II OZ 645/17

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2017-06-20

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca właścicielką nieruchomości, na której realizowana jest inwestycja na podstawie pozwolenia na budowę wydanego w oparciu o zaskarżoną uchwałę zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym skargą wojewody na tę uchwałę, wniesioną na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym?
Ratio decidendi
W postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym skargą wojewody na uchwałę rady gminy w trybie nadzoru (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym), sąd kontroluje zasadność inicjatywy organu nadzoru, a nie naruszenie interesu prawnego konkretnego podmiotu. W takim postępowaniu nie przewiduje się udziału innych podmiotów niż organ, który uchwalił akt, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Z tego względu, osoba fizyczna, której interes prawny może być dotknięty uchyleniem uchwały, nie może zostać dopuszczona do udziału w takim postępowaniu jako uczestnik na podstawie ogólnego przepisu art. 33 § 2 PPSA, gdyż przepis szczególny (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) wyłącza taką możliwość.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił dopuszczenia A.O. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, w którym rozpoznawana była skarga Wojewody Lubelskiego na uchwałę Rady Gminy Jabłonna zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. A.O. argumentowała, że jest właścicielką nieruchomości, na której realizuje inwestycję na podstawie pozwolenia na budowę wydanego w oparciu o zaskarżoną uchwałę, a jej uchylenie mogłoby prowadzić do nieważności pozwolenia na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie A.O. na postanowienie WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 1061/16 odmawiające dopuszczenia A.O. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Wojewody Lubelskiego na uchwałę Rady Gminy Jabłonna z dnia 12 grudnia 2008 r. nr XIX/136/2008 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Jabłonna postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 15 lutego 2017 r. II SA/Lu 1061/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w sprawie ze skargi Wojewody Lubelskiego na uchwałę Rady Gminy Jabłonna z dnia 12 grudnia 2008 r. w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Jabłonna, odmówił dopuszczenia A.O. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że A.O. (zwana dalej także "wnioskodawczynią") złożyła wniosek o dopuszczenie jej w tej sprawie do udziału w charakterze uczestnika postępowania. Na uzasadnienie wniosku podniosła, że jest właścicielką nieruchomości składającej się z działek o nr ewid: [...],[...] i [...], położonej w miejscowości [...]. Obecnie na działkach tych kończy realizować inwestycję w oparciu o decyzję Starosty Lubelskiego z dnia [...] grudnia 2015 r., udzielającą jej pozwolenia na budowę, wydaną na podstawie (m.in.) obecnie zaskarżonej uchwały w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy Jabłonna. Ewentualne stwierdzenie nieważności tej uchwały w kwestionowanej przez Wojewodę Lubelskiego części może zatem stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności również udzielonego wnioskodawczyni pozwolenia na budowę na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożony wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, co skutkowało jego nieuwzględnieniem w oparciu o normę art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Wskazując na normę art. 33 § 1 i § 2 p.p.s.a. Sąd wyjaśnił, że w sprawie dotyczącej uchwalenia (zmiany) miejscowego planu nie mamy do czynienia z załatwieniem sprawy administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego. Takie postępowanie jest postępowaniem odrębnym. Ponadto niniejsze postępowanie toczy się na skutek skargi wniesionej przez organ na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.). Postępowanie z takiej skargi jest formą nadzoru nad działalnością organów gminy, sprawowaną przez organy nadzoru. W tej sytuacji Sąd stwierdził, że złożony przez wnioskodawczynię wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne zainicjował Wojewoda Lubelski i jest to wyraz realizacji jednego z przysługujących mu uprawnień, które służy wykonywaniu nadzoru nad działalnością gminy [...]. Legitymacja skargowa Wojewody oparta jest w tym przypadku na samodzielnej podstawie prawnej wynikającej z treści art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przepis ten nie mógł być natomiast podstawą do wniesienia skargi na ww. uchwałę przez wnioskodawczynię i jako lex specialis wyklucza jej udział w niniejszym postępowaniu na podstawie regulacji ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła wnioskodawczyni, zarzucając temu orzeczeniu naruszenie art. 33 § 2 p.p.s.a. poprzez jego nieprawidłową wykładnię skutkującą odmówieniem jej udziału w niniejszej sprawie oraz uznaniem, że przepis art. 93 ustawy o samorządzie gminnym stanowi lex specialis wobec art. 33 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe wnioskodawczyni wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez dopuszczenie jej do udziału w niniejszym postępowaniu, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że wnioskodawczyni nie może wnieść skargi w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż jest zainteresowana utrzymaniem w mocy zaskarżonej w tej sprawie uchwały. Nadto wskazano, że art. 33 p.p.s.a. odnosi się do wszystkich rodzajów spraw sądowoadministracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Przepis art. 33 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a. stanowi, że "udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności". Przepis ten z racji umieszczenia go w rozdziale dotyczącym stron i uczestników postępowania ma charakter ogólny. Niemniej jednak nie może on być interpretowany w oderwaniu od przepisów szczególnych, dotyczących poszczególnych spraw należących do kognicji sądów administracyjnych (zobacz: postanowienie NSA z 6 października 2016 r. II OZ 1029/16). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2017 r. II OZ 1465/16, iż w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma zarówno aspekt podmiotowy, jak i przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego. Przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Rady Gminy Jabłonna w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Jabłonna, podmiotem inicjującym postępowanie przed sądem administracyjnym jest zaś Wojewoda Lubelski, który wniósł skargę na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym skargą wojewody, jako organu nadzoru, wniesioną w trybie powołanego przepisu, nie może brać nadto udziału podmiot inny niż organ, który uchwalił zaskarżony akt, jeżeli przepis szczególny nie przewiduje takiego rozwiązania. Zasadą jest bowiem, że w postępowaniu nadzorczym zainicjowanym skargą wniesioną w trybie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, sąd nie bada kwestii naruszenia interesu prawnego uchwaleniem zaskarżonej uchwały, lecz kontroluje zasadność inicjatywy organu nadzoru zmierzającej do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały jako wydanej z naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie brak przepisu szczególnego, który umożliwiałby uwzględnienie wniosku A.O. co do udziału w przedmiotowym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że zakwestionowane postanowienie odpowiada prawu. Trafnie bowiem Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., odmówił dopuszczenia wnioskodawczyni do udziału w postępowaniu. Dla oceny powyższego nie ma znaczenia, że skarżąca jest zainteresowana pozostawieniem zakwestionowanej uchwały w obrocie prawnym. Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło