I OZ 336/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia 12 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1317/16 o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi G. W. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za ograniczenie korzystania z nieruchomości postanawia oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1317/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. oddalił wniosek G. W. (dalej skarżąca) o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za ograniczenie korzystania z nieruchomości. Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniami z dnia 16 września 2016 r. zobowiązał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz nadesłania jednego egzemplarza odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Wezwania zostały przesłane na podany w skardze adres i doręczone przy zachowaniu rygorów określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej ppsa). Skarżąca odebrała korespondencję osobiście dnia 1 października 2016 r., czego dowodem jest znajdujące się w aktach zwrotne potwierdzenie odbioru. Termin do uzupełnienia braków fiskalnych i formalnych upłynął dnia 10 października 2016 r. (art. 83 § 2 ppsa). Mimo jego upływu, wspomniane braki nie zostały uzupełnione. Dnia 19 października 2016 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu podniosła, że uchybienie terminu nastąpiło nie z jej winy, gdyż w tym czasie przebywała w Powiatowym Szpitalu Specjalistycznym w S[...], gdzie miała przeprowadzaną operację z. W tym czasie nikt nie znajdował się w jej domu, kto mógłby w jej imieniu odebrać list. Na potwierdzenie swoich twierdzeń skarżąca załączyła kserokopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego. Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 86 § 1 i art. 87 § 1, 2 i 4 ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Skarżący na wniesienie pisma ma 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, musi uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy oraz dokonać czynność, której nie dokonał w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że skarżąca nie wykazała, że zachowała siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy. Argumentacja skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Z akt sądowych wynika, że skarżąca osobiście odebrała w dniu 1 października 2016 r. kierowaną z Sądu korespondencję, zatem termin do uzupełnienia braków fiskalnych i formalnych upłynął 10 października 2016 r. Fakt pobytu w szpitalu nie jest zatem przyczyną, z powodu której skarżąca nie uzupełniła braków skargi, ponieważ pobyt ten miał miejsce w dniach od [...] do [...] września 2016 r. Uiszczenie wpisu sądowego od skargi nie jest czynnością o charakterze osobistym, a sam zły stan zdrowia nie przesądza o braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej (k. 1-2, 12-16, 18-22, 33-37, 43 akt sądowych). Na powyższe postanowienie G. W. złożyła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu podniosła, że bezpośrednią przyczyną opóźnienia wpłaty było przebywanie w szpitalu, operacja, powikłania i uciążliwe leczenie, uniemożliwiające wychodzenie z domu przez okres kilku tygodni. Skarżąca podniosła, że ze względu na zły stan zdrowia, tj. problemy z oczami, nie była w stanie zapoznać się z odebraną przez siebie przesyłką pocztową. Jednak podkreśliła, że gdy było to tylko możliwe, w dniu 19 października 2016 r., dokonała wpłaty wpisu sądowego, jak również niezwłocznie po otrzymaniu pisma o uzupełnieniu brakujących odpisów pisma procesowego, przesłała brakujące dokumenty (k. 44-56 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ppsa sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270, uw. 5; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2015, s. 462, nb 4; postanowienie NSA z 12.6.2008 r., II OZ 580/08, cbosa). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (postanowienie NSA z 10.9.2010 r., II OZ 849/10, cbosa). Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, Sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (postanowienie NSA z 18.12.2013 r., I OZ 1199/13). Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Sąd I instancji trafnie uznał, że pobyt w szpitalu w dniach od [...] września 2016 r. do [...] września 2010 r., nie stanowił przeszkody w odebraniu przez skarżącą osobiście dnia 1 października 2016 r. odpisu zarządzenia z 16 września 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi i wezwania z 16 września 2016 r. do nadesłania odpisu skargi (k. 12-16 akt sądowych). W zażaleniu skarżąca – odmiennie niż we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego (w którym skarżąca podała, że "w wyznaczonym terminie nie mogłam odebrać listu z WSA w R., ponieważ znajdowałam się wówczas w Powiatowym Szpitalu..., w tym czasie w moim domu nie znajdował się nikt, kto mógłby odebrać w moim imieniu list" (k. 18 akt sądowych) – podniosła, że bezpośrednią przyczyną opóźnienia wpłaty było przebywanie w szpitalu, operacja, powikłania i uciążliwe leczenie bez możliwości wychodzenia z domu przez okres kilku tygodni, a 1 października "podpisałam na oślep z chorymi oczami ww korespondencję" (k. 45-45v akt sądowych). Zmiana twierdzeń o faktach przemawiała za odmową dania wiary twierdzeniom skarżącej, zawartym w zażaleniu, tym bardziej, że podpis skarżącej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki dnia 1 października 2016 r. nie różni się swą starannością od podpisów składanych pod: skargą, wnioskiem o przywrócenie terminu, pismem z 25 października 2016 r., odpisem skargi, zażaleniem, pismem z 31 grudnia 2016 r. i zwrotnymi potwierdzeniami odbioru z dnia: 21 października 2016 r., 15 grudnia 2016 r., 27 grudnia 2016 r. (k. 5, 16, 18, 24, 26, 29, 43, 45, 60, 62 akt sądowych). Nadto w zażaleniu – w przeciwieństwie do wniosku o przywrócenie terminu - skarżąca nic nie pisze o innych osobach, które po dniu 1 października 2016 r. przebywały w domu skarżącej. Skarżąca mogła prosić osoby trzecie, zamieszkujące w domu wielomieszkaniowym, w którym zamieszkuje skarżąca, o pomoc w terminowym uiszczeniu wpisu od skargi. Sąd I instancji trafnie zwrócił uwagę, że wniosek o przywrócenie terminu dotyczył wyłącznie uiszczenia wpisu od skargi, nie obejmował zaś przywrócenia terminu do nadesłania odpisu skargi (k. 13, 14, 18 akt sądowych). Zakres wniosku był dla Sądu wiążący. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ppsa postanowił jak w sentencji.