II OSK 1400/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-04-06
Skład orzekający: Paweł Miładowski, Andrzej Wawrzyniak, Agnieszka Wilczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie prowadził postępowania w sposób przewlekły, pomimo długotrwałego procesu związanego z ponownym rozpatrywaniem wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił brak przewlekłości postępowania. Sąd I instancji zasadnie uznał, że czynności podjęte przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego po wydaniu wyroku WSA były konieczne do załatwienia sprawy, a długotrwałość postępowania znalazła uzasadnienie w obiektywnych okolicznościach, takich jak konieczność poszukiwania akt administracyjnych rozproszonych w różnych instytucjach.Stan faktyczny
J. W. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) w sprawie ponownego rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody. Skarżąca zarzucała organowi opieszałość w działaniu, w tym zbędne czynności i przedłużanie terminu załatwienia sprawy po wydaniu prawomocnych wyroków sądów administracyjnych uchylających wcześniejsze decyzje GINB. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że przewlekłość nie wystąpiła, a opóźnienia były uzasadnione obiektywnymi okolicznościami, takimi jak konieczność poszukiwania akt. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2017 r. sygn. akt VII SAB/Wa 88/16 w sprawie ze skargi J. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie ponownego rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. znak: [...] oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 lutego 2017 r., sygn. akt VII SAB/Wa 88/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę J. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie ponownego rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...].
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał na następujące ustalenia faktyczne:
J. W. w dniu 4 października 2016 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość postępowania Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. odmawiającej wszczęcia postępowania na jej wniosek z dnia 30 marca 2011 r. i po prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 września 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1175/14 i z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1063/15.
Skarżąca domagała się: 1) stwierdzenia przewlekłości postępowania Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z rażącym naruszeniem prawa, 2) zobowiązania Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozpatrzenia wniosku z dnia 30 marca 2011 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r., 3) wymierzenia na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. organowi grzywny w wysokości "10 (czternaście) tysięcy złotych)" za przewlekłość postępowania i niewykonanie wyroku z dnia 2 września 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1175/14, wyroku z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1063/15 oraz zastosowanie art. 154 § 7 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że przewlekłość postępowania Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wystąpiła w następującym stanie faktycznym:
Skarżąca J. W. i W. K. wystąpiły do Wojewody [...] wnioskiem z dnia 4 marca 2011 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.
Wojewoda [...] pominął fakt, iż wniosek ten został złożony do sprawy już zawisłej u Wojewody [...] pod numerem [...] i błędnie potraktował ten wniosek jako nową sprawę. W ten sposób zmienił intencję wnioskodawców bez ich zgody.
Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2011 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...].
Skarżąca i W. K. w dniu 30 marca 2011 r., wniosły do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r.
W dniu 13 kwietnia 2011 r. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego zwrócił się do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] o nadesłanie kompletnych akt sprawy I i II instancji, w sytuacji gdy zdaniem skarżącej, akta I instancji nie były w ogóle potrzebne.
Wojewoda [...] przy piśmie z dnia 26 kwietnia 2011 r., przesłał Głównemu Inspektorowi 3 dokumenty, które wystarczały do załatwienia wniosku.
Dopiero 6 maja 2011 r., Główny Urząd Nadzoru Budowlanego wystosował wezwanie do wnioskodawców do wskazania w terminie 7 dni, czy podanie (wniosek) z dnia 30 marca 2011 r., ma zostać potraktowane jako odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. czy jako wniosek o stwierdzenie nieważności. Korespondencja między Główny Inspektorem Nadzoru Budowlanego a Wojewodą [...] była zbyteczna i tworzyła przewlekłość postępowania.
W dniu 29 czerwca 2011 r. skarżąca otrzymała zawiadomienie o wszczęciu postępowania w dniu 22 czerwca 2011r.
W dniu 5 września 2011 r. otrzymała decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 sierpnia 2011 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r.
Zdaniem skarżącej, wystąpiła przewlekłość postępowania Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, bowiem nie zachowano 30 dniowego terminu załatwienia wniosku z dnia 30 marca 2011 r. otrzymanego dnia 8 kwietnia 2011r. Przewlekłość wyniosła wówczas 4 miesiące i 27 dni.
Następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2011 r., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2011 r.
Wyrokiem z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2738/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącej na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 507/13, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2738/11 i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 września 2014 r., sygn. VII SA/Wa 1175/14, uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r.
Sąd wskazał na wiążące stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 208/06, oraz udzielił wskazówek organowi w zakresie ponownego rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, oceniając ponownie wniosek J. W. oraz W. K. o stwierdzenie nieważności miał dokonać wnikliwej oceny, czy Wojewoda [...] wydając decyzję z dnia [...] marca 2011 r. nie naruszył rażąco art. 157 § 3 k.p.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a., przy uwzględnieniu stanowiska zawartego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 208/06.
Organ miał mieć na uwadze, że stwierdzenie nieważności stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji określonej w art. 16 k.p.a., zaś za rażące naruszenie prawa uznaje się takie naruszenie porządku prawnego, które wywołuje nieakceptowalne skutki społeczno-gospodarcze, ma charakter nadzwyczajny i wyjątkowy. Ocena taka miała być ściśle powiązana z pozbawieniem skarżącej możliwości weryfikacji decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2004 r., w sytuacji, gdy analiza akt sprawy skłania do przyjęcia tezy o uznaniu jej za osobę, której przysługuje interes prawny i czynna legitymacja procesowa w sprawie weryfikacji tej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny przekazał w dniu 24 grudnia 2014 r. Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego prawomocny wyrok z dnia 2 września 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1175/14 wraz z aktami administracyjnymi.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po raz drugi odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. Następnie decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1063/15, uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy piśmie z 23 czerwca 2016 r. przekazał Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego prawomocny wyrok z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. VII SA/Wa 1063/15, wraz z aktami administracyjnymi.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, pismem z dnia 22 lipca 2016 r. zwrócił się do Wojewody [...] z prośbą o nadesłanie akt postępowania administracyjnego prowadzonego w wyniku uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 208/06. Jednocześnie, organ poinformował o zastosowaniu art. 36 § 2 k.p.a. i że sprawa zostanie rozpatrzona po otrzymaniu akt sprawy, w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a.
Skarżąca wskazała, że przy wykonywaniu wyroku nie można stosować przepisu art. 36 § 2 k.p.a., ponieważ obowiązuje 30 dniowy termin wynikający z art. 35 § 3 k.p.a., a sprawa nie wymagała prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Wystarczającym było zapoznanie się z wnioskiem skarżącej z dnia 4 marca 2011 r. oraz wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r.
Wojewoda [...] odpowiadając na pismo Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego z dnia 22 lipca 2016 r., przy piśmie z dnia 5 sierpnia przesłał 9 szt. dokumentów nie mających żadnego związku ze sprawą, poza jednym dokumentem - decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], której numer potwierdza, wiarygodność, że wniosek z dnia 4 marca 2011 r. dotyczył zmiany środka zaskarżenia wykazanego w sprzeciwie Prokuratora Okręgowego w [...] z dnia 4 kwietnia 2005 r., znak: [...].
W dniu 12 sierpnia 2016 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego otrzymał wezwanie skarżącej z dnia 9 sierpnia 2016 r. do wykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1063/15. W ten sposób został dochowany środek zaskarżenia przed wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego.
W dniu 16 września 2016 r. skarżąca otrzymała zawiadomienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 września 2016 r. o zastosowaniu art. 36 § 1 k.p.a. z uwagi na niezakończone postępowanie wyjaśniające. Nowy termin załatwienia sprawy wyznaczono do dnia 10 października 2016 r. Było to jednak nadużycie art. 36 k.p.a., który nie może być stosowany przy wykonywaniu prawomocnych wyroków.
Dalej skarżąca wskazała, że do dnia 30 września 2016 r. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. VII SA/Wa 1063/15 nie został wykonany, tym samym wystąpiła przewlekłość postępowania administracyjnego Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z rażącym naruszeniem art. 35 § 3 k.p.a.
Przewlekłość liczona na dzień 30 września 2016 r. (po wyroku VII SA/Wa 1063/15) wynosiła 3 miesiące i 7 dni. Łącznie przewlekłość wynosiła 8 miesięcy i 4 dni (4 miesiące i 27 dni + 3 miesiące i 7 dni).
Nadto wskazała, że organ spowodował przewlekłość wydając wcześniej wadliwe decyzje, która jednak nie jest możliwa do jednoznacznego wyliczenia.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w merytorycznym uzasadnieniu wyroku stwierdził, że nie dopatrzył się przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie wskazanym w skardze. Zaznaczył, że przewlekłość postępowania zachodzi, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy, czego w tej sprawie nie było.
Sąd I instancji wskazał, że z akt postępowania wynika, że w dniu 29 czerwca 2016 r. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynął wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1063/15, uchylający decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2015 r. (zapadłą w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 września 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1175/14) odmawiającą stwierdzenia, na wniosek J. W. i W. K., nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r., odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2004 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. H. pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego, zamkniętego szczelnego zbiornika na płynne odchody zwierzęce i dwukomorowego szczelnego zbiornika na ścieki socjalno-bytowe na działce nr [...] we wsi I. gm. N.
W związku z tym, Sąd wojewódzki uznał, że może ocenić zarzuty dotyczące przewlekłego postępowania organu, w okresie mającym miejsce po wydaniu tego wyroku. Niewątpliwie bowiem w sprawie tej zapadały decyzje ostateczne, które kończyły postępowanie, a sam fakt, iż były uchylane przez sąd administracyjny nie może być potraktowany jako przewlekłość postępowania w załatwieniu wniosku z dnia 30 marca 2011 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r., odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2004 r.
Sąd I instancji podkreślił, że w powyższym wyroku z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1063/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zwrócił uwagę organowi, że zastosowanie art. 157 § 3 k.p.a. ma miejsce wówczas, gdy nie ma wątpliwości co do braku interesu prawnego wnioskodawcy. Natomiast jeśli ustalenie interesu prawnego wnioskodawcy w wyeliminowaniu decyzji z obrotu prawnego na podstawie art. 156 § 1 k.p.a., wymaga dokonania szeregu ustaleń, to odmowa wszczęcia postępowania narusza art. 157 § 3 k.p.a. w związku z art. 157 § 2 k.p.a. Sąd wskazał, że rolą organu w kontrolowanym postępowaniu nadzwyczajnym jest uwzględnienie wytycznych wynikających z zapadłych w tej sprawie orzeczeń sądów administracyjnych.
Pismem z dnia 22 lipca 2016 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił się do [...] Urzędu Wojewódzkiego, z prośbą o przesłanie akt postępowania administracyjnego prowadzonego w wyniku uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 208/06 oraz kopii ewentualnie zapadłych na gruncie tego postępowania orzeczeń sądów administracyjnych.
W odpowiedzi [...] Urząd Wojewódzki pismem z dnia 5 sierpnia 2016 r., zrelacjonował przebieg postępowań administracyjnych prowadzonych w wyniku uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2007, sygn. akt II OSK 208/06, oraz przesłał kserokopię wyroków sądów oraz rozstrzygnięć organów administracyjnych. Jednocześnie [...] Urząd Wojewódzki poinformował, "że od 31 grudnia 2004 r., organ prowadzi dziesiątki postępowań i zgromadził znaczne ilości akt. W związku z odwołaniami i skargami J. W. część akt administracyjnych sprawy jest w posiadaniu GINB, WSA w [...], WSA w Warszawie oraz NSA."
Z uwagi na niezakończone postępowanie wyjaśniające, pismem z dnia 9 września 2016 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 10 października 2016 r.
Następnie pismem z dnia 10 października 2016 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 24 października 2016 r. Celem powyższego było przeprowadzenie poszukiwań kompletnych akt administracyjnych dotyczących ww. inwestycji.
Wobec posiadania niekompletnych akt administracyjnych oraz ustalenia, iż akta sprawy znajdują się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie w związku skargą J. W. z dnia 14 lipca 2014 r. na przewlekłe prowadzenie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania w sprawie odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., pismem z dnia 21 października 2016 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wypożyczenie (sygn. akt VII SAB/Wa 54/14) kompletnych akt sprawy dotyczących decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2004 r., oraz akt dotyczących decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r.
Mając na uwadze fakt, że opisane powyżej czynności były niezbędne do prawidłowego zrealizowania wskazań zawartych w wyroku z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1063/15, oraz wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r., odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2004 r., brak było podstaw, w ocenie Sądu I instancji, do uznania, że doszło do przewlekłego działania organu prowadzącego do nieuzasadnionego przedłużania terminu załatwienia sprawy.
Wprawdzie minęły terminy do załatwienia przedmiotowej sprawy wskazane w Kodeksie postępowania administracyjnego, jednak zgodnie z art. 36 k.p.a. zostały one przedłużone.
Sąd wojewódzki zaznaczył, że przewlekłość postępowania zachodzi, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ jest nadmierna (rażąca) i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt VII SAB/Wa 120/13). Dodał, także, że przewlekłość postępowania ma miejsce, gdy organ prowadzący postępowanie nie podejmuje czynności niezbędnych do załatwienia sprawy lub dokonuje czynności zbędnych (niepotrzebnych) do jej załatwienia, a więc wtedy gdy pozoruje swoją aktywność. Wskazane działania organu, w ocenie Sądu nie były pozornymi i niepotrzebnymi, także w kontekście charakteru (nadzwyczajnego) postępowania. Nie każda zwłoka może być przyczyną stwierdzenia przewlekłości, lecz jedynie zwłoka nieuzasadniona. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana jest na podstawie analizy charakteru dokonywanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Długi czas trwania postępowania nie może być utożsamiany z przewlekłością postępowania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. II GPP 4/10).
Zdaniem Sądu I instancji, na uwagę zasługiwał również wskazany w odpowiedzi na skargę fakt (znany Sądowi z urzędu), że od roku 2004 przed Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego toczyło się kilkadziesiąt postępowań z wniosku J. W. w przedmiocie ww. inwestycji oraz ze skarg na bezczynność i przewlekłość postępowań prowadzonych przed organem. Wobec powyższego miało miejsce wielokrotne przekazywanie akt między Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, a Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła J. W., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego i kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 149 p.p.s.a, w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a, wobec niedostrzeżenia naruszenia prawa przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w postaci art. 12 k.p.a. i art. 35 § 3 k.p.a. tj. przewlekłości postępowania w wykonywaniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1063/15 wyrażającej się w niezałatwieniu wniosku skarżącej i W. K. z dnia 30 marca 2011 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania, otrzymanego przez organ skarżony dnia 8 kwietnia 2011 r.;
- art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego wyroku, z uwagi na nie odniesienie się do wszystkich zarzutów skarżącej sformułowanych w wywiedzionej skardze, w szczególności, nie wskazanie przez Sąd faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej i w konsekwencji, niesłuszne oddalenie skargi;
- art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych, a także art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. i art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, poprzez naruszenie prawa skarżącej do rzetelnego procesu sądowego w wyniku niewłaściwej oceny przedmiotu sprawy;
- art. 119 pkt 2 p.p.s.a., polegające na rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym, wobec nieuwzględnienia wniosku skarżącej o rozpoznanie sprawy na rozprawie (pismo z dnia 6 grudnia 2016 r.).
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca wskazała m.in., że z akt sądowych sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 1063/15 wynika, że prawomocny wyrok z dnia 15 kwietnia 2016 r. z aktami administracyjnymi sprawy, został przekazany Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy piśmie z 23 czerwca 2016 r.
Wykonując wytyczne (zdaniem skarżącej niewłaściwe) wyroku z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1063/15, organ wykonał czynność zbyteczną występując dopiero po miesiącu (licząc od daty otrzymania prawomocnego wyroku i zwrotu akt administracyjnych przez Sąd) do Wojewody [...] pismem z dnia 22 lipca 2016 r. znak: [...], z prośbą o nadesłanie akt postępowania administracyjnego prowadzonego w wyniku uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 208/06 oraz kopii ewentualnie zapadłych na gruncie tego postępowania orzeczeń sądów administracyjnych. Jednocześnie, organ poinformował o zastosowaniu art. 36 § 2 k.p.a. i że sprawa zostanie rozpatrzona po otrzymaniu akt sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a.
Zdaniem skarżącej akta żądane od Wojewody [...] i zgromadzony w nich materiał nie miały większego znaczenia w tej konkretnej sprawie. Na szczególną uwagę zasługuje natomiast fakt, że akta sprawy zostały zwrócone przez Sąd dnia 23 czerwca 2016 r., a organ zlekceważył wyjaśnienia skarżącej zawarte w treści korespondencji prowadzonej po wyroku VII SA/Wa 1063/15, tj.: 1) w piśmie z dnia 9 sierpnia 2016 r., w którym skarżąca w ostatnim akapicie na stronie 1 wyjaśniła: "Jednocześnie zwracam uwagę, że wniosek z dnia 4 marca 2011 r. nie stanowi odrębnego wniosku, który powodował wydanie odrębnej decyzji. Jest to wniosek złożony w trybie art. 10 k.p.a., do innej sprawy niezakończonej w GINB pod numerem [...]. Kwestia ta postała wyjaśniona organowi I i II instancji", 2) w piśmie z dnia 16 września 2016 r., 3) w piśmie z dnia 6 października 2016 r.
Wojewoda [...] odpowiadając na pismo Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego z dnia 22 lipca 2016 r. przy piśmie z dnia 5 sierpnia przesłał 9 dokumentów nie mających żadnego związku ze sprawą niniejszą, poza jednym dokumentem - decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], której numer potwierdza, wiarygodność, że wniosek z dnia 4 marca 2011 r. w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o zmianę środka zaskarżenia dotyczy wykazanego w sprzeciwie Prokuratora Okręgowego w [...] z dnia 4 kwietnia 2005 r., znak: [...].
Dnia 23 lipca 2016 r. minął ustawowy 30 dniowy termin wykonania wyroku z dnia z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1063/15.
W dniu 12 sierpnia 2016 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego otrzymał wezwanie skarżącej z dnia 9 sierpnia 2016 r. do wykonania prawomocnego wyroku z dnia 15 kwietnia 2016 r., zatem została wykonana obowiązująca procedura przed wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego.
W dniu 16 września 2016 r. skarżąca otrzymała zawiadomienie z dnia 9 września 2016 r., nr [...], o zastosowaniu art. 36 § 1 k.p.a. z uwagi na niezakończone postępowanie wyjaśniające. Nowy termin załatwienia sprawy wydłużono o miesiąc, bowiem termin załatwienia sprawy wyznaczono na dzień 10 października 2016 r.
Również w dniu 16 września 2016 r. skarżąca wystosowała pismo do organu, w którym wyjaśniła, że wystąpienie organu do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia 22 lipca 2016 r. o nadesłanie akt było bezsensowne, a wniosek z dnia 4 marca 2011 r. nie stanowi odrębnego wniosku, który powodował wydanie odrębnej decyzji, wskazując jednocześnie, że jest to wniosek złożony w trybie art. 10 k.p.a. do innej sprawy rozstrzygniętej przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego pod numerem [...]. Wskazała również, że kwestia ta została wyjaśniona organowi I i II instancji: 1) pismem z dnia 30 kwietnia 2011 r. dot. sprawy o znaku [...], 2) w treści wniosku z dnia 6 września 2011 r. o ponownie rozpatrzenie sprawy [...], 3) w skardze z dnia 11 listopada 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na którą organ udzielił odpowiedzi pismem z dnia 5 grudnia 2011 r., znak: [...].
Pismem z dnia 10 października 2016 r. organ zawiadomił, że po raz trzeci, że przedłuża termin załatwienia sprawy do dnia 24 października 2016 r., czyli termin załatwienia wydłuża o kolejne 14 dni.
Dnia 21 października 2016 r. organ wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, o wypożyczenie akt dotyczących decyzji własnej znak: [...], jednocześnie przedłużył po raz czwarty termin załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 2 k.p.a. do dnia 21 listopada 2016 r., czyli wydłużył termin wykonania wyroku o kolejne 28 dni,
Ponadto, skarżąca zwróciła się z wnioskiem z dnia 9 listopada 2016 r. do Dyrektora Departamentu Orzecznictwa Administracji Architektoniczno-Budowlanej Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego o objęcie nadzorem osobistym sprawy, podkreślając, że organ nie może zmieniać intencji wnioskodawcy.
Pismem z dnia 21 listopada 2016 r. organ zawiadomił po raz piąty, że na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. wyznacza nowy termin załatwienia sprawy do dnia 5 grudnia 2016 r., czyli wydłuża termin wykonania wyroku o kolejne 14 dni.
Pismem z dnia 29 listopada 2016 r. skarżąca odniosła się do ww. zawiadomień w zakresie stosowania trybu art. 36 k.p.a.
Z kolei, pismem z dnia 5 grudnia 2016 r. organ zawiadomił po raz szósty, że na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. wyznacza nowy termin załatwienia spraw do dnia 19 grudnia 2016 r., tzn. wydłuża termin wykonania wyroku o kolejne 14 dni.
W dniu 27 grudnia 2016 r. skarżąca otrzymała decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...], odmawiającą po raz trzeci stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r.
W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia 7 stycznia 2017 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wydał decyzję z dnia [...] lutego 2017 r., znak: [...] o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia [...] grudnia 2016 r.
Wnosząca skargę kasacyjną podkreśliła, że przedmiotem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania (tu po prawomocnym wyroku sądu administracyjnego) jest podejmowanie przez organ w toku postępowania czynności zbędnych lub wykonywanie czynności pozornych, a także powstrzymywanie się od podejmowania czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji prowadzi do nieracjonalnego przedłużenia terminu jej załatwienia. Przewlekłość oznacza nie tylko brak działania, kiedy wciąż nie upłynął termin na załatwienie sprawy lub sprawa miała być załatwiona niezwłocznie, ale także podejmowanie terminowo działań, lecz nieefektywnych, bezcelowych lub w sposób nadmiernie przedłużony w czasie a jednak niepozwalających uczynić organowi zarzutu bezczynności.
W ocenie skarżącej, nieefektywne i rozległe w czasie (bo po miesiącu od daty zwrotu akt z Sądu), było wystąpienie organu, po prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1063/15 do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia 22 lipca 2016 r. o nadesłanie akt. Nieefektywne też było wydanie czterech decyzji przed wyrokiem VII SA/Wa 1063/15, skoro te decyzje zostały skutecznie uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Mimo dwu prawomocnych wyroków uchylających cztery decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ nie zastosował się do wniosków i wyjaśnień skarżącej. Organ nie skorzystał z przysługujących mu uprawnień wynikających z przepisu art. 158 p.p.s.a., bowiem nie wystąpił do Sądu z wnioskiem o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści uzasadnienia wyroku w zakresie wytycznych Sądu co dalszego postępowania i przy uwzględnieniu stanowiska zawartego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 208/06. Przedmiotowy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w istocie pozostawał bez znaczenia, zważywszy na intencję strony zawartą we wniosku z dnia 4 marca 2011 r. Było to działanie nieefektywne, nadmiernie przedłużające czas wykonania wyroku, a tym samym załatwienia wniosku skarżącej z dnia 30 marca 2011 r. Powyższe okoliczności pozostały całkowicie poza rozważaniami Sądu I instancji, którego obowiązkiem było dokonanie rzetelnej oceny działania organu. W treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji nie wskazał co w istocie było przedmiotem postępowania wyjaśniającego, trwającego od dnia otrzymania akt Wojewody, a następnie wypożyczenia akt administracyjnych z Sądu. Sąd nie poczynił jakichkolwiek ustaleń w zakresie tego, czy ta czynność była konieczna ze względu na treść wniosku skarżącej z dnia 4 marca 2011 r. oraz w związku z wielokrotnymi wyjaśnieniami skarżącej co do jej intencji.
Skarżąca stanęła na stanowisku, że przy wykonywaniu wyroku nie ma zastosowania przepis art. 36 k.p.a., ponieważ organ obowiązuje 30-dniowy termin wynikający z przepisu art. 35 § 3 k.p.a., zwłaszcza, kiedy sprawa nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego, jak w sprawie niniejszej.
Bezspornym winno pozostawać również to, że skarżony organ spowodował przewlekłość postępowania administracyjnego, nie tylko po wyroku z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1063/15, ale organ jest winien przewlekłości w szerszym ujęciu znaczenia słowa przewlekłość, ponieważ wydał czterokrotnie wadliwie decyzje, o takiej samej sekwencji, które zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 września 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1175/14 oraz wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1063/15. Należy też przypuszczać, że ostatnie dwie decyzje, tj. z dnia [...] stycznia i [...] lutego 2017 r. zostaną również uchylone wyrokiem o sygn. akt VII SA/Wa 729/19, ponieważ są to takie same decyzje jak te, co zostały już uchylone. Sąd nie wziął pod uwagę, że w tym konkretnym przypadku nastąpiła ewidentna przewlekłość postępowania w warunkach kiedy nie doszło do załatwienia sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącej z dnia 30 marca 2011 r.
Nadto, skarżąca stwierdziła, że poza sporem jest fakt, iż Sąd rozpoznał sprawę w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz nie dołożył staranności w dążeniu do jego pozyskania od skarżonego organu, z uwagi na treść skargi. Wskazała na treść art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., zwana "p.p.s.a.") skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.
Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że niezasadny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 149 § 1 pkt 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369).
Również nietrafny jest zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 133 § 1 p.p.s.a.(podniesiony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej). Analiza tego przepisu nie daje podstaw do uznania, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając zaskarżony wyrok nie orzekał na podstawie akt sprawy. Kontrolując zaskarżony wyrok Naczelny Sad Administracyjny nie dostrzegł aby sąd pierwszej instancji orzekał na podstawie dokumentów, których nie zawierały akta sprawy. Sąd ten nie oparł się więc na podstawie faktycznej, która nie znajdowałaby uzasadnienia w materiałach sprawy zebranych w toku postępowania administracyjnego.
Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne zostały powołane do rozpoznawania skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a powołanego paragrafu.
W sprawach ze skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy i podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 p.p.s.a.
Zauważyć należy, że pośród szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego szczególne znaczenie z punktu widzenia jego sprawności odgrywa wyrażona w art. 12 k.p.a. zasada szybkości i prostoty postępowania. Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku skarżącej.
Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i w doktrynie podkreśla się, że przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, cbois.nsa.gov.pl), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Stwierdzenie przy tym, że w określonej dacie, a tą będzie data orzekania przez Sąd, można zakwalifikować postępowanie organu jako dotknięte przewlekłością jego prowadzenia, wymagać będzie gruntownego zbadania sprawy pod wieloma względami, dokonania oceny czynności procesowych, analizy faktów i okoliczności zależnych od działania organu i jego pracowników oraz stanu zastoju procesowego sprawy wynikającego z zaniechania lub wadliwości działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowania (J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie 11. Warszawa 2011, str. 238). Przewlekłość postępowania jest stanem sprawy, którego zaistnienie Sąd ocenia bez względu na to, czy organ podjął, czy też nie dalsze czynności w sprawie, uwzględniając stan sprawy istniejący w dniu orzekania.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Mając na uwadze powyższe rozważania oraz stan faktyczny niniejszej sprawy, Sąd I instancji prawidłowo doszedł do przekonania, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie prowadził postępowania w sposób przewlekły.
W rozpatrywanej sprawie J. W. w dniu 4 października 2016r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez ten organ w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. odmawiającej wszczęcia postępowania na jej wniosek z dnia 30 marca 2011 r. po prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 września 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1175/14 i z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1063/15. Sąd wojewódzki prawidłowo przyjął, że zarzuty dotyczące przewlekłego postępowania organu może rozpatrywać tylko po wydaniu wyroku WSA w Warszawie w dniu 15 kwietnia 2016 r. w którym to zawarto wytyczne dla organu co do dalszego postępowania. Od 29 czerwca 2016 r. kiedy to wpłynął do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskazany wyrok sądu organ nadzoru budowlanego poszukiwał kompletnych akt administracyjnych dotyczących inwestycji. Skarżąca ma bowiem dziesiątki spraw i część akt sprawy była w posiadaniu [...] Urzędu Wojewódzkiego, GINB, WSA w [...], WSA w Warszawie oraz NSA. Czynności te były konieczne do załatwienia sprawy, a zatem przewlekłość znalazła uzasadnienie w obiektywnych okolicznościach sprawy.
Na marginesie należy podnieść, że w sprawie zapadła już merytoryczna decyzja - Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] grudnia 2016 r. odmówił stwierdzenia nieważności na wniosek skarżącej i W. K. decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2011 r., decyzję tę utrzymał w mocy [...] lutego 2017 r. i WSA w Warszawie wyrokiem z 24 stycznia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 729/17 oddalił skargę J. W. na tę decyzję.
Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., w myśl którego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, pisemne motywy powinny ponadto obejmować wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że art. 141 § 4 p.p.s.a. można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta wyklucza kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Sama okoliczność, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniesiono się szczegółowo do wszystkich argumentów strony, stanowi istotne naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. tylko w sytuacji, gdy taka wadliwość mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli na treść podjętego rozstrzygnięcia. Zarzuty w tym zakresie nie są jednak skuteczne, gdy mimo nieprawidłowego nawet uzasadnienia, zaskarżony wyrok odpowiada prawu (art. 184 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wprawdzie nie odniósł się do wszystkich argumentów podniesionych w skardze, jednakże wadliwość ta pozostaje przez wpływu na treść prawidłowego orzeczenia.
Niezrozumiały wręcz jest zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie był właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy, w pełni niezależny i niezawisły, a oczekiwanie na sprawę trwało zaledwie 4 miesiące. Fakt, że skarżąca jest niezadowolona z wyroku nie można utożsamiać z naruszeniem wskazanego wyżej przepisu Konstytucji RP stanowiącego gwarancję prawa do sądu i do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 119 pkt 2 p.p.s.a., polegający na rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym, wobec nieuwzględnienia wniosku skarżącej o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Podstawą orzekania sądu - rozpoznania sprawy w tym trybie był art. 119 pkt 2 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania.
Mając na uwadze, że nie miało miejsce naruszenie powołanych w skardze kasacyjnej przepisów, a także brak jest podstaw, które Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu, skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło