II SA/Wr 713/16
WyrokWSA we Wrocławiu2017-01-04
Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Władysław Kulon, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na przebudowie, rozbudowie i nadbudowie istniejącego budynku może zostać wydana, jeśli projekt przewiduje usytuowanie ściany z otworami okiennymi bezpośrednio na granicy działki sąsiedniej, mimo braku jednoznacznego zapisu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, ale przy jednoczesnym uzyskaniu zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozwolenie na budowę może zostać wydane, nawet jeśli projekt przewiduje usytuowanie ściany z otworami okiennymi na granicy działki, pod warunkiem uzyskania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, opartej na ekspertyzie technicznej i uzgodnionej z właściwymi organami. W sytuacji, gdy organ odwoławczy nie odniósł się w pełni do wszystkich zarzutów odwołania, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., sąd oddalił skargę, uznając, że to naruszenie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ zaskarżona decyzja nie naruszała prawa materialnego.Stan faktyczny
Skarżący L. M. wniósł skargę na decyzję Wojewody D., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na przebudowie, rozbudowie i nadbudowie istniejącego budynku. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym dotyczące usytuowania ściany z otworami okiennymi na granicy działki, braku analizy nasłonecznienia i przesłaniania, nieaktualności ekspertyzy technicznej oraz niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że inwestor spełnił wszystkie wymagane prawem warunki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Sędziowie sędzia WSA Władysław Kulon (spr.), sędzia WSA Anna Siedlecka, Protokolant Krzysztof Erbel, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na przebudowie, rozbudowie i nadbudowie istniejącego budynku oddala skargę w całości.
Wojewoda D. decyzją z dnia [...] r.nr [...] – wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – po rozpatrzeniu odwołania L. M., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono A. sp. z o.o. pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na przebudowie, rozbudowie i nadbudowie istniejącego budynku przy ul. R. we W. (działka nr 44/13, AM-[...], obręb [...]).
W uzasadnieniu decyzji wojewody podano, że w dniu 5 listopada 2013 r. do organu I instancji wpłynął wniosek A. sp. z o.o. (dalej również jako: "inwestor") o wydanie pozwolenia na budowę dla ww. inwestycji. W wyniku analizy akt sprawy i stwierdzeniu określonych nieprawidłowości postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. organ pierwszej instancji nałożył na inwestora obowiązek ich usunięcia w terminie do dnia 19 grudnia 2013 r. Następnie, na wniosek inwestora, postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. organ pierwszej instancji zawiesił prowadzone postępowanie. Inwestor przedłożył skorygowany projekt budowlany oraz wyjaśnienia. Na jego wniosek organ podjął postępowanie postanowieniem z dnia [...] r.
Następnie organ I instancji wydał pozwolenie na budowę, które L. M. zakwestionował w drodze odwołania. W odwołaniu tym organowi I instancji zarzucono naruszenie: 1) art.art.7, 8, 9 i 11 oraz art.art. 75, 77, 107 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz brak należytego uzasadnienia decyzji, 2) art. 10 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez uniemożliwienie skarżącemu zapoznania się z aktami sprawy (zawiadomienie o zakończeniu postępowania skarżący odebrał 19 grudnia 2014 r., a 18 grudnia 2014 r. wydano decyzję), 3) art. 33 ust. 2 w związku z art.12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane poprzez brak dokumentów potwierdzających posiadanie przez projektantów i sprawdzających odpowiednich kwalifikacji, 4) § 2 ust. 2 i 3a oraz § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz obowiązującego planu miejscowego poprzez usytuowanie ściany z otworami bezpośrednio na granicy nieruchomości.
Rozpoznając sprawę na skutek wniesionego odwołania wojewoda postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] nałożył na organ pierwszej instancji obowiązek przeprowadzenia postępowania w sprawie uzupełnienia dowodów i materiałów w zakresie: 1) spełnienia wymogów przepisu § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przez ekspertyzę techniczną przygotowaną dla inwestycji, 2) spełnienia wymogów przepisu § 13 ww. rozporządzenia przez projekt budowlany dla przedmiotowej inwestycji.
Po otrzymaniu uzupełnionych akt sprawy od organu pierwszej instancji, Wojewoda D. zawiadomił o tym strony postępowania oraz pouczył o przysługujących im prawach.
W dniu 8 czerwca 2016 r. do organu wpłynęło pismo L. M., w którym wskazano, że inwestor nie wykonał obowiązku w zakresie przedłożenia analizy graficznej i opisowej dotyczącej spełnienia przepisów § 13, § 57, § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotyczącej naturalnego oświetlenia i nasłonecznienia pomieszczeń w budynku przy ul. R. [...]. Inwestor nie wykonał obowiązku, ponieważ nie przedłożył projektu budowlanego doprowadzonego do zgodności z przepisami § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Projekt ten: nie określa precyzyjnie odległości projektowanej zabudowy od granic działki, na części rysunkowej brak jest oznaczenia liczby kondygnacji, charakterystycznych rzędnych, wymiarów i wzajemnych odległości w nawiązaniu do zabudowy terenów sąsiednich, tj. nieruchomości położonej przy ul. R. [...] (działka nr 44/9). Wymiary zostały podane jedynie w nawiązaniu do nieruchomości [...]. Na części rysunkowej brak jest oznaczeń dojazdów do budynku (planowanej inwestycji). Ponadto rysunki projektu architektoniczno-budowlanego są niespójne (rzuty z przekrojami i elewacjami: dla 1 piętra i elewacji zachodniej, otwory po zachodniej stronie w parterze i I p.). Na kondygnacji 6. (V p.), gdzie planowane są dwa lokale mieszkalne, brak kuchni lub wyznaczonego miejsca dla urządzeń kuchennych, brak też instalacji wentylacyjnej odpowiedniej dla takiej funkcji. W odniesieniu do części opisowej projektu budowalnego wskazano, że ustalenia zawarte w punkcie 2 ppkt 2.1 "Przedmiot inwestycji" części opisowej projektu budowalnego w części dotyczącej wykonania otworów okiennych w istniejącej ścianie elewacji zachodniej (na granicy z działką nr 44/23) jest niezgodny z pismem D. Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r., z którego wynika, że usytuowanie ścian bez otworów okiennych i drzwiowych na granicy działek nr 44/5, 44/8, 44/9, 44/23, 44/25, 44/26 wynika z ustaleń planu miejscowego, co jest zgodne z § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Strona wywiodła z powyższego, że decyzja organu I instancji została wydana bez uzgodnienia z organem Państwowe Straży Pożarnej, gdyż przedmiotem postanowienia D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r. (znak: [...]) było inne, niż objęte decyzją, zamierzenie budowlane.
Następnie odwołujący się zauważył, że ekspertyza techniczna Ireneusza Grabkowskiego, dotycząca bezpieczeństwa pożarowego budynku przy ul. R. [...] jest nieaktualna i niezgodna ze stanem rzeczywistym, gdyż nie uwzględnia stopnia zaawansowania realizacji inwestycji, polegającej na budowie dwóch budynków biurowo-usługowych (tzw. [...]) przy ulicach R., G. i K.. W ekspertyzie tej znalazło się stwierdzenie: "od strony północnej znajdują się budynki mieszkalno-usługowe w odległości nie mniejszej niż 38,5 m oraz budynek biurowy w odległości nie mniejszej niż 42,5 m". Odległość budynku przy ul. R. [...] od ww. inwestycji wynosi obecnie ok. 3,6 m. Ponadto ekspertyza ta stwierdza, że budynek obecnie nie spełnia wymogów § 12 rozporządzenia ws. usytuowania budynków, ponieważ ściana z otworami okiennymi usytuowana jest na granicy działki, a wymagana jest odległość 4 m. Skarżący wskazał, że obecnie (przed rozbudową) ściany budynku usytuowane w granicach działki budowlanej od strony zachodniej i wschodniej w ogóle nie mają otworów okiennych, zatem budynek ten przed rozbudową spełnia wymagania przywołanego powyżej przepisu. Zdaniem strony planowana rozbudowa spowoduje, że budynek przy ul. R. [...] zajmie prawie całą powierzchnię działki budowlanej. Inwestor nie przewidział miejsca na pojemniki do składowania odpadów oraz miejsca do parkowania dla samochodów dostawczych lub transportowych. W opisie wskazano, że "miejsca składowania bez zmian". Wobec rozbudowy obiektu będzie to już niemożliwe, a odpady będą musiały być składowane w znacznej części na drodze dojazdowej do wnętrza kwartału, która ma szerokość 3,6 m i co do której skarżącemu przysługuje nieograniczona służebność przejazdu. Planowana inwestycja jest niezgodna z obowiązującym planem miejscowym, ponieważ plan ten nie przewiduje sytuowania otworów okiennych na granicy działki. Projektowana nadbudowa negatywnie wpłynie na nasłonecznienie i przesłanianie budynku sąsiedniego przy ul. R. [...]. W aktach sprawy nadal brak analizy graficznej i opisowej tego zagadnienia. Pogorszeniu ulegnie środowisko akustyczne, chociażby ze względu na pracę czerpni powietrza. Nie przewidziano tu osłon akustycznych - z drugiej strony, osłony te dodatkowo pogarszałyby warunki nasłonecznienia i zacienienia budynku przy ul. R. [...]. W przypadku zrealizowania inwestycji właściciel sąsiedniej nieruchomości przy ul. R. [...] (skarżący), zostanie pozbawiony możliwości rozbudowy swojej nieruchomości (przywrócenia stanu pierwotnego i odtworzenia oficyny przylegającej do planowanej inwestycji). Skarżący zostanie także pozbawiony (poprzez znaczne zacienienie) możliwości przekształcenia lokali z usługowych na mieszkalne. Zdaniem wnoszącego odwołanie, inwestor winien uzyskać zgodę właściwego organu na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w trybie art. 9 ustawy Prawo budowlane, bowiem decyzja o pozwoleniu na nadbudowę i rozbudowę skutkuje zmianą położenia budynku w stosunku do granicy działki i jest to inwestycja skomplikowana pod względem technicznym i projektowym.
Rozpatrując sprawę Wojewoda D. stwierdził, że do rozpatrzenia odwołania zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane bez uwzględnienia zmian wprowadzonych ustawą z dnia 20 lutego 2015 r., o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 443). Stosownie bowiem do przepisu art. 6 ust. 1 tej ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia wżycie tej ustawy (tj. do dnia 28 czerwca 2015 r.) decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Wniosek o pozwolenie na budowę w niniejszej sprawie wpłynął do organu pierwszej instancji w dniu 5 listopada 2013 r.
Wojewoda zauważył, że w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę merytoryczne wymagania określa ustawa Prawo budowlane. W myśl art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w przypadku spełnienia wymagań, określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 tej ustawy. Spełnienie tych wymagań organ sprawdza przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego. W razie stwierdzenia naruszeń w zakresie ww. wymagań organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (przepis art. 35 ust. 3 cyt. ustawy). W przeciwnym przypadku organ zobligowany jest do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 cyt. ustawy). Z przywołanych przepisów wynika, iż warunkami koniecznymi do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę są: 1) złożenie wniosku w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo budowlane); 2) złożenie przez inwestora oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane); 3) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (art.35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane); 4) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art.35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane); 5) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa wart.20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 (art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane); 6) wykonanie - a w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa wart. 12 ust. 7, tj. zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego (art. 35 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane).
Wojewoda ocenił, że inwestor złożył wniosek wraz z załącznikami. Wniosek oraz jego uzupełnienie złożyła osoba posiadające stosowne pełnomocnictwa. Także oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zostało podpisane przez osobę upoważnioną. Projekt budowlany został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje, potwierdzone stosownymi zaświadczeniami, i należące do odpowiednich izb samorządu zawodowego.
Dalej podano, że teren inwestycji objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w rejonie ulicy R. i Ś. we W., uchwalonym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...] r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa D. z [...]. Budynek przy ul. R. [...] oraz działka nr 44/13 (AM-25, obręb [...]), należące do inwestora, usytuowane są w kwartale zabudowy pomiędzy ulicami R., K., Ś. oraz G.. Kwartał ten w obowiązującym planie miejscowym oznaczony jest symbolem 3U. Ustalenia szczegółowe zawarto w § 19 planu. Przeznaczeniem podstawowym tego terenu są, między innymi, usługi (§ 19 ust. 1 pkt 1 lit. a planu) i mieszkalnictwo (§ 19 ust. 1 pkt 1 lit. b planu). Obecnie budynek użytkowany jest jako biurowy, a na ostatniej - szóstej kondygnacji (V p., poddasze) znajdują się dwa mieszkania. Projektowana przebudowa i rozbudowa dotyczy wyłącznie kondygnacji związanych z funkcją biurową.
Wymagania, dotyczące gabarytów zabudowy, zawarto w § 19 ust. 3 pkt 6 planu. Ustalono, że wymiar pionowy budynku lub budowli przekrytej dachem, mierzony od poziomu terenu przy budynku lub budowli do: a) najwyższego punktu pokrycia dachu nie może być większy niż 24 m, za wyjątkiem budynków przy ulicy ś. [...], dla których nie może być większy niż 26 m, b) najniższego punktu pokrycia dachu nie może być mniejszy niż 9 m. Elewacja frontowa budynku (od strony ulicy R.), nie ulegnie zmianie. Część rozbudowana i nadbudowana usytuowana jest od strony wnętrza blokowego. Wysokość tej części, mierzona do poziomu attyki, jest równa 18,90 m, spełnia zatem cytowane powyżej ustalenia planu.
Plan nie określa wskaźnika zabudowy ani intensywności zabudowy; nie ma także wyznaczonych linii zabudowy od strony wnętrza blokowego. Wynika z powyższego, że plan miejscowy nie zabrania zabudowania całej powierzchni działki. W myśl § 12 ust. 2 rozporządzenia ws. usytuowania budynków, bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią jest dopuszczalne, jeżeli wynika to z ustaleń obowiązującego planu miejscowego.
Dopuszczalność zabudowy przy granicy z działką sąsiednią wymagała również przeprowadzenia analizy pozostałych, odnoszących się do tej kwestii, przepisów techniczno-budowlanych. Projektowana rozbudowa dotyczy zabudowy dziedzińca, utworzonego pomiędzy dwiema oficynami budynku przy ul. R. [...] i nie przekracza linii, wyznaczonej przez ściany obwodowe zabudowy na przedmiotowej nieruchomości. Oznacza to, że nie zmienia się odległość zabudowy od granic z sąsiednimi działkami. Rozbudowa budynku nie powoduje zatem zmniejszenia istniejących już odległości budynku od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Nie mają w związku z tym zastosowania ograniczenia w sytuowaniu budynków zawarte w przepisach § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ws. usytuowania budynków, według którego to przepisu budynek należy sytuować - co do zasady - 3 m od granicy z działką sąsiednią (wymóg dotyczy sytuowania ściany bez otworów okiennych).
Według projektu budowlanego w zachodniej ścianie oficyny zachodniej, zatem na granicy z drugą działką budowlaną, przewidziano usytuowanie otworów okiennych. Jest to niezgodne z § 12 rozporządzenia ws. usytuowania budynków. W omawianej sprawie zastosowanie znajduje przepis § 2 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia ws. usytuowania budynków, w myśl którego przy nadbudowie, rozbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynków o powierzchni użytkowej przekraczającej 1.000 m2, o których mowa w art. 5 ust. 7 pkt 1-4 i 6 ustawy Prawo budowlane przepisy rozporządzenia mogą być spełnione w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy.
Dalej wskazano, że budynek przy ul. R. [...] zlokalizowany jest na obszarze wpisanym do rejestru zabytków. Ponadto objęty jest ochroną konserwatorską na mocy ustaleń obowiązującego planu miejscowego jako obszar (§ 8 ust. 1 planu) i jako pojedynczy obiekt (§ 8 ust. 6 pkt 6 planu). Stosuje się zatem do niego przepis § 2 ust.4 rozporządzenia ws. usytuowania budynków, w myśl którego dla budynków i terenów wpisanych do rejestru zabytków lub obszarów objętych ochroną konserwatorską na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ekspertyza, o której mowa w ust. 2, podlega również uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Wojewoda stwierdził, że projektant uzyskał uzgodnienie zamierzonej inwestycji z:
1) D. Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym, który decyzją nr [...] z dnia [...] r. wyraził zgodę na nienormatywne oświetlenie światłem dziennym pomieszczeń: nr 0.3 (lokal usługowy/pomieszczenie biurowe w przyziemiu budynku), nr 1.11 (pomieszczenie biurowe na I p.), nr 2.4 (pomieszczenie biurowe na II p.), nr 3.5 (pomieszczenie biurowe na III p.), nr 4.3 (pomieszczenie biurowe na IV p.), oraz nienormatywną wysokość pomieszczenia biurowego na IVp.;
2) D. Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym, który decyzją nr [...] z dnia [...] r. wyraził zgodę na nienormatywne oświetlenie światłem dziennym pomieszczenia biurowego nr 0.3 (lokal usługowy/pomieszczenie biurowe w przyziemiu budynku) oraz nienormatywną wysokość pomieszczenia biurowego na IVp.;
3) D. Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej we W., który postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. wyraził zgodę na odstąpienie od obowiązku wymienionego w § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. Nr 124 poz. 1010) w zakresie występowania nad drogą pożarową budynku biurowo-usługowego przy ul. R. [...] tramwajowej sieci trakcyjnej;
4) D. Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej we W., który postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. wyraził zgodę na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w sposób inny, niż podany w przepisach § 12 ust. 1 (usytuowanie budynku ścianą z otworami bezpośrednio na granicy z sąsiednią działką budowlaną), § 62 ust. 1, § 68 ust. 1, § 232 ust. 6, § 235 ust. 2, § 242 ust. 2 i ust. 3, § 244 ust. 2 oraz § 249 ust. 3 rozporządzenia ws. usytuowania budynków.
W obu wymienionych powyżej postanowieniach z dnia [...] r. D. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej powołuje się na ekspertyzę techniczną z 1 października 2013 r. Ekspertyza ta, autorstwa rzeczoznawcy budowlanego inż. I. G. oraz rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych mgr. inż. W. K., wraz z aneksem do ekspertyzy technicznej w zakresie ochrony przeciwpożarowej z dnia 1 sierpnia 2014 r. została zaopiniowana pozytywnie przez Miejskiego Konserwatora Zabytków. Również Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej we W. w piśmie nr [...] z dnia [...] r. stwierdził, że wprowadzone zmiany nie zmieniają warunków bezpieczeństwa pożarowego ustalonych w opisanych wcześniej postanowieniach. Należy zatem stwierdzić, że spełniony został warunek § 2 ust. 2 i ust. 4 rozporządzenia ws. usytuowania budynków, a zatem zaprojektowane usytuowanie budynku ze ścianami z otworami na granicy z sąsiednią działką budowlaną jest zgodne z przepisami techniczno-budowlanymi. Projekt budowlany został także uzupełniony o rysunkową (str. 58 i 58a) i opisową (str.7-9) analizę spełnienia wymagań § 13 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia ws. usytuowania budynków, tj. przesłaniania z uwzględnieniem budowanego budynku [...]. Rekapitulując należy stwierdzić, że projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Następnie wojewoda stwierdził, że inwestor uzyskał także pozwolenie konserwatorskie na realizację przedmiotowej inwestycji: decyzja Miejskiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] r., zmieniona następnie decyzją nr [...] z dnia [...] r. Inwestycja została także zaopiniowana w zakresie ochrony zabytków archeologicznych (pismo D. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...]). Projekt posiada zatem wszystkie wymagane prawem opinie i uzgodnienia.
Zdaniem wojewody, spełnione są wszystkie wymagania, określone wart.35 ust. 1 oraz w art. 32 ust.4 ustawy Prawo budowlane, a więc - w myśl art. 35 ust. 4 cyt. powyżej ustawy - brak jest podstaw do odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu wskazano, że projekt dotyczy nadbudowy, rozbudowy i przebudowy budynku przy ul. R. [...], pozostawiając niektóre rozwiązania (mieszkania na Vp., elewację frontową) poza zakresem planowanych robót budowlanych. Wskazując na nieścisłości projektu budowlanego skarżący nie wykazał, w jaki sposób miałyby one wpłynąć na niespełnienie przepisów prawa. Nieścisłości te nie wpływają na charakter projektowanych robót budowlanych i możliwe są do skorygowania na etapie projektu wykonawczego. Ekspertyza techniczna została opracowana, co wskazano powyżej, 1 października 2013 r. W tej dacie inwestycja [...] nie posiadała jeszcze ostatecznego pozwolenia na budowę. Ekspertyzę tę aneksowano 1 sierpnia 2014 r. i wystąpiono do D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej o zmianę treści postanowienia nr [...]. W piśmie z dnia 28 sierpnia 2014 r. komendant uznał, że postanowienie to zachowuje swoją aktualność. Należy zatem uznać, że w zakresie rozwiązań, dla których niezbędna była ww. ekspertyza, jest ona wystarczająca. Omawiane zamierzenie budowlane nie ingeruje w ustanowioną służebność przejazdu przez teren działki sąsiedniej (należącej do [...]). W odniesieniu do zapewnienia właściwych warunków akustycznych należy wskazać, że w projekcie budowlanym oświadczono, że emisja hałasu nie będzie wysoka (str. 33 tego projektu). Wskazać można, że elementy instalacji klimatyzacyjnej, z którą wiąże się emisja hałasu (jak czerpnia/wyrzutnia powietrza, jednostki zewnętrzne klimatyzacji), zostały umieszczone na dachu budynku.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na przytoczoną decyzję Wojewody D. z dnia [...] wniósł L. M..
W skardze zarzucono ww. decyzji po pierwsze naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 7, art. 8, art. 9 i oraz art. 77 i art. 140 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, w szczególności poprzez nierozważenie kwestii zgodności zamierzenia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zgodności przedłożonych przez inwestora uzgodnień z wnioskowanym zamierzeniem budowlanym, kwestii mających charakter wyjątkowy odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych i przeciwpożarowych, kwestii negatywnego wpływu inwestycji na nieruchomości jak również poprzez nierozpoznanie szeregu zarzutów skarżącego, zgłoszonych w jego piśmie z dnia 8 czerwca 2016 r., przykładowo zarzutu niewykonania przez inwestora obowiązku w zakresie przedłożenia analizy graficznej i opisowej dotyczącej spełnienia przepisów § 13, § 57, § 60 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotyczących naturalnego oświetlenia i nasłonecznienia pomieszczeń w odniesieniu do budynku przy ul. R. [...], czy zarzutu niewykonania przez inwestora obowiązku nałożonego na niego postanowieniem Prezydenta W. z dnia [...] czy także zarzutu, iż Ekspertyza techniczna dotycząca warunków bezpieczeństwa pożarowego budynku jest nieaktualna i niezgodna ze stanem rzeczywistym, czy wreszcie zarzutu, że planowana zabudowa narusza postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania, istotnych dla sprawy okoliczności, wyjaśnień i zarzutów.
Następnie zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:
1) naruszenie § 13, § 57 oraz § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie na skutek niedołączenia do projektu budowlanego rzetelnej analizy nasłonecznienia i zacienienia pomieszczeń w projektowanym oraz istniejących budynkach, przedłożenie jedynie ogólnego rysunku dotyczącego zacienienia budynku [...] oraz budynku projektowanego niezawierającego wskazań odległości ani wysokości, co uniemożliwia ocenę jego prawidłowości, a ponadto na skutek nieprzedłożenia analizy nasłonecznienia i zacienienia pomieszczeń w budynku skarżącego położonym przy ul. R. [...];
2) naruszenie § 2 ust. 2, 3a oraz § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego przewidującego usytuowanie ściany z otworami bezpośrednio na granicy nieruchomości pomimo nieprzedstawienia przez inwestora rzetelnej ekspertyzy technicznej rzeczoznawcy budowlanego oraz pomimo niewyjaśnienia rozbieżności w stanowiskach D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej we W. przedstawionych w postanowieniu nr [...] r. oraz w piśmie nr [...];
3) naruszenie § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w rejonie ul. R. i Ś. poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego przewidującego usytuowanie ściany z otworami bezpośrednio na granicy nieruchomości pomimo tego, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w rejonie ul. R. i Ś. nie dopuszcza możliwości sytuowania ściany z otworami na granicy nieruchomości;
4) naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez brak sprawdzenia zgodności projektu budowlanego zatwierdzonego zaskarżoną decyzją oraz decyzją organu I instancji z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w wyniku czego udzielono pozwolenia na budowę na zamierzenie niezgodne z postanowieniami planu miejscowego;
5) naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane poprzez brak weryfikacji przez organy obu instancji, w szczególności w zakresie tożsamości zamierzenia budowlanego i przedłożonych przez wnioskodawcę uzgodnień, w tym zwłaszcza pisma D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej we W. nr [...];
6) naruszenie art. 5 Prawa budowlanego w zw. z art. 2 ust. 1b ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej poprzez zatwierdzenie rozwiązań pogarszających sytuację pożarową budynku ościennego, położonego we W. przy ul. R. [...], stanowiącego własność skarżącego;
7) naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 285 § 1 k.c. poprzez brak uwzględnienia przy wydawaniu decyzji prawnie chronionych, uzasadnionych interesów osób trzecich - właściciela i użytkownika nieruchomości sąsiednich, w szczególności co do negatywnego wpływu planowanej inwestycji na te nieruchomości, nasłonecznienia budynków sąsiednich i przesłaniania budynków sąsiednich, naruszania przez inwestycję zasady dobrego sąsiedztwa;
8) naruszenie art. 4 oraz 6 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 140 k.c. poprzez ograniczenie skarżącemu prawa do zabudowy działki nr 44/23.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji, a także o wstrzymanie do czasu rozpoznania sprawy zaskarżonej decyzji organu II instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych.
W uzasadnieniu skargi szeroko uzasadniono podniesione zarzuty, przywołując poglądy orzecznictwa i większość argumentacji zawartej w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Nadto postanowieniem z dnia [...] Wojewoda D. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 13 grudnia 2016 r. stanowisko w sprawie zajął inwestor, będący uczestnikiem postępowania sądowego, to jest spółka A. sp. z o.o., wnosząc o oddalenie skargi.
W piśmie tym podniesiono, że działka nr 44/23, z którą graniczy zachodnia elewacja budynku przy ul. R. [...], stanowi własność Gminy W., a nie skarżącego, a więc zawarty w skardze zarzut ograniczenia skarżącemu prawa do zabudowy działki nr 44/23 nie odpowiada stanowi prawnemu tej nieruchomości.
W ocenie inwestora słusznie wskazuje organ II instancji w uzasadnieniu decyzji, że przepis § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przewiduje, że przy nadbudowie, rozbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania wskazanych budynków wymagania zawarte w tym rozporządzeniu mogą być spełnione inny sposób, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionej z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. Ten właśnie tryb został zastosowany w toku postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku o wydanie pozwolenia na przedmiotową inwestycję. Przedłożona w tym postępowaniu ekspertyza z dnia 1 października 2013 r. siłą rzeczy nie mogła uwzględniać sąsiedniej inwestycji [...], objętej decyzją z dnia [...] r., od której wniesiono odwołanie, wskutek czego decyzja ta na dzień wydania pozwolenia na budowę w niniejszej sprawie nie była ostateczna ani prawomocna. Nadto, postanowienie D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej we W. z dnia [...] r. zawierało zgodę na spełnienie wymagań z zakresu bezpieczeństwa pożarowego w inny sposób, niż podany w § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia. Pismo ww. organu z dnia 13 stycznia 2014 r., na jakie powołuje się skarżący, stwierdzało w pierwszym akapicie brak konieczności rozszerzenia zakresu postanowienia z dnia [...] r. - czyli tego właśnie postanowienia, które umożliwiło inwestorowi zastosowanie rozwiązań odmiennych od wskazanych § 12 ust. 1 rozporządzenia. Co więcej, w odniesieniu do aneksu z dnia 1 sierpnia 2014 r. do ww. ekspertyzy technicznej Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej we W. pismem z dnia 28 sierpnia 2014 r. potwierdził, że wprowadzone zmiany nie wpływają na warunki bezpieczeństwa pożarowego ustalonego we wcześniejszych postanowieniach. Mając na względzie powyższe organ II instancji słusznie uznał, że, wbrew stanowisku skarżącego, w żaden sposób sytuacja pożarowa budynku przy ul. R. [...] nie ulegnie pogorszeniu.
Inwestor zaznaczył też, że nałożony postanowieniem z dnia 10 czerwca 2016 r. obowiązek dotyczył przedłożenia analizy naturalnego oświetlenia i nasłonecznienia pomieszczeń w budynku przy ul. R. [...] w relacji do nowopowstającego obiektu [...] II. Taka też analiza została przedstawiona przez inwestora. W kontekście wzajemnego usytuowania budynków przy ul. R. [...] i R. [...] - ramiona kąta 60° z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna znajdującego się na najniższej kondygnacji budynku przy ul. R. [...] (od strony wnętrza blokowego) mieszczą się w kącie 90°, tworzonym przez ściany obu tych budynków i nie zachodzi jakakolwiek możliwość przesłania przez obiekt objęty inwestycją nawet najniżej położonych okien w budynku strony skarżącej. Dla zobrazowania tej okoliczności inwestor załączył do pisma odpowiedni rysunek.
Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 4 stycznia 2017 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymała wszystkie wnioski skargi, dołączając do akt sprawy kopie korespondencji skarżącego z Urzędem Miejskim W.. Pełnomocnik inwestora wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Wyjaśnienie motywów wyroku wypada rozpocząć od przypomnienia, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066) kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd z punktu widzenia kryterium legalności w rozpoznawanej sprawie jest zaskarżona decyzja Wojewody D., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta W. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku dla inwestycji polegającej na przebudowie, rozbudowie i nadbudowie istniejącego budynku przy ul. R. [...] we W..
Uwzględniając zakres kognicji sądu administracyjnego należy podkreślić, że kluczowym zagadnieniem, które jest przedmiotem postępowania sądowego jest ustalenie, czy wynik postępowania administracyjnego w danej sprawie odpowiada prawu. Sąd może uchylić zaskarżoną decyzję dopiero w razie stwierdzenia, że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trzeba zatem powiedzieć, że nie każde naruszenie prawa materialnego czy procesowego, którego dopuściłyby się organy administracji publicznej musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny. Takie rozstrzygnięcie sądu jest dopuszczalne wyłącznie, jeśli sąd stwierdzi kwalifikowane naruszenia prawa materialnego lub procesowego, to jest takie, które miały wpływ na wynik sprawy lub mogły były mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym kontekście Sąd przyjął, że podstawą materialnoprawną decyzji administracyjnych organów obu instancji jest art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie: Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.; dalej: p.b.) w brzmieniu nieuwzględniającym zmian wprowadzonych ustawą z dnia 20 lutego 2015 o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 443), który stanowi, że pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim: 1) przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów. W myśl art. 32 ust. 4 p.b. pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: 1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; 1a) (pominięty); 2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie zaś z art. 33 ust. 1 p.b. pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołu obiektów, inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego.
Stosownie do przepisu art. 35 ust. 1 p.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Przechodząc do oceny, czy zaskarżoną decyzję wydano w zgodzie z przywołanymi przepisami prawa w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego. Nie doszło też w postępowaniu administracyjnym przed organami do naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wspomnieć przy tym warto, że Sąd w składzie rozpoznającym skargę podziela pogląd wyrażany już w orzecznictwie, że sprawdzenie przez organ zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, jest ograniczone wyłącznie do projektu zagospodarowania działki, a więc organ prowadzący postępowanie w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę nie może kwestionować przyjętych w projekcie rozwiązań technicznych (zob. na przykład wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1210/14, Orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji po sprawdzeniu i ustaleniu kompletności projektu budowlanego zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 32 i 34 p.b., jeżeli spełnione zostaną te wymagania, właściwy organ architektoniczno-budowlany, zgodnie z art. 35 ust. 4, nie może odmówić wydania pozytywnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę. W tym kontekście Sąd stwierdził, że organy prawidłowo oceniły kompletność złożonej przez inwestora dokumentacji, prawidłowo dokonano analizy tej dokumentacji i w efekcie w sposób zgodny z ww. przepisami ustawy Prawo budowlane dokumentację tę zatwierdzono i udzielono pozwolenia na budowę.
Natomiast odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego zawartych w skardze Sąd w składzie rozpoznającym skargę ocenił, że nie zasługują one na uwzględnienie.
Po pierwsze w zakresie przesłaniania i dostępu do światła słonecznego, należy zauważyć, że na s. 58 projektu budowlanego znajduje się analiza przesłaniania generowanego przez budynek inwestora. Trzeba też zauważyć, że w toku postępowania odwoławczego – w trybie art. 136 k.p.a. – uzupełniono materiał dowodowy w tym zakresie i dołączono analizę przesłaniania na s. 58a projektu budowlanego. Zatem materiał dowodowy w tym zakresie jest kompletny i Sąd w składzie rozpoznającym skargę ocenił, że na skutek realizacji inwestycji nie zostaną naruszone § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1422; dalej: r.w.t.). Wojewoda D. wprawdzie dość zdawkowo omówił w zaskarżonej decyzji tę kwestię, jednak nie można mu zarzucić, że pominął kwestię dostępu do światła dziennego w odniesieniu do nieruchomości skarżącego. W tym zakresie Sąd nie podzielił też zarzutu naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 i 3 p.b. mającego polegać na braku tożsamości opiniowanej inwestycji w ww. stanowiskach komendanta wojewódzkiego. Otóż stanowiska tego organu miały dla sprawy znaczenie zasadnicze w zakresie ochrony przeciwpożarowej i w tej kwestii wypowiedzi tego organu były wiążące dla wojewody. Zmiany projektowe itp. nierzutujące na opiniowaną przez komendanta wojewódzkiego kwestię pozostają bez wpływu na kształt wydanych rozstrzygnięć.
Trudno też Sądowi w składzie rozpoznającym skargę zgodzić się z zarzutem, że wojewoda pominął kwestię dostępu nieruchomości przy ul. R. [...] do światła. Inwestycja obejmuje rozbudowę, nadbudowę i przebudowę budynku sąsiedniego wobec nieruchomości skarżącego. Zauważyć przy tym wypada, że na s. 58a projektu budowlanego zobrazowano m.in. przesłanianie w stronę nieruchomości przy ul. R. [...]. Skarżący prawidłowości tego rysunku nie zakwestionował, ani dokumentów sporządzonych przez uprawnioną osobę wskazujących na zasadność swoich zarzutów nie przedstawił, a więc zarzuty podnoszone w tym zakresie nie mogły zostać uwzględnione.
W zakresie zarzutu naruszenia § 2 ust. 2 i ust. 3a oraz § 12 ust. 1 pkt 1 r.w.t. Sąd w składzie orzekającym w sprawie podzielił pogląd wojewody, że inwestor legitymuje się ważną i aktualną zgodą na odstąpienie od warunku niesytuowania ściany z otworami okiennymi na granicy z sąsiednią działką budowlaną. Zatem nie można w tym zakresie mówić o naruszeniu wskazanych przepisów techniczno-budowlanych. Zasadnie też wojewoda odwołał się do ekspertyzy technicznej z dnia 1 października 2013 r. oraz powołał się na postanowienie D. Wojewódzkiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r. i pismo tego organu z dnia 13 stycznia 2014 r. Wbrew zarzutowi skargi, Sąd nie dopatrzył się sprzeczności między postanowieniem a pismem komendanta wojewódzkiego, albowiem konkluzja obu dokumentów wskazuje, że umieszczenie otworów okiennych w ścianie budynku na granicy działki zostało uznane za niezagrażające bezpieczeństwu pożarowemu. Trudno w tej sytuacji postawić wojewodzie zasadny zarzut, jakoby kwestię tę nienależycie rozważył, skoro w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił kwestie ochrony przeciwpożarowej dość dokładnie, powołując się na analizę istotnych w sprawie dokumentów. Zarzuty skargi były więc w tej części także niezasadne.
Podobnie Sąd ocenił zarzuty w zakresie naruszenia § 12 ust. 2 r.w.t. w związku z przepisami uchwały Nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w rejonie ulicy [...] (Dz.Urz.Woj.Doln. Nr [...]). Zgodnie ze wspomnianym § 12 ust. 2 r.w.t. sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego. Rację ma skarżący, że wskazana uchwała nie przewiduje wprost możliwości sytuowania budynku na granicy działki, ale skarżący pomija, że z mocy § 2 ust. 2 i ust. 3a r.w.t. przy rozbudowie, przebudowie i nadbudowie istniejącego budynku możliwe jest alternatywne spełnienie wymagań ochrony przeciwpożarowej i innych wymogów, na co inwestor uzyskał zgodę właściwych organów ochrony przeciwpożarowej i inspekcji sanitarnej. Nadto trzeba pamiętać, że w obrębie planowanej inwestycji mamy do czynienia ze swoistym uzupełnieniem bryły budynku poprzez zabudowę wnętrza podwórzowego, a więc znaczna część rozbudowywanego budynku już obecnie znajduje się na granicy działki. Zarzuty skarżącego nie zasługiwały więc na uwzględnienie. Nie podzielił również Sąd ogólnego zarzutu skarżącego o naruszeniu art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. w zakresie niezgodności inwestycji z ww. planem miejscowym. Zgodzić się należało z organami administracji publicznej obu instancji, że planowana inwestycja pozostaje w zgodzie w szczególności z § 8 i § 19 cytowanej uchwały planistycznej.
Podobnie nie podzielił Sąd zarzutu w zakresie naruszenia art. 5 p.b. w związku z art. 2 ust. 1b ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. z 2016 r. poz. 191) poprzez pogorszenie sytuacji pożarowej budynku przy ul. R. [...]. Planowane otwory okienne zostały zaakceptowane przez uprawnionego rzeczoznawcę oraz uzyskały wspominane już stanowisko organu ochrony przeciwpożarowej, a więc należy uznać, że ich wykonanie nie pogorszy sytuacji przeciwpożarowej w terenie, skoro wymogi ochrony przeciwpożarowej zostaną spełnione w określony w decyzji o pozwoleniu na budowę i projekcie budowlanym sposób.
Z omówionych powodów Sąd nie podzielił też ogólnego zarzutu o naruszeniu art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. i art. 285 § 1 k.c. poprzez nieuwzględnienie prawnie chronionych interesów osób trzecich, czyli właściciela i użytkowników nieruchomości sąsiednich. Nie miał też uzasadnionej podstawy zarzut naruszenia art. 4 i art. 6 p.b. w związku z art. 140 k.c. poprzez ograniczenie skarżącemu prawa do zabudowy jego działki. Skarżący w tym zakresie z jednej strony powołuje się na zarzuty dotyczące naświetlenia nieruchomości (już omówione), a także na kwestie komfortu pracy czy niemożliwość zabudowy jego nieruchomości w przyszłości. Kwestię hałasu z czerpni powietrza omówiono należycie w zaskarżonej decyzji, gdzie podano, że instalacja ta wg projektu nie będzie generować hałasu. Jeśli by tak było (na etapie użytkowania budynku), to przecież skarżącemu służy szereg środków prawnych do zwalczania niepożądanej immisji. Środkiem takim nie może być jednak skarga na decyzję o pozwoleniu na budowę oparta o zaprezentowaną w skardze argumentację. Jeśli zaś chodzi o niemożliwość zabudowy nieruchomości skarżącego w przyszłości, to godzi się spostrzec, że skarżący nie wskazał na realność takiego zamiaru (np. poprzez wystąpienie z wnioskiem o pozwolenie na budowę), a po drugie z planu zagospodarowania wynika, że ewentualna rozbudowa budynku przy ul. R. [...] mogłaby się odbywać jedynie w głąb podwórza (działka nr 44/23), a więc w sposób identyczny z tym, jaki skarżący kontestuje u inwestora. Niekonsekwencja w tym zakresie wskazuje, że argumentacja co do planów zabudowy nieruchomości skarżącego była raczej retoryczna. Nadto Sąd podziela ugruntowany już pogląd, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie może być rozumiana w sposób absolutny. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane na sąsiedniej nieruchomości przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które może dotyczyć naruszeń interesów prawnych, w szczególności w zakresie zabudowy nieruchomości. Dodać też należy, że interes osób trzecich chroniony przepisem art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. nie może naruszać prawa inwestora wynikającego z art. 4 tej ustawy (każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami) – zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2327/14 (Orzeczenia.sa.gov.pl). Nadto, pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich winno być interpretowane w oparciu o przesłanki obiektywne, a więc w oparciu o zgodność z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, z normami obowiązującymi w budownictwie. Jeżeli zatem postępowanie prowadzone w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wykaże sprzeczność z powyższymi wymogami, to spowodowane w wyniku jej realizacji dolegliwości dla otoczenia mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające "uzasadnione interesy osób trzecich" (tak WSA w Łodzi w wyroku z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 568/15, Orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dlatego też Sąd w niniejszej sprawie przyjął, że wspomniane uzasadnione interesy osób trzecich to nie interesy prywatne, będące pod ochroną prawa cywilnego, lecz publiczno-prywatne leżące w sferze zainteresowania prawa publicznego, a o naruszeniu interesu osób trzecich można więc mówić jedynie wtedy, gdy zostały naruszone w tym względzie konkretne przepisy. Jeśli więc chodzi o zamiar (przyszły i ewentualny) zabudowy działki przez skarżącego, to jako nieskonkretyzowany plan skarżącego nie mógł on podlegać ochronie w postępowaniu w sytuacji, gdy organy administracji oceniły, że planowana inwestycja nie narusza prawa. Prawo zabudowy działki skarżącego nie jest również, podobnie jak to samo prawo służące inwestorowi, prawem absolutnym, ale ograniczonym warunkami faktycznymi istniejącymi w chwili zatwierdzenia projektu budowlanego i realizacji inwestycji. Zatem każdy właściciel nieruchomości ma prawo ją zabudować, jednak w sposób uwzględniający stan prawny i faktyczny w danej konkretnej chwili. W tym sensie planowana inwestycja wpływać będzie na prawo skarżącego do ewentualnej zabudowy jego nieruchomości, ale tak długo, jak długo inwestycja ta nie narusza prawa, nie można jej postawić zarzutu naruszenia prawa skarżącego jako osoby trzeciej w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b.
W tym kontekście Sąd stwierdził też, że nie były zasadne zarzuty w zakresie niedostatków dokumentacji architektoniczno-budowlanej i kwestii braku miejsca na składowanie odpadów komunalnych. Wbrew skarżącemu, z rysunku rzutu 1 piętra (s. 48 projektu budowlanego) nie wynika, że zaplanowano otwory okienne o wymiarach innych niż uwidocznione w przekroju budynku. Jeśli chodzi o sposób zbierania odpadów należy on do inwestora i to on, a nie skarżący, może ponosić konsekwencje, jeśli będzie gromadził odpady komunalne (i inne) w sposób naruszający przepisy prawa. Wskazać można, że z § 22 ust. 1 r.w.t. wynika, że na działkach budowlanych należy przewidzieć miejsca na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych, z uwzględnieniem możliwości ich segregacji. Jednak realizacja planowanej inwestycji spowoduje zabudowę całej działki budowlanej, przy czym inwestycja obejmuje nadbudowę, rozbudowę i przebudowę budynku, a z § 22 ust. 2 pkt 2 r.w.t. wynika, że odpady mogą być gromadzone w wyodrębnionym pomieszczeniu w budynku. Bynajmniej jednak zaskarżona decyzja nie przewiduje lokalizacji miejsc na gromadzenie odpadów na działce, na której ustanowiono skarżącemu służebność przejazdu, zatem zarzuty skargi w tej części również nie zasługiwały na uwzględnienie.
Następnie Sąd analizując przebieg omawianego postepowania administracyjnego doszedł do przekonania, że niezasadne były zarzuty skarżącego w zakresie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Całokształt rozważań Sądu prowadzi do wniosku, że Wojewoda D. nie naruszył art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 oraz art. 140 k.p.a. Organy nie naruszyły zasady praworządności, bowiem decyzję wydano na podstawie właściwie zastosowanych przepisów prawa materialnego po zgromadzeniu całego materiału dowodowego koniecznego w sprawie. Organy dokonały właściwej oceny wszystkich istotnych w sprawie okoliczności rzutujących na możliwość wydania pozwolenia na budowę. Okoliczność, że skarżący ustaleń tych nie akceptuje nie może być jednak uznana za naruszenie zasad ogólnych procedury administracyjnej. Pamiętać przy tym należy, że zasada zaufania obywateli do organów państwa jest mocno powiązana z zasadą praworządności, zasadą prawdy obiektywnej, zasadą uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu strony. Podkreślił to NSA w wyroku z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. akt II GSK 183/06 (Orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdzając, że z art. 8 k.p.a. wynika, iż organ administracji publicznej ma obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Sąd ocenił, że co do zasady w rozpoznawanej sprawie wojewoda obowiązki te wypełnił.
W kontekście powyższego jednak Sąd podzielił zarzut skargi w zakresie naruszenia art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. Zdaniem Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest miejscami zbyt lakoniczne i w sposób nie do końca adekwatny wyjaśnia podjęte rozstrzygnięcie. Brak też szczegółowego omówienia stosunku wojewody do wszystkich zarzutów odwołania wniesionego od decyzji I instancji. Organ odwoławczy uchylił się bowiem od oceny części podniesionych w odwołaniu zarzutów, co stanowi naruszenie ww. przepisów postępowania. Postępowanie odwoławcze winno służyć ponownemu rozpatrzeniu sprawy administracyjnej w jej całokształcie, a więc powinny być w uzasadnieniu decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. dokładnie omówione powody, dla których wojewoda nie podzielił zarzutów odwołania. Sąd doszedł jednak do przekonania, że wskazane naruszenie prawa procesowego nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, a to z tej przyczyny, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, a co za tym idzie wynik sprawy, jakim było udzielenie pozwolenia na budowę, nie zmieniłby się nawet, gdyby uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie naruszało art. 107 § 3 k.p.a.
Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, że kontrola legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż nie doszło w sprawie do naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Nie doszło również do naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.).
Z tych powodów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło