II GSK 1775/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-06-26

Skład orzekający: Dorota Dąbek, Małgorzata Rysz, Urszula Wilk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot wynajmujący powierzchnię lokalu, w którym następnie inny podmiot instaluje i eksploatuje automaty do gier hazardowych, może być uznany za "urządzającego gry" w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych i podlegać karze pieniężnej?
Ratio decidendi
Podmiot wynajmujący lokal, w którym zainstalowane są automaty do gier hazardowych, może zostać uznany za "urządzającego gry", jeśli wykaże się aktywny udział w procesie urządzania gier, wykraczający poza samo udostępnienie powierzchni. Obejmuje to stworzenie technicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających funkcjonowanie urządzeń, zapewnienie energii elektrycznej, organizację czasu urządzania gier, a także współpracę z podmiotem eksploatującym automaty, co wynika z ustaleń faktycznych i analizy umów.
Stan faktyczny
Funkcjonariusze celni stwierdzili obecność ośmiu automatów do gier hazardowych w lokalu należącym do spółki [A.] Sp. z o.o. Spółka wynajęła lokal firmie [B.], która zainstalowała automaty. Spółka [A.] została uznana za "urządzającego gry" i nałożono na nią karę pieniężną. Organ celny i Dyrektor Izby Celnej utrzymali decyzję, wskazując na aktywny udział spółki w urządzaniu gier, m.in. poprzez umowę najmu uzależniającą czynsz od eksploatacji automatów i zobowiązanie o braku konkurencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A.] Spółki z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Po 532/16 w sprawie ze skargi [A.] Spółki z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, objętym skargą kasacyjną wyrokiem z 6 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Po 532/16, oddalił skargę [A.] Spółki z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z [...] stycznia 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym. W wyniku kontroli przeprowadzonej 26 marca 2015 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w Kaliszu ustalili, że w lokalu [...], ul. P. [...] w O., należącym do [A.] sp. z o.o. w K. znajduje się osiem urządzeń: HOT SPOT nr [...], HOT SPOT nr [...], HOT SPOT nr [...], HOT SPOT nr [...], POWER VLT nr [...], BLACK HORSE nr [...], BLACK HORSE nr [...], BLACK HORSE nr [...], przypominających swoim wyglądem automaty do gier, na których urządza się gry na automatach w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 165 ze zm.; dalej cyt. jako: u.g.h.). W drodze eksperymentu funkcjonariusze celni potwierdzili, że gry oferowane na tych urządzeniach są grami na automatach w rozumieniu przepisów u.g.h., urządzanymi z naruszeniem przepisów tej ustawy. Ustalono także, że Spółka nie posiada dokumentów świadczących o tytule prawnym do ww. automatów do gier, gdyż ich właścicielem jest firma [B.], któremu to podmiotowi Spółka, działając na podstawie umowy najmu, podnajęła lokal. Decyzją z [...] września 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Kaliszu wymierzył [A.] Spółce z o.o. w K. (dalej: Spółka, strona, skarżąca) karę pieniężną za urządzanie gry na ośmiu automatach poza kasynem gry w wysokości 96 000 zł. Za urządzającego gry na automatach poza kasynem gry uznano Spółkę – dysponenta lokalu. Zdaniem organu skarżąca współuczestniczyła w urządzaniu gier co najmniej poprzez fakt, że najpierw sama wynajęła lokal, a następnie zawarła umowę najmu tego lokalu – jako jego dysponent – z właścicielem automatów R.T., prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą [B.] R.T. (Najemca), w celu umiejscowienia w tym lokalu automatów do gry. Mocą tej umowy na Spółkę nałożono również zobowiązanie o braku konkurencji. Z tytułu urządzania gier skarżąca czerpała również korzyści finansowe. Najemca w umowie zastrzegł też, że jeżeli nie będzie mógł używać lokalu zgodnie z przeznaczeniem, tj. do prowadzenia tam działalności, należny za dany okres czynsz zostanie obniżony, stosownie do liczby dni, przez które Najemca nie mógł właściwie używać wynajętego lokalu, tak więc czynsz był uzależniony od tego, czy zainstalowane w lokalu urządzenia do gier działają. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu (dalej: Dyrektor IC) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Dyrektor IC przytoczył treść art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. i uznał, że pojęcia urządzającego gry nie można utożsamiać z podmiotem mogącym ubiegać się o uzyskanie koncesji na prowadzenie kasyna. Stwierdził, że Spółka była niewątpliwie urządzającym gry na automatach poza kasynem gry. Gdyby Prezes Zarządu Spółki – S.J. – nie zgodził się na wprowadzenie automatów do swojego lokalu i tym samym nie złożył podpisu pod umową najmu lokalu z [...] stycznia 2015 r., to nie byłoby podstaw do stwierdzenia, że Spółka urządzała gry na automatach. Zdaniem organu, o tym, że skarżącą należy uznać za urządzającego gry na przedmiotowych automatach świadczyły przede wszystkim zeznania świadka – pracownika lokalu należącego do Spółki – spisane w protokole przesłuchania z 26 marca 2015 r. Świadek zeznał, że do jego obowiązków należało m.in. rozmienianie pieniędzy graczom, wypłacanie wygranych do wysokości 150 zł, kasowanie większych wygranych kluczem od automatu. Jak podkreślił, większe wygrane "wypłaca szef S.", który poza kasowaniem wygranych, wykonuje pozostałe czynności obsługowe. Ponadto osoba zatrudniona w lokalu należącym do Spółki dysponowała dwoma kubkami, w których znajdowały się banknoty o nominałach 100 zł i 20 zł, przeznaczone na zwrot pieniędzy, które klientom utknęły w automatach, uniemożliwiając w ten sposób grę. W trzecim kubku z kolei znajdowała się wygrana dla "gracza o imieniu H.". Świadek zeznał również, że do tych kubków pieniądze wkładał "szef S." oraz wyjaśnił, że pieniądze znajdujące się w metalowej kasetce to pieniądze na rozmienianie i wypłaty. Dyrektor IC uznał, że powyższe zeznania jednoznacznie wskazują na to, że Spółka nie wynajmowała "jedynie" powierzchni swojego lokalu pod przedmiotowe automaty, ale że brała czynny udział w urządzaniu na nich gier (obsługa automatów, wypłata wygranych). Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem pełnomocnik Spółki wniósł skargę, w której domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IC podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. WSA w Poznaniu oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., obecnie tekst jedn. z 2018 r. poz. 1302, dalej cyt. jako: p.p.s.a.). W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji powołał uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16 i stwierdził, że jest nią związany na podstawie art. 269 § 1 p.p.s.a. WSA wskazał, że bezsporne jest, że Spółka urządzała gry na automacie z naruszeniem przepisów u.g.h., ponieważ lokal, w którym znajdowały się sporne automaty do gry nie posiadał statusu kasyna gry, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1a u.g.h. Sąd uznał, że urządzanie gier na automatach obejmuje nie tylko fizyczne ich prowadzenie, ale także inne zachowania aktywne, polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu i ewentualnie jego szkolenie. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Zdaniem WSA w Poznaniu, Prezes Zarządu Spółki – S.J. – poprzez podpisanie umowy najmu lokalu z [...] stycznia 2015 r. wyraził zgodę się na wprowadzenie automatów do swojego lokalu. O tym, że skarżącą należy uznać za urządzającego gry na przedmiotowych automatach świadczą także zeznania świadka – pracownika zatrudnionego w lokalu należącym do Spółki. Z jego zeznań jednoznacznie wynika, że skarżąca nie wynajmowała "jedynie" powierzchni swojego lokalu pod automaty, ale brała czynny udział w urządzaniu na nich gier (obsługa automatów, wypłata wygranych, rozmienianie pieniędzy, kasowanie wygranych kluczem do automatu). W związku z tym, w świetle prawidłowo ustalonych okoliczności faktycznych, za bezzasadny sąd uznał zarzut naruszenia art. 133 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej cyt. jako: o.p.) w związku z art. 89 ust. 2 oraz art. 91 u.g.h. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Spółka, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry" jako obejmującego również podmiot, którego czynności sprowadzały się wyłącznie do wynajęcia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty do gier, bez dokonywania jakichkolwiek innych czynności, a tym samym niezasadne objęcie skarżącego zakresem podmiotowym normy z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h. i niezasadne nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za "urządzanie gier na automatach poza kasynem gry". W uzasadnieniu przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów. Dyrektor IC nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej. W ocenie sądu pierwszej instancji przeprowadzone przez organ celny ustalenia faktyczne – wobec ich prawidłowości – uzasadniały po pierwsze, przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, po drugie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie przez organ oceny, że stanowiące przedmiot kontroli automaty do gier: HOT SPOT nr [...], HOT SPOT nr [...], HOT SPOT nr [...], HOT SPOT nr [...], POWER VLT nr [...], BLACK HORSE nr [...], BLACK HORSE nr [...], BLACK HORSE nr [...] służyły do urządzania na nich gier, o których mowa w art. 2 ust. 3-4 u.g.h., po trzecie zaś, nałożenie na skarżącą na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na spornych automatach poza kasynem gry, gdyż skarżącą należało uznać za podmiot, o którym mowa w przywołanym przepisie, a wymieniony art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i mógł stanowić materialnoprawną podstawę wydania decyzji nakładającej na skarżącą karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Postawiony w skardze kasacyjnej zarzut nie podważa prawidłowości stanowiska WSA w Poznaniu co do zgodności z prawem decyzji Dyrektora IC. Autor skargi kasacyjny zarzucił wyłącznie naruszenie prawa materialnego tj. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że pojęcie "urządzającego gry" obejmuje również podmiot, którego czynności sprowadzały się wyłącznie do wynajęcia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty do gier, bez dokonywania, zgodnie z materiałem zebranym w sprawie, żadnych innych czynności, a tym samym niezasadne objęcie skarżącego zakresem podmiotowym normy z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h. i niezasadne nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za "urządzanie gier na automatach poza kasynem gry". Autor skargi kasacyjnej nie stawia jednak żadnych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, w szczególności nie wskazuje jakich czynności dowodowych organy nie przeprowadziły, co miałby wadliwie zaaprobować sąd pierwszej instancji, który uznał, że prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy w sprawie jednoznacznie wskazuje, że skarżąca urządzała gry na spornych automatach. Skoro zatem okoliczność, że skarżącej można przypisać przymiot "urządzającego gry" nie została skutecznie zakwestionowana w skardze kasacyjnej, nie ma podstaw, aby za wadliwe uznać stanowisko sądu pierwszej instancji odnośnie do prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie przypisania skarżącej odpowiedzialności za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę dokonaną przez sąd pierwszej instancji, który akceptując ustalenia stanu faktycznego zgodził się z organem, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie ma wątpliwości, że skarżąca urządzała gry na automatach poza kasynem gry. Potwierdzają to ujawnione w toku kontroli umowy najmu z [...] stycznia 2015 r. oraz z [...] stycznia 2015 r. zawarte przez Prezesa Zarządu Spółki z właścicielem spornych automatów, tj. firmą [B.] R.T., któremu to podmiotowi Spółka, działając na podstawie umowy najmu, podnajęła kontrolowany lokal celem prowadzenia w nim przez Najemcę działalności gospodarczej. Wobec tego za nieuzasadniony Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia prawa materialnego, którego istota sprowadza się do błędnego rozumienia zastosowanych w sprawie przepisów ustawy o grach hazardowych. Przypomnienia wymaga, że w myśl art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Sama ustawa o grach hazardowych nie zawiera legalnej definicji "urządzającego gry", jednak posługuje się tym określeniem w wielu przepisach, z których można wywnioskować zakres treściowy tego pojęcia. Na ich podstawie Naczelny Sąd Administracyjny w orzecznictwie przyjmuje, że "urządzanie gier hazardowych na automatach" to ogół czynności i działań umożliwiających takie gry hazardowe, a w szczególności: udostępnienie potencjalnym graczom automatów do gier, zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającej ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze (por. np. wyroki NSA: z 14 marca 2019 r. sygn. akt II GSK 125/17, z 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II GSK 4236/16, z 2 sierpnia 2018 r., sygn. akt II GSK 132/18; z 19 lipca 2018 r., sygn. akt II GSK 4707/16; opubl. w CBOSA). Wykładnia tego pojęcia, umożliwiająca nakładanie kar administracyjnych na więcej niż jeden podmiot jest niezbędna, jeżeli system kontroli i skuteczność przewidzianych przez ustawodawcę sankcji ma mieć realny charakter, eliminując sytuacje obejścia bądź nadużycia prawa przez podmioty uczestniczące w działalności hazardowej. Nie do pogodzenia bowiem z zasadą skuteczności stanowionego prawa byłaby taka wykładnia przepisów u.g.h., która w istocie pozostawiałaby bez kontroli i sankcji np. sytuacje tworzenia pozorów urządzania gier na automatach przez jeden podmiot, a więc też jego nominalnej odpowiedzialności, podczas gdy w rzeczywistości gry na automacie urządzane byłyby również na rachunek innego podmiotu jako element wspólnego przedsięwzięcia (zob. np. wyroki NSA: z 22 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 228/17; z 9 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 2736/16; z 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 5233/16, opubl. w CBOSA). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawo musi takie działania obejmować swoim zakresem i tworzyć realne możliwości ich kontroli. Jednocześnie nie może zostać poczytana za przeszkodę w takim rozumieniu wskazanego pojęcia, użyta w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. liczba pojedyncza – "urządzający gry na automatach poza kasynem gry". Wykładnia tego zwrotu musi bowiem uwzględniać sens regulacji sankcjonującej określone zachowanie, w którym bez wątpienia mieści się również działanie więcej niż jednego podmiotu, o ile można w sprawie ustalić i przypisać określonym osobom cechę wspólnego urządzania gier na automacie poza kasynem (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 892/17, opubl. w CBOSA). Warunkiem przypisania odpowiedzialności administracyjnoprawnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., jest zatem wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z zasadniczo komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Tego rodzaju czynności muszą być wynikiem uprzedniego porozumienia i podziału ról pomiędzy współuczestnikami procederu nielegalnego urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W przypadku wielości podmiotów urządzających oraz istnienia współuczestnictwa w tym zakresie (np. właściciela automatu i właściciela – bądź dysponenta – lokalu, którzy na podstawie pisemnej lub ustnej umowy dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier) konieczne jest, aby organy orzekające o odpowiedzialności tego rodzaju podmiotów opierały swoje orzeczenia na niewątpliwych ustaleniach faktycznych, które świadczą o istnieniu – pomiędzy podmiotami współurządzającymi gry – porozumienia w zakresie podziału zadań i funkcji w procesie urządzania gier (por. wyroki NSA: z 23 stycznia 2019 r., sygn. akt II GSK 4823/16; z 16 stycznia 2019 r., sygn. akt II GSK 4728/16; z 14 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2360/17, publ. w CBOSA). Urządzanie gier obejmuje również i te działania, które należy podjąć, aby w ogóle umożliwić prowadzenie gier na automatach, w tym przygotowanie lokalu, czy też jego udostępnienie. Działania te mogą być podejmowane przy współudziale wielu podmiotów. Ważne jest przy tym, aby okoliczności sprawy wskazywały na to, że proces urządzania gier objęty jest przez podmioty w nim występujące porozumieniem charakteryzującym się współdziałaniem, czy współpracą. W skardze kasacyjnej nie sformułowano zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego, choć w uzasadnieniu skarżąca do tego nawiązuje. Wprawdzie rację ma skarżąca kasacyjnie, wskazując w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (str. 2) na treść art. 35 pkt 6 u.g.h., że brak jest podstaw prawnych, by samą czynność cywilnoprawną (umowę najmu) oddania lokalu (jego części) do władania innemu podmiotowi dla eksploatacji automatów, utożsamiać z pojęciem "urządzania gier", co w konsekwencji oznacza, że samo oddanie lokalu (części jego powierzchni użytkowej) nie może być uznane za wystarczającą przesłankę do kwalifikowania podmiotu wynajmującego (wydzierżawiającego) lokal pod eksploatację automatów jako urządzającego gry i podlegającego karze pieniężnej. Jednak wbrew temu stanowisku, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny podzielił ocenę sądu pierwszej instancji, że zebrany przez organy w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do uznania skarżącej za podmiot "urządzający gry na automatach", o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., bowiem organy wykazały aktywną postawę skarżącej podczas urządzania gier na automatach znajdujących się w kontrolowanym lokalu, który skarżąca najpierw wynajęła na potrzeby własnej działalności gospodarczej, a następnie podnajęła właścicielowi spornych automatów celem zainstalowania urządzeń i udostępnienia ich graczom. Za przyjęciem tego wniosku przemawia zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci m.in.: protokołu oględzin automatów, protokołu kontroli, opinii biegłego oraz zeznań świadka E.S. – obecnej podczas kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celnych, a także z treści zawartych przez skarżącą [...] stycznia 2015 r. oraz [...] stycznia 2015 r. z [B.] R.T. (Najemca) umów najmu powierzchni. W oparciu o te umowy skarżąca podnajęła kontrolowany lokal w celu prowadzenia przez Najemcę działalności gospodarczej (§ 1 ust. 2 umowy). Mocą umowy ustalono czynsz najmu na rzecz skarżącej w wysokości 6150 zł miesięcznie (§ 4 ust. 1 umowy), przy czym czynsz ten miał być płatny wyłącznie w miesiącach, w których Najemca bedzie mógł korzystac z wynajętego lokalu zgodnie z jego przeznaczeniem (§ 4 ust. 3 umowy), natomiast za dni, w których będzie to niemożliwe czynsz zostanie obniżony stosownie do liczby dni, w ktorych Najemca nie mógł właściwie uzywać wynajętego lokalu. Powyższe oznacza, że ustalony między stronami czynsz nie stanowił w istocie wynagrodzenia za wynajmowaną powierzchnię, lecz wynagrodzenie uzależnione od eksploatacji urządzeń. Mocą zawartych umów na Spółkę nałożono również zobowiązanie o braku konkurencji (§ 5 ust. 1 i 2 umowy). Ustalone okoliczności jasno wskazują, że celem zawartych umów najmu, a zarazem zgodnym zamiarem stron było podjęcie wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego, polegającego na połączeniu składników majątkowych, jakimi dysponowały strony kontraktu tj. lokalu, którym zarządzała skarżąca oraz automatów należących do Najemcy, które dopiero wspólnie umożliwiały uruchomienie gier na automatach w sposób dostępny dla ogółu, a więc ich "urządzanie" – w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. (por. wyrok NSA z 6 marca 2019 r. sygn. akt II GSK 477/17, opubl. w CBOSA). Trafnie sąd pierwszej instancji, a wcześniej organy celne podnosiły, że zezwalając na wstawienie spornych automatów do lokalu skarżąca udostępniła te urządzenia osobom trzecim i umożliwiła prowadzenie gier na tych automatach. Działalność skarżącej w żadnej mierze nie ograniczała się jedynie do udostępnienia Najemcy powierzchni lokalu. Wskazane okoliczności wynikające z postanowień zawartych przez skarżącą ze Spółką umów, wykraczają poza regulacje dotyczące najmu i stanowią o aktywności skarżącej ukierunkowanej na urządzanie gier z wykorzystaniem zasobów w postaci lokalu i zapewnionej w nim energii elektrycznej, a także ze sprawowaniem pieczy nad automatami, które do lokalu wstawił Najemca. Z uwagi na powyższe nie jest trafny zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., opierający się na założeniu, że czynności skarżącej, jako osoby wynajmującej powierzchnię lokalu, nie mogą zostać zakwalifikowane jako wypełniające pojęcie urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy przyjąć należy, że skarżąca podejmowała czynności właśnie w celu urządzania gier poza kasynem. Skarżąca udostępniając lokal Najemcy miała świadomość i godziła się, że czyni to celem prowadzenia w nim działalności gospodarczej – w tym przypadku zainstalowania 8 urządzeń do gier. Naczelny Sąd Administracyjny podziela prezentowany już w orzecznictwie pogląd, iż: "Istotny jest fakt stworzenia technicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzeń oraz ich używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych, takich jak udostępnieniu powierzchni lokalu pod zainstalowane urządzenia, zapewnieniu ciągłości dostępu energii elektrycznej, otwieraniu i zamykaniu lokalu, a przez to organizacji czasu urządzania gier na automatach" (por. wyroki NSA: z 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt II GSK 514/17, z 14 marca 2019 r. sygn. akt II GSK 125/17, z 13 kwietnia 2018 r. o sygn. akt: II GSK 420/18 i II GSK 429/18; opubl. w CBOSA). Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Wskazane okoliczności potwierdzają, że poza samym udostępnieniem powierzchni, skarżąca wykonywała czynności związane z urządzaniem gier, tym samym współdziałała w procesie urządzania gier na automatach zainstalowanych w kontrolowanym lokalu. W świetle powyższego, nie można podzielić poglądu autora skargi kasacyjnej, że organy błędnie uznały skarżącą za "urządzającego gry". Tym samym, wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie, biorąc pod uwagę prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy oraz przeprowadzoną wykładnię mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego, organy celne miały podstawy – w świetle całokształtu okoliczności wynikających z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie – do uznania Spółki za podmiot urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło