SO Wydział I Cywilny z dnia listopada 2014 r., zobowiązującego Miasto do złożenia oświadczenia woli i zapłatę. W punkcie 1 wyroku wskazano, że Miasto nabędzie część nieruchomości oznaczonej jako działka nr 3/7, tj. działkę oznaczoną w projekcie podziału nieruchomości stanowiącym załącznik do opinii z dnia lipca 2009 r., sporządzonej przez biegłego sądowego, jako działka nr 3/7 cz. 2, o pow. 11 366 m². Na załączniku graficznym do wyroku, stanowiącym wstępny projekt podziału, biegły sądowy oznaczył, że w wyniku podziału działki powstaną następujące części działek: 3/7 cz. l o pow. 688 m² i 3/7 cz. 2 o pow. 11 366 m². Do wniosku o zarejestrowanie zmian w ewidencji poza odpisem przedmiotowego wyroku dołączone zostały również postanowienia Sądu Okręgowego w przedmiocie sprostowania oczywistych omyłek zawartych w wyroku z dnia marca 2015 r., a także wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, Wydział I Cywilny z dnia 2 września 2015 r. sygn. akt IACa 239/15 oddalający apelację od wyroku SO z dnia listopada 2014 r. Odpis prawomocnego wyroku SO z dnia listopada 2014 r. został niezależnie od wniosku przekraczany w dniu marca 2016 r. (data wpływu) organowi prowadzącemu ewidencję gruntów i budynków Niezależnie od powyższego w dniu stycznia 2016 r. do Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej (dalej: MODGiK) wpłynęło zawiadomienie geodety uprawnionego o wykonaniu zgłoszonej pracy geodezyjnej dotyczącej podziału działki nr 3/7. Po pozytywnej weryfikacji opracowanie geodezyjne z przedmiotowej pracy, zostało przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu stycznia 2016 r. Z uwagi na zaistniałe rozbieżności pomiędzy powierzchnią działki nr 3/7 wykazaną przez biegłego sądowego sporządzającego wstępny projekt podziału będący załącznikiem graficznym do prawomocnego wyroku z dnia listopada 2014 r. a powierzchnią działki wykazaną przez geodetę sporządzającego projekt podziału – organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne. W trakcie postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że zgodnie z aktualnymi zapisami w rejestrze ewidencji gruntów i budynków prowadzonym dla nieruchomości położonych na terenie miasta figuruje działka ewidencyjna nr 3/7 o pow. 1,1871 ha, oznaczona jako grunty orne klasy IVa (RIVa). Działka nr 3/7 zapisana jest w księdze wieczystej. W dziale II księgi wieczystej prawo własności nieruchomości wpisanej jest na rzecz: Lidii w 4/6 części, Janisławy w 1/6 części, Cezarego w 1/6 części. Aktualny stan prawny i faktyczny ujawniony w ewidencji gruntów i budynków jest zgodny ze stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej. Organ I instancji stwierdził, że z pozyskanych w dniu marca 2016 r. kopii opinii biegłego sądowego sporządzonej w sprawie, w której został wydany prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia listopada 2014 r. oraz dołączonej do niej kopii mapy zasadniczej wynika, że powierzchnia nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr 3/7 – wynosi 12 054 m²; biegły uznał, że nastąpił przybytek powierzchni przedmiotowej działki o 83 m². Organ I instancji uznał, że w dokumentach stanowiących opinię biegłego brak jest informacji na jakiej podstawie biegły ustalił inną powierzchnię nieruchomości niż ta, która jest ujawniona w operacie ewidencyjnym oraz w księdze wieczystej. Ponadto organ wskazał, że ustaleń biegłego sądowego nie potwierdził geodeta, który przekazał materiały z projektem podziału działki nr 3/7 do MODGiK, gdyż geodeta w ramach wykonywanej pracy sporządził wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki, na którym przedstawił projektowany podział działki nr 3/7 o pow. 1,1971 ha na działki: nr 3/13 o pow. 0,0652 ha, nr 3/14 o pow. 1,1319 ha. Z uwagi na powyższe rozbieżności Dyrektor ZGiKM decyzją z dnia kwietnia 2016 r. odmówił wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów i budynków zmian wynikających z wyroku Sądu Okręgowego z dnia listopada 2014 r. oraz dokumentacji geodezyjnej o identyfikatorze, a dotyczących podziału działki ewidencyjnej nr 3/7. W odwołaniu od decyzji z dnia kwietnia 2016 r. Miasto (dalej również: Miasto; wnioskodawca; strona; skarżący) zarzuciło zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez: 1) zastosowanie art. 24 ust. 2b pkt 2 P.g.k. poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do jego zastosowania w sytuacji istnienia obowiązku prawnego zastosowania innego przepisu; 2) niezastosowanie przepisu art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. c P.g.k. w sytuacji istnienia obowiązku aktualizacji ewidencji na podstawie przewidzianych prawem dokumentów, jakim jest prawomocne orzeczenie sądu. Przy tak sformułowanych zarzutach Miasto wniosło o zmianę zaskarżonej decyzji i ujawnienie w ewidencji stanu prawnego odzwierciadlającego stan prawny wynikający z prawomocnego orzeczenia sądowego, tj. wyroku SO z dnia listopada 2014 r. WINGiK, utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy, w uzasadnieniu decyzji z dnia czerwca 2016 r., na gruncie tożsamego stanu faktycznego jak ustalony przez organ I instancji, odwołał się do treści art. 2 pkt 8, art. 22 i art. 23 oraz art. 24 ust. 2a-2c P.g.k. oraz § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2015 r., poz. 542, z późn. zm. – dalej: rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków; rozporządzenie wykonawcze; rozporządzenie), wskazując na zasady dokonywania wpisów w ewidencji gruntów i budynków oraz aktualizacji operatu ewidencyjnego. Organ II instancji stwierdził, że ustawodawca w art. 23 P.g.k. nałożył na organy i jednostki organizacyjne obowiązek przekazywania staroście stosownych informacji i dokumentów; obowiązek ten w szczególny sposób został nałożony na sądy, notariuszy i organy administracji publicznej, które w swej działalności podejmują czynności oraz wydają akty tworzące lub modyfikujące dane rejestrowane w ewidencji gruntów i budynków. Przekazywanie to nie jest jednak, jak wyjaśnił organ, wnioskiem o wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów i budynków, lecz stanowi sformalizowany sposób przekazywania staroście, jako organowi ewidencyjnemu, informacji mającej znaczenie dla zachowania aktualności danych ewidencyjnych. Wskazując na to, że sądy zobowiązane są do przekazywania właściwemu staroście: 1) odpisów prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - odpisy orzeczeń sądu, w sprawach o: a) własność nieruchomości łub jej części, w szczególności dotyczących: stwierdzenia nabycia prawa własności do nieruchomości przez zasiedzenie, nabycia praw do spadku, działu spadku, zniesienia współwłasności, podziału majątku wspólnego, potwierdzenia nabycia prawa własności w wyniku uwłaszczenia; b) wydanie nieruchomości łub jej części; c) rozgraniczenie nieruchomości; 2) zawiadomienia o nowych wpisach w działach I i II księgi wieczystej. Idąc dalej, organ odwoławczy podniósł, że dołączony do wniosku o wprowadzenie do operatu ewidencji gruntów i budynków zmian wynikających z prawomocnego wyrok SO z dnia listopada 2014 r. został wydany na podstawie wstępnego projektu podziału nieruchomości. Zdaniem organu II instancji mapa sporządzona przez biegłego sądowego powinna zostać wykonana w sposób umożliwiający ewentualne ujawnienie nowych działek ewidencyjnych, w tym danych określających położenie punktów granicznych wyznaczających granice nowo wydzielonych działek, zgodnie z przepisami dotyczącymi prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, którego to warunku przedmiotowa mapa nie spełnia. Powołując się na treść § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, organ odwoławczy podkreślił, że nie kwestionuje przedłożonego wyroku sądu, lecz stwierdza, że brak jest w nim danych, na podstawie których można by było zdefiniować granice nowo wydzielonych działek, a następnie ujawnić je w operacie ewidencji gruntowi budynków. W tym zakresie skarżony organ odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2014 r. sygn. akt. I OSK 385/13, stwierdzając, że gdy chodzi o orzeczenia sądowe, to mogą one być podstawą wpisu do ewidencji gruntów i budynków tylko wówczas, gdy zawierają pozytywne i konkretne orzeczenie, obejmujące elementy podlegające wpisowi – i to w taki sposób, który pozwala na ich jednoznaczne odczytanie i wpisanie; zatem określenie granic może być do niej wprowadzone tylko wówczas, gdy te granice zostaną wyraźnie i w przepisany sposób sprecyzowane. Niezależnie od powyżej przedstawionej argumentacji organ II instancji zwrócił uwagę na fakt, że października 2015 r. została zgłoszona w MODGiK praca geodezyjna obejmująca podział nieruchomości stanowiącej działkę nr 3/7. Odwołując się do treści tego opracowania, organ odwoławczy wyjaśnił, że sporządzony w wyniku czynności związanych z opracowaniem mapy z projektem podziału operat pomiarowy, po pozytywnej weryfikacji, został w dniu stycznia 2016 r. przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Organ II instancji stwierdził, że powierzchnia działki wykazana przez geodetę sporządzającego projekt podziału działki nr 3/7 nie zgadza się z powierzchnią wykazaną przez biegłego sądowego sporządzającego wstępny projekt podziału, stanowiący załącznik do wyroku SO z dnia listopada 2014 r. Podnosząc, że w orzecznictwie ugruntował się pogląd, iż postępowanie ewidencyjne służy ewidencjonowaniu bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach i ma wyłącznie charakter informacyjny, organ II instancji uznał za zasadne odmówienie wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów i budynków zmian wynikających z wyroku SO z dnia listopada 2014 r. dotyczących podziału działki ewidencyjnej nr 3/7. Skargę na powyższą decyzję WINGIK w wniosło Miasto, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia kwietnia 2016 r., a także zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono analogicznie jak w odwołaniu naruszenie prawa materialnego poprzez: 1) zastosowanie art. 24 ust. 2b pkt 2 P.g.k. poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do jego zastosowania w sytuacji istnienia obowiązku prawnego zastosowania innego przepisu; 2) niezastosowanie przepisu art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. c P.g.k. w sytuacji istnienia obowiązku aktualizacji ewidencji na podstawie przewidzianych prawem dokumentów, jakim jest prawomocne orzeczenie sądu. Przy tak sformułowanych zarzutach Miasto wniosło o zmianę zaskarżonej decyzji i ujawnienie w ewidencji stanu prawnego odzwierciadlającego stan prawny wynikający z prawomocnego orzeczenia sądowego, tj. wyroku SO z dnia listopada 2014 r.. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 77 § 1 K.p.a. polegające na braku wnikliwej analizy stanu prawnego i stosowania norm prawa materialnego, czyli całokształtu przepisów prawnych służących "załatwieniu sprawy", co skutkowało naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady prawdy obiektywnej i zasady praworządności; 2) art. 107 § 1 i 3 K.p.a. polegające na pominięciu w decyzji organu II instancji rozstrzygnięcia odnośnie zarzutów podniesionych w odwołaniu, co w ocenie skarżącego skutkowało przekreśleniem zasady dwuinstancyjności postępowania. W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie. Pełnomocnik skarżącego (upoważniony pracownik Urzędu Miasta) podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja WINGiK utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora ZGiKM odmawiającą wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej dla nieruchomości zmian wynikających z wyroku SO z dnia listopada 2014 r. i dokumentacji geodezyjnej – dla działki nr 3/7. W pierwszej kolejności Sąd zaznacza, że przyjął, iż Miasto ma legitymację skargą w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm. – dalej: P.p.s.a.) w sprawie dotyczącej wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, którą dla terenu miasta prowadzi Prezydent Miasta działający jako prezydent miasta na prawach powiatu. Swoje zadania tym wypadku prezydent Miasta wykonuje za pomocą jednostki organizacyjnej, którą jest ZGiKM mający status gminnej jednostki budżetowej. Status i struktura organizacyjna tej jednostki nie jest okolicznością sporna pomiędzy stronami postępowania, jest również znana tutejszemu Sądowi z urzędu, zatem nie ma potrzeby Rozważania takie byłyby całkowicie zbędne i czynione kosztem komunikatywności oraz przejrzystości uzasadnienia wyroku sądowego, którego zwięzłość – rozumiana w tym wypadku jako przejaw celowej rezygnacji z przedstawienia w wyjaśnieniu podstawie prawnej rozważań zbędnych – należy również odnosić do tej wymaganej przepisem art. 141 § 4 P.p.s.a. części uzasadnienia, która stanowi wyjaśnienie podstaw i motywów rozstrzygnięcia prawnego. Kwestia legitymacji skargowej jednostki samorządu terytorialnego jako podmiotu praw i obowiązków wynikających z przyznanej im osobowości prawnej była i jest zagadnieniem spornym w doktrynie i orzecznictwie. Nie ma potrzeby szczegółowo przywoływać tutaj poszczególnych poglądów. Wystarczy wskazać na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. akt I OPS 2/15 (dostępna w bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), która podsumowuje dotychczas prezentowane w tej kwestii poglądy. W tezie tej uchwały NSA stwierdził, że powiat nie ma legitymacji procesowej strony w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania od powiatu za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, która stała się własnością powiatu, jeżeli decyzję wydaje starosta na podstawie art. 12 ust. 4a w zw. z art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 687, ze zm.) oraz art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2015 r., poz. 1445). Uchwała ta została wydana w trybie art. 15 § 1 pkt 3 P.p.s.a., a zatem w konkretnej sprawie i odnosi się do konkretnej sytuacji prawnej. Zatem nie można uznać, aby była wiążąca w rozumieniu art. 269 § 1 P.p.s.a. dla tutejszego Sądu w zupełnie innej rodzajowo sprawie. Trafnie zagadnienie to ujął sam NSA w wyroku z dnia 29 stycznia 2016 r. sygn. akt II FSK 3361/13 (orzeczenie dostępne jw.), wyjaśniając, że sformułowanie "stanowisko zajęte w uchwale" występujące w art. 269 § 1 P.p.s.a. należy rozumieć ściśle, obejmując nim wykładnię zawartą w sentencji uchwały, oczywiście tylko w granicach uzasadnionych treścią wniosku lub postanowienia. Rozwijając tę myśl, NSA stwierdził, że wykładnia podana w sentencji uchwał, jednak wykraczająca poza te granice, jak również te poglądy prawne wyrażone w uzasadnieniu uchwały, które nie mają bezpośredniego związku z "zajętym stanowiskiem" są pozbawione mocy wiążącej. Stąd też w przedmiotowej sprawie podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 21 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 2405/11, że w specyfice spraw, które dotyczą prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, ze względu na poszanowanie praw właścicielskich gmin i na ocenie ich sytuacji prawnej (procesowej) w przypadku, gdy organ gminy wykonuje funkcje starosty – co wynika przede wszystkim z przekonania niedopuszczalności różnicowania sytuacji prawnej gmin na prawach powiatu i gmin, których organy nie wykonują zadań starostów – należy opowiedzieć się za przyznaniem gminie legitymacji skargowej. Sprawy ewidencyjne, do których należy sprawa niniejsza, ściśle są powiązane z prawami właścicielskimi, a niewątpliwie gmina jest zainteresowana prawidłowym prowadzeniem rejestrów jej majątku. Przedmiotem kontrolowanej sprawy administracyjnej jest zaś odmowa wpisu w ewidencji gruntów i budynków. Zadania z tego zakresu wykonują starostowie (art. 22 ust. 1 P.g.k.), które w tym wypadku realizuje Prezydent Miasta, skoro jest miastem na prawach powiatu. Przechodząc zaś do merytorycznych rozważań, Sąd w pierwszej kolejności wyjaśnia, że stosownie do art. 2 pkt 8 P.g.k. ewidencja stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach. Zgodnie z art. 22 ust. 1 tej ustawy, ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie (w przedmiotowej sprawie prezydent miasta na prawach powiatu). Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków rolnych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenie ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1 P.g.k.). Rozporządzenie wykonawcze określa z kolei m.in. sposób prowadzenia ewidencji oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych (§ 1 pkt 2). Do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy m.in. utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia). Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek (§ 46 ust. 1 rozporządzenia). Ewidencja gruntów obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali, jak również dane dotyczące właścicieli nieruchomości oraz przysługujących im wielkości udziałów w prawie własności, a także daty określające nabycie oraz utratę tego prawa (§ 10 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki ewidencyjnej są m.in. identyfikator działki ewidencyjnej, o którym mowa, numeryczny opis granic działki ewidencyjnej, pole powierzchni działki ewidencyjnej, informacje określające pola powierzchni konturów użytków gruntowych i klas bonitacyjnych w granicach działki ewidencyjnej, wartość gruntu, jeżeli została ustalona, oraz data ustalenia tej wartości, numer jednostki rejestrowej gruntów, do której przyporządkowana została działka ewidencyjna, stanowiący część składową identyfikatora tej jednostki rejestrowej, oznaczenie księgi wieczystej, a w przypadku gdy księga wieczysta nie jest założona - oznaczenie dokumentów określających własność, oznaczenie dokumentów określających inne prawa do działki ewidencyjnej niż własność i prawo użytkowania wieczystego, numer rejestru zabytków prowadzonego na podstawie przepisów o ochronie dóbr kultury, identyfikator rejonu statystycznego, do którego należy działka ewidencyjna, adres działki (§ 60 rozporządzenia). Właściciel oraz władający gruntem są obowiązani zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z decyzji właściwych organów (art. 22 ust. 2 P.g.k.). Ponadto w myśl art. 23 ust. 1 pkt 1 P.g.k. sądy przekazują właściwemu staroście m.in. odpisy prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego – odpisy orzeczeń sądu, w sprawach o własność nieruchomości lub jej części. Podobne obowiązki ciążą na notariuszach i organach administracji w odniesieniu do sporządzanych lub wydawanych przez te podmioty w sprawach enumeratywnie wymienianych w przepisach art. 23 ust. 2 i 3 P.g.k. Z kolei zgodnie z art. 23 ust. 7 P.g.k. starosta, niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania m.in. dokumentów, o których mowa w ust. 1-3 wpisuje dane z nich wynikające do ewidencji gruntów i budynków. Dodać też należy, że prawomocne orzeczenie cywilnego sądu powszechnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby, co wynika z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Z art. 24 ust. 2a P.g.k. przewiduje, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji (pkt 1) lub na wniosek (pkt 2). Zgodnie z art. 24 ust. 2b P.g.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej (pkt 1), m.in. na podstawie wpisów w księgach wieczystych (lit. b), prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego – orzeczeń sądu (lit. c) czy ostatecznych decyzji administracyjnych (lit. d). W pozostałych przypadkach, w których aktualizacja nie następuje w formie czynności materialno-technicznej, wymaga to wydania decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2b pkt 2 P.g.k.). Natomiast odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej, co wynika z art. 24 ust. 2c P.g.k. Idąc dalej, należy wyjaśnić, że wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami powołanego rozporządzenia następuje według sposobu prowadzenia ewidencji oraz szczegółowych zasady wymiany danych ewidencyjnych (§ 1 pkt 2). Do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy m.in. utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia). Zmian w ewidencji (aktualizacji) dokonuje się na podstawie wpisów dokonanych w księdze wieczystej, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, umów dzierżawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 września 2007 r. sygn. akt VIII SA/Wa 457/07, dostępny jw.). Dotyczy to również zmiany przebiegu granicy lub powierzchni dziełek, co może wymagać przedstawienia odpowiedniej dokumentacji (sporządzonej w odpowiednich postępowaniach rozgraniczeniowych, podziałowych, scaleniowych i wymiany, sądowych). Aktualizacja jest procedurą sformalizowaną w zakresie określania dokumentów stanowiących podstawę zmienionego wpisu. Formalny i wtórny charakter tej procedury wyznacza też organowi ściśle granice postępowania - rejestracja i zmiany ewidencyjne mogą być dokonywane tylko w sposób przewidziany w rozporządzeniu. Pochodny zaś charakter informacji znajdujących się w ewidencji w stosunku do źródeł tych informacji (§ 12 ust. 1 pkt 1-6 rozporządzenia) oznacza, że wszelkie zmiany danych ewidencyjnych powinny mieć charakter bezsporny. Z kolei o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta (podmiot prowadzący ewidencje gruntów i budynków) zawiadamia m.in. właściwe podmioty ewidencyjne oraz osoby, jednostki organizacyjne i organy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 1 – w przypadku gdy zmiana została dokonana w trybie czynności materialno-technicznej wyłącznie na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, i dotyczyła m.in. pola powierzchni działki ewidencyjnej (§ 49 ust. 1 pkt 4 lit. a rozporządzenia). Stosownie do § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi, ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, wyeliminowania danych błędnych. Aktualizacja operatu ewidencyjnego zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia następuje bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji, a nie jej prostowania. Usuwanie zatem błędów lub omyłek w ewidencji w ramach jej "aktualizacji" nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciedlać, a nie tworzyć (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 lutego 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 960/12, dostępny jw.). Z przywołanych regulacji prawnych jednoznacznie wynika, że dane ewidencyjne mają charakter informacyjno-techniczny i odnoszą się do konkretnej działki ewidencyjnej. Ewidencja rejestruje zaś jedynie stany prawne wynikające z określonych dokumentów urzędowych, a zatem stany ustalane w innym trybie lub przez inne organy orzekające. W orzecznictwie wskazuje się, że rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Zatem nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. To natomiast oznacza, że ujawniony w ewidencji gruntów stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach (prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonanych w formie aktów notarialnych, spisanych umowach i ugodach w postępowaniu sądowym i administracyjnym lub innych dokumentach posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności). Ponadto warto zauważyć, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż wpis zmian do ewidencji gruntów ma charakter wtórny w stosunku do stanu prawnego, nie może natomiast kształtować nowego stanu prawnego. W konsekwencji nie można w drodze postępowania o zmianę danych w ewidencji gruntów ustalać oraz rozstrzygać o prawidłowości istniejącego stanu prawnego. Wpisy w ewidencji mają charakter techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencji rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Co więcej, dokonując aktualizacji ewidencji organy ewidencyjne nie są uprawnione do merytorycznego kontrolowania treści dokumentów stanowiących źródło ujawnionych w niej praw, wydanych przez uprawnione do tego podmioty. Postępowanie ewidencyjne służy bowiem ewidencjonowaniu bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach i ma wyłącznie charakter informacyjny (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Po 506/09, dostępny jw. – i powołane tam orzecznictwo). Ocena znaczenia zaistniałych faktów prawnych na płaszczyźnie przywołanych przepisów prawa – w szczególności zestawiając opisane już wcześniej cele ewidencji gruntów i budynków oraz zasady prowadzenia ewidencji – oznacza, że w przedmiotowej sprawie nie można podzielić stanowiska wyrażone przez organy obydwu instancji. Z uwagi na tak kształtujący się stan prawny w zakresie prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, w tym zasad aktualizacji danych w ewidencji, należy stwierdzić, że organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie mógł w przedmiotowej pominąć faktu wynikającego z prawomocnego wyroku SO z dnia listopada 2014 r. (sprostowanego następnie postanowieniami ze stycznia 2015 r. i marca 2015 r.). Podkreślić należy, że odpis przedmiotowego wyroku został przekazany organowi przez SO w trybie art. 23 ust. 1 P.g.k. Był to zatem dokument przewidziany ustawą, potwierdzający zaistnienie określonego skutku prawnego w odniesieniu do przejścia na oznaczony podmiot (tu: Miasto) własności określonej części gruntu (tu: dla części działki nr 3/7 – cz. 2 o pow. 11 366 m². Przejście własności części przedmiotowej działki, oznaczonej w projekcie podziału nieruchomości stanowiącym załącznik do opinii z dnia 2 lipca 2009 r., sporządzonej przez biegłego sądowego jako działka nr 3/7 cz. 2, o pow. 11 366 m², jest niewątpliwe i wynika jednoznacznie z przywołanego wyroku SO z dnia listopada 2014 r. Na załączniku graficznym do tego wyroku, stanowiącym wstępny projekt podziału, biegły sądowy oznaczył, że w wyniku podziału działki powstaną następujące części działek: 3/7 cz. l o pow. 688 m² i 3/7 cz. 2 o pow. 11 366 m². Wpis powinien zatem objąć tę część działki nr 3/7, która została jednoznacznie określona w sentencji przedmiotowego wyroku, jak i wyznaczona na załączniku do tego wyroku, tj. projekcie podziału tej działki – jest to części działki nr 3/7 oznaczona w projekcie podziału jako działka nr 3/7 cz. 2 o pow. 11 366 m². W ocenie Sąd, wobec tego organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków był zobowiązany niezwłocznie wpisać dane z niego wynikające do ewidencji gruntów i budynków, co wynika wprost z przepisu art. 23 ust. 7 P.g.k. W konsekwencji powinien był nastąpić wpis do ewidencji gruntów i budynków danych wynikających z prawomocnego wyroku SO z dnia listopada 2014 r. – w zakresie ujawnienia prawa własności Miasta do części nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr 3/7, tj. cz. 2 o pow. 11 366 m². Całkowicie niezasadne zatem było zasadnym było rozstrzygnięcie o odmowie wprowadzenia zmian do operatu ewidencyjnego, z powołaniem się na zgłoszenie pracy geodezyjnej (operatu technicznego) dotyczącej podziału nieruchomości stanowiącej działkę nr 3/7 o pow. 1,1971 ha na działki nr 3/13 o pow. 0,0652 ha i nr 3/14 o pow. 1,1319 ha. Fakt pozytywnej weryfikacji tegoż opracowania geodezyjnego i przyjęcie do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu stycznia 2016 r. nie mógł determinować rozstrzygnięcia w przedmiocie wpisu do ewidencji gruntów i budynków danych wynikających z prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego. Przyjęcie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do państwowego zasobu nie zwalnia organów ewidencyjnych od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego – materiału źródłowego mającego stanowić podstawy wprowadzenia zmiany. W szczególności organ prowadzący ewidencję obowiązany jest ocenić, czy przedłożony dokument geodezyjno-kartograficzny, przyjęty do zasobu, jest wystarczający jako podstawa do wprowadzenia zmian z uwagi na ich przedmiot (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 lutego 2013 r. – jw.). Organ I instancji nie mógł zatem w przedmiotowej sprawie z uwagi na wspomniane przyjęcie do zasobu geodezyjnego pracy geodezyjnej. Wpis danych w kształcie wynikającym z przedmiotowego wyroku oraz wniosku Miasta Poznań powinien był nastąpić, gdyż na gruncie regulacji P.g.k. nie można kwestionować czy ustalać stanu faktycznego i prawnego na nieruchomości. W szczególności zaś organy prowadzące ewidencję nie są uprawnione do rozstrzygania stanu prawnego nieruchomości. Uzasadnione wątpliwości dotyczące stanu prawnego nieruchomości nie pozwalają na prowadzenie postępowania w trybie administracyjnym służącym aktualizacji zapisów widniejących w ewidencji. W takiej sytuacji konieczne jest wszczęcie odpowiedniego postępowania przed sądem powszechnym, który będzie władny rozstrzygać spory na tle stanu prawnego nieruchomości (tak NSA w wyroku z dnia 24 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 1377/14, dostępnym jw.). Dokonanie zmian w operacie ewidencyjnym jest natomiast możliwe poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji a rzeczywistym stanem prawnym i faktycznym gruntów, przy czym należy podkreślić, że organy prowadzące ewidencje nie są uprawnione do merytorycznego kontrolowania treści tych dokumentów. Organ prowadzący ewidencję gruntów jest związany ostateczną decyzją o podziale i nie jest uprawniony poprzez swoje działania do zmiany jej treści merytorycznej (tak WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 27 lutego 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 1108/12). Trzeba zarazem podkreślić, że w ramach obowiązku "aktualizacji" ewidencji –zgodnie z § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, ciąży na staroście – możliwe jest nie tylko wprowadzenie aktualnych danych do operatu, lecz także usunięcie lub sprostowanie wadliwie dokonanego wpisu, co wynika bezpośrednio z funkcji oraz celu prowadzenia ewidencji. Organy ewidencyjne, dokonując aktualizacji zapisów ewidencyjnych, nie posiadają jednak kompetencji do rozstrzygania sporów prawnych, gdyż przyjmuje się, że przez zmiany w ewidencji nie można doprowadzić do modyfikacji, czy ustalania spornego stanu prawnego nieruchomości, ale dopiero zmiana lub ustalenie tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie np. w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym, powinna znaleźć odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków. Wszelkie zmiany danych ewidencyjnych powinny mieć charakter bezsporny (por. wyrok WSA w Białystoku z dnia 22 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 61/14, dostępny jw.). Jeżeli zatem organy obydwu instancji podnoszą, że jest rozbieżność pomiędzy powierzchnią działki określoną w wyroku sądowym z dnia listopada 2014 r., które było pochodną ustalenia biegłego sądowego sporządzonej w sprawie, w której został wydany prawomocnego wyroku SO, że nastąpił przybytek powierzchni działki nr 3/7 o 83 m² i wynosi ona 12 054 m², a nie 11 971 m², a wykazem zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki, na którym przedstawił projektowany podział działki nr 3/7 o pow. 1,1971 ha na działki: nr 3/13 o pow. 0,0652 ha, nr 3/14 o pow. 1,1319 ha – to powinny po uprzednim dokonaniu wpisu w operacie ewidencyjnym danych wynikających z przedmiotowego wyroku sądowego i wniosku właściciela działki (nr 3/7 cz. 2) przeprowadzić aktualizację danych w zakresie pola powierzchni działki ewidencyjnej. Należy dodać, że w przedmiotowej sprawie nie chodzi o wpisanie do ewidencji gruntów i budynków prawidłowej powierzchni byłej działki nr 3/7, lecz ujawnienie prawa własności Miasta do gruntu stanowiącego część działki nr 3/7, tj. cz. 2 tej działki o pow. 11 366 m². Jeżeli w toku czynności organ stwierdziłby, że w sprawie w wyroku z dnia listopada 2014 r. ustalona została inna powierzchnia nieruchomości, której własność nabyło Miasto, niż ta, która jest ujawniona w operacie ewidencyjnym oraz w księdze wieczystej – a zarazem nie ma sporu co do przebiegu granic pomiędzy działkami powstałymi w wyniku podziału działki nr 3/7 zgodnego z wyrokiem SO z dnia listopada 2014 r. – to powinien na podstawie odpowiedniego opracowania geodezyjnego (pracy geodezyjnej) dokonać odpowiednich zmian aktualizacyjnych w trybie § 49 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w zw. z art. 24 ust. 2a i 2b P.g.k. Warto w tym miejscu wyjaśnić, że co się tyczy przebiegu granic działek ewidencyjnych, należy wyjaśnić, że zgodnie z przywołanym przez skarżony organ § 36 rozporządzenia wykonawczego wykazuje się je w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym; 2) w celu podziału nieruchomości; 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów; 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości; 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej (podkreśl. wł, Sądu w ślad za organem II instancji); 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków; 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji; 8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych. Natomiast jeżeli brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic (§ 37 ust. 1 rozporządzenia). Wobec tego w razie sporu co do przebiegu granic lub co do własności dokonanie aktualizacji ewidencji w zakresie powierzchni działki nie byłoby możliwe bez uprzedniego uzyskania odpowiedniej ugody właścicieli nieruchomości, których granice są sporne lub aktu administracyjnego albo wyroku sądowego – stosownie do regulacji art. 29-37 P.g.k. Skoro bowiem organy ewidencyjne rejestrują stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, to nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii kształtu czy powierzchni działki ewidencyjnej (por. wyrok WSA w Krajkowie z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 184/12, dostępny jw.). Tylko bowiem w zakresie określonym w art. 29 i nast. P.g.k. rozgraniczenie nieruchomości może być dokonane w trybie administracyjnym, nie można natomiast dokonywać żadnych zmian własnościowych, a należą do nich zmiany granicy i powierzchni działek, poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 maja 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 732/12, dostępny jw.). Reasumując wszytko powyższe, Sąd stwierdza, że zasadne okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego, jakkolwiek nie w zakresie wskazanym w skardze. Organy przede wszystkim nie dokonały w kontrolowanej sprawie należytej subsumcji prawa materialnego. W sposób nieuprawniony bowiem doszło w niej bowiem do zastosowania art. 24 ust. 2c P.g.k. poprzez wydanie decyzji odmownej w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, a nie przepisu art. 24 ust. 2b pkt 2 P.g.k. poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do jego zastosowania w sytuacji istnienia obowiązku prawnego zastosowania innego przepisu. W konsekwencji organ nie zastosował w sprawie przepisu art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. c P.g.k. – tu zarzut skargi był trafny, skoro zachodził obowiązek aktualizacji ewidencji na podstawie przewidzianych prawem dokumentów, jakim jest prawomocne orzeczenie sądu. Również naruszenie przepisów postępowania – art. 77 § 1 K.p.a. okazało się zasadne, bowiem organom zabrakło wnikliwości przy analizie stanu faktycznego i prawnego sprawy, w szczególności poprzez skoncentrowanie się na przyjętym do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu w dniu stycznia 2016 r. opracowaniu geodezyjnym. Niemniej jednak przepis art. 107 § 1 i 3 K.p.a. nie został naruszony przez organ II instancji, bowiem z całokształtu uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że rozstrzygnięcie to dotyczy również zarzutów podniesionych w odwołaniu. Trudno również uznać, że w sprawie doszło do "przekreślenia" zasady dwuinstancyjności postępowania, jakkolwiek niewątpliwie doszło w niej do "dwuinstancyjnego powielenia" błędów organu I instancji. Z uwagi na zakres stwierdzonych naruszeń oraz specyfikę sprawy, tj. fakt dokonywania wpisów przez organ prowadzący daną ewidencje gruntów i budynków, Sąd uznał za niezbędne zastosowanie w sprawie przepisu art. 135 P.p.s.a. i uchylenie nie tylko zaskarżonej decyzji, ale i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Ewentualne wady przyszłego rozstrzygnięcia organu I instancji będą tez w ten sposób mogły zostać skorygowane w toku instancyjnym (w postępowaniu odwoławczym), zgodnie z powołaną przez skarżącego zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.). W toku ponownego rozpatrywania sprawy organu uwzględnią wyżej przedstawione rozważania, koncentrując się na realizacji obowiązku dokonania wpisu do ewidencji zgodnie z przedstawionymi wytycznymi. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art.135 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., uwzględniając wysokość kosztów sądowych poniesionych w sprawie przez stronę skarżącą.