II FSK 2425/16

Dnia 20 grudnia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej K.O. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 419/16 w sprawie ze skargi K.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 13 stycznia 2016 r. nr sygn. [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2015 r. postanawia: 1) odrzucić skargę kasacyjną, 2) zwrócić pełnomocnikowi K.O. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku uiszczony wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych). Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Gd 419/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę K.O. (dalej jako "Skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej jako "SKO") z dnia 13 stycznia 2016 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2015 r. Przedstawiając w uzasadnieniu postanowienia stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że w niniejszej sprawie skarga w imieniu Skarżącego została wniesiona przez pełnomocnika - r. pr. R.O., przekładającego pełnomocnictwo procesowe nieopatrzone datą jego udzielenia. Ze znajdującej się w aktach sprawy kserokopii odpisu skróconego aktu zgonu wynika, że Skarżący zmarł w dniu 15 września 2015 r. Ponieważ z chwilą śmierci Skarżący utracił zdolność sądową, zdaniem Sądu, skargę wniesioną w jego imieniu należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a". Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia w imieniu Skarżącego - co podkreślono w jej treści, wywiódł r. pr. R.O. Zaskarżonemu postanowieniu na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 58 § 1 pkt 5 i § 2 P.p.s.a., poprzez odrzucenie skargi z powodu braku zdolności sądowej lub zdolności procesowej bez wezwania do uzupełnienia braku formalnego; 2) art. 58 § 1 pkt 5 i pkt 6 P.p.s.a., poprzez niewłaściwe ich zastosowanie oraz art. 58 § 1 pkt 5 i pkt 6 P.p.s.a. w zw. z art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. poz. 1741, z późn. zm.), poprzez niewykazanie faktu śmierci strony; 3) art. 43 P.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i twierdzenie, że pełnomocnik nie mógł wnieść skargi w imieniu strony po jej śmierci. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 43 P.p.s.a. w razie śmierci strony lub utraty przez nią zdolności sądowej pełnomocnictwo wygasa. Jednakże pełnomocnik procesowy działa aż do czasu zawieszenia postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się, że w razie śmierci strony pełnomocnik legitymowany jest do podejmowania niezbędnych czynności procesowych zmierzających do zawieszenia postępowania. Oznacza to, że nie może podejmować innych czynności procesowych, bowiem w ich zakresie nie posiada pełnomocnictwa, które wygasło (por. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 1864/06). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ulega wątpliwości, że Skarżący nie żyje. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się kserokopia odpisu skróconego aktu zgonu (k. 6) stanowiąca załącznik do wystosowanego w tym przedmiocie pisma Prezydenta Miasta G. do SKO. W treści pisma zaznaczono, że oryginał odpisu skróconego aktu zgonu został przekazany do SKO w dniu 14 października 2015 r. wraz z aktami sprawy dotyczącej odwołania r. pr. R.O. od decyzji Prezydenta Miasta G. w sprawie podatku od nieruchomości za 2012 r. Ponadto należy podkreślić, że niniejsza sprawa nie jest pierwszą wszczęta przez r. pr. R.O. w imieniu Skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Ze wszystkich wydanych po 15 września 2015 r. postanowień jednoznacznie wynika, że Skarżący nie żyje. Skoro zatem umocowanie do reprezentowania Skarżącego wygasło wraz z jego śmiercią (tj. w dniu 15 września 2015 r.) to tym samym rozpoznawana skarga kasacyjna została wniesiona przez podmiot nieumocowany i w sytuacji, gdy brak jest strony postępowania sądowoadministracyjnego jest niedopuszczalna i jako taka, powinna zostać odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stosowanie do treści art. 178 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 13 października 2015 r. sygn. akt II FSK 2741/15). Sposób zredagowania skargi kasacyjnej przez r. pr. R.O. nie pozostawia bowiem żadnych wątpliwości, że została ona wniesiona w imieniu zmarłego. W nagłówku określając strony postępowania wskazano "Skarżący: K.O. reprezentowany przez r. pr. R.O.", a w pierwszym zdaniu "w imieniu Skarżącego (pełnomocnictwo w aktach) zaskarżam w całości postanowienie WSA w Gdańsku". Jak już wyjaśniono powyżej, po śmierci mocodawcy pełnomocnik uprawniony jest jedynie do podjęcia czynności zmierzających do zawieszenia postępowania. Do czynności tych nie można jednakże zaliczyć wnoszenia skargi kasacyjnej w imieniu zmarłego. W analizowanym stanie faktycznym można było uzyskać pełnomocnictwo od następców prawnych zmarłego, a następnie występować w sprawie w ich imieniu, np. wnieść skargę kasacyjną, lub jeszcze przed rozprawą zgłosić sądowi pierwszej instancji nowe okoliczności w sprawie ze wskazaniem argumentów przemawiających za uznaniem następców prawnych zmarłego za stronę tego postępowania. Jak wynika bowiem z Rejestru Aktów Poświadczenia Dziedziczenia (http://rejestry.net.pl/), akt poświadczenia dziedziczenia sporządzono w dniu 22 października 2015 r., a zatem jeszcze przed wydaniem przez Sąd pierwszej instancji postanowienia o odrzuceniu skargi (por. postanowienie NSA z dnia 9 sierpnia 2016 r. sygn. akt II FSK 547/16). Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w zw. art. 178 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy.