II SA/Ol 1286/16
WyrokWSA w Olsztynie2017-02-07
Skład orzekający: Janina Kosowska, Bogusław Jażdżyk, Katarzyna Matczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zatwierdzenie projektu zmiany organizacji ruchu, polegające na wprowadzeniu ograniczenia tonażu pojazdów, może być uznane za zgodne z prawem, jeśli uzasadnione jest pogarszającym się stanem technicznym drogi i ma na celu ochronę bezpieczeństwa użytkowników, mimo że ogranicza to działalność gospodarczą konkretnego podmiotu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zatwierdzenie projektu zmiany organizacji ruchu, wprowadzającego ograniczenie tonażu pojazdów do 15 ton na drodze wojewódzkiej, było zgodne z prawem. Uzasadniono to koniecznością ochrony drogi przed dalszą dewastacją spowodowaną wzmożonym ruchem ciężkich pojazdów przewożących kruszywo oraz zapewnieniem bezpieczeństwa użytkowników drogi. Sąd podkreślił, że ochrona życia i bezpieczeństwa obywateli ma pierwszeństwo przed interesem indywidualnym, a wprowadzone ograniczenie, mimo że wpływa na działalność gospodarczą skarżącego, jest proporcjonalne i uzasadnione.Stan faktyczny
Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego zatwierdził projekt zmiany organizacji ruchu polegający na wprowadzeniu ograniczenia tonażu pojazdów do 15 ton na drodze wojewódzkiej nr 526, uzasadniając to pogarszającym się stanem nawierzchni spowodowanym ruchem ciężkich pojazdów przewożących kruszywo. Skarżący, prowadzący działalność gospodarczą związaną z wydobyciem i transportem kruszywa, zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, Konstytucji RP (ograniczenie działalności gospodarczej, dyskryminacja) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, twierdząc, że zakaz uniemożliwia mu wykonanie wcześniej uzyskanej decyzji administracyjnej. Organ administracji podtrzymał swoje stanowisko, wskazując na konieczność ochrony drogi i bezpieczeństwa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant sekretarz sądowy Maciej Lipiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2017 r. sprawy ze skargi J. A. na akt Marszałka w przedmiocie zatwierdzenia projektu zmiany organizacji ruchu oddala skargę.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że w dniu 25 lipca 2016 r., na wniosek Rejonu Dróg Wojewódzkich
w Elblągu, Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego zatwierdził projekt stałej organizacji ruchu na drodze wojewódzkiej nr 526. W opisie technicznym do tego projektu, wyjaśniono, że zmiana organizacji ruchu dotyczy wprowadzenia ograniczenia tonażu w ciągu drogi wojewódzkiej 526, poprzez ustawienie znaków "B-5n" z oznaczeniem "15t" oznaczających zakaz wjazdu pojazdów ciężarowych przekraczających 15 ton, z tabliczką T-22 o treści "nie dotyczy przewozu paliw i drewna, ładunków rolno-spożywczych", w związku ze wzmożonym ruchem pojazdów przewożących kruszywo. Ograniczenia powyższe zostały wprowadzone na odcinku drogi wojewódzkiej nr 526 w km 16+020 i w km 18+213. Wskazano, że nawierzchnia drogi uległa pogorszeniu, w związku ze wzmożonym ruchem pojazdów ciężarowych przewożących kruszywo na budowę drogi krajowej S7.
Pismami z dnia 29 lipca 2016 r. i 4 sierpnia 2016 r., J. A. wezwał Zarząd oraz Marszałka Województwa Warmińsko-Mazurskiego do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie czynności zatwierdzenia projektu zmiany organizacji ruchu oraz usunięcie posadowionego znaku drogowego B5 z oznaczeniem 15t na odcinku między Bartnem, a Gołutowem. Zarzucił, że posadowienie znaków nastąpiło z pominięciem prawnie wymaganej procedury administracyjnej. Stwierdził, że w zatwierdzonym projekcie organizacji ruchu nie uzasadniono, aby wartość podana na znaku drogowym wynikała z rzeczywistej nośności drogi. Wskazał, że zatwierdzenie projektu organizacji ruchu nastąpiło z naruszeniem art. 22 Konstytucji RP, wobec ograniczenia skarżącemu możliwości prowadzenia działalności gospodarczej oraz stanowi dyskryminację bezpośrednią skarżącego (w związku z zastrzeżonym wyłączeniem), w rozumieniu art. 32 Konstytucji RP, polegającą na postawieniu go w sytuacji mniej korzystnej niż inne podmioty korzystające z drogi. Skarżący ocenił również, że zatwierdzony projekt jest niezgodny z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 roku w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz.U. z 2003 r nr 177, poz. 1729) oraz art. 8 k.p.a., gdyż przed posadowieniem znaku otrzymał decyzję administracyjną zezwalającą na utworzenie kopalni kruszyw, posiadającą drogę dojazdową wyłącznie przez obszar obowiązywania przedmiotowego znaku drogowego, przez co organ administracji publicznej uniemożliwia wykonanie uprzednio uzyskanej decyzji administracyjnej.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego stwierdził brak podstaw do uwzględnienia wezwania.
Wyjaśnił, że procedury wymagane do wprowadzenia projektu stałej organizacji ruchu obejmującego projekt wprowadzenia ograniczeń w ruchu pojazdów ciężarowych w ciągu drogi wojewódzkiej nr 526 (km 16+020 - 18+213) zostały zachowane. Organizację ruchu, na podstawie złożonego projektu organizacji ruchu zatwierdził organ zarządzający ruchem po pozytywnym zaopiniowaniu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie. Organ wskazał, że zarzuty naruszenia przepisów rozporządzenia z dnia 23 września 2003 r. są niezasadne. Projekt stałej organizacji ruchu został złożony zgodnie z § 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia przez podmiot uprawniony - Rejon Dróg Wojewódzkich w Elblągu będący jedną z jednostek organizacyjnych Zarządu Dróg Wojewódzkich, wykonujących zadania zarządcy drogi na obszarze województwa warmińsko-mazurskiego. Projekt stałej organizacji ruchu został zaopiniowany pozytywnie przez Eksperta Wydziału Ruchu Drogowego KWP w Olsztynie podinsp. K. W. z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie. Projekt stałej organizacji ruchu na drodze wojewódzkiej nr 526 został zatwierdzony przez W. K., który działa na podstawie upoważnienia Marszałka Województwa Warmińsko-Mazurskiego nr 556/2013 z dnia 12 kwietnia 2013 r. do wykonywania zadań zarządzającego ruchem na drogach wojewódzkich wynikających z ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) z wyłączeniem art. 65b ustawy.
Organ argumentował, że zmiana stałej organizacji ruchu polegająca na wprowadzeniu ograniczeń w ruchu pojazdów ciężarowych w ciągu drogi wojewódzkiej nr 526 (km 16+020 - 18+213) wynika z pogarszającego się stanu technicznego drogi, spowodowanego wzmożonym ruchem pojazdów ciężarowych. Nawierzchnia drogi wojewódzkiej nr 526 na odcinku Bartno - Gołutowo ulega postępującym deformacjom i spękaniom na co wskazują regularne kontrole stanu drogi przeprowadzane przez zarządcę drogi, a także sygnały od użytkowników drogi i miejscowych władz o dewastacji drogi przez samochody ciężarowe przewożące kruszywo. Pogarszający się stan nawierzchni stanowi realne niebezpieczeństwo dla użytkowników drogi. Organ wyjaśnił, że zadania zarządcy drogi zostały wymienione w art. 20 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460 ze zm.).
Organ argumentował dalej, że ograniczenie wolności działalności gospodarczej w zaistniałej sytuacji jest dopuszczalne ze względu na ustawowy obowiązek zarządcy drogi wynikający z art. 20 pkt 4, pkt 12 oraz pkt 14 ustawy o drogach publicznych, a także ważny interes publiczny jakim jest bezpieczeństwo użytkowników drogi.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia wyjaśniono ponadto, że ograniczenie ruchu pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 15 ton z wyłączeniem transportu paliw, drewna i ładunków rolno-spożywczych nie stanowi naruszenia konstytucyjnej zasady równości i zakazu dyskryminacji, o wyłączeniu z zakazu określonej kategorii transportu decydują względy społeczne i racjonalne. Podniesiono, że trudno uznać za uzasadnione interesem społecznym przewóz kruszyw. Natężenie ruchu pojazdów ciężarowych transportujących wyłączone z zakazu ładunki jest bezsprzecznie mniejsze niż pojazdów przewożących kruszywo.
Organ wskazał także, iż zatwierdzenie stałego projektu organizacji ruchu wprowadzającego ograniczenie w ruchu pojazdów ciężarowych w ciągu drogi wojewódzkiej nr 526 (km 16+020 -18+213) nie uniemożliwia wykonywania uzyskanej decyzji administracyjnej, ponieważ Wzywający, prowadzący działalność gospodarczą, może przewozić kruszywo pojazdami o mniejszym tonażu, mieszczącym się w granicach 15 ton dopuszczalnej masy całkowitej.
W ustawowym terminie skarżący wywiódł skargę na niniejszy akt Marszałka Województwa z dnia 25 lipca 2016 r. w sprawie zatwierdzenia projektu zmiany organizacji ruchu, domagając się stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa, tj. z naruszeniem: § 4 ust. 3 pkt 1 w związku z § 8 ust. 5 pkt 1 i ust. 6 pkt 1 w związku z § 6 ust. 1 rozporządzenia z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem oraz z art. 22 i 32 Konstytucji RP oraz z art. 8 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, wobec faktu, że projekt:
- jest niezgodny z pkt. 3.2.6. załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach, wobec nieuzasadnienia w sposób dostateczny zasadności jego wprowadzenia;
- jest niezgodny z art. 22 Konstytucji RP, gdyż stanowi pozaustawowe ograniczenie możliwości prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego;
- jest niezgodny z art. 32 Konstytucji RP, gdyż posadowienie przedmiotowego znaku drogowego z wyłączeniami dla pojazdów przewożących paliwo, drewno i artykuły rolno-spożywcze stanowi dyskryminację bezpośrednią skarżącego, polegającą na postawieniu go w sytuacji mniej korzystnej niż inne podmioty korzystające z drogi;
- jest niezgodny z art. 8 k.p.a., gdyż wprowadzony zakaz uniemożliwia wykonanie uprzednio uzyskanej decyzji administracyjnej zezwalającej na utworzenie kopalni kruszywa, posiadającej jedyną drogę dojazdową wyłącznie przez obszar obowiązywania przedmiotowego znaku drogowego.
W odpowiedzi na skargę Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego wniósł o wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo podniósł, że zatwierdzenie stałego projektu organizacji ruchu nie uniemożliwia wykonywania uzyskanej decyzji administracyjnej, ponieważ skarżący prowadzący działalność gospodarczą może przewozić kruszywo pojazdami o mniejszym tonażu, mieszczącym się w granicach 15 ton dopuszczalnej masy całkowitej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 1066) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1
w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów. Sąd administracyjny nie rozstrzyga o uprawnieniach czy też obowiązkach, a jedynie może uchylić zaskarżony akt lub czynność, lub stwierdzić ich nieważność w przypadkach wskazanych w ustawie.
Przy czym przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny zobligowany jest najpierw zweryfikować dopuszczalność wniesienia skargi, tzn. musi ustalić czy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniósł uprawniony podmiot, oraz czy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. W rozpoznawanej sprawie warunki te zostały spełnione. Wskazać należy, że uchwałą z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn.. I OPS 14/13 Naczelny Sad Administracyjny w składzie siedmiu sędziów rozstrzygnął, że: "Zatwierdzenie organizacji ruchu przez organ jednostki samorządu terytorialnego wskazany w art. 10 ust. 4, 5, 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), na podstawie § 3 ust. 1 pkt 3, § 6 ust. 1 i § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz.U. Nr 177, poz. 1729), jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)."
W uzasadnieniu do tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "prawo do zaskarżenia zatwierdzenia organizacji ruchu drogowego wynika odpowiednio z przepisów: art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.) oraz z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 595 ze zm.). Przy czym przyjmuje się, że przepis art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym upoważnia do zaskarżenia również zarządzeń starosty. Stąd wniesienie skargi do sądu administracyjnego na przedmiotowy akt wydany przez te organy powinno być poprzedzone bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wynikającym z przywołanych przepisów. Wyjątkiem jest natomiast ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2013 r. poz. 596 ze zm.). W art. 90 ust. 1 przewiduje ona zaskarżanie do sądu administracyjnego na podstawie przepisów tego aktu prawnego jedynie aktów prawa miejscowego wydanych w sprawie z zakresu administracji publicznej. Jest to zawężenie uprawnień skargowych, które zostało poddane krytyce zarówno przez doktrynę, jak i orzecznictwo. Wszak Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów tego stanowiska nie podziela, nie dostrzegając pozbawienia prawa do sądu w razie naruszenia dokonanego aktem organu województwa, w tym wydanym przez marszałka aktem nienależącym do kategorii prawa miejscowego. Możliwość taka wynika z przepisów P.p.s.a. Niepodobna bowiem zgodzić się ani z poglądem, według którego uprawnienie do zaskarżenia innego niż prawo miejscowe aktu organu województwa wynika z przywołanego przepisu, ani z poglądem, aby zaskarżeniu podlegały tylko akty prawa miejscowego, bo tak stanowi przepis art. 90 ust. 1 tej ustawy, umieszczony w rozdziale "Akty prawa miejscowego stanowionego przez samorząd województwa". Nie można przecież wyraźnie brzmiącemu przepisowi nadawać innej treści, niż zeń wynika, bo byłoby to działanie contra legem. Nie można też innych aktów organów samorządu województwa niż akty prawa miejscowego pozostawić poza sądową kontrolą legalności, bo byłoby to sprzeczne z regułą prawa do sądu, obowiązującą w państwie prawa, i wprowadziłoby dysonans wśród tych norm, dopuszczając nieuzasadnione zróżnicowanie w tej materii w zależności od organu jednostki samorządu terytorialnego, który wydawałby dany akt. Przeto zaskarżenie zarządzenia marszałka województwa o zatwierdzeniu organizacji ruchu drogowego będzie możliwe na podstawie art. 3 § 2 pkt 6 i art. 50 § 1 w zw. z art. 52 § 4 P.p.s.a. W konsekwencji tego w pierwszych dwóch wypadkach prawo wniesienia skargi na zatwierdzenie organizacji ruchu drogowego służy - pominąwszy podmioty szczególne - każdemu, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone, natomiast w przypadku podjęcia takiego aktu przez marszałka województwa -każdemu, kto ma w tym interes prawny (art. 50 § 1 P.p.s.a.)".
W konsekwencji powyższego stanowiska, do zaskarżenia zarządzenia marszałka województwa o zatwierdzeniu organizacji ruchu drogowego wystarczające jest wykazanie istnienia interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane spełnienie przez skarżącego warunku wezwania do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi ani też zachowanie terminu zaskarżenia przedmiotowego aktu do sądu administracyjnego, co, jak wynika z przytoczonych ustaleń faktycznych, zostało spełnione. Z wiarygodnych wyjaśnień skarżącego złożonych na rozprawie wynika zaś, że skarżący na podstawie umowy dzierżawy jest uprawniony do wydobywania kopalin, a ich wydobycie oraz przewóz drogą nr 526 realizuje własnymi środkami transportu, w celu wywiązania się z umowy zawartej z firmą A, w związku z budową pobliskiej drogi ekspresowej. W takiej sytuacji nie sposób odmówić skarżącemu posiadania interesu prawnego, a nie wyłącznie faktycznego w kwestionowaniu zaskarżonego aktu, który przez wprowadzenie ograniczenia tonażowego na przedmiotowej drodze, niewątpliwie spowodował ograniczenia dla prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Przy czym podkreślić trzeba tutaj, że uznanie istnienia interesu prawnego skarżącego daje mu prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego na przedmiotowy akt. Istnienie interesu prawnego oznacza w świetle przywołanej normy, że art. 50 P.p.s.a., że zaistniały warunki kontroli legalności zaskarżonego aktu. Nie oznacza to jednak automatycznie, uznania skargi już z tego tytułu za zasadną. Przyjąć należy, że zaskarżony akt mógłby zostać wyeliminowany z obrotu prawnego, gdyby doszłoby do naruszenia przez organ orzekający norm prawa materialnego czy procesowego, mających zastosowanie przy zatwierdzeniu organizacji ruchu.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd nie dopatrzył się żadnych uchybień procesowych, które mogłyby zaważyć na legalności zaskarżonego aktu. W ocenie Sądu zatwierdzony projekt zmiany stałej organizacji ruchu na kwestionowanym przez skarżącego odcinku drogi nr 526 został należycie uzasadniony i miał racjonalne podstawy.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012, poz. 1137 ze zm., dalej jako: "p.r.d."), marszałek województwa zarządza ruchem na drogach wojewódzkich, z zastrzeżeniem ust. 6. Szczegółowe warunki zarządzania ruchem na drogach publicznych określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz.U. z 2003 r. nr 177, poz. 1729 ze zm., dalej jako rozporządzenie). Legitymację do jego wydania stanowił przepis art. 10 ust. 12 p.r.d. zgodnie z którym: "Minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych i Ministrem Obrony Narodowej, uwzględniając w szczególności: 1) konieczność zapewnienia bezpieczeństwa wszystkim uczestnikom ruchu drogowego, 2) potrzebę efektywnego wykorzystania dróg publicznych, 3) potrzeby społeczności lokalnej, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem."
Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia, do czynności organizacyjno-technicznych podejmowanych w ramach zarządzania ruchem zalicza się : sporządzanie projektów organizacji ruchu, przedstawianie projektów organizacji ruchu do zatwierdzenia, rozpatrywanie projektów organizacji ruchu, przekazywanie zatwierdzonej organizacji ruchu do realizacji, nadzór nad zgodnością istniejącej organizacji ruchu w zakresie bezpieczeństwa ruchu i jego efektywności, nadzór na zarządzaniem ruchem. Działania te realizują odpowiednio do kompetencji organ zarządzający ruchem, Policja, Żandarmeria Wojskowa lub wojskowe organy porządkowe.
Na mocy § 3 rozporządzenia marszałek województwa jako zarządzający ruchem na drogach wojewódzkich:
1) rozpatruje projekty organizacji ruchu oraz wnioski dotyczące zmian organizacji ruchu;
2) opracowuje lub zleca do opracowania projekty organizacji ruchu uwzględniające wnioski wynikające z przeprowadzonych analiz organizacji i bezpieczeństwa ruchu;
3) zatwierdza organizacje ruchu na podstawie złożonych projektów;
4) przekazuje zatwierdzone organizacje ruchu do realizacji;
5) przechowuje projekty organizacji ruchu i prowadzi ich ewidencję;
6) opiniuje geometrię drogi w projektach budowlanych;
7) prowadzi kontrolę prawidłowości zastosowania i funkcjonowania znaków drogowych sygnalizacji świetlnej oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz ich zgodności z zatwierdzoną organizacją ruchu;
8) współpracuje w zakresie organizacji ruchu i jego bezpieczeństwa z innymi organami zarządzającymi ruchem, zarządami dróg i kolei, Policją oraz innymi jednostkami.
Z kolei § 6 ust. 1 wyżej wymienionego rozporządzenia stanowi, że organizację ruchu zatwierdza, na podstawie złożonego projektu organizacji ruchu, organ zarządzający ruchem właściwy dla danej drogi.
Stosownie do wymogów cytowanych przepisów sporny zatwierdzony projekt stałej organizacji ruchu został sporządzony przez uprawniony podmiot, posiadał wymagane uzgodnienie Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz zgodnie z § 5 ust. 1 przedmiotowy projekt stałej organizacji ruchu zawierał plan orientacyjny terenu w skali 1:25000, plan sytuacyjny w skali 1:500, a także opis techniczny zawierający charakterystykę drogi i ruchu na drodze. Sam skarżący nie neguje w ogóle tych ustaleń. Wręcz przyznaje, że droga wymaga napraw i deklaruje ich wykonanie. Znana jest więc przyczyna złego stanu drogi. Skarżący wyjaśnia, że pozostało mu do wydobycia ok 100 tys. ton do wywiązania się z umowy do czerwca 2017 r. (akta sprawy II SA/Ol 1276/16). Oznacza to dalszy wzmożony ruch pojazdów ciężarowych na drodze i dalsze jej niszczenie. Mimo takiego ustalenia organy zdecydowały się na wprowadzenie zakazu przejazdu pojazdów o masie dopiero powyżej 15 ton, w czym upatrywać można wolę organów w umożliwieniu skarżącemu realizacji prowadzenia działalności gospodarczej, ale z ograniczeniem tonażowym.
W takim stanie rzeczy Sąd nie dopatrzył się naruszenia pkt 3.2.6. załącznika nr 1 do rozporządzenia z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. Nr 220, poz. 2181 ze zm.), który wyraźnie stanowi, że znak B-5 "zakaz wjazdu samochodów ciężarowych" stosuje się przede wszystkim w celu wyeliminowania ruchu samochodów ciężarowych, pojazdów specjalnych i używanych do celów specjalnych o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t. Znak B-5 stosuje się przede wszystkim na drogach, na których występuje duże natężenie ruchu lub występują trudne warunki drogowe. Z akt sprawy wynika, że to właśnie pojazdy przewożące kruszywo, ze względu na znaczne natężenie ruchu tych pojazdów i ich masę powodują niszczenie drogi. W przypadku gdy zakaz wjazdu ma dotyczyć samochodów ciężarowych o określonej dopuszczalnej masie całkowitej, np. ponad 5 t, na znaku lub na tabliczce pod znakiem podaje się wartość tej masy. Uwzględniając ten przepis, zarządca drogi prawidłowo, w sposób wystarczający, wykazał trudne warunki drogowe, które uzasadniały wprowadzenie ograniczenia tonażowego pojazdów z uwagi na potrzebę ochrony drogi przed dalszą dewastacją i zachowania jej użyteczności dla społeczności lokalnej. Zarządca drogi, co zasadnie podniesione zostało już przez organ, ma obowiązek przeprowadzania okresowych kontroli stanu dróg, ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa ruchu drogowego, w tym weryfikację cech i wskazanie usterek, które wymagają prac konserwacyjnych lub naprawczych ze względu na bezpieczeństwo ruchu drogowego (art. 20 pkt 10 ustawy o drogach publicznych). Do zadań zarządcy drogi należy utrzymywanie stanu dróg (art. 20 pkt 4), wykonywanie robót interwencyjnych, robót utrzymaniowych i zabezpieczających (art. 20 pkt 11), przeciwdziałanie niszczeniu dróg przez ich użytkowników (art. 20 pkt 12 ustawy o drogach publicznych), wprowadzanie ograniczeń lub zamykanie dróg, gdy występuje bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa osób lub mienia (art. 20 pkt 14), jak również zarządzanie bezpieczeństwem dróg (art. 20 pkt 20).
Dodatkowo wskazać należy, że skarżący może korzystać ze spornej drogi na zasadzie powszechności i ogólnodostępności na równych zasadach z innymi użytkownikami tych dróg, z jednym ograniczeniem dotyczącym tonażu pojazdów, przy wykorzystaniu których kruszywo jest wywożone.
Stosując cytowane przepisy organ musiał wyważyć interes społeczny i interes jednostki, ukierunkowany na osiągnięcie indywidualnego zysku, kosztem bezpieczeństwa użytkowników drogi, a więc wartości także podlegającej ochronie konstytucyjnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych, przy rozpatrywaniu spraw z zakresu zarządzania drogami publicznymi, niejednokrotnie zwracano uwagę, że zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym przez organy Państwa, czego wyrazem jest m.in. zarzadzanie organizacją ruchu, stanowi wyraz konstytucyjnej zasady ochrony życia, wyrażonej w art. 38 Konstytucji, jak również nakazu zapewniania bezpieczeństwa obywateli, zawarowanego w art. 5 Konstytucji. Z tego względu zasada bezpieczeństwa w ruchu drogowym, będąca jedną z determinant zatwierdzenia projektu organizacji ruchu, ma trwałe źródło konstytucyjne. Ze względu zatem na swoją rangę, ochrona życia i bezpieczeństwa obywateli – także w aspekcie rozwiązań zwiększających bezpieczeństwo na drogach – w sytuacjach kolizyjnych zdecydowanie przeważa nad interesem indywidualnym jednostki, czy jej prawem własności i prawem do swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej. Dlatego nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 22 Konstytucji RP statuujący, że ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Cytowana ustawa prawo o ruchu drogowym i przepisy wykonawcze do niej, realizując wytyczne art. 5 i 38 Konstytucji RP, stanowią wystarczająca podstawę do wprowadzenia w ruchu drogowym zakazów, które w konsekwencji mogą powodować ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej.
W warunkach rozpoznawanej sprawy nie można też stwierdzić naruszenia art. 32 Konstytucji RP poprzez wyłączenie z ograniczenia pojazdów ciężarowych przewożących paliwa, drewno i ładunki rolno-spożywcze. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego ugruntowany jest pogląd, że w świetle zasad sprawiedliwości "różnicowanie podmiotów powinno pozostawać w odpowiedniej relacji do różnic w ich sytuacji. Wyrażona w ten sposób sprawiedliwość rozdzielcza oznacza, że równych powinno się traktować równo, a podobnych podobnie". Tak rozumiana sprawiedliwość oznacza też akceptację różnego traktowania przez prawo różnych podmiotów, z tym jednak, że różne traktowanie powinno być uzasadnione. (wyrok TK z dnia 16 grudnia 1997 r., K 8/97, OTK 1997, nr 5–6, poz. 70; wyrok TK z dnia 13 kwietnia 1999 r., K 36/98, OTK 1999, nr 3, poz. 40). W niniejszej sprawie Marszałek Województwa zasadnie w tym względzie zwracał uwagę na potrzeby i interes całej społeczności lokalnej, a także sporadyczność dozwolonych przejazdów, w odróżnieniu od działalności prowadzonej przez skarżącego, generującej wzmożony ruch pojazdów ciężarowych. Przy czym wprowadzony zakaz nie dotyczy tylko skarżącego, ale także innych uczestników ruchu drogowego, którzy nie będą się kwalifikować do wskazanego wyłączenia.
W sprawie nie miał zastosowania art. 8 k.p.a., gdyż zatwierdzenie organizacji ruchu drogowego nie dotyczy sprawy indywidualnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnych (art. 1 pkt 1 k.p.a.).
W tym stanie rzeczy należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło