III SA/Kr 1580/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Sp. z o.o. w N o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w N na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 21 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić wniosek. Reprezentujący spółkę prezes zarządu, którego umocowanie do działania wynika z przedstawionego wydruku informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców pobranej w dniu 20.01.2016 r. na podstawie art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2007 r. nr 168, poz. 1186, z późn. zm.), w złożonym na urzędowym formularzu "PPPr" wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczył, że domaga się zwolnienia spółki od kosztów sądowych. Wysokość jej kapitału zakładowego określił na 28000 zł, wartość środków trwałych oszacował na 28415,65 zł, wysokość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu ocenił na -34096,11 zł. Ujawnił dwa rachunki bankowe spółki, każdy ze stanem 0,00 zł na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Uzasadniając starania spółki podniósł, że jego zdaniem spółka znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Inwestuje w rozwój. W ubiegłym roku poniosła stratę w wysokości 34096,11 zł. Na chwile obecną tj. w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 30 września br. spółka odnotowuje co prawda zysk w wysokości 3.849,24 zł jednak zdaniem prezesa nie ma gwarancji czy za rok 2016 r. nie poniesie straty, gdyż nad spółką ciąży zapłata kar na podstawie dziesięciu decyzji Dyrektora Izby Celnej. Nadto podniósł, że spółka ponosi liczne wydatki miesięczne: na opłaty leasingowe przeznacza ok. 8327,42 zł, na wynagrodzenia ok. 42664,58 zł, na podatek VAT ok. 36133,00 zł (za III kwartał), na opłaty za telefony i Internet ok. 1082,16 zł, na czynsz ok. 20187,04 zł. W konsekwencji, jego zdaniem spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z uwagi na fakt, że nie jest to pierwszy wniosek o prawo pomocy jaki spółka składa, więc w oparciu o informacje przedstawione przez nią przy sprawach prowadzonych: – do sygn. akt. III SA/Kr 1094-1095/15, złożone tam dokumenty źródłowe i dodatkowe wyjaśnienia okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że spółka rozpoczęła działalność w 2014 r. Wykazywana za rok 2015 strata wynikała z nadwyżki kosztów działalności operacyjnej nad przychodami ze sprzedaży. Spółka leasingowała kilka pojazdów. Nie tylko samochody ciężarowe ale również komfortowe samochody osobowe: Fiat Freemont Lounge 2.0. Multijet II i BMW Seria 3 316i. Pomimo wykazywanej straty spółka nie zalegała z płatnościami kontrahentom ani pracownikom. Nie zalegała także z płatnościami do ZUS i Urzędu Skarbowego. Nie miała zobowiązań wymagalnych ani przeterminowanych. Spółka została zweryfikowanym dostawcą usług dla jednej z wiodących sieci handlowych. Licząc że spółka zacznie generować zysk, który może zostać rozdzielony pomiędzy właścicieli spółki w formie dywidendy członkowie zarządu a jednocześnie udziałowcy spółki mieli nie pobierać wynagrodzenia ani innych świadczeń za pełnienie funkcji w zarządzie. Nie byli też zatrudnieni na żadnym innym stanowisku w spółce, – do sygn. akt III SA/Kr 568/16 okolicznością znaną z urzędu pozostaje, że na ujawnianym w czerwcu br. rachunku bankowym spółki widniała kwota 65345,54 zł. – do sygn. akt III SA/Kr 568/16 i III SA/Kr 1331/16 okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że w okresie I kwartału 2016 r. spółka odnotowywała zysk w wysokości 91573,53 zł zaś do dnia wynosił on 70707,43 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało, co następuje: Na wstępie wyjaśnić trzeba, że choć wnioskodawca wskazuje w uzasadnieniu złożonego wniosku na rachunek zysków i strat (od 01.01.2016 r. do 31.03.2016 r., bilans za rok 2015, umowy leasingu, informację o ilości pracowników na dzień 31.09.2016 r., informacje o składkach ZUS, to podobnie jak przy sprawach o sygn. akt. III SA/Kr 568/16 oraz III SA/Kr 1331/16 na złożonym przez spółkę wniosku o przyznanie prawa pomocy widnieje pieczęć prezentaty Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (opatrzona podpisem upoważnionego pracownika) wskazująca tylko z zaznaczoną ilością egzemplarzy "2". Brak jest zaś informacji o jakichkolwiek załącznikach. Z tego względu logiczny a przez to prawidłowy jest wniosek, że strona skarżąca nie załączyła do urzędowego formularza PPPr materiałów na które się powołuje. W ocenie orzekającego okoliczność ta podobnie jak przy sprawie o sygn. akt III SA/Kr 568/16 i III SA/Kr 1331/16 nie stanowi przeszkody do rozpoznania wniosku strony. Zestawienie przepisów art. 255 ppsa i art. 246 ppsa pozwala bowiem dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w jej sytuacji i nie wzbudza istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Jedynym refleksem takiego działania byłoby bowiem przedłużanie postępowania, co stoi w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 7 ppsa nakładającym na sąd (a w zakresie powierzonych czynności także i referendarza) obowiązek podejmowania czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i podjęcia rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Przechodząc do meritum. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt. 2 ppsa osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Po raz kolejny należy zwrócić uwagę, że osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich, pomimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2010, str. 568, a także postanowienia NSA z dnia 29 marca 2011 r. sygn. akt I OZ 191/11 oraz z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. akt II GZ 324/13). Odnosząc powyższe zasady do rozpatrywanego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jak poprzednio należy uznać, że wniosek spółki nie zasługuje na uwzględnienie. Pamiętać należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych i dlatego zwolnienia od ich ponoszenia muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Dla oceny konkretnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych istotne znaczenie ma przede wszystkim wysokość kosztów, które na danym etapie strona musi ponieść. W niniejszej sprawie aktualne koszty sądowe to tylko wpis od skargi w wysokości 1080 zł. Spółka w podpisanym dnia 28.10.2016 r. przez Prezesa Zarządu urzędowym formularzu PPPr deklaruje co prawda na ujawnionym rachunku bankowym 103,87 zł lecz nie można tracić z pola widzenia, że jest to stan rachunku tylko na jeden konkretny dzień tj. na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Oczywistym zaś jest, że stan środków na rachunku bankowym jest zmienny czego potwierdzeniem jest choćby to, że przy ubieganiu się w czerwcu bieżącego roku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 568/16 spółka wykazywała na ujawnianym rachunku bankowym kwotę 65345,54 zł (sic!). Powtórzyć także należy, że wykazywana przez wnioskodawcę w ubiegłym roku obrotowym strata nie oznacza, iż nastąpił trwały brak środków finansowych uniemożliwiający spółce poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Powtórzyć należy, że strata jest po prostu wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami, spowodowanym np. nakładami inwestycyjnymi, czy odpisami amortyzacyjnymi i nie jest równoznaczna z fiaskiem prowadzonej działalności gospodarczej (por. postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt I GZ 92/11). Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy jest zresztą to, że na chwile obecną tj. w okresie od 01.01.2016 r. do 31.08.2016 r. spółka cały czas odnotowuje zysk w wysokości przewyższający kwotę żądanego wpisu. W dalszym ciągu aktualność zachowują uwagi czynione przy sprawach do sygn. akt. III SA/Kr 1094-1095/15 odnośnie pozawieranych przez spółkę umów leasingu operacyjnego Sytuacja taka nadal bowiem wskazuje że zdolność spółki do bieżącego regulowania przyjmowanych zobowiązań była i jest pozytywnie oceniana przez finansującego. Poza tym wszystkie opłaty leasingowe wchodzą w koszty uzyskania przychodu, które wraz z pozostałymi kosztami pozwoliły spółce wykazać stratę bilansową (sic!). Z obecnych oświadczeń prezesa zarządu nie wynika również aby spółka zalegała z płatnościami kontrahentom, pracownikom, ZUS-owi czy urzędowi skarbowemu. W konsekwencji należało odmówić wnioskowi strony skarżącej. Wbrew sugestiom zawartym we wniosku, strona skarżąca posiada bowiem możliwości odpowiedniego zgromadzenia środkowi na poniesienie pełnych kosztów postepowania (art. 246 §2 pkt. 2 ppsa). Nie wykazała również, że nie dysponuje dostatecznymi środkami na poniesienie pełnych kosztów postepowania. Powtórzyć również należy to co było akcentowane wcześniej przy sprawie o sygn. akt. III SA/Kr 1331/16. Mianowicie, że w sytuacji gdy strona korzysta z kwalifikowanego zastępstwa prawnego, nieporozumieniem jest oczekiwanie, by sąd wskazał stronie jakie dokumenty i oświadczenia powinna złożyć by skutecznie ubiegać o prawo pomocy przy ponownie składanym wniosku. Skoro bowiem spółka korzysta z kwalifikowanego zastępstwa procesowego z wyboru, to w takiej sytuacji pełnomocnik miał obowiązek poinformowania swego mocodawcy o warunkach jakie oświadczenie powinno spełniać oraz niezbędnych danych, które powinno zawierać i dokumentach źródłowych jakie należy przedstawić, tym bardziej gdy nie jest to pierwszy ani jedyny taki wniosek strony. Sąd natomiast nie jest obowiązany do wyręczania w tym zakresie profesjonalnego pełnomocnika strony i dokonywania wezwań albowiem dla profesjonalnego pełnomocnika nie powinny być zaskoczeniem ani wskazane w powołanych wyżej przepisach reguły prawa ani przedstawione kierunki wykładni art. 246 §2 pkt. 2 ppsa. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym przypomnieć też wypada, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji działając na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §2 pkt. 2 i art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.