II GSK 5182/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. Sp. z o.o. w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Wr 46/16 o odrzuceniu skargi W. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: 1. oddalić skargę kasacyjną; 2. umorzyć postępowanie z zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Wr 46/16, odrzucił skargę W. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia [...] listopada 2015 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że W. Sp. z o.o. w K. złożyło skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. WSA, odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), stwierdził, że nie każda działalność organów administracji publicznej podlega kontroli sądu administracyjnego. Od wejścia w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r. nowelizacji ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015, poz. 658), kognicji tegoż Sądu nie podlega m.in. zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Stąd przedmiotową skargę, jako niepodlegającą kognicji sądu administracyjnego, Sąd odrzucił. W konsekwencji powyższego, za bezprzedmiotowe WSA uznał zaś rozpatrywanie złożonego w skardze wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosło W. Sp. z o.o. w K., zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się jego uchylenia w całości i zasądzenia kosztów według norm przepisanych, względnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie: 1. art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., poprzez jego zastosowanie w sytuacji braku podstaw do tego; 2. art. 133 § 1 p.p.s.a., poprzez nierozpoznanie istoty sprawy. Skarżąca kasacyjnie spółka wniosła ponadto, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w K. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że w postanowieniach organy egzekucyjne obu instancji nie uznały wniesionych przez spółkę na podstawie art. 110u § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.; powoływanej dalej jako: u.p.e.a.) zarzutów do opisu i oszacowania nieuchomości. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi brak kognicji sądu administracyjnego z uwagi na wyłączenie postanowień wierzycieli w sprawie zgłoszonego zarzutu. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. prowadzi wobec skarżącej spółki postępowanie egzekucyjne z nieruchomości położonej w K. przy ul. M. [...], na podstawie własnych tytułów wykonawczych oraz przekazanych mu do realizacji tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. Inspektorat w K., Starostę K., Burmistrza Miasta K.. Zdaniem kasatorki, z uwagi na fakt, że strona zaskarżyła postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów, a nie stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów, nie można przyjąć, iż organy orzekały w przedmiotowej sprawie jako wierzyciele, a nie jako organ egzekucyjny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlega oddaleniu. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest zagadnienie dopuszczalności skargi na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, którego przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, w postępowaniu sądowoadministracyjnym wszczętym po 15 sierpnia 2015 roku. Zagadnienie to było już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który prezentuje jednolite stanowisko w omawianej kwestii. Należy w tym zakresie wskazać na postanowienia NSA z dnia 25 kwietnia 2016 r., II FSK 953/16, z dnia 6 lipca 2016 r., II GSK 2962/16, z dnia 19 lipca 2016 r., II OSK 1544/16, czy z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 2422/16). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając niniejszą skargę kasacyjną podziela stanowisko wyrażone w tych postanowieniach. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł w rozpoznawanej sprawie o niedopuszczalności skargi, wniesionej po 15 sierpnia 2015 r. na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów. Wskazując na treść art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., od tej daty, w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają postanowienia, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których, jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. To ostanie postanowienie jest przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie. Ustawa zmieniająca dokonała nowelizacji art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., polegającej na wyłączeniu możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że odrzucenie skargi na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym w przedmiocie stanowiska wierzyciela nie pozbawia strony skarżącej prawa do sądu i nie uniemożliwia kontroli sądowej podniesionych w sprawie zarzutów. W świetle art. 34 u.p.e.a., postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela ma charakter jedynie incydentalny. W jego następstwie zostanie bowiem wydane odrębne postanowienie organu egzekucyjnego, które objęte jest kognicją sądu, a zatem może zostać zaskarżone. W razie wniesienia skargi na postanowienie organu egzekucyjnego, sąd administracyjny podda kontroli zarówno stanowisko wierzyciela jak i odwołujące się do tego stanowiska postanowienie organu egzekucyjnego. Skoro zatem przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 roku wyłącza istnienie drogi sądowej w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, w którym przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawach zgłoszonego zarzutu - a tej kwestii dotyczy skarga złożona w rozpoznawanej sprawie - Sąd I instancji nie naruszył art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. uznając skargę za niedopuszczalną. W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pierwszym punkcie sentencji. Przechodząc zaś do uzasadnienia rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartego w punkcie 2 sentencji, sąd kasacyjny stwierdza, że w przedstawionym powyżej stanie rzeczy, czyli w konsekwencji oddalenia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi przez WSA, zasadnym było umorzenie postępowania zainicjowanego zawartym w niej wnioskiem o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Przedmiotowy wniosek w przedstawionych okolicznościach sprawy stał się bowiem bezprzedmiotowy, więc postępowanie nim zainicjowane należało umorzyć. Na marginesie jedynie NSA wskazuje, że wstrzymanie postępowania egzekucyjnego możliwie jest w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 23 § 6 u.p.e.a., a organem władnym do wstrzymania takiego postępowania, jest organ sprawujący nadzór nad egzekucją, a więc organ wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji. Możliwość wstrzymania postępowania egzekucyjnego została przewidziana również w art. 35–35a u.p.e.a. Wobec powyższego sądy administracyjne nie mają kompetencji do zastępowania organów egzekucyjnych w przedstawionym zakresie. Niemniej jednak, w konsekwencji powyższego, postępowanie z wniosku zawartego w niniejszej skardze kasacyjnej, NSA umorzył na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a.