II FSK 1593/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-05-23

Skład orzekający: Bogusław Dauter, Stefan Babiarz, Sylwester Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dokumenty sporządzone po wydaniu decyzji ostatecznej, które stanowią opinię stron kontraktów na temat okoliczności faktycznych znanych organowi w dacie wydania decyzji, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Dokumenty sporządzone po wydaniu decyzji ostatecznej, nawet jeśli stanowią opinię stron kontraktów na temat okoliczności faktycznych znanych organowi w dacie wydania decyzji, nie mogą być uznane za nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Wznowienie postępowania nie może służyć zastąpieniu oceny organu przez opinie innych podmiotów, gdyż to organ jest uprawniony do oceny stanu faktycznego pod kątem skutków prawnopodatkowych.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania podatkowego, twierdząc, że ujawniły się nowe okoliczności faktyczne i dowody (aneks do umowy, faktura, pisma klubów sportowych) świadczące o ponoszeniu ryzyka gospodarczego i możliwości zaliczenia przychodów do działalności gospodarczej. Organ kontroli skarbowej odmówił wznowienia postępowania, uznając, że przedstawione dokumenty nie są nowymi dowodami ani nie ujawniają nowych okoliczności, a znane były organowi w toku postępowania zwykłego. WSA oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia WSA (del.) Sylwester Golec (sprawozdawca), Protokolant Justyna Bluszko-Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 1460/16 w sprawie ze skargi G.S. na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Katowicach z dnia 1 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od G.S. na rzecz Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1460/16, Wojewódzki sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę G.S. na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Katowicach (dalej DUKS) z dnia 1 września 2016 r., którą utrzymano w mocy decyzję tego organu z dnia 7 marca 2016 r., odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 9 marca 2015 r., określającej G.S. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. Sąd I instancji przyjął następujący stan faktyczny za podstawę do wydania wyroku: DUKS decyzją z dnia 9 marca 2015 r. określił G.S. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, że skarżący w zeznaniu podatkowym za rok 2009 wykazał przychody z uprawiania sportu oraz związane z tym przychody z reklam, jako przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej i do dochodów z tej działalności zastosował stawkę podatku dochodowego od osób fizycznych wynoszącą 19%. Organ stwierdził, że działanie to było nieprawidłowe, gdyż osiągane przez skarżącego w roku 2009 przychody z uprawiania sportu stanowiły przychody zaliczane do przychodów z działalności wykonywanej osobiście, które wskazane są w art. 10 ust. 1 pkt 2 i art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 14 poz.176 ze zm.) dalej powoływanej jako u.p.d.o.f. Do przychodów tych nie miała zastosowania stawka podatku 19%. Od powyższej decyzji podatnik nie wniósł odwołania, zatem decyzja stała się ostateczna. W dniu 5 listopada 2015 r. do organu kontroli skarbowej wpłynął wniosek skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną organu kontroli skarbowej z dnia 9 marca 2015 r. Skarżący powołując się na art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wskazał, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydanych decyzji, jednak nieznane organowi, który wydał decyzję. We wniosku wskazano: - aneks do umowy z dnia 7 kwietnia 2009 r., którym obniżono wynagrodzenie skarżącego z kwoty 1 037 244 zł brutto do kwoty 566 724 zł; - pismo sporządzone 1 października 2015 r. przez P.dotyczące zasad współpracy z F. - pismo sporządzone dnia 21 października 2015 r. przez L. S.A.; - fakturę za wykonany zabieg ortopedyczny i hospitalizację z dnia 27 kwietnia 2009 r., nr [...]. Zażądano uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji organu kontroli skarbowej z dnia 9 marca 2015 r. w całości z uwagi na okoliczności świadczące o tym, iż określona w decyzji kwota zobowiązania podatkowego jest nieprawidłowa. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że podatnik w ramach F. prowadził opodatkowaną działalność gospodarczą polegającą na wykonywaniu usług sportowych (PKD 9319Z - pozostała działalność związana ze sportem), a jako formę opodatkowania wybrał podatek liniowy według stawki 19%. Zdaniem podatnika, organ kontroli skarbowej zakwestionował kwalifikację przychodów z tytułu pełnienia obowiązków zawodnika zawodowej drużyny piłki siatkowej oraz związanych z tym usług reklamowych jako przychodów uzyskiwanych w ramach działalności gospodarczej, o których mowa w art. 14 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., uznając je za przychody z działalności wykonywanej osobiście w rozumieniu art. 13 pkt 2 u.p.d.o.f. w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.f. Zdaniem skarżącego organ błędnie ustalił, że w sprawie nie zachodzą przesłanki uzyskiwania przychodów w ramach działalności gospodarczej, bowiem spełnione zostały łącznie przesłanki negatywne zdefiniowane w art. 5b ust. 1 u.p.d.o.f., uniemożliwiające zaliczenie przychodów do źródeł pochodzących z tej działalności. We wniosku wskazano, że ww. dokumenty potwierdzają pojawienie się nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów świadczących o ponoszeniu ryzyka gospodarczego w związku z prowadzoną działalnością, które istniały na dzień wydania decyzji, lecz nie były znane organowi. Zdaniem podatnika ryzyko to zmaterializowało się w prowadzonej działalności, o czym świadczy obniżenie wynagrodzenia za sezon 2008/2009 zgodnie z aneksem z dnia 7 kwietnia 2009 r. oraz wydatki poniesione na zabieg medyczny i hospitalizację, udokumentowane fakturą z dnia 27 kwietnia 2009 r. Skarżący wskazywał, że obie te okoliczności nie były weryfikowane w toku postępowania wymiarowego, dlatego stanowią podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Nowych okoliczności podatnik upatrywał nadto w pismach P.S.A. w O.oraz L. S.A., w których dokonano między innymi oceny, ponoszenia ryzyka gospodarczego związanego z kontuzjami, potrzebą poniesienia nakładów na rehabilitację i kosztami leczenia, jak również utratą zdolności zarobkowych. Skarżący wskazywał również, iż w zakresie kontraktu z L. S.A. organ kontroli skarbowej dokonał niepełnych ustaleń stanu faktycznego, gdyż przytaczane w zaskarżonej decyzji postanowienia umowy różnią się w swojej treści od postanowień kontraktu zawartego z tymże klubem w dniu 15 maja 2009 r., co jest istotne w kontekście skarżonej decyzji, w której zakwestionowano możliwość zakwalifikowania uzyskiwanych przychodów do przychodów z działalności gospodarczej. Podatnik nie zgodził się z poglądem wyrażonym w decyzji organu kontroli skarbowej z dnia 9 marca 2015 r., że w sprawie zachodziła przesłanka negatywna z art. 5b ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., uniemożliwiająca zakwalifikowanie uzyskanych przychodów do źródła przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Decyzją z dnia 7 marca 2016 r. organ kontroli skarbowej odmówił uchylenia decyzji z dnia 9 marca 2015 r. Pełnomocnik podatnika wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 7 marca 2016 r. Decyzją z dnia 1 września 2016 r. DUKS utrzymał w mocy decyzję z dnia 7 marca 2016 r., odmawiającą uchylenia decyzji DUKS z dnia 9 marca 2015 r., określającej podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. W uzasadnieniu decyzji z dnia 1 września 2016 r. DUKS wskazał, że zgodnie z treścią art. 240 § 1 pkt 5 O.p., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Oceniając dołączone do wniosku o wznowienie postępowania dokumenty, DUKS stwierdził, że nie posiadają one wszystkich niezbędnych cech, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., umożliwiających uznanie ich za podstawę do wznowienia postępowania. Dołączone przez skarżącego do wniosku o wznowienie postępowania dokumenty nie są nowymi i nieznanymi organowi dowodami w sprawie, jak również nie świadczą o ujawnieniu się nowych okoliczności nierozpatrywanych w postępowaniu zwyczajnym. Dowody te i wynikające z nich okoliczności nie były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Prowadząc bowiem postępowanie kontrolne zakończone ostateczną decyzją, organ nie tylko dysponował wiedzą o istnieniu aneksu z dnia 7 kwietnia 2009 r. oraz faktury VAT z dnia 27 kwietnia 2009 r., lecz również uwzględnił je przy określeniu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. Aneks z dnia 7 kwietnia 2009 r., dotyczący obniżenia wynagrodzenia był przedmiotem analizy w toku postępowania kontrolnego, o czym świadczą zapisy w treści protokołu kontroli podatkowej z dnia 13 września 2011 r. Przedmiotowy aneks został powołany w piśmie Piłki Siatkowej A.S.A. w O. z dnia 17 kwietnia 2012 r., przedłożonym przez podatnika do akt postępowania kontrolnego. Duplikat faktury VAT z dnia 27 kwietnia 2009 r., nr [...] był uwzględniony przy wydawaniu decyzji z 9 marca 2015 r., gdyż zarówno z protokołu kontroli podatkowej jak i z decyzji wynika, iż w toku postępowania kontrolnego ustalono, że podatnik ponosił koszty zakupu towarów i usług niezbędnych do prowadzenia działalności, które wykazał w podatkowej księdze przychodów i rozchodów w łącznej kwocie 326.355,35 zł i wykazał je w zeznaniu na podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 2009. Na kwotę tę składała się m.in. wartość kosztów wynikająca z duplikatu powyższej faktury VAT. Organ kontroli skarbowej miał zatem możliwość zapoznania się z przedmiotowym dokumentem, miał także możliwość jego weryfikacji na potrzeby oceny, czy wykazana przez podatnika kwota zobowiązania podatkowego jest wartością prawidłową. Odnosząc się do pisma A. S.A. O. z dnia 1 października 2015 r. oraz wyjaśnień L. S.A. z dnia 21 października 2015 r. DUKS stwierdził, że dokumenty te zostały sporządzone po zakończeniu postępowania kontrolnego i po wydaniu decyzji, zatem nie przysługuje im przymiot nowych dowodów, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Dlatego organ ocenił te pisma wyłącznie jako podstawę do twierdzenia, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, nieznane w dacie wydawania decyzji z 9 marca 2015 r. Organ wskazał, że w ocenie podatnika nową okolicznością faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji, nieznaną organowi a w konsekwencji stanowiącą przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p., jest spełnienie przez podatnika warunków pozytywnych zakwalifikowania przychodów z prowadzonej przez niego działalności sportowej do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Okoliczności płynące z przedstawionych dowodów, zdaniem skarżącego, w sposób diametralny wpływają na ocenę ryzyka gospodarczego przez nią ponoszonego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Świadczą także o spełnieniu przesłanek wymienionych w art. 5b ust. 1 u.p.d.o.f. przy jednoczesnym spełnieniu przesłanek ustawowych definicji działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. Podatnik powołując się na treść wyżej wskazanych pism klubów z dnia 21 października 2015 r. i 1 października 2015 r. oraz aneks z dnia 7 kwietnia 2009 r. oraz fakturę nr [...] z dnia 27 kwietnia 2009 r. wskazywał, że ponosił: a) ryzyko gospodarcze związane z kontuzjami odniesionymi zarówno w trakcie treningów i rozgrywek jak i poza nimi, w tym na konieczność ponoszenia własnych nakładów związanych z kosztami leczenia i wydatkami na rehabilitację w celu odzyskania sprawności fizycznej, b) ryzyko w postaci zerwania umowy przez zlecającego, stanowiące konsekwencję naruszenia postanowień umów, c) ryzyko związane z zakazem konkurencji, d) ryzyko utraty dodatkowego wynagrodzenia wypłacanego w razie wzrostu wartości marketingowej w następstwie awansu klubu do określonej fazy rozgrywek (niewłaściwe realizowanie postanowień umowy mogło się wiązać z podjęciem decyzji o obniżeniu wynagrodzenia) oraz wykonywał polecenia zleceniodawcy. Okoliczności te w opinii podatnika świadczyły o tym, że nie zostały łącznie spełnione przesłanki negatywne wymienione w art. 5b ust. 1 u.p.d.o.f., których wystąpienie wyklucza możliwość zaliczenia przychodów do działalności gospodarczej. DUKS w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że wynikająca z przedłożonych przez podatnika dowodów, okoliczność ponoszenia przez niego przy wykonywaniu działalności sportowej ryzyka gospodarczego nie była okolicznością nową. Okoliczność zakwalifikowania przychodów z działalności sportowej skarżącego do kategorii przychodów z działalności gospodarczej, jak również kwestia ponoszenia przez niego ryzyka w prowadzonej działalności była przedmiotem oceny w prowadzonym postępowaniu kontrolnym. Okoliczności tych dotyczyły czynności dowodowe dokonane w sprawie (protokół przesłuchania podatnika z dnia 20 września 2011 r., protokół kontroli z dnia 13 września 2011 r., treść zastrzeżeń z dnia 3 października 2011 r. do protokołu kontroli, odpowiedź na zastrzeżenia z dnia 19 października 2011 r., pismo - wyjaśnienia P. S.A. w O. z dnia 17 kwietnia 2012 r., uzasadnienia złożonych korekt [ponownych] zeznań podatkowych PIT-36L i PIT-36 za lata 2008-2010 z dnia 14 lipca 2014 r.). Oceny tych okoliczności dokonano w decyzji z dnia 9 marca 2015 r. Ponadto organ odwoławczy zaznaczył też, że wznowienie postępowania nie może być wykorzystywane do ponownej pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, ani też nie może zastępować postępowania odwoławczego. Przedmiotem postępowania wznowieniowego nie może być również ocena prawidłowości przeprowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu zwykłym. Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 121 § 1 w zw. z art. 187 O.p., art. 122 w zw. z art. 187 O.p. oraz art. 122 w zw. z art. 191 O.p., organ stwierdził, że przepisów tych nie naruszono, gdyż w sprawie wyjaśnione zostały i ocenione wszystkie okoliczności faktyczne mogące świadczyć o tym, że wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania. W skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący decyzji DUKS z dnia 1 września 2016 r. zarzucił naruszenie: - art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w sprawie nie wystąpiła wskazana w tym przepisie przesłanka wznowienia postępowania; - art. 245 § 1 pkt 2 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w sprawie nie wyszły na jaw nowe istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne oraz dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, jednakże nieznane organowi, który wydał decyzję; - art. 240 § 1 pkt 5 w zw. z art. 122, art. 187 i art. 191 O.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na braku podjęcia działań, zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, w szczególności gdy w świetle ujawnionych w toku postępowania wznowieniowego nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów wykazano, iż podatnik uzyskiwał przychody w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej; - art. 120 i art. 121 § 1 O.p. przez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, polegające na dokonywaniu ustaleń faktycznych i ich oceny jedynie z perspektywy ustaleń dokonanych przez organ kontroli skarbowej w postępowaniu wymiarowym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej, z pominięciem podnoszonych przez stronę nowych okoliczności faktycznych i dowodów; - art. 120, art. 124 i art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. przez brak należytego uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji, które zostało sporządzone w sposób ogólnikowy i mało transparentny dla strony postępowania w zakresie przyczyn, dla których organ kontroli skarbowej uznał, że wskazane przez stronę dowody i okoliczności nie były nowe i istotne w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zgodził się z zawartą w zaskarżonej decyzji DUKS oceną, według której dokumenty dołączone przez skarżącego do wniosku o wznowienia postępowania nie posiadają cech, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Nie były to dowody nowe i nieznane organowi, jak również nie świadczyły o ujawnieniu się nowych okoliczności nierozpatrywanych w postępowaniu zwyczajnym. W skardze kasacyjnej wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach sygn. akt I SA/Gl 1460/16, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej P.p.s.a., zarzucono naruszenie: 1) art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niewłaściwą realizację funkcji kontrolnej sądu wyrażające się w sporządzeniu uzasadnienia wyroku, które zbyt lakonicznym i nie pozwalało na odzwierciedlenie toku rozumowania Sądu; w braku należytego odniesienia się do argumentów zawartych w skardze z dnia 10 października 2016 r. w której skarżący podnosił, że z uwagi na ujawnienie się w sprawie nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi który decyzję wydał, wskazana decyzja ostateczna winna ulec uchyleniu, albowiem dokumenty przedłożone w toku postępowania wznowieniowego świadczą o fakcie ponoszenia ryzyka gospodarczego przez skarżącego; w konsekwencji podzielenie przez Sąd I instancji jedynie poglądów zaprezentowanych w treści zaskarżonej decyzji wyrażoną w konkluzji że "Nie są to dowody nowe i nieznane organowi, jak również nie świadczą o ujawnieniu się nowych okoliczności nie rozpatrywanych w postępowaniu zwyczajnym" mimo, że to właśnie przedłożone dowody, świadczące o fakcie ponoszenia ryzyka gospodarczego przez Skarżącego stanowiły podstawę do wznowienia postępowania; 2) art. 3 § 1 i § 2 oraz art 134 § 1 P.p.s.a. i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organ podatkowy w z art. 245 § 1 pkt 1 oraz art. 240 § 1 pkt 5 O.p. polegającego na nierozpoznaniu sprawy w całości w jej granicach przez brak skontrolowania wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania przemawiających za uchyleniem w całości dotychczasowej decyzji związanych z ujawnieniem nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów świadczących o ponoszeniu ryzyka gospodarczego przez mojego mocodawcę, a w konsekwencji uzyskiwania przychodów zaliczanych do źródeł z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej pod firmą F.; przez zaakceptowanie przez Sąd I instancji stanowiska DUK, według którego dowody przedstawione przez skarżącego nie posiadają cech, o których mowa wart. 240 § 1 pkt 5 O.p.; przez brak zweryfikowania przez Sąd I instancji argumentacji podnoszonej przez organ w zakresie oceny dowodów i okoliczności przedstawionych przez skarżącego, jako przesłanki wznowienia postepowania podatkowego; 3) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) P.p.s.a przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organ podatkowy art. 245 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. art. 240 § 1 pkt 5 o.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaakceptowanie przez Sąd I instancji tezy, że: - "organ kontroli skarbowej prowadząc bowiem postępowanie kontrolne zakończone ostateczną decyzją, nie tylko dysponował wiedzą o istnieniu dowodów powołanych we wniosku o wznowienie postępowania, tj. aneksu z dnia 7 kwietnia 2009 r. oraz faktury VAT z dnia 27 kwietnia 2009 r., lecz również zostały one uwzględnione przy ustaleniu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r." - pomimo, że w treści decyzji ostatecznej brak jest jakiejkolwiek informacji na temat powyższych dokumentów ani także wskazania wzięcia ich pod uwagę na etapie wyliczenia zobowiązania podatkowego Skarżącego, tym bardziej że zapisy zawarte w treści protokołu z kontroli na które powołuje się organ na stronie 18 decyzji z dnia 1.9.2016 r. nie mogą zastępować ustaleń zawartych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej, a ponadto przedmiotowe dowody nie zostały włączone do akt postępowania — co z zasady poddaje w wątpliwość twierdzenie o posiadaniu przez organ wiedzy na temat powyższych dowodów i wszechstronnym zbadaniu nowych okoliczności faktycznych związanych z ponoszeniem ryzyka gospodarczego przez mojego mocodawcę; - "pisma: A. S.A. O. z dnia 1 października 2015 r. i L. S.A. z dnia 21 października 2015 r. zostały sporządzone po wydaniu decyzji ostatecznej z dnia 9 marca 2015 r., zatem nie przysługuje im przymiot nowych dowodów, o których mowa wart. 240 § 1 pkt 5 O.p. " - pomimo że dowody te niewątpliwie ujawniają nowe okoliczności faktyczne istniejące, lecz nieznane organowi w dniu wydania decyzji, świadczące o ponoszeniu ryzyka gospodarczego przez Skarżącego w ramach prowadzonej działalności, które to okoliczności istniały w chwili wydawania decyzji ostatecznej przez organ podatkowy; - w rezultacie uznanie przez Sąd I instancji że zaskarżone rozstrzygnięcie nie powinno ulec uchyleniu gdyż Skarżący nie wykazał nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej z dnia 9 marca 2015 r.; 4) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) P.p.s.a przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organ podatkowy art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. przez ich niezastosowanie polegające na uznaniu, że w stanie faktycznym nie zostały ujawnione nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne oraz dowody istniejące w dniu wydania decyzji, które były nieznane organowi wydającemu decyzję i miały wypływ na wysokość określonego zobowiązania podatkowego; przez zaakceptowanie przez Sąd I instancji że "w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego w istocie kwestionuje ustalenia poczynione przez organ kontroli skarbowej w postępowaniu zwykłym. Skarga bowiem koncentruje się w głównej mierze na zagadnieniach merytorycznych odnoszących się do zasadności zakwalifikowania przez organ kontroli skarbowej prowadzonej przez skarżącego działalności do źródeł przychodów z działalności wykonywanej osobiście" w sytuacji, gdy skarżący konsekwentnie podnosił, że z uwagi na nowe okoliczności i nowe dowody ujawnione we wznowionym postępowaniu decyzja ostateczna DUKS jest nieprawidłowa, gdyż organ nie wziął pod uwagę ryzyka gospodarczego i w tym zakresie winien uchylić na podstawie art. 245 § 1 pkt 1 O.p. decyzję ostateczną i orzec co do istoty sprawy lub umorzyć postępowanie w sprawie; 5) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organ podatkowy art. 240 § 1 pkt 5 w zw. z art. 122, art. 187 i art. 191 o.p. i przyjęcie przez Sąd I instancji, że "W postępowaniu wznowieniowym zebrano materiał dowodowy dotyczący zdarzeń, z którymi skarżący wiązał pojawienie się przesłanki wznowienia postępowania" wobec czego "Przedstawiona okoliczność ponoszenia przez skarżącego ryzyka gospodarczego , którą potwierdzić miały przedłożone przez stronę dowody nie była okolicznością nową i nieznaną organowi w postępowaniu kontrolnym a konsekwencji w dacie wydania decyzji ostatecznej", choć to właśnie w świetle ujawnionych w toku postępowania wznowieniowego nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów wykazano, że skarżący uzyskiwał przychody w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, co więcej ponosił ryzyko gospodarcze w ramach tej działalności, o czym świadczą dokumenty złożone z wnioskiem o wznowienie postępowania dowodowy; 6) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organ podatkowy art. 120 i art. 121 § 1 zw. z art. 124 O.p. przez naruszenie zasady przekonywania, nakazującej wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, jakimi organ kierował się przy załatwianiu sprawy i w tym zakresie brak zmaterializowania po wznowieniu postępowania zasady budzenia zaufania do organów podatkowych, stanowiącej konkretny wymiar w postaci realizowania wartości nadrzędnych, wykraczających poza ramy prawne, takich jak sprawiedliwość, równość podmiotów oraz poszanowanie zachowań międzyludzkich przy całkowitym dezawuowaniu wskazywanych przez skarżącego nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów przemawiających za stwierdzeniem, iż w świetle ich ujawnienia wydana wobec skarżącego decyzja ostateczna jest nieprawidłowa; w konsekwencji naruszenie także art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. przez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy zawarte w zaskarżonej decyzji tezy organu i argumenty na ich parcie powinny zostać zakwestionowane przez Sąd I instancji z uwagi na kwestie ujawnione we wznowionym postępowaniu świadczące o fakcie ponoszenia ryzyka gospodarczego przez Skarżącego. W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. DUKS w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest bezzasadna. Zaskarżonym wyrokiem Sąd I instancji w sposób całkowicie prawidłowy ocenił zaskarżoną decyzję DUKS z dnia 5 października 2016 r., którą stwierdzono, że dokumenty dołączone przez skarżącego do wniosku o wznowienie postępowania nie dawały podstaw do uznania, że w sprawie wystąpiła określona w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. przesłanka wznowienia postępowania. Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że aneks do umowy z dnia 7 kwietnia 2009 r. i faktura za zabieg ortopedyczny i hospitalizację z dnia 27 kwietnia 2009 r. nr [...] nie były dowodami nieznanymi organowi kontroli skarbowej w dacie wydawania decyzji wymiarowej w trybie zwykłym z dnia 9 marca 2015 r. Wskazany powyżej aneks sporządzony do umowy z dnia 5 czerwca 2007 r., zawartej pomiędzy skarżącym i A. S.A. w O. wymieniony jest na str. 4 protokołu kontroli z dnia 13 września 2011 r. (karta 39 tomu I akt administracyjnych). W protokole opisane są główne postanowienia tego aneksu, dotyczące zmniejszenia wynagrodzenia skarżącego. Aneks ten opisany jest także w wyjaśnieniach skarżącego z dnia 17 kwietnia 2012 r., złożonych do DUKS w dniu 11 maja 2012 r. Zatem aneks ten bez wątpienia był znany organowi kontroli skarbowej przy wydawaniu decyzji z dnia 9 marca 2015 r. W toku postępowania skarżący nie przedstawił dowodów, z których wynikałoby, że ww. faktura nie była uwzględniona przy wymiarze podatku w decyzji z 9 marca 2015 r. Z okoliczności sporawy należy wnioskować, że ww. faktura także była znana organowi przy wydawaniu decyzji, której dotyczył złożony przez skarżącego wniosek o wznowienie postępowania. Kwota z tej faktury został uwzględniona przez skarżącego w kosztach uzyskania przychodów, które w kwocie 326 355,35 zł wykazane zostały przez skarżącego w podatkowej księdze przychodów i rozchodów oraz w zeznaniu na podatek dochodowy za rok 2009. Na str. 5 protokołu kontroli wskazano, że w toku kontroli dokonano m.in. sprawdzenia metodą pełną (podkreślenie Naczelnego Sądu Administracyjnego) prawidłowości i zasadności ewidencjonowania oraz kwalifikowania pozostałych wydatków związanych z działalnością do kosztów uzyskania przychodów, na podstawie zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Z protokołu wynika, że sprawdzenia tego dokonano przez porównanie zapisów w księdze z treścią dowodów źródłowych. Zapis ten oznacza, że pracownicy organu kontroli skarbowej zbadali wszystkie dowody źródłowe dokumentujące pozostałe wydatki wykazane w księdze. Wydatki na leczenie w działalności prowadzonej przez skarżącego, na podstawie pkt 13 objaśnień do podatkowej księgi przychodów i rozchodów podlegały wykazaniu w podatkowej księdze przychodów i rozchodów w kolumnie 13 (rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów Dz. U. Nr 152, poz. 1475 ze zm.). Sam skarżący w skardze kasacyjnej nie podważył przyjętej przez Sąd I instancji okoliczności, że ww. faktura została ujęta w kosztach wykazanych przez skarżącego w księdze podatkowej i w zeznaniu. W świetle powyższych okoliczności należało stwierdzić, że brak było podstaw do twierdzenia, że faktura z dnia 27 kwietnia 2009 r. nr FV/2009/017143 stanowiła nowy dowód w sprawie, który nie był znany DUKS w momencie wydawania decyzji wymiarowej z dnia 9 marca 2015 r. Aneks do umowy z dnia 7 kwietnia 2009 r. i faktura za zabieg ortopedyczny i hospitalizację z dnia 27 kwietnia 2009 r. nr [...] nie mogły też zostać uznane za dokumenty, z których wynikały okoliczności nieznane organowi w dacie wydania decyzji wymiarowej, które zostały ujawnione w dacie złożenia wniosku o wznowienie postepowania zakończonego decyzją wymiarową z dnia 9 marca 2015 r. Przedmiotowy aneks dotyczy wyłącznie zmniejszenia wynagrodzenia przysługującego skarżącemu na podstawie umowy zawartej w dniu 5 czerwca 2007 r. Okoliczność ta została wskazana w protokole kontroli z dnia 13 września 2011 r. Ww. faktura dokumentuje wyłącznie poniesienie przez skarżącego wydatku na leczenie, która to okoliczność, jak już wskazano powyżej została uwzględniona przy wydawaniu decyzji wymiarowej z dnia 9 marca 2015 r. Silnie akcentowana w skardze kasacyjnej okoliczność, że DUKS nie uwzględnił okoliczności wynikających z ww. dokumentów jako faktów świadczących o tym, że skarżący wykonywał działalność gospodarczą w rozumieniu art. 5a pkt 6 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1-3 u.p.d.o.f. nie mogła stanowić argumentu za uznaniem, że w sprawie doszło do naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 O.p. przez pominięcie tej okoliczności. Zarzut nieuwzględnienie ww. dokumentów przy wydawaniu decyzji lub błędnej oceny okoliczności wynikających z tych dokumentów mógł być podnoszony w postępowaniu zwykłym. Zarzut ten nie mógł być rozpoznawany w postępowaniu, które zakończone zostało zaskarżoną decyzją DUKS z tego powodu, że skarżący nie wykazał, że w sprawie wystąpiła przesłanka do wznowienia postępowania. Sąd I instancji prawidłowo też ocenił: - pismo sporządzone 1 października 2015 r. przez P. dotyczące zasad współpracy z F., - pismo sporządzone 21 października 2015 r. przez L. S.A. Pisma te nie stanowiły nowych dowodów, o których mowa w art. 240 §1 pkt 5 O.p., gdyż zostały sporządzone po wydaniu decyzji z dnia 9 marca 2015 r. Skarżący na podstawie tych pism starał się wykazać, że w danie wydania tej decyzji istniały okoliczności faktyczne mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, których organ nie znał. W ocenie skarżącego nową okolicznością faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji, nieznaną organowi a w konsekwencji stanowiącą przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p., jest spełnienie przez skarżącego warunków pozytywnych zakwalifikowania dochodów z prowadzonej przez niego działalności sportowej jako dochodów z działalności gospodarczej. Skarżący wskazywał, że ww. pisma potwierdzają ponoszenie przez niego ryzyka gospodarczego prowadzonej przez skarżącego działalności sportowej, co oznacza, że nie została spełniona wskazana w art. 5b ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. przesłanka uniemożliwiająca zaliczenie działalności skarżącego do pozarolniczej działalności gospodarczej. We wniosku o wznowienie postepowania skarżący zawarł obszerną argumentację oparta na ww. pismach, przy pomocy której wywodził, że z pism tych wynika, że skarżący poniósł ryzyko prowadzonej działalności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przedmiotowe pisma należy ocenić jako opinie stron kontraktów zawartych ze skarżącym, w których podmioty te przedstawiły własną ocenę działalności skarżącego wykonywanej na podstawie tych kontraktów z podkreśleniem cech, którymi działalność ta miała się charakteryzować. Zatem pisma te stanowią wyjaśnienia okoliczności faktycznych występujących w sprawie w postaci kontraktów, łączących skarżącego z klubami sportowymi. W sensie ogólnym wyrażenie takich opinii po wydaniu decyzji podatkowej stanowi nową okoliczność faktyczną, jednakże nie można tej okoliczności uznać za nową okoliczność faktyczną, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Nowe okoliczności faktyczne, o których mowa w tym przepisie to okoliczności faktyczne, które gdyby były znane organowi to spodobałyby rozstrzygnięcie sprawy w inny sposób od przyjętego w decyzji kończącej wznowione postępowanie. Zatem muszą to być obiektywne okoliczności, które w sposób istotny modyfikują ustalony przez organ stan faktyczny sprawy, który organ uznał za stan odpowiadający hipotetycznemu stanowi faktycznemu opisanemu w zastosowanej w decyzji normie prawa materialnego. Okoliczności wskazane w powołanym przepisie to fakty, które w świetle przepisów prawa materialnego powinny były być uwzględnione przy rozstrzyganiu sprawy jednakże nie zostały uwzględnione z tego powodu, że nie były znane organowi podatkowymi. Tego rodzaju faktami nie są opinie na temat okoliczności faktycznych występujących w sprawie, które to okoliczności faktyczne organ znał w dacie wydawania decyzji. W rozpoznej sprawie organ znał kontrakty, których dotyczyły ww. pisma i poddał je ocenie. Samo dążenie skarżącego do zastąpienia tej oceny wnioskami wyrażonymi w treści ww. pism przez ich autorów będących stronami kontraktów zawartych ze skarżącym, nie może zostać uznane za zgłoszeni nowych okoliczności faktycznych występujących w sprawie. Uznanie twierdzeń skarżącego dotyczących ww. pism za zasadne oznaczałoby w istocie, że przyjęta za podstawę rozstrzygnięcia decyzji z dnia 9 marca 2015 r. ocenia faktów, które legły u podstaw jej wydania powinna zostać zastąpiona oceną wyrażoną przez inny pomiot. Stanowisko to jest oczywiście bezzasadne gdyż w postępowaniu podatkowym to organ wydający decyzję jest wyłącznie uprawniony do oceny stanu faktycznego pod kątem możliwości określenia skutków prawnopodatkowych tego stanu faktycznego na podstawie przepisów prawa materialnego. Wniosek ten wynika z treści art. 45 ust. 6 u.p.d.o.f., art. 21 § 3 i art. 191 O.p. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku zasadnie uznał, że ujawnienie nowych okoliczności faktycznych nie oznacza sytuacji, w której takie okoliczności faktyczne są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną. Okolicznością faktyczną nie może być sam proces myślowy, wnioskowanie, związek między różnymi okolicznościami faktycznymi, czy też związek z przepisami prawa lub jego wykładnią (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt I FSK 1985/11, wszystkie wyroki NSA powołane w niniejszym wyroku opublikowane są w bazie intertypowej CBOSA). W światle powyższych wniosków należało stwierdzić, że w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia postepowania, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Wobec tego należało stwierdzić, że bezzasadny był podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a przez oddalenie skargi pomimo wystąpienia w sprawie przesłanki wznowienia postępowania wskazanej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., co uzasadniało wydanie decyzji na podstawie art. 245 § 1 pkt 1 O.p. W rozpoznej sprawie organy DUKS przeprowadził postępowanie, w którym w sposób odpowiedni wyjaśnił wszystkie okoliczności faktyczne niezbędne dla oceny dokumentów powołanych przez skarżącego, jako podstawy wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 9 marca 2015 r. W toku tego postępowania wyjaśnione zostały wszystkie okoliczności faktyczne, które były konieczne do wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Postepowanie podatkowe przeprowadzone przez DUKS w sprawie wniosku skarżącego o wznowienia postepowania było prowadzone w sposób zgodny z prawem i doprowadziło do wydania prawidłowej decyzji odmawiającej uchylenia decyzji wymiarowej wydanej w trybie zwykłym. Jak już wskazano nieuwzględnienie ww. dokumentów jako dowodów potwierdzających stanowisko skarżącego nie mogło być za wadę zaskarżonej decyzji, gdyż w sprawie nie wystąpiła powołana przez skarżącego przesłanka wznowienia postępowania. W sytuacji, gdy w sprawie brak było przesłanki wznowienia postępowania organ na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 O.p. obowiązany był omówić uchylenia decyzji z dnia 9 marca 2015 r., co oznacza że w sprawie brak było możliwości oceny wpływu wskazanych przez skarżącego dowodów i faktów na wymiar zobowiązania podatkowego za rok 2009. W tym stanie rzeczy za bezzasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a w zw. z art. 120, art. 121 § 1 w zw. z art. 124, art. 122, art. 187, art. 191 Niezasadny był też zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 P.p.s.a przez sporządzenie lakonicznego uzasadnienia wyroku, które nie odnosiło do wszystkich istotnych kwestii występujących w sprawie. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. może być skuteczny tylko wówczas, gdy sąd I instancji nie odniesie się do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia lub gdy jego uzasadnienie sporządzone jest w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku (zob. wyrok NSA z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I GSK 584/13; z dnia 11 września 2014 r., sygn. akt I FSK 1335/13). Taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Sąd I instancji wskazał wyczerpująco stan sprawy i te jego elementy, które były istotne dla kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Nadto uzasadnienie wyroku zawiera również wyczerpującą ocenę dowodów i okoliczności, które skarżący wskazał we wniosku o wznowienie postępowania jako przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 240 § c1 pkt 5 O.p. W zaskarżonym wyroku wskazano także przyczyny, dla których skarga została oddalana. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełniało wymogi określne przez art. 141 § 1 P.p.s.a. W sprawie nie naruszono także art. 134 § 1 P.p.s.a przez nierozpoznanie sprawy w pełnych jej granicach. Sąd I instancji zaskarżonym wyrokiem w sposób pełny ocenił, czy w sprawie zgodnie z prawem DUKS orzekł, że wskazane przez skarżącego dokumenty nie świadczyły o wystąpienie przesłanki do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Nieuwzględnienie przez Sąd jako okoliczności przemawiającej za niezgodnością zaskarżonej decyzji z prawem, twierdzeń skarżącego, według których z ww. dokumentów wynikało, że skarżący ponosił ryzyko gospodarcze wykonywanej dzielności sportowej nie stanowiło niepoznania wszystkich zarzutów i twierdzeń podnoszonych w skardze. W rozpoznanej sprawie oddalenie skargi było wynikiem prawidłowego uznania przez Sąd I instancji, że nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania wskazana w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. a nie wynikiem pominięcia istotnych dla sprawy okoliczności prawnych lub faktycznych. Bezzasadny był tez zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.). Przepis ten jest przepisem kompetencyjnym, który określa kryteria kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne. W rozpoznej sprawie Sąd I instancji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem, czego wyraz dał w uzasadnienia zaskarżonego wyroku. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że kontrola ta została dokonana według kryterium wskazanego w powołanym przepisie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a oddalił skargę kasacyjną. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło