I OZ 1920/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1770/15 odrzucające zażalenie M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1770/15 odrzucające ponowny wniosek M.W. o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi M.W. na niewykonanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt II SAB/Rz 64/11 postanawia oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1770/15 (dalej postanowienie z 11 maja 2017 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił zażalenie M.W. na postanowienie z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1770/15 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o odrzuceniu wniosku M.W. o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi M.W. (dalej skarżąca) na niewykonanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt II SAB/Rz 64/11. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z 2 lutego 2016 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o wyłączenie wszystkich sędziów i asesorów tego Sądu od orzekania w sprawie zainicjowanej jej skargą i zarejestrowanej pod sygn. II SA/Rz 1770/15. Postanowieniem z dnia 29 marca 2016 r. sygn. akt I OW 37/16 Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach do rozpoznania wniosku skarżącej. Postanowieniem z 22 kwietnia 2016 r. II SO/Ke 4/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił wniosek skarżącej o wyłączenie sędziów: Małgorzaty Niedobylskiej, Piotra Popka, Grzegorza Panka, Tomasza Smolenia, Jacka Surmacza, Jarosława Szaro, Kazimierza Włocha, Krystyny Józefczyk, Magdaleny Józefczyk, Elżbiety Mazur-Selwy, Ewy Partyki, Jerzego Solarskiego, Stanisława Śliwy, Małgorzaty Wolskiej, Pawła Zaborniaka, Joanny Zdrzałki, Piotra Godlewskiego i referendarza sądowego Agaty Kosowskiej-Dudzik od orzekania w sprawie sygn. akt II SA/Rz 1770/15. Postanowieniem z 18 listopada 2016 r. I OZ 1235/16, NSA oddalił zażalenie skarżącej wniesione na ww. postanowienie WSA w Kielcach. Dnia 10 kwietnia 2017 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie [ponowny] wniosek o wyłączenie sędziów tego Sądu: sędziego NSA Małgorzaty Wolskiej i sędziego WSA Krystyny Józefczyk od orzekania w sprawie sygn. akt II SA/Rz 1770/15. Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 1770/15 (dalej postanowienie z 12 kwietnia 2017 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił wniosek o wyłączenie sędziów na podstawie art. 22 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm., dalej ppsa). W zażaleniu na postanowienie z 12 kwietnia 2017 r. skarżąca wniosła o jego uchylenie i uwzględnienie zgłoszonego wniosku o wyłączenie sędziów. Podniosła, że postanowienie z 12 kwietnia 2017 r. zostało wydane z naruszeniem prawa. W ocenie skarżącej wskazani przez nią sędziowie podlegają wyłączeniu na podstawie art. 18 § 1 pkt 6a ppsa, gdyż brali udział w wydaniu wyroku w sprawie o sygn. II SAB/Rz 64/11. Jej poprzedni wniosek został złożony w oparciu o art. 19 ppsa. Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W niniejszej sprawie przedmiotem zażalenia jest postanowienie o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sędziego (art. 22 § 4 ppsa). Postanowienie to nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie sądowoadministracyjnej (art. 173 § 1 ppsa); nie podlega zaskarżeniu w drodze zwyczajnych środków odwoławczych, to jest skargi kasacyjnej i zażalenia. Dopuszczalność zaskarżenia powyższego postanowienia w drodze zażalenia nie wynika ani z art. 194 § 1 ppsa, ani z innych przepisów ppsa i przepisów szczególnych. W związku z powyższym zażalenie skarżącej na postanowienie z 12 kwietnia 2017 r. o odrzuceniu wniosku skarżącej o wyłączenie sędziów na podstawie art. 22 § 4 ppsa, jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ppsa. Nie jest prawnie dopuszczalna kontrola prawidłowości prawomocnego postanowienia z 12 kwietnia 2017 r. w ramach kontroli formalnej dopuszczalności zwykłego środka zaskarżenia (k. 22, 52-53, 56-58, 82, 84, 100, 103-105 akt sądowych). Postanowienie z 11 maja 2017 r. stało się przedmiotem zażalenia M.W., która wskazała, że opisane postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa i oparte na niezgodnych ze stanem faktycznym i materiałem dowodowym stwierdzeniach, że wniosek o wyłączenie sędzi Małgorzaty Wolskiej i Krystyny Józefczyk podlegających wyłączeniu z mocy samej ustawy od orzekania w sprawie [II SA/Rz] 1770/15 w oparciu o art. 18 § 1 pkt 6a ppsa jest ponownym wnioskiem złożonym w oparciu o art. 22 § 4 ppsa. Skarżąca wniosła o rozpoznanie złożonego wniosku o wyłączenie sędziów Małgorzaty Wolskiej i Krystyny Józefczyk od orzekania w sprawie II SA/Rz 1770/15 w oparciu o oświadczenia sędziów, materiał dowodowy i przepisy prawa (k. 112-112v akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 1 ppsa zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a nadto na postanowienia enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Zażalenie skarżącej z 30 maja 2017 r. jest niedopuszczalne, gdyż na postanowienie o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sędziego, wydane na podstawie art. 22 § 4 psa, zażalenie nie przysługuje. Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 6 ppsa zażalenie przysługuje na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego. Żaden przepis Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie stanowi, by zażalenie przysługiwało na postanowienie o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sędziego wydane na podstawie art. 22 § 4 ppsa. Taką literalną wykładnię przepisów potwierdza cel wprowadzenia do postępowania przed sądami administracyjnymi przepisu umożliwiającego odrzucenie ponownego wniosku o wyłączenie sędziego. Celem tym było - jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), którą do art. 22 ppsa dodano § 4 przewidujący, m.in., że ponowny wniosek o wyłączenie sędziego niezawierający podstaw wyłączenia albo oparty na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu bez składania wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy - przyspieszenie postępowania (druk Sejmu VII Kadencji nr 1633). Celu tego nie można by osiągnąć, gdyby na postanowienie o odrzuceniu ponownego wniosku o wyłączenie sędziego przysługiwało - tak jak w przypadku postanowienia o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego - zażalenie. Art. 22 § 4 ppsa wzorowany jest na art. 531 kpc, przy wykładni którego przyjmuje się, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu ponownego wniosku o wyłączenie sędziego nie przysługuje (tak w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z 18.3.2011 r. III CZP 138/10, OSNC 2011/11/121). Błędnie skarżąca upatruje podstawy wyłączenia sędziego NSA Małgorzaty Wolskiej i sędziego WSA Krystyny Józefczyk od orzekania w sprawie sygn. akt II SA/Rz 1770/15 na podstawie art. 18 § 1 pkt 6a ppsa, skoro kontrolowane postępowanie jest odrębnym postępowaniem sądowoadministracyjnym w stosunku do sprawy zakończonej wyrokiem z 9 października 2013 r. II SAB/Rz 64/11, którym Sąd I instancji uwzględnił skargę skarżącej na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie nierozpoznania odwołania skarżącej. Postępowanie zakończone wyrokiem II SAB/Rz 64/11 nie dotyczyło "kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym" (verba legis). Przyczyna wyłączenia określona w pkt 6a nie dotyczy przypadków, w których przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność (postanowienie NSA z 14.6.2012 r. II OZ 492/12). Nawet w sytuacji tożsamości przedmiotu zaskarżenia, uprzednie wydanie wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie bezczynności nie stanowi podstawy do wyłączenia takiego sędziego z mocy ustawy (J. Drachal, A. Wiktorowska, K. Zalasińska w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 199, nb 10; A. Kabat w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2016, s. 136, uw. 8). Stan istniejący w niniejszej sprawie nie wyczerpuje dyspozycji art. 18 § 1 pkt 6a ppsa. Skoro na postanowienie o odrzuceniu ponownego wniosku o wyłączenie sędziego, wydane na podstawie art. 22 § 4 ppsa, nie przysługuje zażalenie, zażalenie skarżącej, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, trafnie zostało przez Sąd I instancji odrzucone (postanowienie NSA z: 6.7.2016 r. II OZ 566/16, Lex 2102304; 25.1.2017 r. II GZ 11/17, Lex 2220641; 2.3.2017 r. I OZ 504/27, Lex 2255150). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa orzekł jak w sentencji.