I SA/Łd 992/16

WyrokWSA w Łodzi2017-02-07

Skład orzekający: Joanna Tarno, Wiktor Jarzębowski, Paweł Kowalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta węgierskiego w transakcjach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT), co uzasadnia zastosowanie stawki 0% VAT?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podatnik nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta węgierskiego, co uniemożliwia zastosowanie stawki 0% VAT do transakcji WDT. Brak wystarczających dowodów potwierdzających dostarczenie towaru do wskazanego nabywcy oraz wątpliwości co do jego istnienia i rzeczywistej działalności sprawiają, że transakcje te powinny być opodatkowane stawką krajową.
Stan faktyczny
Skarżący J. P. wykazał wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów (WDT) mięsa drobiowego na rzecz węgierskiej firmy A, udokumentowane fakturami. Węgierska administracja podatkowa poinformowała jednak, że firma A nie wykazała nabycia tych towarów i nie posiada dokumentów potwierdzających transakcje. Przedstawiciel firmy A zaprzeczył kontaktom biznesowym ze skarżącym, a kontrola pod adresem firmy wykazała, że jest to teren nieodpowiedni do rozładunku towarów. Organy podatkowe uznały, że firma A nie była rzeczywistym odbiorcą towaru, co skutkowało opodatkowaniem transakcji stawką krajową 3% zamiast 0% dla WDT. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, w tym kwestię przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: St. sekretarz sądowy Ewa Jodełka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 lutego 2017 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za poszczególne miesiące od stycznia do października 2010 r.. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...] września 2015 r., określającą J. P. nadwyżkę podatku VAT naliczonego nad należnym do zwrotu za poszczególne miesiące od stycznia do października 2010 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że we wskazanych okresach J. P. wykazał wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów (WDT) mięsa drobiowego na rzecz kontrahenta węgierskiego: A 1044 B., G. 20, (HU [...]), zwanego dalej: "A", udokumentowane 164 fakturami. Węgierska administracja podatkowa poinformowała jednak, że podatnik A nie wykazał i nie rozliczył żadnych transakcji wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (WNT) od J. P. i nie posiada żadnych dokumentów, które by potwierdzały ich dokonanie. Według oświadczenia dyrektora generalnego kontrahenta węgierskiego, firma A nigdy nie miała kontaktów biznesowych z podatnikiem, a jej działalność polegała na prowadzeniu sklepu z artykułami spożywczymi niewyspecjalizowanymi i nie była w nim dokonywana sprzedaż surowego mięsa z powodu braku odpowiedniej licencji na tego rodzaju działalność. Z informacji węgierskiej administracji podatkowej wynika, że przeprowadzono kontrolę pod zarejestrowanym adresem firmy A i ustalono, że jest to teren mieszkalno-rekreacyjny, na który nie mogą wjechać pojazdy ciężarowe o łącznej masie powyżej 3,5 tony. Zatem pod wskazanym adresem nie mogło dojść do rozładunku towaru. Dodatkowo ustalono, iż kontrahent węgierski nie posiada nieruchomości, które byłyby przystosowane do przechowywania dużych ilości mięsa. Ponadto firma A w okresie będącym przedmiotem zaskarżonej decyzji zatrudniała dwie pracownice, zaś przedstawiciel statutowy tej firmy uważa, że jej nazwa oraz numer VAT zostały skradzione. W związku z powyższym organ pierwszej instancji wspomnianą decyzją z [...] września 2015 r. uznał, że firma A nie była rzeczywistym odbiorcą towaru wywiezionego na terytorium Węgier w ramach WDT, a zatem brak jest podstaw do zastosowania przez podatnika stawki podatku 0%, o której mowa w art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (j.t. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), dalej: "ustawa o VAT", z tytułu WDT na rzecz wymienionego kontrahenta. Zdaniem organu nie jest kwestionowany sam fakt dokonania przez podatnika wywozu towaru z terytorium kraju na terytorium Węgier, jednak odbiorcą nie była firma A wskazana na fakturach sprzedaży, jak i innych dokumentach przewozowych. W konsekwencji organ uznał sprzedaż towarów na rzecz A jako sprzedaż krajową i zastosował stawkę podatkową w wysokości 3%. Utrzymując w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu decyzji z [...] sierpnia 2016 r. zaznaczył, że warunkiem uznania danej dostawy za wewnątrzwspólnotową i zastosowania do niej stawki podatku 0%, jest faktyczne przemieszczenie towarów pomiędzy państwami członkowskimi przez podatników zarejestrowanych i zidentyfikowanych na potrzeby tej transakcji jako podatnicy VAT UE oraz posiadanie dowodów potwierdzających wywóz i dostarczenie towarów objętych transakcją do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju dostawy. Z akt sprawy wynika, że podatnik posiada dokumentację w postaci faktur sprzedaży WDT, dokumentów potwierdzających wydanie towaru z magazynu, pokwitowań odbioru przez stronę węgierską, dokumentów handlowych (specyfikacji towaru) oraz dokumentów przewozowych (CMR). Przy czym dokumenty te sporządził podatnik jako dokonujący transportu towarów. Podatnik załączył też do akt sprawy zestawienie dokumentów w postaci wydruków z nawigacji satelitarnej oraz współrzędnych położenia pojazdów z systemu spółki B S.A./C S.A., która świadczyła na rzecz strony usługi zabezpieczenia przeciwko kradzieży samochodów, którymi dokonywane były poszczególne dostawy towarów. Powyższe dokumenty wskazują kiedy i w jaki sposób przebiegała podróż poszczególnych kierowców dokonujących wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów na rzecz kontrahenta węgierskiego. Należności wynikające z faktur WDT zostały uregulowane. Zapłata za towar w każdym przypadku następowała gotówką. Według zeznań kierowców zapłatę za dostarczony towar po przeliczeniu w zakresie zgodności kwoty przewozili kierowcy, którzy następnie, po powrocie wpłacali gotówkę w kasie siedziby firmy podatnika (na podstawie dokumentów księgowych KP). Podsumowując organ wskazał, że przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy, podatnik posiadał w swojej dokumentacji dowody takie jak: fakturę sprzedaży, pokwitowanie odbioru przez stronę węgierską, dokument handlowy (specyfikacje towaru) oraz dokument przewozowy (CMR) - wszystkie ostemplowane pieczątkami firmy A. Spełnione zostały zatem prawie wszystkie formalne przesłanki do zastosowania stawki 0% do dokonanego WDT, poza przesłanką dotycząca przedłożenia dokumentu potwierdzającego przyjęcie towarów przez nabywcę w miejscu, pod które je dostarczono. W rozpatrywanej sprawie adres ten był jednak inny niż adres siedziby firmy A. Ponadto okoliczność ta, w połączeniu z informacjami przekazanymi przez węgierskie organy podatkowe na temat w/w firmy, rzutuje w sposób istotny na materialną stronę przeprowadzonych transakcji. Organ stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na to, że towary zostały wywiezione z terytorium Polski na teren Węgier. Świadczą o tym przedstawione przez podatnika dowody oraz zeznania świadków. Jednak faktycznym nabywcą towaru nie był kontrahent węgierski widniejący na tych dokumentach, a zupełnie inny podmiot. Dyrektor Izby Skarbowej podzielił pogląd podatnika, że nie można mu zarzucić udziału w oszustwie podatkowym, jednak uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie świadczy o tym, że podatnik nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta węgierskiego, z którym następnie kontynuował współpracę. W opinii organu okoliczności nawiązania i prowadzenia współpracy z firmą A jednoznacznie wskazują, że podatnik nie miał wiedzy z kim w rzeczywistości "zawierał" transakcje. Kontakt nawiązano z osobą, która miała być przedstawicielem handlowym węgierskiej firmy, i to wyłącznie telefoniczny. Zapłaty na ręce kierowców dokonywały nieznane im osoby. Zatem podatnik nie dochował należytej staranności w doborze kontrahenta. Wiarygodność tego kontrahenta sprawdzono poprzez dane uzyskane z informacji internetowej VIES. Podatnik nie zawarł żadnej pisemnej umowy z kontrahentem węgierskim. Dodatkowo J. P. wskazał, że nie posiada żadnej wiedzy odnośnie możliwości logistycznych tego kontrahenta, posiadanych przez niego magazynów, środków transportu czy ewentualnego zatrudnienia. Wszystkie płatności zostały dokonane w formie gotówki w polskiej walucie na ręce kierowców, którzy po powrocie do kraju wpłacili ją do kasy firmy podatnika. Przesłuchana w charakterze świadka J. K. zeznała, że rozpoczęcie współpracy poprzedziła rozmowa telefoniczna z przedstawicielem firmy węgierskiej. Świadek stwierdziła, że nie zawierano umowy w formie pisemnej, a wszystkie zamówienia dokonywane były telefonicznie przez tę samą osobę. Świadek nie pamiętała danych osoby składającej zamówienia oraz, że firma podatnika nie posiada żadnej dokumentacji dotyczącej firmy A. Organ zwrócił uwagę, że podatnik nie posiada nie tylko żadnej umowy handlowej z kontrahentem węgierskim, ale także żadnej korespondencji i dokumentów dotyczących poszczególnych zamówień w zakresie np. terminu zamówienia, ceny, rodzaju i ilości asortymentu. Podatnik dokonywał dostaw własnymi środkami transportu, a zatem zgodnie z art. 42 ust. 4 ustawy o VAT, oprócz dokumentów wymienionych w art. 42 ust. 3 pkt 2 i 3 tej ustawy, powinien posiadać również dokumenty, zawierające co najmniej dane określone w art. 42 ust. 4 od pkt 1 do pkt 5. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednak, że adres rozładunku dostarczonych towarów był inny niż adres siedziby nabywcy, a podatnik nie posiada dokumentów potwierdzających jaki był rzeczywisty adres miejsca, pod którym dokonano dostawy towarów. Powyższe, w ocenie organu narusza dyspozycję art. 42 ust. 4 pkt 2 ustawy o VAT. Z akt sprawy wynika, że nie ustalono rzeczywistego adresu, gdzie dokonywano dostaw towarów. Tym samym żadne dokumenty przedłożone przez podatnika (w tym wydruki z nawigacji satelitarnej oraz współrzędnych położenia pojazdów wyjeżdżających z towarem na Węgry, nie wskazują faktycznego miejsca rozładunku towaru. W opinii organu odwoławczego powyższy sposób działania wskazuje na "wręcz konspiracyjny" charakter dokonywanych dostaw. Kierowcy dokonujący dostaw jechali w wyznaczone miejsce z reguły dowiadując się o tym miejscu dopiero w trakcie jazdy, a następnie byli pilotowani do rzeczywistego miejsca rozładunku. Podsumowując Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że podatnik powinien był wiedzieć, iż uczestniczy w transakcjach o oszukańczym charakterze, na co wskazują następujące okoliczności: - kontakt wyłącznie telefoniczny z osobą nieznaną z imienia i nazwiska, brak umowy w zakresie wzajemnej współpracy, - brak jakiejkolwiek dokumentacji handlowej dotyczącej konkretnych zamówień, płatność tylko gotówką w walucie polskiej na terenie Węgier, - brak potwierdzeń dokonanych płatności, - "konspiracyjny" sposób naprowadzania kierowców do faktycznych miejsc rozładunku mięsa, - brak elementarnej wiedzy na temat kontrahenta węgierskiego, - brak umocowania do działania w imieniu firmy A rzekomych przedstawicieli tego kontrahenta odbierających towar. Organ odwoławczy wyjaśnił, że podatnikowi zakwestionowano prawo do zastosowania stawki 0% właściwej dla WDT nie dlatego, że nie spełniał wymogu formalnego w postaci braku dokumentów potwierdzających adres pod który dostarczono towary (art. 42 ust. 4 pkt 2 ustawy o VAT), bądź braku korespondencji handlowej i dokumentów potwierdzających dokonanie zapłaty (art. 42 ust. 11 ww. ustawy). Dokonano tego, bowiem okoliczności przedstawione w kontrolowanej decyzji wykazały, że podatnik nie zachował standardów należytej staranności przy doborze kontrahenta. Na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając naruszenie: - art. 70 § 6 pkt. 1 w związku z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), dalej" "O.p.", - art. 13 ust. 1 i 2 pkt 1 w związku z art. 7 oraz art. 42 ust. 1, art. 42 ust. 4, art. 42 ust. 11 pkt. 4 ustawy o VAT, - art. 121 § 1, art. 122. art. 180 § 1 w zw. z art. 188 oraz art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniesiono m.in., że w sprawie nie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań podatkowych, gdyż nie wskazuje na to sama okoliczność wszczęcia postępowania karnego skarbowego w dniu 27 października 2015 r. Do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania za listopad 2010 r. nie dość, że nie doszło do postawienia podatnikowi (ani żadnej innej osobie) zarzutów karno-skarbowych związanych z owym zobowiązaniem, to przede wszystkim postępowanie karne, które miałoby skutkować zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, nigdy się nie toczyło (i nie toczy się) przeciwko podatnikowi (in personam). Pełnomocnik stwierdził, że J. P. spełnił wszystkie przesłanki do uznania jego dostaw na teren Węgier jako uprawniające do zastosowania stawki 0% w ramach WDT. Wskazał, że podatnik dołożył wszelkiej staranności podejmując i prowadząc działalność handlową z firmą A. Podatnik jeszcze przed rozpoczęciem współpracy z tym kontrahentem zweryfikował fakt zarejestrowania kontrahenta na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych oraz każdorazowo sprawdzał jego aktualność w ramach każdej dostawy. Firma węgierska dysponowała zarejestrowanym tzw. unijnym numerem wykorzystywanym na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych. Pełnomocnik podkreślił, że podejmując współpracę z kontrahentem węgierskim, podatnik działał w zaufaniu do organów, które dokonują rejestracji podmiotów na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych, stąd wymogi państwa prawa i lojalności państwa wobec obywatela nakazują przyznać otrzymanemu przez podatnika potwierdzeniu moc prawną, a tym samym również funkcję ochronną. Zdaniem pełnomocnika J. P. nie może odpowiadać za nielegalne działania podmiotu węgierskiego i za zaniedbania węgierskich organów podatkowych, które bez dostatecznej weryfikacji dokonały rejestracji tego podmiotu na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych. Okoliczności dotyczące dostaw wewnątrzwspólnotowych na rzecz przedsiębiorstwa A były przedmiotem kilkakrotnych kontroli ze strony organu podatkowego, w toku których organ nie stwierdził jakichkolwiek nieprawidłowości, co dodatkowo wskazuje na działanie podatnika w dobrej wierze, a więc bez świadomości jakichkolwiek nadużyć ze strony kontrahenta. Zdaniem pełnomocnika organy podatkowe pominęły specyficzne uwarunkowania charakteryzujące przedsiębiorstwo prowadzone przez J. P., jak np. to, że skala kontaktów handlowych z firmą A, nie była duża (tj. od 0,5% do 1% wielkości produkcji zakładu). Organ nie uwzględnił również innych specyficznych i wyjątkowych dowodów, które jednoznacznie potwierdzały opisywany przez stronę przebieg transakcji oraz jej każdorazowe monitorowanie przez podatnika, a tym samym zachowanie wymaganych standardów należytej staranności. Podatnik w toku postępowania przedstawił bowiem specjalistyczną dokumentację w postaci formularzy wyrobu gotowego, która jednoznacznie potwierdzała fakt przygotowania określonych partii towarów do dokonania dostawy w określone miejsce. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu m. in. za bezzasadne uznał twierdzenia skarżącego, że w sprawie doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty najdalej idące dotyczą kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych treścią zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, że w niniejszej sprawie do przedawnienia nie doszło. Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. W myśl art. 70c O.p. organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia. Wykonując obowiązek wynikający z tego ostatniego przepisu, Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. pismem z dnia 27 października 2015 r. powiadomił skarżącego o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych za przedmiotowe okresy. Zawiadomienie to zostało doręczone podatnikowi w dniu 13 listopada 2015 r. - co jest bezsporne. Zdaniem Sądu dla wywołania skutku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p., wystarczające jest - jak wymaga tego art. 70c O.p. - poinformowanie podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania z powodu wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe związane z niewykonaniem konkretnego zobowiązania, bez bliższego precyzowania szczegółów postępowania karnoskarbowego, a także bez konieczności dokonywania w nim czynności, których oczekuje pełnomocnik skarżącego, gdyż art. 70c O.p. nie zawiera dodatkowych wymogów w tym zakresie. Istotne jest, aby podatnik uzyskał wiedzę, że takie postępowanie zostało wszczęte, że dotyczy konkretnego zobowiązania podatkowego i powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Jeśli zatem podatnik wie o przyczynie, z którą wiążą się określone skutki prawne, to nie sposób przyjąć, aby brak wiedzy podatnika o tego rodzaju skutkach naruszał konstytucyjną zasadę zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP. Należy zauważyć przy tym, że w wyroku z 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11 (w wyniku którego doszło do zmiany treści art. 70 § 6 pkt 1 na obowiązującą aktualnie oraz wprowadzenia art. 70c O.p.), Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "Zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa wymaga, żeby podatnik wiedział, czy jego zobowiązanie podatkowe przedawniło się, czy nie. W gestii ustawodawcy pozostaje natomiast wybór instrumentów, które to zapewnią.". Przechodząc do pozostałych zarzutów skargi, w ocenie Sądu organy podatkowe zebrały dowody pozwalające na prawidłowe ustalenie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, oceniły je bez naruszania zasady swobodnej oceny dowodów, po czym dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego, przedstawiając w uzasadnieniu decyzji w sposób przejrzysty i logiczny końcowy wynik poczynionych ustaleń. Zarzuty procesowe skargi koncentrują się przede wszystkim wokół naruszenia reguł prowadzenia postępowania podatkowego, określonych przepisami Ordynacji podatkowej, tj. zasad: zaufania do organów państwa (art. 121 § 1), prawdy materialnej (art. 122), otwartego systemu dowodów (art. 180 § 1), zupełności materiału dowodowego (art. 187 § 1) oraz swobodnej oceny dowodów (art. 191). Zdaniem Sądu żadna z powyższych norm nie została przez organy naruszona w toku postępowania. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny czy zakwestionowane dostawy towarów, zafakturowane na rzecz firmy A, są dostawami wewnątrzwspólnotowymi, opodatkowanymi preferencyjną stawą podatku 0%, czy też powinny być opodatkowane stawką podatku właściwą dla dostaw tego towaru (mięsa drobiowego) na terytorium kraju. Definicja WDT została zawarta w art. 13 ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów jest przede wszystkim jedną z czynności opodatkowanych wskazanych w art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy. Co do zasady, polega ona na wywozie towarów z terytorium kraju w wykonaniu czynności określonych w art. 7, na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju, lecz w określonych w ustawie warunkach. Dostawą towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT jest "przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel". Rozporządzanie towarem jak właściciel należy rozumieć w sensie ekonomicznym. Zatem z przekazaniem praw do dysponowania towarem jak właściciel musi wiązać się również odpłatność, która będzie stanowić o dokonaniu transakcji pomiędzy podatnikami. Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o VAT dostawa towarów podlega opodatkowaniu według stawki podatku 0%, pod warunkami określonymi w tym przepisie oraz ust. 3, co pozostaje w zgodzie z przepisami Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. O wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów możemy mówić wówczas, gdy rzeczywisty nabywca towaru jest podatnikiem VAT, zidentyfikowanym na potrzeby transakcji transgranicznych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju i faktycznie doszło do wywozu towaru z kraju do innego państwa członkowskiego. Zatem dla skorzystania z preferencyjnej stawki VAT nie jest wystarczające jedynie uwidocznienie na fakturze danych nabywcy posiadającego numer nadany przez inne państwo członkowskie, czy też sam wywóz towarów z terytorium kraju. Istotnym warunkiem jest dokonanie dostawy na rzecz konkretnego nabywcy, czyli przeniesienie na niego prawa do rozporządzania towarem, posiadanie przez nabywcę właściwego i ważnego numeru identyfikacyjnego, podanie tego numeru na fakturze dokumentującej WDT oraz fizyczne przemieszczenie towarów z Polski do innego kraju członkowskiego. Odnosząc powyższe do realiów rozpoznawanej sprawy, Sąd ocenił, iż organy obu instancji w sposób należyty wykazały, że dokumenty przedłożone przez skarżącego nie potwierdzają dostarczenia towarów wymienionych w zakwestionowanych fakturach do nabywcy, który z tych faktur wynika - tj. firmy A. Przypomnieć należy, iż węgierska administracja podatkowa poinformowała, że podmiot ten nie wykazał i nie rozliczył żadnych transakcji WNT od skarżącego, nie posiada również dokumentów potwierdzających dokonanie takich transakcji. Natomiast przedstawiciel statutowy A stwierdził, że nazwa i numer VAT węgierskiej firmy zostały skradzione. Według oświadczenia dyrektora generalnego A, podmiot ten nigdy nie miał kontaktów biznesowych ze skarżącym. Węgierska administracji podatkowej wskazała ponadto, że przeprowadzono kontrolę pod zarejestrowanym adresem firmy A. Z ustaleń tej kontroli wynika, że jest to teren mieszkalno-rekreacyjny, na który nie mogą wjeżdżać pojazdy ciężarowe o łącznej masie powyżej 3,5 tony. W toku postępowania przed organami obu instancji nie udało się ustalić rzeczywistego adresu dostaw towarów. Nie wskazują tego bowiem żadne dokumenty przedłożone przez podatnika (w tym wydruki z nawigacji satelitarnej oraz współrzędnych położenia pojazdów wyjeżdżających z towarem na Węgry). Nie pamiętali tego adresu również kierowcy dokonujący dostaw, którzy dowiadywali się o miejscu rozładunku dopiero w trakcie podróży. Był to jednak inny adres niż adres siedziby nabywcy wskazanego w zakwestionowanych fakturach. Sąd podzielił ocenę Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., że całokształt okoliczności w jakich dokonano nawiązania współpracy i zawierania poszczególnych dostaw z firmą węgierską, świadczy o tym, że podatnik powinien był wiedzieć, że uczestniczy w transakcjach nierzetelnych. Wskazują na to następujące okoliczności: - kontakt wyłącznie telefoniczny z nieznaną z imienia i nazwiska osobą, brak umowy w zakresie wzajemnej współpracy, - brak jakiejkolwiek dokumentacji handlowej dotyczącej konkretnych zamówień, płatność tylko gotówką w walucie polskiej na terenie Węgier, - brak potwierdzeń dokonanych płatności, - niestandardowy sposób naprowadzania kierowców do faktycznych miejsc rozładunku mięsa, - brak elementarnej wiedzy na temat kontrahenta węgierskiego, - brak umocowania do działania w imieniu firmy A rzekomych przedstawicieli tego kontrahenta odbierających towar. Chcąc skorzystać ze stawki 0% przewidzianej dla WDT, skarżący jako podmiot wywodzący z określonej czynności skutki prawne, powinien przedstawić takie dowody, które potwierdzałyby okoliczność dostawy towaru z terytorium Polski do innego skonkretyzowanego podmiotu z kraju Unii Europejskiej, a nie tylko wskazywać okoliczność wywozu towaru. Dowody takie powinny być rzetelne i nie budzić żadnych wątpliwości, że towary zostały odebrane przez nabywcę. Przy czym nie chodzi tu o jakiegokolwiek nabywcę, lecz o podmiot wynikający z dokumentów dostawy. W omawianej sprawie zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że skarżący nie posiada dokumentów potwierdzających, że towary zostały dostarczone do nabywcy widniejącego w zakwestionowanych fakturach, a ponadto podmiot ten nie wykazał WNT od polskiego dostawcy. Dodać również należy, że organy podatkowe nie zakwestionowały faktu wywozu towarów z kraju na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, zakwestionowały natomiast dostarczenie towaru do odbiorcy wskazanego w spornych fakturach. W tej sytuacji Sąd uznał, że nieuzasadnione są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy o VAT wymienionych w skardze. Pozostałe zarzuty skargi także nie mogą odnieść zamierzonego skutku, gdyż działania organów obu instancji nie wykraczały poza ramy określone przepisami Ordynacji podatkowej, a zaskarżona decyzja wypełnia normy prawne określone w art. 121, 122, 180 w zw. z art. 188, 187 § 1 i 191 O.p. Ocena okoliczności sprawy została bowiem dokonana na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego sprawy i jest ona prawidłowa, logiczna oraz zgodna z doświadczeniem życiowym, zaś wywody organów są konsekwentne, jasne i zrozumiałe, co wyklucza zasadność zarzutów naruszenia tych przepisów. Dodać należy przy tym, że analogicznej oceny dokonał WSA w Łodzi w wyroku z 8 grudnia 2016 r., I SA/Łd 656/16, wydanym w wyniku skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie podatku VAT za listopad i grudzień 2010 r. W stanie faktycznym tamtej sprawy wystąpiły identyczne okoliczności dotyczące transakcji WDT zawartych przez skarżącego z innym kontrahentem węgierskim. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. E.B.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło