II SA/Ol 1408/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie sędzia WSA Adam Matuszak sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Sp. A na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych oddala skargę. Na podstawie wyników kontroli przeprowadzonej w trybie art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej z dnia 27 sierpnia 2009 r. (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.), w ramach której przeprowadzono w drodze eksperymentu odtworzenie możliwości gry na automacie o niskich wygranych [...], nr fabr. [...], nr rejestracji [...], Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia 28 grudnia 2010 r. wszczął z urzędu postępowanie wobec A. Sp. z o.o. w sprawie cofnięcia poświadczenia rejestracji ww. automatu do gier o niskich wygranych. Decyzją z dnia 2 marca 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego cofnął poświadczenie rejestracji przedmiotowego automatu. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 7 lipca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem, sygn. akt. [...], z dnia 8 listopada 2011 r., oddalił wywiedzioną przez Spółkę skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej. W wyniku wniesionej przez Spółkę skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem, sygn. akt. [...], z dnia 19 czerwca 2013 r. uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Dyrektora Izby Celnej jak i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż na gruncie przedmiotowej sprawy niezbędne jest przeprowadzenie dowodu z badania jednostki badającej co do prawidłowości funkcjonowania automatu do gier. Naczelnik Urzędu Celnego, stosując się do wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego, w toku postępowania w trybie art. 23b ustawy o grach hazardowych skierował przedmiotowy automat do badania sprawdzającego. W dniu 19 lutego 2014 r. Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. wydał opinię nr [...] z badania sprawdzającego automatu [...], nr fabr. [...], nr rejestracji [...]. Naczelnik Urzędu Celnego w dniu 14 marca 2014 r. wydał decyzję znak: [...], którą cofnął poświadczenie rejestracji nr [...] automatu [...], nr fabr. [...]. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 28 maja 2014 r. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W wyniku wniesionej przez Spółkę skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt [...], uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej. Sąd wskazał, iż upływ terminu, w którym poświadczenie rejestracji było ważne ma istotne znaczenie w postępowaniu, którego przedmiotem jest cofnięcie rejestracji automatu. Nawet jeśli przyjąć, że niezbędne jest wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie poświadczenia rejestracji automatu do gry z powodu upływu czasu, na jaki ją wydano - to taka decyzja ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że stwierdza ona zdarzenie, które już nastąpiło. Skoro rejestracja automatu na etapie postępowania odwoławczego wygasła, to rozstrzyganie o jej cofnięciu stało się bezprzedmiotowe Następnie, decyzją z dnia 24 października 2016 r., Nr [...], Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613, dalej: o.p.) uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 14 marca 2014 r. i umorzył postępowanie w sprawie. Podniósł, że zgodnie z wnioskiem Spółki o rejestrację automatu do gier [...], nr fabr. [...] z dniem 28 marca 2008 r. uzyskał on na okres sześciu lat poświadczenie rejestracji. Decyzją z dnia 14 marca 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego cofnął powyższe poświadczenie rejestracji. Wskazał, że rejestracja automatu lub urządzenia do gier oznacza dopuszczenie go do eksploatacji. Rejestracji dokonuje się na okres 6 lat i wygasa ona z upływem okresu, na jaki została dokonana. W sprawie poświadczenie rejestracji z dnia 28 marca 2008 r. utraciło swoją ważność z dniem 28 marca 2014 r. Spółka wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia 14 marca 2014 r. Prowadzenie zatem postępowania odwoławczego w sprawie cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu do gier, które mimo rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Celnego utraciło ważność z mocy prawa, należy uznać za bezprzedmiotowe. Spółka złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. W skardze podniesiono zarzuty naruszenie: art. 208 § 1 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 267 § 1 pkt 4 w zw. z art. 216 o.p. w zw. z art. 8 w zw. z art. 23a ust. 6 w zw. z art. 23b ust. 1, 2, 4, 5 u.g.h. w zw. z art. 121 § 1 i § 2 w zw. z art. 122 w art. 123 zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. wskutek niedokonania przez organ kontroli przeprowadzonego w sprawie dowodu w postaci opinii jednostki badającej w związku z umorzeniem postępowania w sprawie, w sytuacji gdy strona zgłosiła merytoryczne zastrzeżenia względem opinii, a opinia ta stanowiła podstawę obciążenia strony kosztami jej sporządzenia. Podniesiono, że organ nie dokonał kontroli przeprowadzonego w sprawie dowodu w postaci opinii jednostki badającej, chociaż dowód powinien tej kontroli podlegać niezależnie od umorzenia postępowania. Organ odwoławczy, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zajęte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Podnieść należy, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku postępowania administracyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych, nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Stosownie do art. 8 u.g.h. do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ordynacji podatkowej, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie z art. 208 § 1 o.p. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie, o którym mowa w ostatnim przytoczonym przepisie, ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Obligatoryjną przesłanką do umorzenia postępowania podatkowego jest bezprzedmiotowość postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość oznacza, że żądanie zawarte we wniosku podatnika nie może zostać rozstrzygnięte merytorycznie. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia (wyrok z dnia 18 grudnia 2008 r., III SA/Wa 2011/08, opubl. na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Umorzenie postępowania polega na przerwaniu jego toku i zaniechaniu dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego. Jeżeli organ stwierdzi, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, jest zobowiązany umorzyć postępowanie. W takiej sytuacji organ nie może orzec co do istoty sprawy, zobowiązany jest bowiem wydać decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że udzielone zezwolenie na użytkowanie automatu ważne było 6 lat i po tym okresie wygasło. Wobec tego mimo wszczęcia wcześniej postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji automatu, nie było podstaw do jego kontynuowania i wydania przez organ rozstrzygnięcia merytorycznego z uwagi na jego bezprzedmiotowość (brak stosownego zezwolenia). Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 1472/13 (opubl. na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdzając, że wygaśnięcie rejestracji automatu o niskich wygranych z powodu upływu okresu, na jaki rejestracja została dokonana, oznacza, że sprawa dotycząca tej rejestracji nie może być przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji organu podatkowego, postępowanie takie, jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu. Zarzuty skargi koncentrują się na wydanej w sprawie opinii, z którą skarżąca się nie zgadza i kwestionuje obciążenie jej kosztami za ww. opinię. Zarzuty te uznać należy za bezzasadne. Z uwagi na wygaśnięcie rejestracji przedmiotowego automatu organ nie mógł dalej kontynuować postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji automatu, zatem zasadnie wydał decyzję o umorzeniu postępowania. W decyzji o umorzeniu zbędne było zaś ustosunkowywanie się do wydanej opinii, gdyż jej treść nie miała wpływu na wydane orzeczenie. Tak samo zbędne było przeprowadzanie rozprawy administracyjnej, w sytuacji zaistnienia przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego w postaci wygaśnięcia rejestracji przedmiotowego automatu. Jeżeli spółka uważa, że poniosła szkodę na skutek bezprawnego zatrzymania automatu przez organ, który w ten sposób uniemożliwił jej prowadzenie działalności gospodarczej w oparciu o te urządzenie może wystąpić na drogę postępowania cywilnego i tam kwestionować poprawność działania organu, w tym prawidłowość wydanej opinii. Wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, na które spółka się powołuje nie miały wpływu na wynik sprawy, gdyż dotyczyły innych stanów faktycznych, m. in. wyrok z dnia 2 grudnia 2015 r. o sygn. akt II GSK 275/14 zapadł w przedmiocie obciążenia spółki kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych. W tym wyroku NSA wyraził pogląd, że spółka może kwestionować prawidłowość wydanej opinii w postępowaniu o cofnięcie rejestracji automatu, lecz jest to jedynie możliwe, gdy takie postępowanie się toczy i zgodnie z przepisami może być zakończone decyzją merytoryczną. Podobne stanowisko zaprezentowano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2015 r. o sygn. akt II GSK 2472/13. W niniejszej sprawie zapadła, zdaniem Sądu, prawidłowa decyzja o umorzeniu postępowania wobec zaistnienia przesłanki z art. 208 § 1 o.p. w postaci wygaśnięcia rejestracji przedmiotowego automatu. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.