V SA/Wa 2885/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Arkadiusz Tomczak po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Finansów z ... grudnia 2014 r. nr ... w sprawie ze skargi P. J. na decyzję Ministra Finansów z dnia ... sierpnia 2016 r. nr ... w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 rok postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Finansów z ... grudnia 2014 r. nr ... W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Finansów z [...] sierpnia 2016 r. skarżący Powiat zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji wydanej przez organ I instancji. Uzasadniając wniosek podniesiono, że wykonanie wskazanych decyzji mogłoby wiązać się z niemożnością prawidłowego funkcjonowania przez Powiat, co w efekcie może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Podkreślono, że Powiat J. realizuje zadania publiczne o charakterze ponadgminnym na rzecz ogółu mieszkańców i to przede wszystkim oni dotknięci zostaną w znacznej mierze koniecznością zmniejszenia środków bądź odstąpieniem od realizacji tych zadań. Skarżący wskazał, iż pomimo, że przedmiot sporu stanowi świadczenie pieniężne, które w wyniku ewentualnego uwzględnienia skargi jest odwracalne, to jednak szkoda (majątkowa, a także niemajątkowa związana z koniecznością znacznego ograniczenia realizowanych zadań) nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Skarżący wyjaśnił, że Powiat prowadzi gospodarkę finansową na podstawie uchwały budżetowej. Ujęty w niej plan dochodów i wydatków jest w rzeczywistości pewnym "szacunkiem", tzn. skarżący nie ma żadnej gwarancji, że zaplanowaną kwotę danego roku uzyska. Powiat prowadzi więc ostrożnościową politykę w odniesieniu do zarządzania środkami pieniężnymi ukierunkowaną na konieczność zabezpieczenia podstawowego funkcjonowania Powiatu w "gorszym/niepewnym" okresie, zwłaszcza biorąc pod uwagę zobowiązania jakie na nim ciążą. Jak dalej podniesiono, obecnie skarżący jest w trakcie realizacji szeregu zadań, które wymagają zapewnienia pełnej płynności finansowej. Przede wszystkim wysokie koszty pochłania bieżąca działalność Powiatu J. Do tego dochodzą koszty infrastrukturalne (w tym w zakresie infrastruktury drogowej), remonty. Istotną pozycją jest również wypłata wynagrodzeń dla pracowników samorządowych. Przedstawiono, że planowane przychody skarżącego na rok 2016 zostały określone (szacunkowo) na kwotę [...] zł, podczas gdy planowane wydatki na kwotę [...] zł. Nadwyżka przychodów nad wydatkami jest zatem stosunkowo niewielka, a nieplanowany wydatek w wysokości [...] zł (plus odsetki) znacząco zaburzyłby, a prawdopodobnie nawet uniemożliwił wykonanie budżetu Powiatu. Skarżący podkreślił ponadto, że natychmiastowe zajęcie kont Powiatu J. spowoduje paraliż działalności, niemożność realizacji zobowiązań finansowych, a przez to niemożliwość dotrzymania zawartych umów. Zachwianie płynności finansowej spowodowałoby również brak możliwości wypłaty pracownikom skarżącego wynagrodzeń i innych należności związanych z bieżącą pracą. Tym samym może to doprowadzić do pozbawienia źródła utrzymania dla tych osób i członków ich rodzin. Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał w uzasadnieniu wniosku orzeczenia sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja/postanowienie administracyjne korzystają z domniemania zgodności z prawem i podlegają wykonaniu. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym między innymi w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/2004, podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym ostatnim przypadku chodzi o taką szkodę (majątkową lub uszczerbek niemajątkowy), której wystąpienie sprawi, że nie będzie możliwe przywrócenie stanu pierwotnego, w szczególności szkoda taka nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia. Chodzi zatem o sytuację, w której utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu lub zdrowiu Żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona skarżąca ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne, z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia NSA z 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie wystarczy zatem ogólny tylko wywód strony. Jej twierdzenia powinny wyjaśniać, na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Podkreślić również należy, iż w judykaturze utrwalony jest już pogląd, zgodnie z którym podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (por. postanowienia NSA: z dnia 25 kwietnia 2012 r., II FSK 498/12; z dnia 10 maja 2011 r., II FZ 106/11;z dnia 9 września 2011 r., II FSK 1501/11; z dnia 28 września 2011 r., I FZ 219/11 i z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). W przedmiotowej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności ma charakter wyjątkowy. W tym miejscu zaznaczyć należy, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem spoczywa na stronie skarżącej. Tymczasem w przedmiotowej sprawie skarżący Powiat, poza dość ogólnymi twierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu wniosku, nie przedstawił żadnych dowodów przemawiających za jego uwzględnieniem. Brak ten uniemożliwił Sądowi merytoryczne ustosunkowanie się do argumentów zawartych w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Jak wynika natomiast ze stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę sprawozdania z wykonania budżetu Powiatu J. - wg stanu na koniec II kwartału 2016 r. - wskazują, że dochody ogółem zostały wykonane w wysokości [...] zł, co stanowi 48,5% zaplanowanych na rok 2016 dochodów ogółem. Dochody własne zaplanowane na 2016 r. w kwocie [...]. zł zostały wykonane - wg stanu na koniec II kwartału 2016 r. - w 52,8%. Plan rocznych dochodów ogółem wynosi [...] zł. Poziom wydatków ogółem wykonanych przez Powiat J. - wg stanu na koniec II kwartału 2016 r. - wyniósł [...] zł, co stanowi 43,0% planowanych wydatków ogółem. Wydatki bieżące - wg stanu na koniec II kwartału 2016 r. - zostały wykonane w wysokości [...] zł i stanowią 53,6% zaplanowanych na 2016 r. wydatków bieżących. Wynik budżetu - wg stanu na koniec II kwartału 2016 r. - został wykonany jako nadwyżka w wysokości [...] zł. Poziom zobowiązań Powiatu J. - wg stanu na koniec II kwartału 2016 r. - wynosi [...] zł, i w całości wynika z zaciągniętych długoterminowych kredytów i pożyczek. Udział podlegającej zwrotowi do budżetu państwa kwoty [...] zł z tytułu nienależnie otrzymanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. w zaplanowanych na 2016 r. dochodach jednostki ogółem stanowi 3,2%. Zwrot nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej stanowi wydatek budżetu jednostki samorządu terytorialnego, dlatego ustalony udział kwoty zwrotu w wydatkach bieżących na 2016 r. stanowi 3,8%. Do oceny kondycji finansowej jednostki samorządu terytorialnego, jest wykorzystywany tzw. wynik operacyjny, obliczany jako różnica między dochodami bieżącymi, a wydatkami bieżącymi, który w przypadku osiągania wartości dodatnich stanowi nadwyżkę operacyjną (odpowiednio deficyt operacyjny - w przypadku ujemnego wyniku operacyjnego). Wynik operacyjny Powiatu J. na rok 2016 został zaplanowany jako nadwyżka w wysokości [...] zł natomiast wykonany - wg danych na koniec II kwartału 2016 r. - jako nadwyżka w wysokości [...] zł. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w omawianym przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji postanowienia.