II GSK 2296/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-10-26
Skład orzekający: Andrzej Kisielewicz, Cezary Pryca, Marek Sachajko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ samorządu zawodowego może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej, dokonując merytorycznej oceny posiadanych przez wnioskodawcę uprawnień, zamiast rozstrzygnąć sprawę co do istoty lub umorzyć postępowanie?Ratio decidendi
Organ samorządu zawodowego nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej, dokonując merytorycznej oceny posiadanych przez wnioskodawcę uprawnień, jeśli postępowanie zostało zainicjowane przez uprawniony organ. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest aktem formalnym i nie może zastępować merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy lub jej umorzenia. Dokonanie takiej oceny na etapie formalnym przekracza zakres wstępnego etapu postępowania administracyjnego i narusza prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia żądania.Stan faktyczny
A. G., posiadająca uprawnienia budowlane do projektowania, pełniła funkcję kierownika budowy. Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej złożył wniosek o ukaranie jej z tytułu odpowiedzialności zawodowej za poświadczenie nieprawdy w oświadczeniu o zakończeniu budowy. Okręgowy Sąd Dyscyplinarny odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżąca nie posiada uprawnień do kierowania budową. Krajowy Sąd Dyscyplinarny utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów, uznając naruszenie przepisów postępowania poprzez odmowę wszczęcia postępowania bez merytorycznego rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę merytorycznego rozpatrzenia skargi.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 26 października 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 2280/16 w sprawie ze skargi A. G. na postanowienie Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o ukaranie z tytułu odpowiedzialności zawodowej kierownika budowy oddala skargę kasacyjną
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt VI SA/Wa 2280/16) w sprawie ze skargi A. G. na postanowienie Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...].
Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że A. G. (dalej określana także jako "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa (dalej też jako "Krajowy Sąd Dyscyplinarny", "KSD" lub "organ II instancji") z dnia [...] października 2013 r. nr [...]. Zaskarżonym postanowieniem Krajowy Sąd Dyscyplinarny utrzymał w mocy postanowienie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa (dalej też jako "Okręgowy Sąd Dyscyplinarny", "OSD" lub "organ I instancji") z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania z wniosku Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa (dalej też jako "Rzecznik") o ukaranie skarżącej z tytułu odpowiedzialności zawodowej. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 138 § 1 pkt 1 i art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U z 2016 r. poz. 23 ze zm. – dalej też jako "k.p.a.") oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1725 ze zm., dalej też jako "ustawa o samorządach").
Do wydania ww. postanowień, będących przedmiotem kontroli Sądu I instancji, doszło w następującym stanie faktycznym. Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pismem z dnia [...] lipca 2013 r. wniósł o ukaranie skarżącej z tytułu odpowiedzialności zawodowej w związku z niedbałym pełnieniem przez skarżącą funkcji kierownika budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej wskazał, iż skarżąca w złożonym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. oświadczeniu o zakończeniu budowy poświadczyła nieprawdę, czym naruszyła art. 95 pkt 4 w zw. z art. 22 i art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.; dalej też jako "Prawo budowlane"). Okręgowy Sąd Dyscyplinarny [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania z wniosku Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] lipca 2013 r. o ukaranie skarżącej z tytułu odpowiedzialności zawodowej. Organ I instancji podniósł, iż Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej prowadząc postępowanie wyjaśniające nie dokonał prawidłowej oceny czynu skarżącej i nie dokonał kwalifikacji jej zachowania. Organ I instancji wskazał, iż z dokumentów przedłożonych przez Rzecznika wynika, że skarżąca nie posiada uprawnień upoważniających ją do kierowania budową, nie może zatem odpowiadać za czyny popełnione w związku z wykonywaniem samodzielnej funkcji kierownika budowy, wypełniające przesłanki z art. 95 pkt 4 Prawa budowlanego. Z tych względów w ocenie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego brak jest podstaw do wszczęcia postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej skarżącej. Z tych względów organ I instancji na podstawie art. 61 a § 1 w zw. z art. 123 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania o ukaranie. Zażalenie na to postanowienie złożył Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, iż w dniu [...] maja 2013 r. do [...] Izby Inżynierów Budownictwa w L. wpłynęło zawiadomienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. o naruszeniu przepisów art. 91 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, polegającego na poświadczeniu nieprawdy w złożonym do PINB oświadczeniu o zakończeniu budowy przez skarżącą – członka [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa nr ewid. [...]. W przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym ustalono, że skarżąca w dniu [...] kwietnia 2011 r. złożyła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. oświadczenie o przyjęciu obowiązków kierownika budowy przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Oświadczenie to zostało przyjęte przez PINB bez zastrzeżeń i nie kwestionowano uprawnień budowlanych nr ewid. [...], stwierdzających przygotowanie zawodowe do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, wydanych na podstawie Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. (Dz. U. Nr 8, poz. 46). W dniu [...] lutego 2013 r. skarżąca złożyła oświadczenie kierownika budowy o zakończeniu budowy, będące załącznikiem do wniosku o pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalnego. W oświadczeniu tym nierzetelnie opisała stan wykonanych robót oraz zakres robót pozostających do wykonania. Wskazano także, iż skarżąca posiada uprawnienia budowlane nr [...] do wykonywania funkcji projektanta w specjalności konstrukcyjno-budowlanej wydane w dniu [...] listopada 1988 r. przez Urząd Wojewódzki w Z. i jest członkiem [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa nr ewid. [...], co sprawia, że jest uprawniona do wykonywania samodzielnych funkcji w budownictwie i podlega odpowiedzialności zawodowej na podstawie art. 95 ustawy - Prawo budowlane. Powołując się na § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. oraz rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 18 lipca 1991 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. Nr 69, poz. 299), skarżąca była uprawniona do kierowania budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego i w związku z naruszeniem art. 95 pkt 4 w zw. z art. 22 i art. 57 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane podlega odpowiedzialności zawodowej w budownictwie i ukaraniu na podstawie art. 96 tej ustawy.
Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa po rozpatrzeniu zażalenia Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa postanowieniem Nr [...] z dnia [...] października 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż skarżąca na podstawie decyzji z dnia [...] listopada 1988 r. posiada stwierdzenie przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Organ odwoławczy przypominał treść § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. Nr 8, poz. 46 ze zm.), który stanowił, iż osoby posiadające przygotowanie zawodowe wymagane do pełnienia samodzielnej funkcji projektanta w budownictwie są uprawnione również do kierowania, nadzorowania i kontrolowania budowy oraz oceniania i badania stanu technicznego obiektów budowlanych w budownictwie osób fizycznych w zakresie objętym specjalnością techniczno-budowlaną, w której mogą pełnić funkcję projektanta. Wskazano także na nowelizację tego przepisu dokonaną w 1991 r., wskazując jednocześnie, iż uprawnienie to nie zostało zapisane w treści decyzji z dnia [...] listopada 1988 r. Wobec wejścia w życie z dniem 1 stycznia 1995 r. nowej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414) i wobec wydania rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. z 1995 r., Nr 8, poz. 38) przestały obowiązywać akty wykonawcze, na podstawie których skarżąca uzyskała stwierdzenie przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Zatem, jak wskazał organ odwoławczy o zakresie posiadanych uprawnień budowlanych rozstrzyga treść decyzji o ich nadaniu. Wobec braku zapisu w treści decyzji o posiadaniu uprawnienia do kierowania, nadzorowania i kontrolowania budowy oraz oceniania i badania stanu technicznego obiektów budowlanych w budownictwie osób fizycznych w zakresie objętym specjalnością techniczno-budowlaną, skarżąca w obecnym stanie prawnym nie jest uprawniona do kierowania robotami budowlanymi i nie może pełnić funkcji kierownika budowy. Organ odwoławczy wskazał także, iż obecnie obowiązujące przepisy Prawa budowlanego i odpowiednich aktów wykonawczych nie przewidują możliwości ukarania w trybie odpowiedzialności zawodowej osoby, która posiadając uprawnienia budowlane do projektowania podejmuje się kierowania robotami budowlanymi.
Na postanowienie Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] października 2013 roku nr [...] A. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi podniosła, iż wbrew stwierdzeniom zaskarżonego postanowienia zastosowanie w sprawie mają przepisy, na podstawie których wydano decyzję potwierdzającą nabycie uprawnień, a nie przepisy aktualnie obowiązujące. Powołała się na treść § 4 ust. 2 i § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. Nr 8, poz. 46 ze zm.), wskazując, iż zgodnie z tymi przepisami jako osoba posiadająca przygotowanie zawodowe do pełnienia samodzielnej funkcji technicznej projektanta w budownictwie, jest uprawniona również do kierowania, nadzorowania i kontrolowania budowy w ograniczonym zakresie. W ocenie skarżącej organ winien poddać ocenie całość obowiązującego w tamtym okresie rozporządzenia. Dodała także, iż organ nadzoru budowlanego przyjął zgłoszenie rozpoczęcia budowy z oświadczeniem kierownika budowy w 2011 r. bez zastrzeżeń, co upewniło skarżącą o posiadaniu wymaganych uprawnień, a brak posiadania tych uprawnień stwierdził dopiero w 2013 r.
W odpowiedzi na skargę Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując prezentowaną w zaskarżonym postanowieniu argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 października 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3667/13 uchylił zaskarżone postanowienie Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] października 2013 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] lipca 2013 r. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, postanowienia organów obu instancji zostały wydane z istotnym naruszeniem przepisów postępowania. Powołując się na treść art. 97 ust. 1 i art. 98 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie wszczyna się na wniosek organu nadzoru budowlanego złożony po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, przy czym w tego rodzaju sprawach orzekają organy samorządu zawodowego. Z kolei z art. 25 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów wynika, że sprawy z zakresu odpowiedzialności zawodowej określone w ustawie Prawo budowlane wniesione przez okręgowego rzecznika odpowiedzialności zawodowej rozpatruje okręgowy sąd dyscyplinarny, przy czym do postępowania tego stosuje się przepisy k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał przy tym, że zakres stosowania k.p.a. obejmuje postępowanie w sprawach odpowiedzialności zawodowej, w tym także postępowanie wyjaśniające przed okręgowym rzecznikiem odpowiedzialności zawodowej, wszczynane - co do zasady - wnioskiem właściwego organu nadzoru budowlanego. Sąd podkreślił również, że wszczęcie postępowania na podstawie art. 61 k.p.a. powoduje konieczność jego zakończenia poprzez wydanie rozstrzygnięcia w formie przewidzianej w art. 104 lub art. 105 k.p.a. Sąd pierwszej instancji wskazał, że z treści zawiadomienia z dnia [...] maja 2013 r. wynika, że na podstawie art. 61 § 4 k.p.a. zostało wszczęte przez Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej postępowanie wyjaśniające w sprawie odpowiedzialności zawodowej skarżącej. Następnie Rzecznik wystąpił do organu I instancji z wnioskiem o ukaranie skarżącej w sprawie odpowiedzialności zawodowej. W ocenie Sądu pierwszej instancji, w takiej sytuacji brak było podstaw do wydania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Postanowienie takie wydaje się bowiem wówczas, gdy organ dopatrzy się podczas wstępnego badania sprawy okoliczności uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Natomiast w sytuacji uprzedniego wszczęcia postępowania - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - organ jest zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym lub formalnym, przewidzianych w art. 104 lub art. 105 k.p.a. W konsekwencji WSA uznał, że odmowa wszczęcia postępowania w okolicznościach niniejszej sprawy nastąpiła z naruszeniem art. 61a § 1 k.p.a., co poprzez wadliwy sposób zakończenia postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożył Krajowy Sąd Dyscyplinarny. Organ administracji zaskarżył to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2016 roku sygn. akt II GSK 294/15 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3667/13 i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zanegował przyjęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny założenie. Podkreślił, że rzecznik dyscyplinarny i sąd dyscyplinarny to dwa różne i niezależne od siebie organy samorządowe. Każdy z nich prowadzi własne postępowanie, a przedmioty każdego z tych postępowań nie są tożsame. Przedmiotem postępowania prowadzonego przez rzecznika dyscyplinarnego jest wyjaśnienie czy zaistniał czyn podlegający rozpoznaniu przez sad dyscyplinarny (art. 26 pkt 1 tej ustawy), natomiast sąd dyscyplinarny (art. 25 ust. 1) orzeka o winie i stosuje przewidziane ustawą kary, przy czym w tym drugim postępowaniu rzecznik dyscyplinarny jest jedynie stroną (art. 48 pkt 1), a nie organem prowadzącym to postępowanie i orzekającym w jego ramach. W tym stanie rzeczy, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, że są to dwa różne przedmiotowo postępowania, prowadzone przez różne organy samorządowe. Jeżeli więc stosownie do postanowień art. 11 ust. 1 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów w postępowaniach z zakresu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie zastosowanie ma kodeks postępowania administracyjnego, to każdy z prowadzących daną sprawę organów sam stosuje jego przepisy w ramach prowadzonego przez siebie postępowania. Nieuzasadnione jest zatem przyjęcie, że jeżeli jeden organ w ramach prowadzonego przez siebie postępowania zastosował art. 61 § 1 k.p.a., to inny organ w ramach innego postępowania nie może zastosować art. 61a § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązany jest merytorycznie rozpoznać skargę. W szczególności Sąd powinien szczegółowo odnieść się do dwóch kwestii. Po pierwsze, czy przyczyna wskazana jako podstawa odmowy wszczęcia postępowania mieści się w ramach przesłanek określonych w art. 61a § 1 k.p.a., czy też jest to ewentualnie przesłanka do umorzenia postępowania, które wcześniej jednak powinno było być wszczęte. Po drugie – jeżeli Sąd uzna, że art. 61a § 1 k.p.a. może jednak mieć zastosowanie w sprawie niniejszej – konieczne będzie przeprowadzenie wykładni art. 204 Prawa budowlanego i wypowiedzenie się co do tego, czy dokonane w 1988 roku stwierdzenie posiadanych przez skarżącą uprawnień nadal obejmuje również uprawnienie do kierowania pracami budowlanymi, tak jak stanowił to obowiązujący wówczas § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. Nr 8, poz. 46 z późn.zm.) i co podnosi skarżąca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpatrzeniu sprawy uznał, że skarga A. G. zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn, niż zostały w niej podniesione.
Sąd ten wskazał, że w sytuacji, w której z wnioskiem o ukaranie skarżącej w trybie odpowiedzialności zawodowej do Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa zwrócił się Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, w oczywisty sposób nie można mówić o odmowie wszczęcia postępowania w uwagi na zainicjowanie postępowania przez osobę niebędącą stroną. Przepis art. 25 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów, okręgowy sąd dyscyplinarny, oprócz spraw dyscyplinarnych członków okręgowej izby, rozpatruje również sprawy z zakresu odpowiedzialności zawodowej tychże członków, określone w ustawie - Prawo budowlane. Jednocześnie przepis art. 26 cyt. ustawy powierzył okręgowym rzecznikom odpowiedzialności zawodowej zadania polegające na prowadzeniu postępowań wyjaśniających oraz sprawowaniu funkcji oskarżyciela zarówno w sprawach dyscyplinarnych, jak i z zakresu odpowiedzialności zawodowej członków izb. W przepisie tym określono kompetencje rzecznika, upoważniając go do składania odwołań od orzeczeń okręgowego sądu dyscyplinarnego w sprawach, o których mowa wyżej, do Krajowego Sądu Dyscyplinarnego oraz wnoszenia skarg do sądu administracyjnego w zakresie odpowiedzialności zawodowej członków izb architektów oraz inżynierów budownictwa. Sąd pierwszej instancji wskazał, że jeżeli rzecznik jest podmiotem uprawnionym do występowania z wnioskiem o ukaranie w trybie odpowiedzialności zawodowej, podstaw odmowy przez organy samorządu zawodowego wszczęcia postępowania doszukiwać należy się w drugiej, zbiorczej przesłance odmowy wszczęcia postępowania, czyli "innych uzasadnionych przyczynach". Przesłanka ta nie została przy tym w ogóle dookreślona w jakikolwiek sposób (nie wskazano choćby jej przykładu – przez formułę "w szczególności"). Tymczasem - zdaniem Sądu pierwszej instancji - w niniejszej sprawie zarówno Okręgowy Sąd Dyscyplinarny [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, jak i Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, odmawiając wszczęcia postępowania, dokonały w istocie daleko idącej merytorycznej oceny dysponowania przez skarżącą uprawnieniami do kierowania budową. W szczególności Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa poddał szerokiej analizie kwestię uprawnień skarżącej wypływających z decyzji z dnia [...] listopada 1988 r. stwierdzającej przygotowanie zawodowe do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Zarazem jednak organ zwrócił uwagę, że zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie osoby posiadające przygotowanie zawodowe wymagane do pełnienia samodzielnej funkcji projektanta w budownictwie (a więc skarżąca) były uprawnione również do kierowania, nadzorowania i kontrolowania budowy oraz oceniania i badania stanu technicznego obiektów budowlanych w budownictwie osób fizycznych w zakresie objętym specjalnością techniczno-budowlaną, w której mogą pełnić funkcję projektanta.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że organ zaznaczył, że uprawnienie to nie zostało zapisane w treści decyzji z dnia [...] listopada 1988 r. a wobec wejścia w życie z dniem 1 stycznia 1995 r. nowej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane i wydania rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, przestały obowiązywać akty wykonawcze, na podstawie których skarżąca uzyskała stwierdzenie przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Skoro więc o zakresie posiadanych uprawnień budowlanych rozstrzyga treść decyzji o ich nadaniu a z brzmienia stosownej decyzji nie wynika uprawnienie skarżącej do kierowania robotami budowlanymi, organ uznał za zasadną odmowę wszczęcia postępowania z wniosku rzecznika o jej ukaranie. Sąd pierwszej instancji wskazał, że organ II instancji przedstawił w rozstrzygnięciu także rozważania o ewentualnej wykonalności samej kary, konkludując o niedopuszczalności jej ukarania.
W ocenie Sądu pierwszej instancji powyższe stanowisko organu nie mogło stanowić podstawy do odmowy wszczęcia postępowania, gdyż w ewidentny sposób przekracza materię wstępnego etapu postępowania administracyjnego, a więc jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozpoznania sprawy. Sąd ten wskazał, że jeżeli na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, iż w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym. W niniejszej sprawie tymczasem organy na wstępnym etapie dotyczącym zasadności samego wszczęcia postępowania z wniosku rzecznika przeprowadziły ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, dokonując nadto wykładni przepisów prawa materialnego a wynik tej oceny posłużył im za podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, w miejsce rozstrzygnięcia merytorycznego. Sąd pierwszej instancji powołał się na fundamentalną zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym. Nie ulega - zdaniem Sądu - wątpliwości, że merytoryczna ocena wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego nie może być przeprowadzona poza postępowaniem administracyjnym (przed jego wszczęciem). Powinna zostać dokonana w ramach postępowania administracyjnego, a więc wymaga wszczęcia postępowania. W przeciwnym razie pozbawia się strony podstawowych praw procesowych. Sąd pierwszej instancji wskazał, że organy odmówiły wszczęcia postępowania administracyjnego, a zatem uznały, że w sprawie w ogóle nie doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego. Jednocześnie jednakże organy badały zagadnienie charakteru przysługujących skarżącej uprawnień, zaś organ odwoławczy rozpoznając sprawę ponownie ustalał zasadność zarzutów podnoszonych przez rzecznika. W sprawie doszło więc - zdaniem Sądu pierwszej instancji - w istocie do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku rzecznika, a zatem powinno ono zostać zakończone decyzją administracyjną rozpoznającą sprawę co do istoty, ewentualnie decyzją o umorzeniu postępowania, w przypadku stwierdzenia bezprzedmiotowości jego prowadzenia w oparciu o przepis art. 105 § 1 k.p.a.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z uwagi na to, że przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie było postanowienie wydane w trybie wskazanego art 61a § 1 k.p.a. przedwczesna jest ocena stanowiska organów odnośnie zarzutów merytorycznych podniesionych w skardze dotyczących kwestii przysługujących skarżącej uprawnień do kierowania robotami budowlanymi. Sąd ten wskazał, że do organu samorządu zawodowego należał będzie obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, dokonanie niezbędnych ustaleń odnoszących się uprawnień skarżącej i załatwienie żądania rzecznika.
Reasumując, Sąd pierwszej instancji wskazał, że zaskarżone postanowienie a także utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 61a §1 k.p.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i art. 210 § 2 p.p.s.a.
Od powyższego wyroku została wniesiona skarga kasacyjna przez Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów. Skarżący kasacyjnie zaskarżył w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2017 r., zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.:
1) naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w związku art. 61a §1 k.p.a. poprzez uznanie, że KSD dokonał merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie A. G. podczas, gdy KSD w postanowieniu badał jedynie formalne przesłanki odmowy wszczęcia postępowania wynikające z art. 61a § 1 k.p.a. i nie formułował żadnych merytorycznych rozstrzygnięć, nie prowadził także postępowania dowodowego ani innego związanego z odpowiedzialnością zawodową w budownictwie,
2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 i 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku, podczas badania legalności zastosowania art. 61a § 1 I k.p.a. do merytorycznych podstaw odmowy wszczęcia postępowania wykazanych w zaskarżonych postanowieniach organów, co w rezultacie spowodowało brak rozpoznania istoty sprawy.
Skarżący kasacyjnie wniósł o:
1) rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie,
2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości I przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie,
3) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art.183 § 1 ustawy- p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na podstawie kasacyjnej określonej w art.174 pkt 2 p.p.s.a. tj. naruszeniu prawa procesowego.
Przystępując do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej należy tę ocenę poprzedzić koniecznym w rozpatrywanej sprawie przypomnieniem i wyjaśnieniem, że prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych jest o tyle istotne, że zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej. Konkretne podstawy skargi kasacyjnej, czyli zawarte w niej przyczyny zaskarżenia rozstrzygnięcia, determinują całkowicie kierunek działalności badawczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą musi on podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Z tych względów, skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, obwarowanym m.in. przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 p.p.s.a.).
Ocenę adresowanych wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia zarzutów opartych na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - a mianowicie zarzutów wskazanych w pkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej, poprzedzić należy przypomnieniem, że o ich skuteczności nie decyduje każde naruszenie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy bowiem istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, co wiąże się z obowiązkiem wykazania i uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia w taki sposób, że w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny.
Uwzględniając powyższe, według Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw, aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia wskazanych przez stronę skarżącą przepisów postępowania w sposób, w jaki przedstawiono to w skardze kasacyjnej, zwłaszcza zaś, aby skutkiem zarzucanego ich naruszenia był istotny - w przedstawionym powyżej rozumieniu tego pojęcia - wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem oceny dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest prawidłowość wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2017 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2280/16), który uchylił zarówno postanowienie Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, jak również postanowienie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...].
Dokonując analizy niniejszej sprawy w aspekcie prawidłowości wyroku Sądu pierwszej instancji należy wskazać, że powyższe orzeczenie zostało wydane po przeprowadzeniu zgodnego z przepisami procedury sądowoadministracyjnej postępowania, a zarówno treść wyroku, jak i jego uzasadnienie są prawidłowe i zgodne z normatywnymi wzorcami ich oceny. Należy wskazać, że niniejsza sprawa była już przedmiotem kontroli judykacyjnej dokonywanej zarówno przez Sąd pierwszej instancji, jak i przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dlatego też zarzuty wskazane przez skarżącego kasacyjnie są także analizowane z perspektywy treści art. 190 p.p.s.a. Na podstawie tego przepisu sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W wyroku z dnia 12 sierpnia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. II GSK 294/15) uchylając wyrok Sądu I instancji z dnia 8 października 2014 r. i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania wskazał wytyczne do kierunku dalszego postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przede wszystkim, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany będzie do merytorycznego rozpoznania skargi. W szczególności Sąd I instancji powinien szczegółowo odnieść się do dwóch kwestii. Po pierwsze, czy przyczyna wskazana jako podstawa odmowy wszczęcia postępowania mieści się w ramach przesłanek określonych w art. 61a § 1 k.p.a., czy też jest to ewentualnie przesłanka do umorzenia postępowania, które wcześniej jednak powinno było być wszczęte. Po drugie – jeżeli Sąd uzna, że art. 61a § 1 k.p.a. może jednak mieć zastosowanie w sprawie niniejszej – konieczne będzie przeprowadzenie wykładni art. 204 Prawa budowlanego i wypowiedzenie się co do tego, czy dokonane w 1988 roku stwierdzenie posiadanych przez skarżącą uprawnień nadal obejmuje również uprawnienie do kierowania pracami budowlanymi, tak jak stanowił to obowiązujący wówczas § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. Nr 8, poz. 46 z późn. zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia 8 lutego 2017 r. zrealizował powyższe wytyczne oraz szczegółowo uzasadnił podstawy faktyczne oraz prawne swojej argumentacji. Sąd ten wskazał, że organ - dokonując analizy rozpoznawanej sprawy - dokonał daleko idącej merytorycznej oceny dysponowania przez skarżącą uprawnieniami do kierowania budową, dokonując wykładni przepisów prawa w tym zakresie, z uwzględnieniem zmiany stanu normatywnego dokonywanych pomiędzy okresem uzyskania uprawnień przez A. G., a zdarzeniem uzasadniającym podjęcie środków prawnych mających na celu zainicjowanie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej ww. osoby. Sąd I instancji wskazał, że organ II instancji przedstawił także rozważania o ewentualnej wykonalności samej kary (k. 12-13 uzasadnienia ww. wyroku). Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, że wyżej wskazane stanowisko organu nie mogło stanowić podstawy do odmowy wszczęcia postępowania, gdyż w ewidentny sposób przekracza materię wstępnego etapu postępowania administracyjnego, a więc jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozpoznania sprawy. Skoro bowiem na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, iż w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym. W niniejszej sprawie - zdaniem Sądu I instancji - organy na wstępnym etapie dotyczącym zasadności samego wszczęcia postępowania z wniosku rzecznika przeprowadziły ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, dokonując także wykładni przepisów prawa materialnego a wynik tej oceny posłużył jako podstawa do odmowy wszczęcia postępowania, w miejsce rozstrzygnięcia merytorycznego.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w powyższych rozważaniach Sąd I instancji odniósł się szczegółowo do drugiej problematyki, wskazanej powyżej w wytycznych, uznając, że z uwagi na zakres postępowania organu brak jest podstaw normatywnych do zastosowania w sprawie art. 61a § 1 k.p.a. Sąd I instancji ustosunkował się także do pierwszej kwestii wskazanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd I instancji stwierdził, że doszło w istocie do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku rzecznika, a zatem powinno ono zostać zakończone (a) decyzją administracyjną rozpoznającą sprawę co do istoty, ewentualnie (b) decyzją o umorzeniu postępowania, w przypadku stwierdzenia bezprzedmiotowości jego prowadzenia w oparciu o przepis art. 105 § 1 k.p.a
Odnosząc się do zarzutu zawartego w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej wskazującego na naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w związku art. 61a §1 k.p.a. poprzez uznanie, że organ II instancji dokonał merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie A. G. należy uznać ten zarzut za niezasadny. Należy bowiem wskazać na przedmiot kontroli dokonywanej przez sądy administracyjne w niniejszej sprawie. Przedmiotem tym jest prawidłowość - z perspektywy normatywnej - zastosowania w sprawie przez organy przepisu art. 61a §1 k.p.a. jako podstawy odmowy wszczęcia postępowania w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny, uznając prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu I instancji wskazuje, że przedmiot badania, który wynika z analizy akt administracyjnych, a który został opisany w postanowieniu organu I instancji (przeprowadzającego ocenę zachowania A. G. w mniejszym zakresie), jak i w postanowieniu organu odwoławczego (dokonującego tejże oceny w pełnym zakresie, wskazanym w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] października 2013 r.) wykracza poza dyspozycję przepisu art. 61a §1 k.p.a. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. (a zatem żądanie wszczęcia postępowania) zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Powołany przepis przewiduje zatem dwie sytuacje uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania. Pierwsza z nich ma miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną tego postępowania. Natomiast druga występuje, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn, przy czym przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Do takich przyczyn należą sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie. Należy przy tym zauważyć, że aby organ mógł odmówić wszczęcia postępowania na podstawie przepisu art. 61a § 1 K.p.a., wystarczające jest ziszczenie się choćby jednego z wyżej przedstawionych warunków (por wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 553/15, LEX nr 2118781).
Podstawą zastosowania przez organy - jako podstawy normatywnej rozstrzygnięcia art. 61a § 1 k.p.a. - była przesłanka "innych, uzasadnionych przyczyn." Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sposób prawidłowy Sąd I instancji dokonał interpretacji ww. przepisu, wskazując, że w niniejszej sprawie, z uwagi na szczegółowy zakres badania organów znajdujących odzwierciedlenie w szczególności w postanowieniu organu II instancji (dokonującego analizy przepisów prawnych i ich zmiany w zakresie uprawnień budowlanych, badającego problematykę intertemporalną, wskazującego normatywną zmianę zakresu uprawnień, opisującego problematykę sankcjonowania określonego zachowania (administracyjnoprawną oraz karną), jak też elementy w zakresie skutków decyzji administracyjnej i jej wykonalności) nie wystąpiła sytuacja, która w sposób oczywisty stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania administracyjnego. O stopniu skomplikowania tej sprawy świadczy chociażby, poza wyżej wskazanymi okolicznościami, fakt ponownego jej rozpoznawania przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Odnosząc się do zarzutu zawartego w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej wskazującego na naruszenie przez Sąd I instancji przepisu należy także i ten zarzut uznać jako niezasadny. Skarżący kasacyjnie wskazał w tym zarzucie na naruszenie przez Sąd i instancji art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 i 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku, podczas badania legalności zastosowania art. 61a § 1 I k.p.a., do merytorycznych podstaw odmowy wszczęcia postępowania wykazanych w zaskarżonych postanowieniach, co w rezultacie spowodowało brak rozpoznania istoty sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje ponownie, że przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest zasadność zastosowania przez organy art. 61a § 1 k.p.a. jako podstawy normatywnej postanowień. W tym zakresie tutejszy Sąd odsyła do wyżej dokonanej analizy przepisu art. 61a § 1 I k.p.a. dokonanej powyżej. Podkreślić także należy, że skarżący kasacyjnie powiązał przepis art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. (dotyczącego granic orzekania sądu administracyjnego) i 141 § 4 p.p.s.a. (normującego elementy uzasadnienia wyroku). Wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku nie usprawiedliwia zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego analiza pisemnych motywów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia czyni zasadnym wniosek, że w zakresie niezbędnym do rozpoznania sprawy uzasadnienie to czyni zadość wymogom określonym w przywołanym przepisie. Należy też mieć na względzie, że art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem prawa procesowego. Zgodnie więc z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jego ewentualne naruszenie musiałoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem strona skarżąca w żadnym stopniu, ani też zakresie nie wykazała, że braki uzasadnienia - które wymienia w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej - mogły mieć jakikolwiek, a tym bardziej istotny, wpływ na rozstrzygnięcie. Natomiast w kontekście odnoszącym się do zasady braku związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – w aspekcie zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. - podnieść należy bowiem, że sąd administracyjny I instancji nie jest zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy. Jeżeli ponadto, wyczerpujące przedstawienie i wyjaśnienie podstawy prawnej zamyka zagadnienie stanu prawnego sprawy - a więc tak, jak w rozpatrywanej sprawie - to tym bardziej zbędne jest ustosunkowanie się do tych argumentów skargi, które pozostają bez związku z istotą normy prawnej, której prawidłowość interpretacji i zastosowania przez organ stanowi przedmiot kontroli sądu administracyjnego (por. np.: wyrok NSA z 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 850/09; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1824/10; wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1766/10).
Podkreślić należy, że Sąd I instancji dokonał w sposób prawidłowy analizy niniejszej sprawy i dokonał prawidłowej interpretacji przepisów prawa, stosując się w pełni do wytycznych wskazanych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 294/15.
Z uwagi na powyższe należało uznać przedstawione zarzuty skargi kasacyjnej za niezasadne.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak sentencji wyroku.
M. Sachajko A. Kisielewicz C. Pryca
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło