I SAB/Wa 363/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz Protokolant referent stażysta Andżelika Abramowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi P. S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie wyjaśnienia wątpliwości w orzeczeniu oddala skargę. Pismem z 2 czerwca 2015 r. P. S. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej jako SKO/Kolegium) skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 26 kwietnia 2015 r. o wyjaśnienie wątpliwości w orzeczeniu Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...]. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] Prezydent [...] zmienił decyzję własną z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w części dotyczącej wysokości świadczenia w formie specjalnego zasiłku celowego na dofinansowanie wynajmu pokoju z kwoty 100 zł na kwotę 150 zł. Pozostałe postanowienia decyzji pozostawiono bez zmian. Pismem z dnia 25 kwietnia 2015 r. skarżący złożył w SKO wniosek o wyjaśnienie wątpliwości co do treści ww. decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. Następnie pismem z dnia 1 czerwca 2015 r. skarżący wezwał Kolegium do zaprzestania naruszeń i usunięcia naruszeń prawa, a w dniu 2 czerwca 2015 r. wniósł przytoczoną na wstępie skargę. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, wskazując, że sprawa objęta wnioskiem skarżącego nie należy do właściwości Kolegium, bowiem wątpliwości skarżącego dotyczą treści decyzji, która nie została wydana przez Kolegium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: ppsa.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Jej podstawowym celem jest ochrona jednostki przed nieuzasadnioną zwłoką organu w załatwieniu sprawy administracyjnej i doprowadzenie do wydania przez organ w tejże sprawie stosownego aktu. Zgodnie bowiem z art. 149 § 1 ppsa uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach wymienionych w komentowanym przepisie polega na zobowiązaniu organu administracji publicznej do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W takiej sytuacji jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu była bezczynność Kolegium w rozpoznaniu wniosku o wyjaśnienie wątpliwości co do treści orzeczenia Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...]. Pomimo iż nie budzi wątpliwości, że sprawa nie dotyczy działalności SKO to jednak organ ten zobowiązany był zareagować w formie procesowej na złożony wniosek, czego nie uczynił. Tym niemniej skarga nie jest zasadna. W tej sprawie mamy do czynienia z sytuacją szczególną. Skarżący zainicjował bowiem przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] a także przed tut. Sądem kilka tysięcy spraw zmierzających w istocie nie do ochrony jego praw lecz do sparaliżowania pracy organu administracji a to pozostaje w sprzeczności z funkcjami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W konsekwencji oceny tego rodzaju działania Sąd uznał, że szereg skarg skarżącego na bezczynność organu administracji, w tym niniejsza skarga, stanowi nadużycie przysługujących mu praw. Skarżący korzysta z uprawnień oraz instrumentów służących realizacji praw procesowych jednak celem w tym przypadku nie jest chęć zrealizowania wartości, którym to prawo ma służyć. Działanie skarżącego nie może zatem zasługiwać na ochronę (zob. A. Redelbach, S. Wronkowska, Z. Ziembiński, Zarys teorii państwa i prawa, Warszawa 1992, s. 153; W. Jakimowicz, Nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej, w: Antywartości w prawie administracyjnym, maszynopis powielony, Kraków 2015, pkt V, M. Warchoł, Pojęcie nadużycia prawa w procesie karnym, "Prokuratura i Prawo", 2007, nr 11, s. 49 i nast.; T. Cytowski, Procesowe nadużycie prawa, "Przegląd Sądowy" 2005, nr 5, s. 81 i nast.; M.G. Plebanek, Nadużycie praw procesowych w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2012, s. 50 i nast.; P. Przybysz, Nadużycie prawa w prawie administracyjnym, w: Nadużycie prawa, pod red. H. Izdebskiego, A. Stępkowskiego, Warszawa 2003, s. 189; por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2011 r., II FSK 1338/10, H. Dolecki, Nadużycie prawa do sądu, w: Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005, pod red. J. Górala, R. Hausera, J. Trzcińskiego, Warszawa 2005, s. 136). Niniejsze stanowisko Sądu znajduje aprobatę w doktrynie oraz orzecznictwie, akceptowane jest także przez Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu, który wielokrotnie zwracał uwagę na to, że określone działania strony w procesie można uznać za nadużycie prawa do sądu (zob. np. postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2015 r. I OZ 1382/15, postanowienie NSA z dnia 18 marca 2014 r. I OZ 175/14 czy np. dotyczące skarżącego postanowienia NSA z 12 lipca 2016 r. sygn. akt I OZ 605/16 i I OZ 606/16). Mając na uwadze powyższe, nadużyciem prawa jest zatem wykorzystywanie instytucji prawnej wbrew jej celowi i funkcji. Wnoszenie zatem do sądu administracyjnego skargi, która nie ma służyć rozstrzygnięciu realnego sporu między stronami bądź kontroli legalności działania (bezczynności administracji) czy której rozstrzygnięcie nie będzie rzutowało na prawa lub obowiązki stron – może być oceniane pod kątem nadużycia prawa. Zatem skargę z 2 czerwca 2015 r. należy uznać za nadużycie prawa a w konsekwencji uznać, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. Działanie skarżącego ma bowiem na celu inicjowanie jak największej liczby postępowań, a nie obronę jego praw procesowych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji.