VII SA/Wa 113/16
WyrokWSA w Warszawie2016-12-02
Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Izabela Ostrowska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, zatwierdzająca projekt budowlany, może zostać uznana za nieważną z powodu rzekomego rażącego naruszenia prawa, wynikającego z niezastosowania się do zaleceń ekspertyzy geotechnicznej dotyczącej konieczności wykonania muru oporowego, podczas gdy odpowiedzialność za projekt ponosi projektant, a organ wydający pozwolenie nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli projektu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie bada się sprawy co do istoty, a jedynie występowanie wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Odpowiedzialność za zgodność projektu budowlanego z przepisami i zasadami wiedzy technicznej, w tym uwzględnienie zaleceń ekspertyz, spoczywa na projektancie, a organ wydający pozwolenie na budowę nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli projektu poza zakresem określonym w art. 35 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Skarżący W. C. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, zarzucając zatwierdzenie wadliwego projektu budowlanego, który nie uwzględnił zaleceń ekspertyzy geotechnicznej dotyczącej konieczności wykonania muru oporowego, co miało doprowadzić do osunięcia się mas ziemi na jego nieruchomość. Organy administracji (Wojewoda, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że organ wydający pozwolenie nie jest zobowiązany do merytorycznej kontroli projektu, a odpowiedzialność za jego wady ponosi projektant. WSA w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...]Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej jako "k.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania W. C. (dalej jako "skarżący") od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. znak [...] odmawiającej stwierdzenia na wniosek W. C. nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. z/s w [...] pozwolenia na budowę inwestycji na działce nr ew. [...] obr. [...] położonej w [...] w rejonie ul. [...] (przeniesionej decyzją Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. na rzecz [...] Sp. z o.o. [...] z/s w [...]), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] Sp. z o.o. pozwolenia na budowę inwestycji: budowa dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi i obiektami towarzyszącymi, w skład których wchodzą: dojścia, dojazdy, zieleń towarzysząca, murki oporowe, śmietnik oraz przyłącza: elektroenergetyczne, kanalizacja deszczowa wraz z drenażem rozsączającym, oświetlenie zewnętrzne, na działce nr ewid. [...] obr. [...] położnej w [...], w rejonie ul. [...] (kategoria XIII). Zgodnie z powyższą decyzją obszar oddziaływania, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, obejmuje działki nr ewid. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]obr. [...] w [...].
Powyższa decyzja o pozwoleniu na budowę, została przeniesiona decyzjami z [...] lutego 2012 r., z [...] maja 2012 r., z [...] sierpnia 2012 r. oraz zmieniona decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2013 r. (na podstawie art. 36 a ustawy Prawa budowlanego) i zmieniona decyzją Nr [...] z [...] lutego 2014 r., (na podstawie art. 155 k.p.a.), a ostatecznie inwestorem w sprawie jest [...] Sp. z o. o. [...].
Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] Nr [...] z [...] grudnia 2010 r. złożył W. C.. Zdaniem skarżącego, Starosta [...] zatwierdził wadliwy projekt budowlany, nieuwzględniający zaleceń - wniosków ekspertyzy geotechnicznej dołączonej do projektu budowlanego. W wyniku prowadzonych robót budowlanych doszło do osunięcia się mas ziemi na nieruchomość skarżącego. Zatwierdzenie wadliwego projektu budowlanego skarżący kwalifikuje jako rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W załączeniu do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji skarżący przekazał kopię postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z [...] października 2013 r., dotyczącego przedmiotowej inwestycji, którym wstrzymano prowadzenie robót budowlanych, nakazano sporządzenie i przedłożenie dodatkowych opracowań wskazanych w postanowieniu oraz nakazano wykonanie zabezpieczeń terenu budowy i dostępności do miejsc zagrożonych.
Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. znak [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] nr [...].
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wskazał, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił obszar oddziaływania inwestycji, zaś skarżącemu jako właścicielowi działek nr ewid. [...] i [...] znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji, przysługuje prawo strony postępowania zarówno w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę, jak i w postępowaniach nadzwyczajnych dotyczących tej decyzji.
W ocenie Wojewody [...] w przedmiotowej sprawie żadna z okoliczności wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. nie występuje. Zarzuty dotyczące osunięcie się mas ziemi z uwagi na niewykonanie odpowiedniego zabezpieczenia, w ocenie organu rozpatrującego sprawę, odnoszą się do zagadnienia prawidłowości prowadzenia robót budowlanych. To czy projekt budowlany powinien, czy też nie, zawierać projekt zabezpieczenia wykopów i skarpy, nie podlega kontroli organów administracji architektoniczno-budowlanej przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ wskazał, że za prawidłowość sporządzenia projektu odpowiadają uprawnieni projektanci, a za prawidłowość prowadzonych robót budowlanych i odpowiednie zabezpieczenie terenu budowy odpowiada kierownik budowy.
Zdaniem Wojewody [...] w analizowanej sprawie projekt budowlany, w tym projekt konstrukcyjny został sporządzony przez uprawnionych projektantów, a także został sprawdzony przez posiadających wymagane uprawnienia projektowe projektantów. Projektanci i sprawdzający dołączyli do projektu wymagane art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Wojewoda [...] zaznaczył, że w pierwotnym projekcie budowlanym, zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę znajduje się Ekspertyza Geotechniczna, sporządzona przez uprawnionego geologa, która stanowi część dokumentacji projektowej, a projektanci branży konstrukcyjnej zobowiązani byli do uwzględnienia w projekcie budowlanym ustaleń wynikających z ekspertyzy. Opis do projektu branży konstrukcyjnej przy charakterystyce warunków gruntowych odwołuje się do ekspertyzy geotechnicznej - załącznika dokumentacji. Także kierownik budowy miał obowiązek zapoznać się z całością dokumentacji projektowej.
W ocenie Wojewody [...], nie można uznać za udowodnione, że opisane przez skarżącego osunięcie się mas ziemi w obszarze jego nieruchomości, wynikało z bezsprzecznej wady projektu budowlanego zatwierdzonego tą decyzją.
Wojewoda [...] zaznaczył, że organ nie bada prawidłowości merytorycznej zawartości projektu poza zakresem określonym w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlanego, w tym ewentualnych usterek lub braków projektu branży konstrukcyjnej.
Zdaniem Wojewody [...] zgromadzony materiał dowodowy nie daje jednoznacznych podstaw do stwierdzenia, że istnieją przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja Starosty [...] Nr [...] została wydana w oparciu o ostateczną decyzję Burmistrza Miasta [...] z [...] października 2008 r., którą ustalone zostały warunki zabudowy działki nr ewid. [...] obr. [...] dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi wraz z obiektami towarzyszącymi oraz na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] - [...], przyjętego uchwałą Rady Miasta [...] nr [...] z dnia [...] października 2007 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. 2008.24. [...]). Wojewoda [...] wyjaśnił przy tym, że zasadnicza część inwestycji znajduje się w obszarze, który w dacie wydawania decyzji nie był objęty ustaleniami miejscowego planu, dlatego inwestor uzyskał dla terenu inwestycji decyzję o warunkach zabudowy. Pozostała część, w której zlokalizowana została infrastruktura techniczna inwestycji, objęta była ustaleniami ww. miejscowego planu, w obszarze [...].
Odwołanie od powyższej decyzji złożył W. C. wnosząc o zmianę decyzji, poprzez orzeczenie o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., bądź też o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący podniósł, że pomimo stwierdzenia przez geologa w ekspertyzie geotechnicznej o konieczności wykonania muru oporowego, takiego muru w projekcie budowlanym nie ma, co spowodowało usunięcie się mas ziemi. Skarżący zarzucił, że Starosta [...] pomimo wiedzy o istniejącym zagrożeniu osunięcia się mas ziemi, udzielił pozwolenia na budowę, w wyniku czego doszło do zatwierdzenia wadliwego projektu budowlanego. Zdaniem skarżącego rola Starosty [...] nie ograniczała się jedynie do formalnego sprawdzenia poprawności projektu budowlanego, ale jego rola obejmowała również merytoryczne sprawdzenie zaprojektowanych rozwiązań technicznych zwłaszcza w obliczu treści ekspertyzy geotechnicznej.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wskazał, że inwestor - [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] złożył wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę prawidłowo wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto inwestor legitymował się decyzją Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2008 r., ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi wraz z obiektami towarzyszącymi na działce nr ew. [...] w obrębie [...] położonej w [...] w rejonie ul. [...]. Wobec powyższego, zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego w analizowanym przypadku nie doszło do rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego.
W ocenie organu odwoławczego decyzja Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., Nr [...], nie uchybia rażąco warunkom określonym w decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2008 r., ustalającej warunki zabudowy dla spornej inwestycji.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w pkt B ppkt 6 w zakresie gabarytów i formy architektonicznej projektowanej zabudowy, ustalono w decyzji o warunkach zabudowy, że wysokość od istniejącego poziomu terenu do głównej kalenicy dachu może wynosić maksymalnie - 12,00 m. Postanowieniem Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., znak: [...], wyjaśniono wątpliwości co do treści ww. decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2008 r., odnośnie tego warunku. W ww. postanowieniu wskazano, że wysokości do okapu i głównej kalenicy dachu mierzy się od średniego poziomu terenu przed głównym wejściem do budynku, oraz że zamiarem organu było określenie tych wysokości od istniejącego terenu.
Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że w części opisowej do projektu zagospodarowania terenu wskazano, że licząc od poziomu terenu przy wejściu do budynku do stropu nad ostatnią kondygnacją wysokość budynku A wynosi 11,97 m, a wysokość budynku B - 11,88 m, zatem powyższy wymóg decyzji o warunkach zabudowy nie został rażąco naruszony.
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, decyzja Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., Nr [...], nie narusza rażąco także pozostałych warunków określonych w ww. decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2008 r., w szczególności co do szerokości elewacji frontowej (wymagana - 12 m z tolerancją do 20%; przy czym zaprojektowana została w budynku A- 13,65 m, w budynku B - 13.08 m), typu oraz nachylenia połaci dachu (wymagane: 35 zaprojektowane nachylenie głównych połaci dachowych: 35°), wskaźnika powierzchni zabudowy (wymagany: maksymalnie 0,28, zaprojektowany: 0,2798), wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej (wymagane minimum 60%, zaprojektowano — 61,46 %). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie stwierdził również kwalifikowanego uchybienia pozostałych wymogów decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Elementy inwestycji objęte spornym pozwoleniem na budowę nie naruszają rażąco wymogów przewidzianych w przepisach, w tym przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 69, poz. 690, ze zm. - według stanu prawnego na dzień 10 grudnia 2010 r.). W szczególności projekt zagospodarowania terenu nie narusza rażąco § 12 ww. rozporządzenia, dotyczącego odległości sytuowania budynków od granicy działki.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że projekt budowlany zawiera Ekspertyzę Geotechniczną opracowaną przez uprawnionego geologa dla potrzeb przedmiotowej inwestycji. Geolog w ww. ekspertyzie zaliczył projektowane obiekty do drugiej kategorii geotechnicznej. Ponadto Ekspertyza zawiera określenie rodzaju warunków gruntowych wraz z wnioskami, zaleceniami i załącznikami graficznymi zawierającymi oznaczenie punktów wykonania odwiertów. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, w analizowanym przypadku nie naruszono rażąco wymogu wynikającego z przywołanego wyżej art. 34 ust. 4 pkt 3 Prawa budowlanego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił ponadto, że przepisy Prawa budowlanego nie przewidują możliwości sprawdzenia przez organy administracji architektoniczno-budowlanej części konstrukcyjnej projektu budowlanego pod kątem jej prawidłowości, zgodności z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Organy te nie są również uprawnione do oceny zgodności projektowanych rozwiązań z wnioskami i zaleceniami ekspertyzy geotechnicznej, bowiem za prawidłowość sporządzenia projektu konstrukcji, a także pozostałej części architektoniczno-budowlanej projektu odpowiada wyłącznie projektant składający w tym zakresie oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie z przepisami prawa i zasadami wiedzy technicznej. Organ administracji architektoniczno-budowlanej w toku postępowania w sprawie pozwolenia na budowę nie mógł zatem dokonać oceny, czy było uzasadnione wykonanie muru oporowego od strony odstokowej.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił uwagę, że skoro organ udzielający pozwolenia na budowę nie jest uprawniony, a tym bardziej zobowiązany, do dokonywania ocen w powyższym zakresie, nie sposób zarzucić mu, że oceny takiej nie dokonał.
Organ odwoławczy powołał się na orzeczenie NSA, zgodnie z którym rozszerzająca interpretacja uprawnień organu w zakresie kontroli na podstawie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego oznaczałaby w istocie przywrócenie uchylonej zasady oceny materialnych rozwiązań projektu budowlanego przez organ i stanowiłaby naruszenie zasady związania organów administracji publicznej prawem.
Wobec powyższego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie stwierdził, aby decyzja Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., Nr [...], była obarczona którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Skargę na powyższą decyzję złożył W. C. wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. wydana została bez rażącego naruszenia prawa, a tym samym brak jest przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. do stwierdzenia jej nieważności poprzez uznanie, że skoro projekt budowlany zawierał Ekspertyzę Geotechniczną opracowaną przez uprawnionego geologa, która została załączona do projektu budowlanego, to tym samym nie naruszono rażąco wymogu wynikającego z art. 34 ust 3 pkt 4 prawa budowlanego.
W ocenie skarżącego, dla rozstrzygnięcia, czy decyzja Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie, kluczowe znaczenie ma ocena, czy w stopniu wystarczającym uwzględniała ona wymogi wynikające z przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i c oraz pkt 9 prawa budowlanego, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie wymagań podstawowych dotyczących bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa użytkowania i poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.
Skarżący ponownie zwrócił uwagę, że Ekspertyza Geotechniczna wskazywała na konieczność zabezpieczenia zbocza od strony odstokowej poprzez wykonanie muru oporowego, jednak projekt takiego muru nie został opracowany i wykonany, w wyniku czego nastąpiło osunięcie się mas ziemi.
Zdaniem skarżącego Starosta [...] winien w drodze postanowienia wezwać inwestora do usunięcia sprzeczności poprzez albo wykazanie braku konieczności wybudowania muru oporowego, co mogłoby nastąpić w drodze przedłożenia innej opinii geotechnicznej, albo poprzez uzupełnienie projektu budowlanego poprzez przedłożenie projektu owego muru oporowego.
Skarżący, zarzucając Staroście [...] wydanie decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przywołał liczne orzeczenia i stanowiska doktryny, dotyczące rozumienia pojęcia "rażącego naruszenia prawa".
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.
W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona.
Wskazać należy, iż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. wydana zostały w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym.
Natomiast zgodnie z jednolitym stanowiskiem orzecznictwa i poglądem doktryny przyjmuje się, iż z zasady trwałości decyzji administracyjnych określonej w art. 16 § 1 kpa wynika, że przepisy, na podstawie których możliwe jest wzruszenie ostatecznej decyzji, nie mogą być w żadnym przypadku interpretowane rozszerzająco. Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bezsporne ustalenie wyłącznie kwestii, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Oznacza to, że w postępowaniu nadzorczym – odmiennie niż w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym - nie można rozpatrywać sprawy co do istoty. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest bowiem decyzja, a nie sprawa. W postępowaniu nadzorczym są rozpoznawane kwestie prawne, a organ nadzoru działa wyłącznie jako organ kasacyjny.
Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji organ zobowiązany jest bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. . Organ administracji publicznej zobligowany jest do stwierdzenia nieważności decyzji, która m.in.: wydana została z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) .
Rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a
przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Ponadto o tym, czy naruszenie prawa jest "rażące", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych jakie dane naruszenie za sobą pociąga (zob. np. wyrok NSA z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1614/09, Lex nr 746680; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12
sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 499/10, Lex nr 666071).
Poruszając się w zakreślonych wyżej granicach Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał prawidłowej oceny decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. z/s w [...] pozwolenia na budowę inwestycji na działce nr ew. [...] obr. [...] położonej w [...] w rejonie ul. [...] (przeniesionej decyzją Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. na rzecz [...] Sp. z o.o. [...] z/s w [...]).
W pierwszej kolejności wskazać trzeba (na co zwraca się uwagę w orzecznictwie sądowo-administracyjnym), iż odpowiedzialność projektanta stanowi gwarancję dla inwestora, ale i dla organu, że projekt jest opracowany zgodnie z przepisami, co zwalnia organy architektoniczno-budowlanej ze szczegółowego badania projektu poza przypadkami opisanymi w art. 35 ust 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. W tym miejscu przypomnieć należy, że w pierwotnym brzmieniu art. 35 ust. 2 Prawa budowlanego upoważniał organ do badania zgodności projektu budowlanego z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami w zakresie określonym w art. 5 Prawa budowlanego. Przepis ten został jednak uchylony ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz 718), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003r. Jednocześnie ustawa ta wprowadziła zasadę wyłącznej odpowiedzialności za projekt architektoniczno – budowlany projektanta oraz osoby sprawdzającej projekt (art. 20 ustawy).
Uprawniania kontrolne organu administracji architektoniczno – budowlanej, który prowadzi postępowanie w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę, zostały ograniczone wyłącznie do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowanych zgody na realizację przedsięwzięcia. Sprawdzenie zgodności z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi, zostało natomiast ograniczone do projektu zagospodarowania działki (art. 35 ust. 1 pkt 2 – Prawa budowlanego). Rozszerzająca interpretacja uprawnień organu w zakresie kontroli na podstawie art. 35 ust. 1 omawianej ustawy oznaczałoby w istocie przywrócenie uchylonej zasady oceny materialnych rozwiązań projektu budowlanego przez organ i stanowiłaby naruszenie zasady związania organów administracji publicznej prawem (art. 7 K.p.a.). Powyższe przepisy korespondują z szeroką odpowiedzialnością projektanta za sporządzony przez niego projekt architektoniczno – budowlany - art. 20, art. 93 pkt 1 i art. 95 oraz nast. Prawa budowlanego), (por. także wyroki NSA z dnia 24.04.2009r., II OSK 58/08, II OSK 44/12 z 10.05.2013r., czy II OSK 208/12).
W tej kwestii wypowiedziały się jednoznacznie organy stwierdzając, iż zamierzenie inwestycyjne objęte przedmiotowym projektem budowlanym jest zgodne z ostateczną decyzję Burmistrza Miasta [...] z [...] października 2008 r., którą ustalone zostały warunki zabudowy działki nr ewid. [...] obr. [...] oraz z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] - [...], przyjętego uchwałą Rady Miasta [...] nr [...] z dnia [...] października 2007 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. 2008.24. [...]). Jak bowiem wynika z projektu zagospodarowania terenu, zasadnicza część inwestycji znajduje się w obszarze, który w dacie wydawania decyzji nie był objęty ustaleniami miejscowego planu, dlatego inwestor uzyskał dla terenu inwestycji decyzję o warunkach zabudowy. Część terenu, w której zlokalizowana została infrastruktura techniczna inwestycji, objęta była ustaleniami ww. miejscowego planu, w obszarze [...].
Słusznie organy prowadzące postępowanie nadzorcze podkreśliły, iż kontrolowana decyzja nie narusza ( a co za tym idzie nie narusza rażąco) ustaleń decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2008 r., w szczególności co do szerokości elewacji frontowej (wymagana - 12 m z tolerancją do 20%; przy czym zaprojektowana została w budynku A- 13,65 m, w budynku B - 13.08 m), typu oraz nachylenia połaci dachu (wymagane: 35 zaprojektowane nachylenie głównych połaci dachowych: 35°), wskaźnika powierzchni zabudowy (wymagany: maksymalnie 0,28, zaprojektowany: 0,2798), wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej (wymagane minimum 60%, zaprojektowano — 61,46 %). Brak również podstaw do przyjęcia , iż decyzja o pozwoleniu na budowę uchybia w sposób rażący pozostałym wymogom decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Należy także podzielić ocenę organów , iż zatwierdzony decyzją projekt zagospodarowania terenu nie narusza rażąco wymogów przewidzianych w przepisach, w tym przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 69, poz. 690, ze zm. - według stanu prawnego na dzień 10 grudnia 2010 r.),w szczególności nie narusza rażąco § 12 ww. rozporządzenia, dotyczącego odległości sytuowania budynków od granicy działki.
Przedstawiony do zatwierdzenia organowi projekt budowlany zawierał Ekspertyzę Geotechniczną opracowaną przez uprawnionego geologa zaliczającą projektowane obiekty do drugiej kategorii geotechnicznej co wypełnia dyspozycję art. 34 ust. 3 pkt 4 Prawa budowlanego.
Brak jest natomiast kompetencji organu udzielającego pozwolenia na budowę do kontroli czy sam projekt budowlany zawiera rozwiązania sugerowane w ekspertyzie geologicznej, w przedmiotowej sprawie czy projekt przewiduje wykonanie muru oporowego od strony odstokowej, bowiem za to rozwiązanie odpowiada wyłącznie projektant.
Organ prowadzący postępowanie zmierzające do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę bada wyłącznie, czy zostało złożone stosowne oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 20 ust. 4, w związku z art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego), a pełną odpowiedzialność za zgodność tego projektu z prawem ponoszą projektanci. Spoczywa na nich także odpowiedzialność cywilna za wady dokumentacji projektowej, jak również przed właściwą izbą zawodową. Takie oświadczenie projektanci złożyli ponosząc za projekt pełną odpowiedzialność.
Wbrew twierdzeniom odwołującego się ,nie może zatemœ oczekiwać, że organ będzie weryfikował, mimo że nie jest do tego uprawniony merytorycznej zawartości opracowań, bądźŸ czynił ustaleń we własnym zakresie (wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 2012 r., sygn. akt VII SAlWa 936/14).
Tym bardziej nie jest możliwym dokonanie takiej weryfikacji w postępowaniu nadzwyczajnym jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności, w którym przedmiot ograniczony jest do badania czy kontrolowana decyzja nie jest dotknięta żadną z kwalifikowanych wad opisanych w art. 156 § 1 kpa.
Zasadnie organy stwierdziły, iż decyzja z dnia [...] grudnia 2010r. Nr [...] nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, jak również żadną inną wadą powodująca jej nieważność. Powyższe ustalenia organów powodują zatem, że rozpoznana skarga nie podważyła ani legalności ani słuszności wydanego orzeczenia.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło