II SA/Lu 693/16
WyrokWSA w Lublinie2017-02-07
Skład orzekający: Jerzy Dudek, Witold Falczyński, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie schodów wejściowych do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, polegające na zmianie ich konstrukcji (jednobiegowe zamiast trójbiegowych, inna liczba stopni i wymiary), może być uznane za odstępstwo nieistotne, a w konsekwencji czy organ nadzoru budowlanego powinien umorzyć postępowanie naprawcze?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odstąpienie od projektu budowlanego w zakresie schodów wejściowych do budynku, polegające na zmianie ich konstrukcji i wymiarów, spełniające jednocześnie wymogi techniczne określone w przepisach, ma charakter nieistotny. W związku z tym, organ nadzoru budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie naprawcze jako bezprzedmiotowe, ponieważ nie było podstaw do nakładania obowiązku sporządzenia projektu zamiennego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego z powodu istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie schodów wejściowych. Organ odwoławczy uznał odstępstwo za nieistotne i umorzył postępowanie. Skarżąca, sąsiadka, zarzuciła naruszenie przepisów poprzez uznanie odstępstwa za nieistotne oraz zaniechanie zastosowania przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 lutego 2017 r. sprawy ze skargi I. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę .
II SA/Lu [...]
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego – po ponownym rozpatrzeniu odwołania M. Ł. i A. Ł. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta C. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], nakładającej na A. Ł. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia [...] grudnia 2014 r. projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych – uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i umorzył postępowanie administracyjne pierwszej instancji w całości.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił następująco stan sprawy:
Powołana na wstępie decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2014 r. została wydana po uprzednim wydaniu w dniu [...] lipca 2014 r. postanowienia wstrzymującego A. Ł. prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...], położonej przy ul. [...] w C.. Decyzją tą organ, powołując art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nałożył na A. Ł. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia [...] grudnia 2014 r. projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych podczas budowy ww. budynku, polegające na wykonaniu schodów wejściowych w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego, będącego załącznikiem do pozwolenia na budowę.
Z decyzją organu pierwszej instancji nie zgodzili się M. Ł. i A. Ł., zarzucając jej w odwołaniu naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy dokonana zmiana w układzie schodów nie jest istotnym odstąpieniem od projektu budowlanego, nie zachodzi więc konieczność nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Zdaniem odwołujących organ pierwszej instancji z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie uwzględnił zgłaszanych możliwości doprowadzenia obiektu do zgodności z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Odwołujący wnieśli o uchylenie kwestionowanej decyzji i orzeczenie co do istoty na podstawie wskazanego przepisu, ewentualnie uchylenie owej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Po rozpatrzeniu odwołania M. Ł. i A. Ł. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Organ drugiej instancji uznał, że decyzja pierwszoinstancyjna wydana została z naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a.. Nie wykazano w niej bowiem, że zaszły okoliczności do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Rozpatrując ponownie sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta C. postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. znak: [...], (utrzymanym w mocy postanowieniem Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...]) zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem budowy polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w C., do czasu rozstrzygnięcia przez Prezydenta Miasta C. zagadnienia wstępnego, jakim jest rozstrzygnięcie we wznowionym postępowaniu administracyjnym prawidłowości wydanej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę,
Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. I. N. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie ww. decyzję kasacyjną L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2014 r.
Wyrokiem z dnia [...] listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Lu [...] WSA w Lublinie uchylił powyższą decyzję, a także wydane w jej następstwie postanowienia organów obu instancji w przedmiocie zawieszenia postępowania.
Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie zaistniała sytuacja prawna wyczerpująca dyspozycję art. 138 § 2 k.p.a., a organ odwoławczy z naruszeniem powyższego przepisu uchylił się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy to w jego kompetencji leży rozstrzygnięcie, czy wykonanie przez inwestora schodów wejściowych do budynku, jako jednobiegowych z ośmioma stopniami, o wysokości 18,0 cm i szerokości biegu 1,08 m oraz wykonanie spocznika o wymiarach 1,34 x 1,41 m, opartego na słupie stalowym, należy uznać za "istotne" odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Ponownie rozpatrując odwołanie wniesione przez M. Ł. i A. Ł. pracownicy LWINB w L. w dniu [...] kwietnia 2016 r. przeprowadzili oględziny budynku będącego przedmiotem sprawy, w wyniku których stwierdzili, że do obiektu tego wykonano jednobiegowe schody, posiadające 7 stopni o wymiarach 29 x 18 cm. Wymiary podestu (spocznika) opartego na słupie stalowym wynoszą 1,42m (dł.) x 1,20 m (szer.). Obecna podczas oględzin I. N. -właścicielka działki nr ewid. [...], zażądała, by ściana od strony granicy z jej działką była ścianą oddzielenia przeciwpożarowego wysuniętą poza lico ściany zewnętrznej budynku.
W oparciu o powyższe ustalenia organ odwoławczy uznał, że przedmiotowe schody wejściowe zewnętrzne wykonano z odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Prezydenta Miasta C. nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...], wydanego przez Prezydenta Miasta C.. Projekt przewidywał bowiem wejście do budynku schodami z biegami sześciostopniowymi o wysokości 15 cm z trzech stron spocznika, ze spocznikiem o wymiarach 1,0 x 1,5 m.
W ocenie L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzone odstępstwo od projektu budowlanego ma jednak charakter nieistotny. Jego zakres, w stosunku do całego zamierzenia inwestycyjnego objętego zatwierdzonym projektem budowlanym, jest niewielki, zaś dokonane zmiany nie doprowadziły do powstania innej, nowej inwestycji, pozbawionej charakterystycznych parametrów i cech właściwych dla obiektu objętego pozwoleniem na budowę. Organ podkreślił, że dokonana zmiana w układzie schodów wejściowych nie pozostaje w kolizji z przepisami prawa, w tym z przepisami techniczno-budowlanymi. Zgodnie bowiem z § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych i w zabudowie zagrodowej minimalna szerokość użytkowa biegu i spocznika schodów stałych powinna wynosić 0,8 m, zaś maksymalna wysokość stopni 0,19 m. Wymogi te zostały w niniejszym przypadku zachowane.
Odnosząc się do żądania I. N. dotyczącego realizacji od strony granicy z jej działką ściany oddzielenia przeciwpożarowego wysuniętej poza lico ściany zewnętrznej budynku, organ drugiej instancji stwierdził, że projekt budowlany nie przywidywał takiego rozwiązania, jednocześnie podkreślił, że ściana od granicy z działką o nr ewid. [...] jest ścianą pełną, bez otworów okiennych, czy drzwiowych, zrealizowaną z pustaków "suporex", zaś jej ocieplenie zostanie wykonane z samogasnącego styropianu, który zostanie pokryty tynkiem. W ocenie organu ściana ta wykonana będzie zatem z materiałów niepalnych, co spełnia wymogi odporności ogniowej (w tym względzie powołano się na treść § 232 ust. 1 ww. rozporządzenia).
Organ odwoławczy uznał zatem, że w niniejszej sprawie nie zachodzą podstawy do zastosowania przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego, w związku z czym należy uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na przedstawioną powyżej decyzję ostateczną złożyła I. N.. Skarżąca decyzji tej zarzuciła "naruszenie prawa materialnego poprzez wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie:
1. art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego przez uznanie, iż stwierdzone odstępstwa nie są odstępstwami istotnymi;
2. § 207 pkt. 3 i § 232 ust. 1 oraz 271 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przez zaniechanie zastosowania tych przepisów w sytuacji, gdy strona wskazywała na nieprawidłowości realizowanej budowy w tym zakresie."
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że podczas realizacji spornego budynku inwestor dopuścił się istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, w szczególności w zakresie zmiany szerokości i długości dachu poprzez rezygnację z okapu. W jej ocenie o istotnym charakterze tego odstępstwa przesądza okoliczność, iż inwestorzy samodzielnie złożyli wniosek o wydanie decyzji zmieniającej projekt budowlany. Ponadto skarżąca podtrzymała zarzut, iż przedmiotowa inwestycja nie jest zgodna z przepisami z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
W odpowiedzi na skargę L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2017 r. oznaczonym jako "Odpowiedź na skargę" radca prawny L. K. reprezentujący uczestników postepowania M. i A. małż. Ł., wniósł w ich imieniu o oddalenie skargi w całości. Odnosząc się do argumentów skargi podniósł, że niewybudowanie dotychczas okapów nie może być oceniane jako istotne odstępstwo od projektu budowlanego już choćby z tego względu, że budowa przedmiotowego budynku nie został zakończona. Niezależnie od tego rezygnacja z tak mało istotnego elementu, mającego charakter ozdobny, i tak nie stanowi odstępstwa istotnego, zwłaszcza, że wolą ustawodawcy jako tego rodzaju odstępstwa przestały od dnia [...] września 2015 r. (w wyniku zmiany treści art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego) być traktowane zmiany w konstrukcji dachu.
Ponadto uczestnicy postępowania zgodzili się z organem drugiej instancji co do oceny charakteru odstępstwa w zakresie realizacji schodów wejściowych do budynku. Podkreślili, że o popełnieniu odstępstwa istotnego nie może świadczyć fakt złożenia przez nich projektu zamiennego wraz z wnioskiem o wydanie decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę. Wniosek ten został bowiem złożony jedynie z "daleko posuniętej ostrożności", przy czym jednoznacznie w nim zaznaczono, że wprowadzone zmiany mają charakter "zmian mało istotnych".
Pełnomocnik inwestorów wyjaśnił również, że charakter ściany budynku zlokalizowanej od strony działki I. N. wynikał z zatwierdzonego projektu budowlanego, którego kontrolowanie wykracza poza kompetencje organu nadzoru budowlanego. Podkreślił jednocześnie, że wbrew twierdzeniu skarżącej ściana ta spełnia wymogi przeciwpożarowe, będąc oddaloną od granicy z działką skarżącej o 1,5 – 1,54 m, a nie – jak to wskazywała skarżąca – o 1 m.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga I. N. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem kontrolowanej decyzji były roboty budowlane polegające na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w C.. Bezspornym pozostaje, że inwestycja ta została rozpoczęta po uzyskaniu przez inwestorów – M. Ł. i A. Ł., ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę (tj. decyzji nr [...] Prezydenta Miasta C. z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...]). Kwestią sporną nie jest również okoliczność, że inwestorzy w toku realizowanej budowy dopuścili się odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie dotyczącym schodów wejściowych do budynku. Projekt budowlany przewidywał bowiem schody w formie trójbiegowej, posiadające 6 stopni o wymiarach 15 x 30 cm. Ostatecznie zrealizowano natomiast schody jednobiegowe posiadające 7 stopni o wymiarach 18 x 29 cm. Skarżąca, będąc właścicielką nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji, nie zgadza się jednak z wyrażoną w zaskarżonej decyzji oceną charakteru powyższego odstępstwa, uznając je za istotne. Ponadto zarzuca pominięcie przez organy nadzoru budowlanego innych istotnych odstępstw od projektu budowlanego popełnionych podczas dotychczasowej realizacji spornej inwestycji.
W kontekście wskazanego wyżej przedmiotu sporu wymaga wyjaśnienia, że zgodnie z art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.) - dalej jako "Pr. bud.", istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
Ust. 5 powołanego przepisu stanowi natomiast, że nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy:
1) zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu,
2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji,
3) (uchylony),
4) (uchylony),
5) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne,
6) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
7) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu
oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi.
W sytuacji, gdy inwestor, realizując roboty budowlane w oparciu o udzielone mu pozwolenie na budowę, dokona istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, zachodzi konieczność przeprowadzenia w sprawie postępowania naprawczego zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. Jak wynika z treści powołanych przepisów, w postępowaniu tym organ nadzoru budowlanego, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania ewentualnego postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych (konieczność wydania takiego postanowienia nie zachodzi, jeżeli w chwili wszczęcia postępowania roboty budowlane są już zakończone, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie), w drodze decyzji nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że z uwagi na szeroki zakres znaczeniowy przesłanek określonych w art. 36a ust. 5 Pr. bud. okoliczność, czy w danej sytuacji dokonane przez inwestora odstąpienie zostanie uznane za istotne czy nieistotne, wymaga wnikliwej i wszechstronnej oceny organu, przy uwzględnieniu charakteru inwestycji oraz wartości wyrażonych w art. 4 i art. 5 Pr. bud., w tym zasady poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. II OSK 1375/11, LEX nr 1267498 oraz z dnia 13 marca 2012 r., sygn. II OSK 2527/10, LEX nr 1292698; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. II SA/Kr 535/11, LEX nr 993335).
W ocenie Sądu L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie w niniejszej sprawie uznał, że odstępstwo od projektu budowlanego dokonane przy realizacji spornej budowy na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w C., ma charakter odstępstwa nieistotnego, a zatem niewymagającego zobowiązania inwestora do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Podkreślić trzeba, że ocena ta została poprzedzona przeprowadzeniem przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania dowodowego (w tym ponownych oględzin nieruchomości w dniu [...] kwietnia 2016 r.), które to czynności stanowiły prawidłową realizację wytycznych zawartych w wyroku tutejszego Sądu z dnia [...] listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Lu [...], uchylającego uprzednio wydaną w tej sprawie przez organ drugiej instancji decyzję kasacyjną.
Sąd w pełni zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego oraz uczestników postępowania, iż opisana powyżej zmiana konstrukcji schodów wejściowych nie ma charakteru istotnego odstępstwa od projektu budowlanego. W szczególności jako tego rodzaju odstępstwo nie sposób uznać wykonania dodatkowego stopnia schodów, ani też zmiany wymiarów spocznika, skoro ostatecznie wymiary wykonanych stopni oraz spocznika spełniają wymogi określone w § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1422), wynosząc odpowiednio – w przypadku stopni - 18 cm wysokości i 1,08 m szerokości biegu, zaś w przypadku spocznika – 1,42 x 1,20 m (powołany przepis dopuszcza w przypadku budynków mieszkalnych jednorodzinnych realizację schodów stałych o szerokości biegu i spocznika minimum 0,8 m i wysokości stopni maksymalnie 0,19 m.). Przepisy powołanego rozporządzenia nie zakazują przy tym również realizacji schodów wejściowych do budynku mieszkalnego w formie jednobiegowej. Fakt, iż opisane odstępstwo skutkuje niewielką zmianą powierzchni budowy, także samoistnie nie przesądza o jej istotnym charakterze. Podkreślić bowiem trzeba, że ustawodawca dopuszcza możliwość uznania odstąpienia za nieistotne nawet jeśli dotyczy ono podstawowych parametrów inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 1273/09 – dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ocena charakteru odstępstwa dotyczącego ww. parametrów musi mieć zatem każdorazowo charakter indywidualny.
Ubocznie należy zgodzić się ze stanowiskiem uczestników postepowania, że odstąpienie od realizacji schodów trójbiegowych na rzecz schodów jednobiegowych przylegających do ściany budynku, a tym samym odstąpienie od realizacji biegu schodów w kierunku działki skarżącej, jest w istocie rozwiązaniem dla niej korzystnym z punktu widzenia uciążliwości dla jej nieruchomości związanych w późniejszym użytkowaniem przedmiotowego budynku.
Brak jest również podstaw, by kwestionować stanowisko organu odwoławczego, iż ściana budynku realizowanego przez M. i A. małż. Ł. od strony działki skarżącej, spełnia wymogi odporności ogniowej wynikające z ww. rozporządzenia. W niniejszym postepowaniu najistotniejsze w tym kontekście jest jednak ustalenie, że ściana ta – co nie było przez skarżącą kwestionowane – odpowiada założeniom zawartym w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Zarzuty skarżącej, która domaga się wykonania od strony granicy z jej działką dodatkowo ściany oddzielenia przeciwpożarowego, której nie przewiduje projekt budowlany, w istocie zatem prowadzą do zakwestionowania udzielonego inwestorom pozwolenia na budowę. Ocena tej kwestii - wobec faktu, iż przedmiotowe pozwolenie na budowę funkcjonuje jako ostateczne w obrocie prawnym - jak słusznie zauważył pełnomocnik uczestników postępowania, wykraczało poza kompetencje organów nadzoru budowlanego w niniejszym postępowaniu.
Całkowicie trafne są argumenty pełnomocnika inwestorów odnoszące się do twierdzeń skarżącej, jakoby istotne odstępstwo od projektu budowlanego wynikało w niniejszej sprawie również z rezygnacji z realizacji okapu. Rezygnacja z tego rodzaju elementu budynku nie wiąże się bowiem ze zmianą jego podstawowych parametrów użytkowych. W istocie dotyczy ona wyłącznie konstrukcji dachu, a zatem nie może być uznana za istotne odstępstwo od projektu budowlanego w świetle aktualnego brzmienia art. 36a ust. 5 Pr. bud. Ponadto w niniejszej sprawie, na jej obecnym etapie, nie sposób stwierdzić odstępstwa w powyższym zakresie, skoro budowa spornego budynku nie została dotychczas w całości ukończona.
Nieistotny charakter odstępstwa od projektu budowlanego stwierdzonego w niniejszej sprawie czynił bezzasadnym nałożenie na inwestorów w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, czy też wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Organ nadzoru budowlanego drugiej instancji przyjął tę okoliczność za podstawę do uznania prowadzonego w sprawie tych robót postępowania administracyjnego za bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. i w związku z tym, uchylając decyzję organu pierwszej instancji, jednocześnie umorzył postępowanie tego organu. W tym miejscu należy jednak zaznaczyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje rozbieżność co do prawidłowej formy rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego w sytuacji, jaka ma miejsce w niniejszej sprawie. W wyroku z dnia [...] listopada 2009 r. (sygn. akt II OSK [...]) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uznanie przez organ nadzoru budowlanego, iż roboty budowlane prowadzone są zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (tj. bez istotnych odstępstw) i nie uchybiają żadnym przepisom budowlanym, winno prowadzić do umorzenia postępowania, ponieważ przepis art. 51 Pr. bud. nie daje materialnoprawnej podstawy do merytorycznego wypowiedzenia się w takiej sytuacji. (podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 22 maja 2009 r, sygn. akt II SA/Op 585/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 20 października 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 461/09 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 266/11 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie organu odwoławczego odpowiada zatem tej linii orzeczniczej.
Odmienne stanowisko zaprezentowane jednak zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 486/11 oraz z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. akt OSK 1344/05 (dostępne w CBOSA). W świetle tego poglądu w przypadku stwierdzenia – po przeprowadzeniu postępowania w trybie art. 50 ust.1 i art.51 Pr. bud. – że (pomimo popełnionego odstępstwa od projektu budowlanego) nie zachodzą podstawy ani do nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, ani do nakazania dokonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, organ winien wydać merytoryczną decyzję o odmowie nałożenia na inwestora powyższych obowiązków.
W ocenie Sądu, nawet uznając za prawidłowy drugi z powołanych wyżej poglądów, należy stwierdzić, że skarga I. N. nie zasługuje na uwzględnienie. Umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie ma bowiem w istocie ten sam skutek dla stron, jaki miałoby wydanie przez organ odwoławczy – wraz z uchyleniem decyzji pierwszoinstancyjnej – rozstrzygnięcia o odmowie nałożenia na inwestora przewidzianych w art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. obowiązków, albowiem również prowadzi do legalizacji wykonanych robót budowlanych pomimo dokonanego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Z tych wszystkich względów, nie stwierdzając naruszenia prawa, które dawałoby podstawy do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło