VII SA/Wa 348/16
WyrokWSA w Warszawie2017-02-10
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Joanna Gierak-Podsiadły
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekając w sprawie decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, może uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, jeśli obie te decyzje zostały wydane w oparciu o decyzję organu drugiej instancji, która następnie została prawomocnie uchylona przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane w oparciu o decyzję Wojewody, która następnie została prawomocnie uchylona wyrokiem sądu administracyjnego. W związku z tym, obie te decyzje dotknięte są wadą kwalifikowaną, wypełniającą przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.). Sąd podkreślił, że każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA, co uzasadnia uchylenie zaskarżonych decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody wydanej w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, która stwierdziła wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę z naruszeniem prawa i odmówiła jej uchylenia. Po wieloletnim postępowaniu i uchyleniach decyzji przez sądy administracyjne, Wojewoda wydał decyzję uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie Starosta wydał decyzję stwierdzającą naruszenie prawa, ale odmówił uchylenia pierwotnej decyzji. Wojewoda ponownie uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez Wojewodę.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu z dnia [...] września 2015 r. Zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2017 r. sprawy ze skargi U. P.-M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i odmowy jej uchylenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej U. P.-M. kwotę 697zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], wydana w postępowaniu nadzwyczajnym, tj. w trybie wznowienia postępowania administracyjnego.
Postępowanie w sprawie miało następujący przebieg:
Pismem z dnia 1 czerwca 2010 r. [...]wystąpił do Starosty Powiatu [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...]. Orzeczeniem tym Starosta Powiatu [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce o nr ew. [...]w [...] przy ul. [...]. Wnosząc o wznowienie postępowania [...] wskazał na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodek postępowania administracyjnego i podniósł, że jako właściciel działki bezpośrednio sąsiadującej z działką inwestycyjną winien brać udział w postępowaniu zakończonym ww. decyzją w sytuacji, gdy projektowana inwestycja wpływa negatywnie na jego nieruchomość, albowiem powoduje zakłócenie stosunków wodnych. Tymczasem, jak podał, został w sprawie pominięty.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. znak: [...]Starosta Powiatu [...] orzekł o odmowie wznowienia postępowania z ww. wniosku. Decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...]Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania [...], decyzję tę utrzymał w mocy. Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 2125/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi [...]na ww. decyzje Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 22 kwietnia 2011 r.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. znak: [...]Starosta Powiatu [...] orzekł -w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 i art. 149 § 1 ustawy z dnia 4 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.)- o wznowieniu postępowania na żądanie [...]w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty Powiatu [...]z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...].
I dalej, wskazany organ decyzją z dnia [...] września 2011 r. znak: [...], w oparciu o art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w pkt 1 stwierdził, iż decyzja z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...]udzielająca [...]pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...]w [...] przy ul. [...] wydana została z naruszeniem prawa, gdyż nie została przekazana stronie postępowania (właścicielowi działki nr [...]), a w pkt 2 – odmówił uchylenia przedmiotowej decyzji, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...]Wojewoda [...] utrzymał w mocy ww. orzeczenie organu instancji.
Wyrokiem z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 469/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi [...], uchylił zaskarżoną decyzję, tj. ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...]. W wyroku tym Sąd stwierdził, że bezsprzecznym pozostaje, iż "skarżący, który włada działką o nr ew. [...], był właścicielem nieruchomość położonej w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego." Sąd uznał jednak, że organ odwoławczy nie rozważył w sposób wystarczający, czy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wydana decyzja byłaby decyzją dotychczasową. Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie dokonał pełnej analizy przedstawionych przez skarżącego opinii i nie ustosunkował się do szeregu zarzutów zawartych w odwołaniu. Zauważył, że wbrew ustaleniom organu z opinii technicznej Instytutu Geodezji i Kartografii wynika nie tylko to, że na działce skarżącego istniał naturalnie bagnisty teren, który został przekształcony w staw ale przede wszystkim opinia wskazuje na istnienie od 1958 r. na działce skarżącego wód o charakterze źródliskowym (cieku) spływających po linii naturalnego spadku w kierunku działki inwestora. W tym też kontekście Sąd podniósł, że organ odwoławczy nie wyjaśnił jak ukształtowany jest teren projektowanej inwestycji i jakie warunki hydrologiczne na nim występują, wskazując jedynie, iż z mapy sytuacyjno-wysokościowej do celów projektowych na której został opracowany projekt zagospodarowania działki inwestycyjnej nie wynika, iż na sąsiedniej działce stanowiącej własność skarżącego znajduje się staw, ciek wodny czy też jakiekolwiek źródło wodne. Jednocześnie Wojewoda [...] wskazał, że fakty te wynikają z innych dokumentów, a mianowicie przedłożonych do akt sprawy opinii. Z powyższego, zdaniem Sądu, wynika, że organ powinien wyjaśnić dlaczego mapa sytuacyjno-wysokościowej do celów projektowych nie odzwierciedla rzeczywistego stanu rzeczy. W końcu Sąd wskazał, że "organ odwoławczy ponownie rozstrzygając sprawę nie odniósł się do zarzutu braku opracowania rzetelnej dokumentacji geologiczno-inżynierskiej, która powinna zostać sporządzona zgodnie z § 5 ust 3 pkt 2 oraz § 7 pkt 2 rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 1998 r. w sprawie ustalenia warunków posadawiania obiektów budowlanych."
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2111/12, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej [...], podtrzymał ww. wyrok Sądu I instancji (oddalając skargę kasacyjną od tego wyroku).
Następnie, Wojewoda [...]prowadząc postępowanie pismem z dnia 16 maja 2014 r. wezwał [...]do uzupełnienia akt o aktualną mapę sytuacyjną - wysokościową do celów projektowych, która będzie odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy na działce nr [...] stanowiącej własność [...]oraz rzetelną dokumentację geologiczno-inżynierską. Wymagane przez organ dokumenty, zostały przez ww. złożone. Dalej, decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu odwołania [...]od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] września 2011 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Starosta Powiatu [...], orzekając ponownie w sprawie -na skutek ww. decyzji Wojewody i po uzupełnieniu materiału dowodowego- decyzją z dnia [...] września 2015 r. znak: [...], na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w pkt 1 stwierdził, iż decyzja z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...]udzielająca [...] pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...]w [...] przy ul. [...] wydana została z naruszeniem prawa, gdyż nie została przekazana stronie postępowania (właścicielowi działki nr [...]), a w pkt 2 – odmówił uchylenia przedmiotowej decyzji, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż wydanie pozwolenia na budowę nie jest kwestią uznania organu. Dokumenty jakie należy złożyć wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę oraz czynności organu właściwego do wydania tej decyzji określają przepisy. Według dokumentów znajdujących się w tut. Urzędzie a stanowiących podstawę do wydania w dniu [...] lipca 2009 r. przez Starostę Powiatu [...] decyzji nr [...]należy stwierdzić, iż złożony wniosek odpowiadał wymaganiom art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego odnośnie niezbędnych dokumentów wymaganych do dołączenia przy wniosku o pozwolenie na budowę. Prawo budowlane w art. 35 ust. 1 określa czynności jakie zobowiązany jest wykonać organ przed wydaniem pozwolenia na budowę. Dokonując tych czynności należało stwierdzić, iż załączona dokumentacja jest zgodna z prawem i kompletna. Odnośnie oceny jakości mapy do celów projektowych (na której wykonano projekt zagospodarowania działki) organ przyjął, że jest to sprawa drugorzędna, albowiem zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego to do podstawowych obowiązków projektanta należy m. in. opracowanie projektu budowlanego zgodnego z wymaganiami ustawy, przepisami i zasadami wiedzy technicznej. To projektant stwierdzając, iż przedstawiona mu mapa do celów projektowych nie odpowiada rzeczywistości powinien ją zwrócić i opracować projekt zagospodarowania dopiero po dostarczeniu mu aktualnej mapy do celów projektowych.
Wojewoda [...]decyzją z dnia [...]grudnia 2015 r. nr [...] (wskazaną na wstępie), po rozpatrzeniu odwołania [...] (działającego jako pełnomocnik [...]) od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...]września 2015 r. znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przyjął, że Starosta w dalszym ciągu nie zebrał w sprawie wszystkich dowodów i nie przeprowadził analizy materiału dowodowego. Nie wziął pod uwagę, iż z aktualnej mapy do celów projektowych wynika, że na działce będącej własnością [...]znajduje się staw oraz ciek wodny płynący ze stawu w kierunku północnym, który urywa się w pewnym miejscu, tj. ok. 10 m w linii prostej od przedmiotowego budynku mieszkalnego i nie wiadomo co się z nim dzieje. I dalej, po opisaniu przebiegu postępowania dowodowego w sprawie, organ uznał, że "kwestia nierzetelnie sporządzonej mapy do celów projektowych, która nie odzwierciedla rzeczywistości potwierdza się, gdyż zachodzi dużo sprzeczności ze stanem faktycznym, które są potwierdzane przez uprawnionych geodetów." Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że zebrane dowody wskazują na brak dokładnej analizy wg. obecnego stanu prawnego. Wskazał, iż organ I instancji nie wykonał wszystkich zaleceń poruszonych w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]oraz nie odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącego. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji winien przeprowadzić ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, dokonać wszechstronnej analizy wszystkich dowodów zebranych w sprawie oraz ustosunkować się do podniesionych w niej zarzutów.
W skardze do Sądu na ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], skarżąca – [...]reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o jej uchylenie w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:
-przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. art. 107 k.p.a. poprzez nie wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,
b. art. 136 w zw. z art. 12 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nie przeprowadzenie, w niezębnym zakresie, uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ II instancji, w sytuacji w której zakres przedmiotowego postępowania nie wymagał wydawania decyzji kasatoryjnej, a samo uzupełniające postępowanie dowodowe mogło być z powodzeniem przeprowadzone przez organ II instancji, co doprowadziłoby do wydania decyzji na podstawie albo art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., albo art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.,
c. art. 138 § k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uchylenie decyzji Starosty [...] z dnia [...] września znak: [...]oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia w sytuacji, w której nie istniały tego rodzaju uchybienia postępowania, które powodowałyby uznanie, że zakres sprawy wymagający wyjaśnienia nie mógłby być wyjaśniony przed organem II instancji mając na względzie art. 136 k.p.a.,
d. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie przez organ II instancji sprawy w sposób wyczerpujący i całościowy, tj.:
1. pominięcie przez organ II instancji ustaleń i dowodów przeprowadzonych przed organem I instancji, a świadczących o tym, że organ I instancji zastosował się do zaleceń Wojewody [...] zawartych w decyzji nr [...]z dnia [...] kwietnia 2015 r., w związku z czym wnioski organu świadczące o tym, że organ I Instancji nie powrócił do sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania są niezasadne,
2. zaniechanie przeprowadzenia jedynego dowodu brakującego - jak wynika z zaskarżonej decyzji – dowodu z opinii biegłego, który zweryfikowałby, czy sporządzona przez [...]mapa sytuacyjno-wysokościowa do celów projektowych działki nr [...]została wykonana w sposób prawidłowy, do doprowadziło do istotnego i nieuzasadnionego przedłużenia postępowania i wpłynie na odsunięcie w czasie jego ostatecznego wyniku,
e. art. 84 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczności wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a przez to wydanie decyzji kasatoryjnej, w której zlecono przeprowadzenie tegoż dowodu organowi I instancji pomimo dopuszczalności inicjatywy dowodowego postępowania na etapie postępowania przed organ II instancji,
-przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. art. 20 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 34 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 20 ust. 4 tej ustawy poprzez nieuwzględnienie faktu, że na podstawie wyżej wymienionych przepisów do obowiązków projektanta należało zwrócenie mapy, a projektant tego nie uczynił i opracował projekt zagospodarowania na podstawie mapy, której obecnie organ II instancji zarzuca wadliwość,
b. art. 35 ust. 4 w zw. z art. 35 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez nieuwzględnienie faktu, że skarżąca załączyła wszelkie wymagane prawem dokumenty do wniosku o pozwolenie na budowę, wobec czego organ był zobligowany do wydania pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...]wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, albowiem zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca jako wydane z naruszeniem prawa nie mogą się ostać.
Przed wskazaniem przyczyn, dla których skargę należało uwzględnić zważyć trzeba, iż Sąd kontrolował w niniejszej sprawie decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], wydaną w trybie nadzwyczajnym – tj. po wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], udzielającą [...]pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ew. [...]w [...] przy ul. [...]. Wznowienie postępowania, zgodnie z postanowieniem Starosty [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nastąpiło na żądanie [...] (wówczas właściciela działki o nr ew. [...], sąsiadującej z działką inwestycyjną), i w związku z przesłanką wznowienia uregulowaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zatem, zadaniem organów orzekających w niniejszej sprawie, po wznowieniu postępowania, było przeprowadzenie postępowania co do przyczyny wznowienia, w przypadku zaś stwierdzenia, iż przyczyna ta w sprawie wystąpiła – również co do istoty sprawy, o czym stanowi art. 149 § 2 k.pa. Tak też wskazał tut. Sąd orzekając w niniejszej sprawie na wcześniejszym jej etapie i kontrolując decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], v. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 469/12. Jednocześnie w wyroku tym Sąd uznał za prawidłowe ustalenie organów co do wystąpienia w sprawie przesłanki wznowienia wskazując, że "skarżący, który włada działką nr ew. [...], położoną bezpośrednio przy działce inwestycyjnej nr [...], był właścicielem nieruchomości położonej w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego". Sąd za konieczne jednak uznał ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ II instancji "co do istoty", i rozważenie czy zachodzi podstawa do zastosowania art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. Na skutek ww. wyroku, który to uprawomocnił się (bo skarga kasacyjna od tego orzeczenia została przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalona), sprawa wróciła do Wojewody [...], a ten – decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]orzekł o uchyleniu decyzji I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Ta ostatnia decyzja Wojewody z dnia [...]kwietnia 2015 r. została poddana kontroli sądowoadministracyjnej ze skargi [...].
Kontrolując decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], Sąd nie mógł w efekcie w niniejszej sprawie pominąć wyroku tut. Sądu z dnia 15 kwietnia 2016 r. o sygn. akt VII SA/Wa 1283/15, uchylającego ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]. Wskazanym wyrokiem Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieuprawnione jego zastosowanie i uchylenie na jego podstawie decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Sąd uznał bowiem, że Wojewoda [...] nie miał podstaw do stosowania ww. przepisu i wydania decyzji kasacyjnej. Wskazany wyrok uprawomocnił się z dniem 11 czerwca 2016 r., a tym samym – Sąd orzekając w niniejszej sprawie orzeczenia tego nie mógł pominąć, z uwagi na brzmienie art. 153 i art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W konsekwencji, Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę, że na skutek ww. wyroku odpadła podstawa wydania decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie oraz decyzji ją poprzedzającej. Wykonując bowiem ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], Starosta [...] orzekł decyzją z dnia [...] września 2015 r. znak: [...], następnie uchyloną zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją kasacyjną Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., po czym ponownie wydał decyzję w dniu [...] stycznia 2016 r. znak: [...], uchyloną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 r. (objętą odrębną skargą wniesioną do tut. Sądu i zarejestrowaną pod sygn. akt VII SA/Wa 995/16).
Stąd też Sąd orzekając w niniejszej sprawie nie mógł już tylko z tej przyczyny pozostawić w obrocie prawnym zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Obie te decyzje wydane bowiem zostały w oparciu o decyzję z dnia [...] kwietnia 2015 r., następnie uchyloną prawomocnym wyrokiem Sądu. To zaś uzasadniało uwzględnienie rozpoznawanej skargi i uchylenie decyzji obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. (w myśl którego, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione). W takiej sytuacji Sąd musiał bowiem przyjąć, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją dotknięte jest wadą kwalifikowaną wypełniającą przesłankę wznowienia uregulowaną w ww. przepisie Kodeksu. Dokonując takiej oceny Sąd uznał, iż dla zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. (zgodnie z którym sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego), nie ma znaczenia fakt, że stwierdzone naruszenie ujawniło się po wydaniu zaskarżonej decyzji. Sąd orzekając w niniejszej sprawie podziela bowiem te poglądy wyrażone w orzecznictwie, w myśl których każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa" w rozumieniu ww. przepisu p.p.s.a., a zatem powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji. Za przyjęciem, że każda podstawa wznowieniowa postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa", a zatem jest przesłanką uchylenia zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny, przemawia również to, że takie rozwiązanie przyspiesza i upraszcza osiągnięcie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (tak: wyrok WSA w Białymstoku z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 727/11, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 932/13; wyrok NSA z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1573/13).
Zatem, na skutek ww. wyroku tut. Sądu z dnia 15 kwietnia 2016 r., sprawa winna trafić ponownie do organu odwoławczego, i ten też organ – winien dokonać ponownej jej analizy, z uwzględnieniem zaleceń Sądu, w tym wskazanych w wyroku z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 469/12.
Niezależnie od powyższego Sąd orzekając w niniejszej sprawie uznał, iż zaskarżona decyzja jest błędna, także z uwagi na jej wydanie z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie.
Oceniając zaskarżoną decyzję w tej kwestii, Sąd wziął pod uwagę treść ww. wyroku z dnia 15 kwietnia 2016 r. o sygn. akt VII SA/Wa 1283/15, w którym to Sąd zważył, iż w świetle wcześniejszego wyroku zapadłego w niniejszej sprawie w dniu 22 maja 2012 r., o sygn. akt VII SA/Wa 469/12, uchylającego jedynie decyzję II instancji, nie było podstaw do wydania w sprawie orzeczenia opartego na art. 138 § 2 k.p.a. W szczególności, jak wskazał Sąd za zasadne uznając stanowisko skarżącej, organ w żadnym miejscu uzasadnienia decyzji nie wskazał powodów, dla których nie zastosował art. 136 k.p.a., w zakresie w jakim było to niezbędne ponad już podjęte działania. Sąd stwierdził jednocześnie, że organ odwoławczy nie może ograniczyć się jedynie do kontroli zaskarżonej decyzji. "Organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodnie z treścią art. 138 k.p.a., czyli dokonać merytorycznej i prawnej oceny zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że organ II instancji nie może pochopnie wydać decyzji kasatoryjnej w sytuacji, w której stosując przepisy k.p.a. jest w stanie rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, w tym również przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe."
Sąd orzekając w niniejszej sprawie i mając na uwadze poglądy oraz ocenę prawną wyrażoną w ww. orzeczeniu tut. Sądu, stwierdza, iż wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], Wojewoda [...] powtórzył błędy wytknięte następnie przez Sąd w wyroku z dnia 15 kwietnia 2016 r., tj. nie wykazał potrzeby wydania (na tym etapie postępowania) decyzji kasatoryjnej, tj. uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia. Samo wskazanie na naruszenie przepisów postępowania czy brak odniesienia się do zarzutów podniesionych w jego toku, jeszcze nie świadczy bowiem o konieczności zastosowania art. 138 § 2 Kodeksu. Tymczasem, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poza wskazaniem na brak dokładnej analizy sprawy, Wojewoda [...] nie przywołał żadnej innej argumentacji, w tym nie zarzucił organowi I instancji tego rodzaju uchybień czy też braków w materiale dowodowym, które to z uwagi na ich zakres i obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadę dwuinstancyjności postępowania, nie mogłyby być naprawione/uzupełnione na etapie II instancji, i czyniłyby koniecznym zastosowanie ww. art. 138.
W konsekwencji, Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia wskazanych w niej przepisów postępowania za w pełni zasadne. Sąd zauważa przy tym, iż organ odwoławczy jest co do zasady instancją merytoryczną, a nie kontrolną. Dlatego też, uprawniony jest do skorzystania z ww. regulacji art. 138 § 2 k.p.a. wyjątkowo, tj. tylko wtedy, kiedy organ I instancji nie wyjaśnił w ogóle sprawy lub istotnych jej okoliczności, a przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy wskazuje, że w swej istocie to organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie mogącym mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji. Zdaniem Sądu, z akt sprawy nie wynika, aby w dacie wydania decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie taka sytuacja miała miejsce.
Z tych też przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na zasadzie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło