II GSK 1405/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-11-22
Skład orzekający: Maria Jagielska, Mirosław Trzecki, Stefan Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała samorządu województwa określająca zasady przyznawania nagród w dziedzinie kultury fizycznej, w tym wysokość tych nagród, może zawierać zapisy dotyczące kryteriów wiekowych, przynależności do stowarzyszeń, nagród rzeczowych oraz ograniczać krąg podmiotów uprawnionych do zgłaszania kandydatów, a także czy dopuszczalne jest ustalenie nagród w formie "widełek"?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uchwała samorządu województwa dotycząca nagród w dziedzinie kultury fizycznej nie może ograniczać kręgu podmiotów uprawnionych do otrzymania nagród kryteriami wiekowymi czy przynależnością do stowarzyszeń, ponieważ ustawa o sporcie nie przewiduje takich ograniczeń. Nagrody rzeczowe (statuetki) dla podmiotów innych niż osoby fizyczne również są niedopuszczalne. Ograniczenie kręgu podmiotów zgłaszających kandydatów jest nieprawidłowe. Jednakże, ustalenie nagród w formie "widełek" (maksymalnej kwoty) jest dopuszczalne, gdyż akty prawa miejscowego wymagają pewnego poziomu ogólności, a konkretne rozstrzygnięcia należą do organu wykonawczego.Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy w Krakowie zaskarżył uchwałę Sejmiku Województwa Małopolskiego dotyczącą nagród w dziedzinie kultury fizycznej, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym przekroczenie delegacji ustawowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność części uchwały, uznając zarzuty prokuratora za zasadne. Sejmik Województwa Małopolskiego wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA, kwestionując m.in. wykładnię przepisów dotyczących kryteriów przyznawania nagród i ich wysokości.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA w części stwierdzającej nieważność § 2 ust. 1 załącznika nr 1 do uchwały w zakresie dotyczącym określenia wysokości nagrody, a w pozostałej części skargę kasacyjną oddalił.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Sejmiku Województwa Małopolskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1192/16 w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w Krakowie na uchwałę Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 26 listopada 2012 r. nr XXIX/493/12 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie nagród w dziedzinie kultury fizycznej 1. uchyla zaskarżony wyrok w części stwierdzającej nieważność § 2 ust. 1 załącznika nr 1 do uchwały w zakresie dotyczącym określenia wysokości nagrody, 2. w pozostałej części skargę kasacyjną oddala.
Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: Sąd I instancji), oddalił skargę Prokuratora Okręgowego w Krakowie (dalej: Prokurator), na uchwałę Sejmiku Województwa Małopolskiego (dalej: Sejmik), z dnia 26 listopada 2012r., nr XXIX/493/12, w przedmiocie nagród Województwa Małopolskiego w dziedzinie kultury fizycznej.
Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynikało, że:
Uchwałą nr XXIX/493/12, Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 26 listopada 2012r., w sprawie nagród Województwa Małopolskiego w dziedzinie kultury fizycznej, określono zasady i tryb przyznawania nagród Województwa Małopolskiego w dziedzinie kultury fizycznej. Jako podstawę prawną uchwały wskazano: art. 18 pkt 20 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1590 ze zm., dalej: ustawa o samorządzie), art. 31 ust. 1, 2 i 3 i art. 35 ust. 4 i 6 ustawy z 25 czerwca 2010r. o sporcie (Dz.U. nr 127, poz. 857 ze zm., dalej: ustawa o sporcie). Do uchwały został dołączony załącznik nr 1 - "Zasady, tryb przyznawania i wysokości nagród Województwa Małopolskiego z dziedziny kultury fizycznej".
Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył Prokurator Okręgowy w Krakowie, w części obejmującej § 2 ust. 1 i 2, § 3, § 5 ust. 1 "Zasad, trybu przyznawania i wysokości nagród Województwa Małopolskiego z dziedziny kultury fizycznej", stanowiącego załącznik nr 1 do wyżej wymienionej uchwały. Zaskarżonej uchwale zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 31 ust. 1. 2 i 3. art. 5 i 6 ustawy o sporcie w zw. z art. 18 pkt 20 ustawy o samorządzie, art. 2. 32 i 94 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 10 i 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j.Dz.U.2018.2096 ze zm., dalej: k.p.a.), poprzez przekroczenie delegacji i nieuprawnione ograniczenie kręgu podmiotów uprawnionych do otrzymania nagród sportowych, nagród i wyróżnień pozostające w sprzeczności z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa, niewskazanie konkretnej wysokości kwoty nagród pieniężnych, wprowadzenie nagród dla osób innych niż fizyczne oraz nieprawidłowe określenie podmiotów uprawnionych do zgłaszania kandydatów do nagród.
Sąd I instancji wyrokiem z dnia 7 grudnia 2016r. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie załącznika nr 1 § 2 ust. 1 i 2, § 3 i § 5 ust. 1.
Dokonując oceny zakwestionowanych przez prokuratora postanowień uchwały zgodził się z zarzutami skargi.
Wskazując na zakwestionowany § 2 ust. 1 załącznika nr 1 do uchwały, zauważył, że mając na uwadze regulację zawartą w art. 31 ustawy o sporcie, wprowadzone w § 2 ust. 1 i § 3 kategorii wiekowych i przynależności do stowarzyszenia jest bezpodstawne, gdyż ustawa mówi jedynie o dwóch kryteriach jakie organ winien wziąć pod uwagę przy podejmowaniu uchwały tj. znaczeniu danego sportu dla jednostki samorządu oraz osiągniętym wyniku sportowym. Tak zakreślone granice ustawowej delegacji zostały przekroczone.
Nie uwzględnił, argumentacji organu, co do priorytetowego znaczenia dla województwa sportu uprawianego przez określone podmioty. Pojęcie "znaczenie danego sportu" wskazuje bowiem na kryterium przedmiotowe, a nie podmiotowe. Sformułowanie "dany sport" użyte w wskazanym w przepisie kontekście, oznacza określony rodzaj, dyscyplinę sportu, a tylko takie rozróżnienie pozwala na zróżnicowanie znaczenia danych sportów.
Za istotne naruszenie prawa uznał również, wskazanie w § 3 załącznika, przyznanie nagrody w uzasadnionych przypadkach, dotyczących np. rangi imprezy, osiągniętego wyniku lub promocji województwa sportowcom wymienionym w § 2 pkt. 1, w wysokości 3.000 zł., w innych niż olimpijskie i paraolimpijskie dyscyplinach sportowych. Sportowcom uprawiającym inne dyscypliny sportowe i osiągającym wysokie wyniki stawia się bowiem dodatkowe warunki. Wyraża się to we wprowadzeniu zapisu o "uzasadnionych wypadkach", czy "randze imprezy".
Wątpliwości wzbudził także § 2 ust. 2, w którym ustanowiono nagrodę w postaci statuetki przyznawanej stowarzyszeniom kultury fizycznej, jednostkom samorządu i podmiotom wspierających kulturę fizyczną.
Przepis art. 35 ust. 6 ustawy o sporcie, daje bowiem możliwość ustanowienia wyróżnień i nagród pieniężnych dla trenerów i innych osób wyróżniających się osiągnięciami w działalności sportowej. Przepis ten dotyczy jednak osób fizycznych. Natomiast przepisy przytoczone jako podstawa prawna podjętej uchwały nie przewidują możliwości ustanowienia nagród dla podmiotów określonych w § 2 ust. 2 załącznika do uchwały. Nadto wskazał, co wynika z ustawy, iż nagroda, określona w art. 35 ust. 5 ustawy o sporcie, może być przyznawana w formie jedynie finansowej. Brak jest natomiast podstaw do przyznania nagrody w formie rzeczowej, w postaci statuetki.
Sąd I instancji podzielił również zarzut skargi, dotyczący ustalenia w uchwale wysokości świadczeń pieniężnych. Stosownie do delegacji ustawowej, sejmik województwa w odniesieniu do nagród, winien określić szczegółowe zasady, tryb ich przyznawania oraz rodzaje i wysokość nagród. Określenie wysokości świadczenia następuje poprzez wskazanie konkretnej kwoty. Nie mieści się w nim możliwość ustalenia "widełek", bez jednoczesnego wskazania kryteriów indywidualizacji. Opisana delegacja pozwala na różnicowanie wysokości świadczeń tylko wedle kryteriów w niej wskazanych (a więc znaczenia danego sportu i osiągniętego wyniku sportowego) i nie uprawnia do zastrzeżenia uznaniowości w ustalaniu wysokości świadczenia w konkretnym przypadku. W ocenie Sądu I instancji, wysokość nagrody za osiągniecia sportowe powinna zostać określona precyzyjnie w uchwale przez wskazanie kwoty, jaką otrzyma osoba uprawniona za swoje osiągniecia, bądź przez określenie sposobu jej wyliczenia.
Za nie zasługujące na aprobatę uznał również zawężenie w § 5 ust. 1 załącznika nr 1 do uchwały podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o przyznanie nagrody. Brak było bowiem podstaw do takiego rozwiązania na gruncie ustawy, a przyjęte w załączniku rozwiązanie pomija samych zainteresowanych. Uchwała podjęta przez jednostkę samorządu terytorialnego, w przedmiocie nagród za osiągnięcia sportowe powinna zawierać takie treści, aby każdy był w stanie określić na jej podstawie, czy jest osobą uprawnioną do otrzymania świadczenia i na jakich warunkach.
Wobec powyższego uznał, że wskazane uregulowania załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały, w sposób istotny naruszają obowiązujący porządek prawny. Z tego powodu stwierdził nieważność przytoczonych w skardze przepisów
Podkreślił, ze ustanowione przez Sejmik Województwa w drodze uchwały, zasady przyznawania nagród i ich wysokość, rodzaj i podmioty uprawnione do ich otrzymania nie mogą nie mogą naruszać granic ustawowego upoważnienia dla województwa. W konsekwencji uznał, że ww. zakresie sejmik województwa przekroczył upoważnienie ustawowe. Przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego do wydania aktu prawa miejscowego stanowi, zdaniem Sądu I instancji istotne naruszenia prawa i uzasadnia stwierdzenie nieważności wskazanych części zaskarżonej uchwały, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. 2016 poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył Sejmik, zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości i zarzucając zaskarżonemu wyrokowi
I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy a to art. 31, a w szczególności art. 31 § 3 ustawy o sporcie w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji przez jego błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym odczytaniu normy prawnej wyrażonej w w/w przepisie, mylnym zrozumieniu jego treści i niezrozumieniu intencji ustawodawcy, co doprowadziło do uznania, iż Sejmik podejmując zaskarżona uchwałę, przekroczył granice upoważnienia ustawowego z art. 31 ustawy o sporcie, poprzez:
a. wprowadzenie kategorii wiekowych i przynależności do stowarzyszenia, gdyż ustawa mówi jedynie o dwóch kryteriach jakie organ winien wziąć pod uwagę przy podejmowaniu uchwały tj. znaczeniu danego sportu dla jednostki samorządu oraz osiągniętym wyniku sportowym,
b. możliwość wskazana w § 3 załącznika przyznania nagrody w uzasadnionych przypadkach dotyczących m.in. rangi imprezy, osiągniętego wyniku lub promocji województwa sportowcom wymienionym w § 2 pkt. a także poprzez postawienie sportowcom uprawiającym inne dyscypliny sportowe i osiągającym wysokie wyniki dodatkowych warunków uprawniających do otrzymania nagrody co wyraża się to we wprowadzeniu zapisu o ,, uzasadnionych wypadkach" czy "randze imprezy",
c. określenie wysokości świadczenia następuje poprzez ustalenie "widełek", w dodatku bez jednoczesnego wskazania kryteriów indywidualizacji.
d. wskazanie podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o przyznanie nagrody.
Pismem z dnia 30 października 2019r. Prokurator wniósł o nie uwzględnienie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw do stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna okazała się częściowo uzasadniona.
Odnosząc się do podniesionego zarzutu w pkt I (naruszenie prawa materialnego to jest art. 31 i art. 31 § 3 (w ustawie art. 31 ust. 3) ustawy o sporcie w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez jego błędną wykładnię polegająca na nieprawidłowym odczytaniu normy prawnej wyrażonej w tym przepisie, mylnym zrozumieniu jego treści i niezrozumieniu intencji ustawodawcy stwierdzić należy, że uchybienia zawierające się w tym zarzucie nie zasługują w zasadniczej części na uwzględnienie
Wskazać należy, iż art. 68 ust. 5 Konstytucji RP określa główne zasady w zakresie reglamentacji prawnej kultury fizycznej, w tym sportu, to jest wolność uprawiania i organizowania kultury fizycznej oraz zasadę pomocniczości we wskazanym zakresie.
Realizację zamierzeń w tym zakresie stanowi regulacja zawarta w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, zgodnie z którą organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa w drodze uchwały, szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, o których mowa w ust. 1 i 2, biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy.
Przepis ten stanowi generalne upoważnienie dla jednostki samorządu terytorialnego do wydania aktu prawa miejscowego, określa ogólny zakres regulacji nie przesądzając o treści norm, które mają zostać ustanowione. Jednakże stanowione normy przez jednostki samorządu terytorialnego muszą realizować cele ustawy o sporcie, z poszanowaniem zasad uprawiania sportu wynikających z Konstytucji RP, poprzez wykorzystanie delegacji ustawowej.
Podkreślić należy, że z ustawowego kryterium przyznawania stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień określonego w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, wynika, że krąg beneficjentów uprawnionych do stypendiów, nagród i wyróżnień nie został ograniczony podmiotowo. Beneficjentem więc może być każda osoba fizyczna.
Pojęcie "znaczenie danego sportu" użyte w powyższym przepisie wskazuje bowiem na kryterium przedmiotowe, a nie podmiotowe i oznacza określony rodzaj, dyscyplinę sportu, bo tylko takie rozróżnienie pozwala na zróżnicowanie znaczenia danych sportów dla gminy (wyrok WSA w Krakowie z 31 maja 2016r., sygn. akt II SA/Kr 383/16).
Oznacza to, że zakres podmiotowy wskazanych świadczeń został ustawowo uregulowany i nie jest dopuszczalne jego modyfikowanie przez organ stanowiący samorządu w drodze uchwały, podjętej na podstawie art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie. Zakres ten, obejmuje zważywszy na art. 1 ust. 1 ustawy o samorządzie, każdego mieszkańca danego województwa, osiągającego wyniki sportowe, niezależnie od tego, czy jest zrzeszony w stowarzyszeniu kultury fizycznej, działającym na terenie tego województwa, czy też trenuje indywidualnie. Wszyscy mieszkańcy województwa tworzą bowiem z mocy prawa wspólnotę. Ustawodawca nie zawęził zatem zakresu podmiotowego do grupy mieszkańców będących członkami stowarzyszenia działającego na terenie województwa, czy też mieszkańców będących członkami danego stowarzyszenia kultury fizycznej mającej siedzibę poza jego terenem. Istotnym bowiem jest wyłącznie przynależność do danej wspólnoty terytorialnej, wyznaczana kryterium zamieszkiwania na jej obszarze. A zatem potencjalnymi beneficjentami stypendium sportowego są wszyscy mieszkańcy danego województwa, o ile osiągają wyniki sportowe w sporcie mającym dla niego znaczenie. Zamiarem ustawodawcy było bowiem promowanie i wspieranie finansowo osób fizycznych uprawiających sport mający znaczenie, wyłącznie w oparciu o kryterium osiąganych wyników sportowych.
Podkreślić przy tym należy, ze potencjalnymi beneficjentami stypendium sportowego są wszyscy mieszkańcy danego województwa, o ile osiągają wyniki sportowe, bez limitu wieku. Regulacja ustawowa nie umożliwia bowiem wprowadzenie limitu wiekowego osób, które mogą uzyskać stypendium sportowe.
Sformułowana delegacja ustawowa nie obejmuje zatem upoważnienia samorządu do samodzielnego określenia kręgu podmiotów uprawnionych do ubiegania się o stypendium sportowe.
Regulacja prawna § 2 ust. 1 we wskazanym zakresie narusza również zasadę równości, która nakazuje tworzenie treści prawa w sposób eliminujący bezpodstawną dyskryminację lub uprzywilejowanie. Natomiast przepis umożliwiający przyznanie stypendium może otrzymać jedynie osoba fizyczna reprezentująca stowarzyszenia kultury fizycznej, pozbawia prawa do nagrody osoby niezrzeszone w żadnym klubie sportowym (a będące członkami wspólnoty), nawet jeśli uprawiają tę samą dyscyplinę sportu i osiągnęły takie same wyniki sportowe jak osoby zrzeszone w klubie.
W orzecznictwie, podkreśla się, że samo członkostwo w stowarzyszeniu lub klubie sportowym lub trenowanie zawodników klubu sportowego mającego siedzibę na terenie gminy nie może stanowić podstawy do uzyskania (przez członka klubu lub trenera) świadczenia z budżetu gminy, na której terenie klub ten ma swą siedzibę (por. m.in. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 327/07, wyrok WSA w Lublinie z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 282/08 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 listopada 2014r., III SA/Gl 878/14).
Za niedopuszczalny uznać również należy zapis § 2 ust. 2 załącznika do uchwały, gdyż pozwala on na przyznanie nagrody w formie statuetki, stowarzyszeniom kultury fizycznej, jednostkom samorządu terytorialnego i podmiotom wspierającym kulturę fizyczną, podczas gdy przepisy ustawy o sporcie uprawniają jednostki samorządu terytorialnego do przyznawania nagród jedynie osobom fizycznym
Dodać należy, że przepis art. 35 ust. 6 ustawy o sporcie daje możliwość ustanowienia wyróżnień i nagród pieniężnych, ale dla trenerów i innych osób wyróżniających się osiągnięciami w działalności sportowej. Natomiast przepis ten dotyczy jedynie osób fizycznych. Przepisy przytoczone jako podstawa prawna podjętej uchwały nie przewidują możliwości ustanowienia nagród dla kategorii podmiotów określonych w § 2 ust. 2 załącznika do uchwały. Zasadnie również wywiódł Sąd I instancji, że z ustawy wynika, iż nagroda, o której mowa w art. 35 ust. 5 może być jedynie finansowa, a nie rzeczowa w postaci statuetki jako nagrody, bo brak jest podstaw do jej przyznania w ustawie o sporcie.
Wskazać należy również, że w § 3 załącznika nr 1 do uchwały postanowiono, że Zarząd Województwa Małopolskiego, w uzasadnionych przypadkach dotyczących m.in. rangi imprezy, osiągniętego wyniku lub promocji Województwa, może przyznać nagrodę sportowcom wymienionym w § 2 pkt 1, w wysokości do 3 000 zł., w innych niż olimpijskie i paraolimpijskie, dyscyplinach sportowych.
Wprowadzenie takiej regulacji jest naruszeniem prawa, bowiem sportowcom uprawiającym inne dyscypliny sportowe i osiągającym wysokie wyniki stawia się dodatkowe warunki, przy czym wyrażają się one we wprowadzeniu zapisów nie ostrych i niedookreślonych w postaci "uzasadnionych wypadków" czy "rangi imprezy", nie mających oparcia w regulacjach ustawy o sporcie, pozwalających na przekroczenie upoważnienia określonego w tejże ustawie.
Wskazać również należy, że w § 5 ust. 1 załącznika do uchwały określono podmioty uprawnione do zgłaszania Kandydatów do Nagród, określonych w § 2 i 3 wymieniając: Małopolski Związek Stowarzyszeń Kultury Fizycznej, organizacje wojewódzkie działające w sferze sportu osób niepełnosprawnych, Komisję Sejmiku Województwa Małopolskiego właściwą ds. Kultury Fizycznej i Zarząd Województwa Małopolskiego.
Wskazanie, w § 5 ust. 1 zamkniętego katalogu podmiotów uprawnionych do zgłaszania kandydatów do nagród jest nieprawidłowe. Pozbawienie bowiem możliwości wszczęcia postępowania i zgłoszenia kandydatury przez sam podmiot uprawniony do nagrody jest uchybieniem. Brak jest podstaw do takiego rozwiązania na gruncie ustawy. Zasadnie więc, Sąd I instancji wskazuje, że przyjęte rozwiązanie, pomija samych zainteresowanych. Uchwała powinna zawierać takie treści, aby każdy był w stanie określić na jej podstawie, czy jest osobą uprawnioną do otrzymania świadczenia i na jakich warunkach.
Podkreślić także należy, że celem ustawy z dnia 5 czerwca 2010 r. o sporcie było stworzenie aktu normatywnego wspierającego kulturę fizyczną, ograniczających reglamentację prawną sportu do niezbędnego minimum (por. uzasadnienie projektu ustawy druk sejmowy nr 23130). Ustawa wprowadziła jedynie niezbędne regulacje prawne dla prawidłowego rozwoju sportu. Jednocześnie uwzględniła zapis Konstytucji w jej art. 68 ust. 5 w myśl, którego "Władze publiczne popierają rozwój kultury fizycznej, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży." Przepis ten jest zawarty w Konstytucji w części zatytułowanej "Wolności i prawa ekonomiczne, socjalne i kulturalne". Powołany przepis stanowi jedyną regulację o randze konstytucyjnej związaną z kulturą fizyczną, a zatem - pośrednio - ze sportem. Wynika z tego (jak i z treści samego przepisu), że kultura fizyczna, w tym sport, nie jest domeną państwa, lecz przede wszystkim - wolności obywatelskiej. Kultura fizyczna, w tym sport, niewątpliwie należą do sfery obywatelskich praw kulturalnych. Te zaś, z uwagi na swój szczególny i specyficzny charakter, nie mogą być obciążone nadmierną reglamentacją prawną oraz interwencją organów władzy publicznej (rządowych oraz samorządu terytorialnego).
Wskazać należy w tym kontekście, że w myśl stanowiska wyrażanego w doktrynie powierzenie organom samorządu terytorialnego możliwości stanowienia prawa o charakterze powszechnie obowiązującym powinno sprzyjać kształtowaniu znacznej samodzielności samorządu w zakresie kreowania sytuacji prawnej podmiotów znajdujących się na obszarze działania organów wydających akty prawa miejscowego, co do zasady ograniczonej jedynie regulacjami konstytucyjnymi (por. Przemysław Mijal, Zasada pomocniczości jako wyznacznik roli prawotwórczej samorządu terytorialnego, Przegląd Prawa Konstytucyjnego Nr 2, 2014 r.).
Nie można w tym kontekście zgodzić z wyrażonym w zaskarżonym wyroku poglądem, zgodnie z którym Samorząd wykroczył poza zawartą w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie delegację ustawową, nie określając konkretnej wysokości nagrody.
Zdaniem WSA z upoważnienia ustawowego wynika, iż jego celem było jasne określenie w uchwale, jakie konkretnie stypendium, nagrodę czy też nagrodę pieniężną może uzyskać dany zawodnik, osiągając określony wynik sportowy, biorąc pod uwagę, jakie znaczenie dla gminy ma dany sport.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kompetencje przyznane przepisem w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie nie odonoszą się i nie mogą odnosić się do konkretnych, indywidualnych przypadków, w których określonej osobie przysługiwałoby świadczenie w wysokości ściśle ustalonej przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. Taki akt prawny nie byłby zgodny z zasadami stanowienia prawa i z zasadami racjonalnego działania. Uchwała zawierająca prawo miejscowe, dotyczące różnego rodzaju, możliwych do przyznania świadczeń, wymagających zróżnicowania ze względu na różne okoliczności uzasadniające ich przyznawanie, wymaga zachowania pewnego poziomu ogólności i z istoty rzeczy musi stanowić niezbędny zakresowo schemat postępowania organu wykonawczego. Kazuistyczne potraktowanie tej materii na poziomie uchwały organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego stwarzałoby obawę luk i pominięć ze szkodą dla osób zainteresowanych tymi świadczeniami, co oznacza, że byłoby dysfunkcyjne. Należy zauważyć, że w zaskarżonej uchwale, w załączniku nr 1 Sejmik ustalił w § 2 pkt 1 a do d, wysokość stypendium sportowego przez określenie maksimum tego świadczenia jako, np do kwoty 10.000 złotych.
Poprzez wskazaną regulację Zarząd Województwa Małopolskiego uzyskał kompetencje do określenia wysokości nagrody – w granicach określonych uchwałą – w konkretnym, indywidualnym przypadku. Nie można zaś mylić ogólnego aktu stanowienia prawa miejscowego i konkretnego aktu jego wykonania, polegającego na wydawaniu rozstrzygnięcia o przyznaniu indywidualnemu podmiotowi określonego świadczenia przewidzianego prawem miejscowym. Pogląd powyższy wyrażany jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2013r. II GSK 1903/11, wyrok NSA z dnia 28.08.2019r. I GSK 2386/17).
Mając na uwadze wadliwy pogląd Sądu I instancji co do przyznawania wysokości nagrody, przyjętej zaskarżoną uchwałą, powstała konieczność ponownej oceny legalności uchwały we wskazanym zakresie, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w tej części, zgodnie z art. 185 § 1 p.p.s.a., a w pozostałym zakresie, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło