II SA/Kr 432/15
WyrokWSA w Krakowie2015-09-09
Skład orzekający: WSA Jacek Bursa, WSA Agnieszka Nawara-Dubiel, WSA Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia już zrealizowanego może zostać wydana na podstawie przepisów obowiązujących przed nowelizacją art. 49 ust. 4a Prawa budowlanego, która weszła w życie 1 stycznia 2015 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło prawo, stosując w dacie wydania swojej decyzji (15 stycznia 2015 r.) nieaktualne brzmienie art. 49 ust. 4a Prawa budowlanego. Nowelizacja tego przepisu, wprowadzająca wymóg analizy rozwiązań alternatywnych i możliwości ustalenia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie ochrony środowiska, powinna zostać uwzględniona. Brak takiej analizy i stosowanie przepisów w brzmieniu sprzed nowelizacji skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla rozbudowy stacji narciarskiej, która została już zrealizowana. Organ I instancji wydał decyzję pozytywną, którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy. Organizacje społeczne zaskarżyły decyzję SKO, zarzucając m.in. niezastosowanie znowelizowanego art. 49 ust. 4a Prawa budowlanego, który wszedł w życie przed wydaniem decyzji SKO. Skarżący podnosili, że ocena oddziaływania na środowisko powinna być przeprowadzana przed realizacją przedsięwzięcia i że dla już zrealizowanego przedsięwzięcia nie można przeprowadzić rzetelnej analizy wariantów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2015 r. sprawy ze skarg Fundacji [...] w W. , Fundacji [...] w K. , Fundacji [...] w W. , Stowarzyszenia [...] i Stowarzyszenia [...] w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 29 stycznia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej Fundacji [...] w W. kwotę 200 zł (dwieście złotych), na rzecz strony skarżącej Fundacji [...] w K. kwotę 200 zł (dwieście złotych), na rzecz strony skarżącej Fundacji [...] w W. kwotę 200 zł (dwieście złotych), na rzecz strony skarżącej Stowarzyszenia [...] w B. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) oraz na rzecz strony skarżącej Stowarzyszenia [...] w G. kwotę 200 zł (dwieście złotych) – tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Burmistrz decyzją z dnia 19 listopada 2014 r., znak [...] na wniosek "C" Sp. z o.o. Sp. komandytowa z siedzibą w R. określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na "zrealizowanej rozbudowie prowadzonej stacji narciarskiej o wyciąg krzesełkowy, system sztucznego zaśnieżania i oświetlenie na zboczu [...] w miejscowości R., Gmina [...], Powiat [...]".
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji opisał przebieg postępowania.
"C" Sp. z o.o. Sp. k. w dniu 3 czerwca 2014r. wystąpił do Burmistrza z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na "zrealizowanej rozbudowie prowadzonej stacji narciarskiej o wyciąg krzesełkowy, system sztucznego zaśnieżania i oświetlenie na zboczu [...] w miejscowości R., Gmina [...], Powiat [...] oraz planowanej budowie ujęcia wody, osadników, pompowni, rurociągów spustowych, rurociągu tłoczącego oraz instalacji zasilającej elektrycznej poprowadzonej do pompowni poboru wody do naśnieżania stoków, umocnienia dna i skarp brzegowych potoku miejscu".
Przedmiotowa inwestycja należy do kategorii przedsięwzięć, o których mowa w § 3 pkt 49 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010r., Nr 213, 1397 z późn.zm.), a zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013r., poz. 1235 ze zm.) wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych wydawanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r., poz. 1409 z późn. zm.).
Dla przedmiotowego przedsięwzięcia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w W. prowadzone są postępowanie w sprawie legalizacji:
← samowolnie wybudowanej instalacji oświetleniowej stoku narciarskiego na "C" w miejscowości R.,
← samowolnie wybudowanej instalacji zaśnieżania stoku narciarskiego na "C" w miejscowości R.,
← budowy wyciągu narciarskiego krzesełkowego z dolnym i górnym stanowiskiem na terenie "C".
Zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) pismami znak: [...] z dnia 30 czerwca 2014 r. wystąpiono do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. o opinię w przedmiocie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. pismem znak: [...] z dnia 2 lipca 2014 r. wyraził opinię, w której stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia i określił jednocześnie zakres raportu.
Z kolei Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. pismem znak: [...] z dnia 4 lipca 2014r. wyraził opinię, w której stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Burmistrz w dniu 9 lipca 2014r. wydał postanowienie znak: [...], w którym nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
W dniu 11 lipca 2014 r. inwestor przedłożył raport oddziaływania na środowisko.
A myśl art. 29, art. 33 ust. 1 w związku z art. 79 ust. 1 cytowanej ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) w przedmiotowym postępowaniu zapewniono możliwość udziału społeczeństwa. Zgodnie z art. 33 cyt. wyżej ustawy w dniu 17 lipca 2014r., obwieszczeniem zamieszczonym na tablicach ogłoszeń Urzędu Miejskiego w A. (w siedzibie Urzędu, na stronie internetowej Urzędu Miejskiego w A. - Biuletyn Informacji Publicznej oraz w miejscu inwestycji - na budynku gastronomicznym znajdującym się na działce [...] w R.) podano do publicznej wiadomości m.in. informacje o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia, organach właściwych w sprawie, o prowadzonym postępowaniu, w tym o możliwości składaniu uwag i wnioskom przez społeczeństwo, wskazując jednocześnie 21 -dniowy termin ich składania (tj. od dnia 17 lipca 2014 r. do dnia 7 sierpnia 2014r.), o formie składania uwag i wniosków, a także o konsekwencjach złożenia uwag i wniosków z uchybieniem wyznaczonego terminu. W wyznaczonym terminie nie zostały złożone żadne uwagi i wnioski.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. opinią sanitarną znak: [...] z dnia 29 lipca 2014r. dotyczącą warunków realizacji przedsięwzięcia zaopiniował pozytywnie z następującym zastrzeżeniem:
"uwzględnić wnioski i zalecenia zawarte w raporcie oddziaływania na środowisko opracowanym na etapie uzgodnień uwarunkowań środowiskowych dla inwestycji wykonanym przez mgr W. L., dr nauk prawnych M. P.".
Z kolei Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. po dokonaniu analizy materiałów wezwał do uzupełnienia raportu pismem znak: [...] z dnia 08.08.2014 r.
"C" Sp. z o.o., Sp.k. pismem z dnia 26.08.2014r. przedłożyła Regionalnemu Dyrektorowi Środowiska w K., Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w W. oraz organowi I instancji aneks do przedmiotowego raportu uwzględniający zalecenia zawarte w wezwaniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K..
Na mocy art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) Organ zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. o podtrzymanie opinii dotyczącej warunków realizacji przedsięwzięcia z dnia 29 lipca 2014r. W odpowiedzi Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. pismem z dnia 06.10.2014 poinformował organ I instancji, iż wprowadzony aneks do raportu nie wpłynął na uwarunkowania w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych dla w/w przedsięwzięcia i podtrzymał opinię z dnia 29 lipca 2014r. znak: [...].
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. po dokonaniu analizy materiałów uzgodnił pozytywnie warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia postanowieniem znak: [...] z dnia 20 października 2014 r. (data wpływu do Urzędu: 21.10.2014 r.), uzależniając od wprowadzenia do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach szeregu warunków. RDOŚ w K. w w/w postanowieniu stwierdził również brak konieczności przeprowadzenia:
- ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę
- postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko.
Wyniki uzgodnienia i opinii zostały w całości uwzględnione w sentencji decyzji.
Jednocześnie z uwagi na złożenie aneksu do w/w raportu, który winien był zostać poddany ocenie przez społeczeństwo, w myśl art. 29, art. 33 ust. 1 w związku z art. 79 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) w przedmiotowym postępowaniu zapewniono powtórną możliwość udziału społeczeństwa. W dniu 19 września 2014r. obwieszczeniem zamieszczonym na tablicach ogłoszeń Urzędu Miejskiego w A. (w siedzibie Urzędu, na stronie internetowej Urzędu Miejskiego w A. - Biuletyn Informacji Publicznej oraz w miejscu inwestycji - na budynku gastronomicznym znajdującym się na działce [...] w R.) podano do publicznej wiadomości m.in. informacje o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia, organach właściwych w sprawie, o prowadzonym postępowaniu, w tym o możliwości składaniu uwag i wniosków przez społeczeństwo, wskazując jednocześnie 21-dniowy termin ich składania (tj. od dnia 19 września 2014 r. do dnia 10 października 2014 r.), o formie składania uwag i wniosków, a także o konsekwencjach złożenia uwag i wniosków z uchybieniem wyznaczonego terminu. W wyznaczonym terminie nie zostały złożone żadne uwagi i wnioski.
W trakcie postępowania przed organem I instancji do sprawy przystąpiły następujące organizacje społeczne:
- Towarzystwo "A" - w dniu 22 lipca 2014 r.
- Stowarzyszenie "J" [...] - w dniu 24 lipca 2014 r.
- Stowarzyszenie "G" - w dniu 25 lipca 2014 r.
- Stowarzyszenie "J" - w dniu 11 sierpnia 2014 r.
Stwierdzono, że są one podmiotami spełniającym następujące warunki: wyodrębnione organizacyjne, działają legalnie, prowadzą działalność w zakresie ochrony środowiska - zgodnie z informacją KRS definiują cele przez nią realizowane określające granice przedmiotowej sprawy pozostającej w kręgu zainteresowania tych organizacji. Przeanalizowano statuty organizacji i stwierdzono zbieżność przedmiotowej sprawy i celów statutowych organizacji. Nie badano interesu społecznego w tym przypadku, postępowanie to prowadzone jest z udziałem społeczeństwa, a art. 44 ust. 1 ustawy w tym przypadku takiej potrzeby nie przewiduje - udział organizacji uzasadniony jest jej celami statutowymi. Wnioski tych organizacji ekologicznych uznano za zasadne i w związku z tym od daty złożenia w/w wniosków uczestniczyły na prawach strony w niniejszym postępowaniu.
Ponadto po dniu 21 października 2014 r. tj. po zawiadomieniu stron o zakończeniu postępowania dowodowego wpłynęły wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu od kolejnych 7 organizacji ekologicznych (Fundacja "c", Stowarzyszenie "Z", Stowarzyszenie "O", Fundacja "D", Klub "P", "P", Fundacja "G"). Również te organizacje zostały uznane za strony postępowania i doręczono im decyzję organu I instancji.
Burmistrz w dalszej części uzasadnienia szczegółowo rozważył parametry inwestycji w świetle zebranych w sprawie materiałów oraz obowiązujących przepisów prawa i uznał, że należy ustalić środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
Od powyższej decyzji odwołały się następujące organizacje społeczne:
← Towarzystwo "A" w O.,
← "P" z siedzibą w G.,
← Fundacja "c" w K.,
← Stowarzyszenie "O" w B.,
← Klub "P" w S.,
← Fundacja "G" w W.,
← Stowarzyszenie "G" z siedzibą w B.,
← Fundację "D" w L.,
← Stowarzyszenie "J" w C..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpoznaniu powyższych odwołań decyzją z dnia 29 stycznia 2015 r., znak [...] - działając na podstawie przepisów art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 73 ust. 1, art. 74 ust 3, art.75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust 1 oraz art. 82, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U z 2013 r. póz. 1235 ze zm.), zwanej dalej jako "ustawą", w zw. z § 3 ust 1 pkt 49 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., nr 213, póz. 1397 ze zm.) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2013 r., póz. 267 z późn. zm.), zwanym dalej "k.p.a." utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Kolegium przytoczyło podstawy prawne rozstrzygnięcia tj. w szczególności art. 62, art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy. Wskazało dalej, że specyfika badanego tu przez Kolegium postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach polega na tym, iż dotyczy ono zrealizowanego już przedsięwzięcia a w przedmiotowej sprawie spornym pozostaje, czy istnieje możliwość prowadzenia postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w odniesieniu do zamierzenia już zrealizowanego.
Kolegium, mając na uwadze ugruntowane stanowisko sądowoadministracyjne, stwierdziło, podobnie jak organ I instancji, iż realizacja inwestycji nie stoi na przeszkodzie ubiegania się o decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, na potrzebę postępowania legalizacyjnego, powołując wyroki: NSA w Warszawie z dnia 26 listopada 2011 r., sygn. II OSK 1481/07, WSA w Krakowie z dnia 30 stycznia 2014 r. sygn. II SA/Kr 1332/12 oraz NSA z dnia 27 sierpnia 2014 r. sygn. II OSK 1721/14, w których przyjęto, że fakt "rozpoczęcia lub zrealizowania inwestycji nie czyni bezprzedmiotowym postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację określonego przedsięwzięcia inwestycyjnego, choć z wykładni gramatycznej przedmiotowego przepisu wynika coś zgoła odmiennego. Jednak wykładnia gramatyczna nie jest jedyną metodą interpretacji prawa i bywa, że mimo iż brzmienie przepisu jest jasne to trzeba sięgać do innych rodzajów wykładni, w tym wykładni systemowej i celowościowej, tak aby wydobyć rzeczywiste znaczenie normy prawnej." Zatem jeśli ustawodawca, na gruncie przepisów Ustawy Prawo budowlane tj. art. 49 ust. 4 pkt 1 i art. 51 ust. 4 , dopuścił możliwość legalizacji tzw. samowoli budowlanej, to wiąże się to z wszystkimi konsekwencjami, a zatem również z koniecznością dokonania wszystkich, niezbędnych czynności i przeprowadzenia wszystkich postępowań, które w normalnym toku postępowania byłyby obowiązkowe do przeprowadzenia, aby móc realizować na ich podstawie inwestycję budowlaną. Inaczej przepis dopuszczający możliwość legalizacji samowoli budowlanej byłby przepisem martwym.
Dalej Kolegium stwierdziło, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia niniejszego postępowania na tej podstawie, że w ww. postępowaniach legalizacyjnych wydane zostały przez organy I instancji decyzje kończące postępowanie w sprawie tj.:
a) decyzja nr [...] z dnia 28 listopada 2014 r. (znak: PINB. [...]) nakazująca (...) dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego wyciągu narciarskiego krzesełkowego z dolnym i górnym stanowiskiem, zlokalizowanego na terenie ośrodka "C" (...),
b) decyzja nr [...] z dnia 8 grudnia 2014 r. (znak: [...]) nakazująca (...) dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanej instalacji naśnieżania stoku narciarskiego na "C" w miejscowości R. (...), oraz
c) decyzja nr [...] z dnia 10 grudnia 2014 r. (znak: [...]) nakazująca dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanej instalacji oświetleniowej stoku narciarskiego na "C" w miejscowości R. (...).
Decyzje te nie uzyskały jeszcze waloru ostateczności, a więc i same postępowania legalizacyjne, na potrzeby którego Inwestor ubiega się o uzyskanie przedmiotowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie zostały jeszcze ostatecznie zakończone. Nie można zatem mówić o jakiejkolwiek bezprzedmiotowości ubiegania się przez Inwestora o wydanie decyzji w niniejszej sprawie.
Wskazano, że organ I instancji, prawidłowo ustalił, że lokalizacja i charakter przedmiotowego przedsięwzięcia odpowiada zapisom "Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla Części Gminy, w zakresie parceli położonych w miejscowości R.". Szczegółowo poczynione w tym zakresie ustalenia znalazły następnie wyraz w uzasadnieniu decyzji.
W sprawie przeprowadzono także szczegółową analizę potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w trybie art. 64 ust. 1 ustawy uzyskano opinie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. oraz do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K., przy czym organ I instancji przychylił się do stanowiska Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K.. Organ I instancji wydał w dniu 9 lipca 2014 r. postanowienie o nałożeniu na Inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia objętego ostateczną treścią wniosku. Zakres raportu ustalono zgodnie z zakresem przewidzianym w art. 66 ustawy, ze szczególnym uwzględnieniem uwarunkowań właściwych dla przedmiotowego przedsięwzięcia, tj. jego bezpośredniego sąsiedztwa z obszarem Natura 2000 Beskid Mały PLH 240023, z rezerwatem przyrody [...], oraz jego położenia w granicach Parku Krajobrazowego Beskidu Małego. Postanowienie to zostało szczegółowo uzasadnione. Organ I instancji odniósł się do pozyskanych w sprawie opinii, przybliżył charakter przedsięwzięcia i rodzaj potencjalnego zagrożenia jakie może ono wywołać dla środowiska, w tym dla ww. chronionych przyrodniczo obszarów i przedmiotów objętych tą ochroną. Odpis postanowienia doręczono stronom postępowania, pouczając o możliwości jego zaskarżenia. Kolegium, nie znalazło podstaw do zanegowania prawidłowości tego postanowienia.
Następnie organ I instancji, obwieszczeniem z dnia 17 lipca 2014 r. podał do publicznej wiadomości, że przystąpiono do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla objętej wnioskiem inwestycji.
W tym miejscu odpowiadając na zarzuty odwołań, Kolegium wskazało, że brak jest podstawy prawnej, która nakładałaby na organ administracji powinność dokonania ww. obwieszczenia w dniu wydania postanowienia o nałożeniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Jak wynika z art. 33 ust. 1 ustawy, organy administracji prowadzące postępowanie, obowiązane są do podania do publicznej wiadomości tej informacji, przed wydaniem decyzji lub zmianą, jednakże "bez zbędnej zwłoki." W żadnym z przepisów prawa nie określono, co kryje się pod tym pojęciem. W piśmiennictwie przyjmuje się, że ogłoszenia takie mogą być umieszczane w momencie, kiedy do organu odpowiedzialnego, za przeprowadzenie procedury udziału społeczeństwa trafi raport. W ogłoszeniu trzeba, bowiem m.in. podać, w jakim terminie dostępna będzie dokumentacja sprawy. Inaczej mówiąc obowiązek powiadomienia społeczeństwa w tym przedmiocie, będzie konkretyzował się w chwili skompletowania materiałów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania. W przedmiotowej sprawie, raport złożono w dniu 11 lipca 2014 r., zaś obwieszczenia dokonano dniu 17 lipca 2014 r. Kolegium stwierdza, że nie dopatrzyło się nieuzasadnionej zwłoki w spełnieniu przez organ obowiązku z art. 33 ust. 1 ustawy, brak jest zatem podstaw do kwestionowania prawidłowości działań organu w tym zakresie.
Jak wynika z tak sprawy przedstawiony przez inwestora dnia 11 lipca 2014 r. raport o oddziaływaniu na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia, został poddany szczegółowej ocenie organów uzgadniających, w trybie art. 77 ust. 1 ustawy. Wyrazem szczegółowego badania raportu, było dostrzeżenie przez organy uzgadniające jego braków. W celu wyeliminowania wad raportu, Inwestor, na wezwanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska przedstawił aneks do raportu. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. po dokonaniu analizy kompletnych materiałów uzgodnił pozytywnie warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia postanowieniem z dnia 20 października 2014 r. (znak: [...]), nakazując wprowadzenie do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach szeregu warunków RDOS w K.. Jak wynika z akt sprawy wszystkie warunki uzgodnienia i opinii, zostały w całości uwzględnione w sentencji decyzji.
Kolegium badając wymogi formalne postępowania nie dopatrzyło się w tym miejscu naruszeń w zakresie art. 33 w związku z art. 79 ustawy. W trybie tych przepisów organ zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w niniejszym postępowaniu, na każdym jego etapie. Obok wspomnianego wyżej obwieszczenia z dnia 17 lipca 2014 r., dokonał powtórnego ogłoszenia w tym przedmiocie w dniu 19 września 2014 r., w związku z wniesionym aneksem do raportu. Obwieszczenia te odpowiadały w pełni wymogom z art. 33 ustawy. Następnie, realizując wymóg z art. 35 i art. 85 ust. 3 ustawy, w dniu 19 listopada 2014 r. organ I instancji obwieścił o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Kolegium nie dopatrzyło również się naruszenia przez organ art. 10 k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Jak wynika z pisma z dnia 21.10.2014 r. i jego zwrotnych potwierdzeń odbioru wszystkie ustalone na tym etapie strony postępowania, w tym organizacje społeczne uczestniczące na tamtą chwilę w postępowaniu (tj. Stowarzyszenie "J", Towarzystwo "A", Stowarzyszenie "G", Stowarzyszenie "J") zostały zawiadomione o zakończeniu postępowania dowodowego, nadto pouczone zostały o przysługującym im prawie wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów, w zakreślonym terminie 7 dniowym.
Jak wynika z akt sprawy, po zakończeniu postępowania dowodowego, o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze strony wystąpiły także, odwołujące się obecnie organizacje społeczne. Również i one w następstwie dopuszczenia ich do udziału w postępowaniu, zawiadomione zostały o przysługujących ich uprawnieniach po myśli art. 10 k.p.a. Wraz z zawiadomieniem uczestnicy otrzymali w wersji elektronicznej całość akt sprawy. Podmioty te nie mogą się zasłaniać, że nie posiadały świadomości o zakończonym postępowaniu dowodowym i możliwości zapoznania się z aktami sprawy w terminie 7 dni. Albowiem do każdego z tych zawiadomień załączony został spis załączników, wśród których wymienione zostało skierowane uprzednio do stron zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego. Strony miały możliwość powzięcia do wiadomości tych informacji, także na podstawie przesłanych im akt sprawy.
Na marginesie wskazać należy, że powoływanie się przez organizacje społeczne, zajmujące się ze względu na swe cele statutowe, niejako profesjonalnie udziałem w postępowaniach administracyjnych, na nieświadomość i nieznajomość prawa w zakresie przysługujących im uprawnień z art. 10 k.p.a., budzi uzasadnione wątpliwości, co do ich wiarygodności. Ponadto, żadna z organizacji, zarzucająca naruszenie przez organ art. 10 k.p.a., nie wskazała, że w wyniku zbyt ogólnikowego poinformowania jej o zebranym materialnie dowodowym i przysługujących im uprawnieniach, organ I instancji uniemożliwił jej podjęcie konkretnych czynności proceduralnych, zmierzających do ustalenia istotnych okoliczności sprawy, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Nadto w świetle art. 85 ust. 2 pkt 1a w zw. z art. 37 ustawy, organ prowadzący postępowanie dopełnił obowiązku rozpatrzenia wszelkich uwagi i wniosków zgłoszonych w toku postępowania przez uczestniczące w nim organizacje społeczne. W uzasadnieniu decyzji szczegółów odniósł się do nich wskazując, że informacje zawarte w raporcie i jego uzupełnieniach pozwalają na dokonanie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w chwili obecnej i w momencie jego uruchomienia.
Odpowiadając na kolejne zarzuty odwołań Kolegium wskazało na niezasadność twierdzeń, wedle których niniejsze postępowanie winno być prowadzone wraz z postępowaniem zakończonym decyzją z dnia 11 sierpnia 2014 r. (znak [...]) o środowiskowych uwarunkowaniach, dla rozbiórki wyciągu orczykowego i budowy nowego wyciągu krzesełkowego na zboczu [...] w R., z uwagi, jak podnoszą uczestnicy, na treść art. 3 ust. 1 pkt. 13 ustawy, i znajdujący się tam nakaz szerokiego rozumienia pojęcia przedsięwzięcie, jako całości powiązanej technologicznie.
Kolegium wskazało dalej, że przedmiot postępowania o ustalenie środowiskowych uwarunkowań, wyznacza sam wnioskodawca, w treści wniosku. Po jego stronie leży prawo żądania wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w odniesieniu do wskazanego przez niego przedsięwzięcia.
W przypadku postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdzie stwierdzono obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, ustalony we wniosku zakres przedsięwzięcia, nie zwalnia jednakże organu, od przeprowadzenia kwalifikacji tego przedsięwzięcia, zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt. 13 ustawy, na potrzeby przeprowadzenia takiej oceny. Ta kwalifikacja ma bowiem zasadniczy wpływ na wyniki przeprowadzonej oceny, z uwzględnieniem rzeczywistego oddziaływania całego powiązanego technologicznie przedsięwzięcia, niezależnie od tego, jakiej części tak rozumianego przedsięwzięcia, dotyczy żądanie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach,
W aktach sprawy uwzględniona została specyfika objętego wnioskiem przedsięwzięcia, w tym jego powiązanie z innym przedsięwzięciem tj. ww. przewidywaną rozbiórką wyciągu orczykowego dolnego i zamierzoną budową wyciągu krzesełkowego. Jak wynika bowiem z treści raportu, w rozdziale 3.4. "Rodzaj technologii" przedstawiono "charakterystyki poszczególnych elementów przedsięwzięcia". Wśród tych poszczególnych elementów przedsięwzięcia, uwzględniono nie tylko wyciąg krzesełkowy, zrealizowany w ramach samowoli budowlanej (wraz z wszystkimi elementami i instalacjami, bezpośrednio technologiczni związanymi), lecz także: wyciągi orczykowe istniejące: "dolny", "górny", a także wyciąg krzesełkowy II (rozważany do realizacji) - k. 15- 16 raportu. Wszystkie te elementy ujęte w ww. rozdziale "rodzaj technologii" wskazują, że autorzy raportu założyli istnienie pewnego, technologicznego powiązania miedzy poszczególnymi wyciągami, w tym z rozważaną budową drugiego wyciągu krzesełkowego. Na przyjęcie takiej, szerszej, aniżeli wskazana we wniosku, kwalifikacji przedsięwzięcia w ramach oceny oddziaływania na środowisko, wskazują też załączone do raportu mapy, z których każda uwzględnia, nie tylko trasę zrealizowanego wyciągu, lecz również teren, na którym planowana jest rozbiórka wyciągu orczykowego dolnego i budowa wyciągu krzesełkowego. Nadto jak wynika z aneksu do analizy (k. 4), planowana wymiana istniejącego wyciągu orczykowego dolnego na wyciąg krzesełkowy objęta została także analizą wystąpienia oddziaływań skumulowanych. Jak wynika z wyjaśnień zawartych w aneksie, analiza możliwości wystąpienia skumulowanego efektu oddziaływań generowanych przez oba przedsięwzięcia została zawarta na str. 171 - 178 raportu. Tym samym Kolegium nie dopatrzyło się w tym zakresie naruszeń treści art. 3 ust. 1 pkt. 13 ustawy. Przeprowadzenie takiej kwalifikacji przedsięwzięcia, znalazło dalej wyraz, we właściwym zastosowaniu art. 63 ust. 1 pkt. 1 lit. b. ustawy.
Kolegium nie znalazło też podstaw do zakwestionowania głównego dowodu w sprawie a to raportu o oddziaływaniu na środowisko. Przedłożony w sprawie raport został sporządzony zgodnie z wymogami art. 66 ustawy. Zawiera wszystkie wymienione tam elementy, w szczególności opis analizowanych wariantów (ust. 1 pkt 5) polegający na wskazaniu dwóch alternatywnych wariantów i wariantu zerowego.
Kwestionowany wariant alternatywny (wariant 2) jest racjonalny i odpowiadający wymogom z art. 66 ustawy. Odwołujący się poddają w wątpliwość zasadność przyjęcia tego wariantu, powołując się jedynie na możliwość jego bezpośredniej ingerencji w rezerwat przyrody [...], i wskazując na niedokładność map. Tymczasem z załączników graficznych obrazujących szczegółową lokalizację wyciągu krzesełkowego w alternatywnym wariancie 2 wynika, iż nie powodowałby on bezpośredniej ingerencji w rezerwat przyrody. Zarzut braku racjonalności tego wariantu w związku z naruszeniem art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, jest nieuzasadniony. W tym miejscu podzielić należy wywody organu I instancji, że przy analizie możliwych do wyznaczenia, racjonalnych wariantów należy uwzględniać również i to, że przestrzeń stoków jest ograniczona, ze względu na morfologię terenu, oraz obecność siedlisk leśny otaczających otwartą polanę. Nie można czynić zarzutu, że organ nie przeprowadził analizy szerszego kręgu wariantów, jeśli te pozostałe byłyby właśnie nierzeczywiste.
W raporcie tym uwzględniono informacje o stanie przyrody z okresu, po zrealizowaniu przedsięwzięcia, jak i sprzed jego realizacji (Rodź. 4.6 raportu). Autor raportu opisując stan przyrody sprzed realizacji przedsięwzięcia oparł się o liczne materiały źródłowe, bogato opisujące przyrodniczo ten teren. To umożliwiło przeanalizowanie zmian zachodzących w przyrodzie. Jednocześnie, z w związku z poczynionymi w tym zakresie ustaleniami, nie można zgodzić się z zarzutem, że w sprawie, wobec odstąpienia od inwentaryzacji przyrodniczej (uzasadnianego specyfiką przedsięwzięcia, a to faktem jego zrealizowania), zachodzi nieusuwalny brak możliwości ustalenia początkowego stanu ochrony gatunków i siedlisk.
W raporcie wykazano też, że realizacja inwestycji nie powoduje znaczących negatywnych oddziaływań na przyrody, oraz dowiedziono, że ujawnione inne oddziaływania mają nieznaczącą skalę i natężenie. W raporcie wykazano także brak znaczących negatywnych oddziaływań na objęte ochroną elementy przyrody, w tym na duże drapieżniki (wilki, rysie). W tym zakresie wykorzystano także dane opracowane w ekspertyzie autorstwa dr. S. N., K. T. i dr. inż. R. M., na które powołują się Odwołujący. Kolegium podzieliło w tym miejscu przeprowadzony przez organ I instancji logiczny i spójny wywód, o braku wykazania w tej ekspertyzie związku przyczynowego między poczynionymi obserwacjami, a istnieniem negatywnego oddziaływania rozbudowanej stacji narciarskiej. Wywód ten przeprowadzony w uzasadnieniu decyzji (k. 37, 38 decyzji) spełnia jednocześnie wymogi należytej oceny dowodowej, a działanie organu w tym zakresie pozostaje w zgodzie z art. art. 7 i 77 oraz 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.
W raporcie tym przedstawiono także oddziaływania przedsięwzięcia na przedmioty ochrony Obszaru Natura 2000 Beskid Mały PLH240023, występujące poza granicami tego Obszaru, zarówno w odniesieniu do siedlisk przyrodniczych jak i gatunków zwierząt. Ustalenia te zostały także precyzyjnie zobrazowane w załącznikach graficznych. Brak podstaw do ich kwestionowania.
W rozdziale 5.3. tego opracowania szeroko omówiono także oddziaływania przedsięwzięcia na wody powierzchniowe i podziemne. W przypadku wód powierzchniowych, dokonano oceny oddziaływania przedsięwzięcia również, w zakresie eksploatacji, w związku poborem wody na potrzeby naśnieżania stoku, i wpływu tych działań na przepływ potoku [...].
Reasumując, w ramach postępowania w niniejszej sprawie, przeprowadzono należycie ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w oparciu o zapisy raportu, którego wartości dowodowej Kolegium nie kwestionuje. Raport sporządzony w niniejszej sprawie ma bowiem charakter kompleksowy i odnosi się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia, a także wskazuje, jakie obowiązują w tym zakresie standardy ochrony środowiska oraz, czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach. Kolegium rozpatrując niniejszą sprawę i badając materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, nie dopatrzyło się uchybień poczynionych w trakcie sporządzania raportu, wskazanych w treści odwołań od przedmiotowej decyzji.
Kolegium zwróciło uwagę na wyniki postępowania uzgodnieniowego prowadzonego w oparciu o treść art. 77 ust. 1 pkt. 1 ustawy. W toku tego postępowania Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K., szeroko zbadał zgromadzone w aktach sprawy materiały. W następstwie tego wydał postanowienie z dnia 20 października 2014 r. (znak: [...]) uzgadniające pozytywnie w zakresie ochrony środowiska, przedsięwzięcie objęte wnioskiem. Organ ten biorąc pod uwagę wszelakie uwarunkowania środowiskowe, bardzo wnikliwie przebadał, czy inwestycja ta mogłaby zaistnieć w danym miejscu w takim kształcie jak wybudował ją Inwestor, czy też należałoby dokonać jej modyfikacji. Zbadał też, czy zachodzą podstawy do stwierdzenia negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i czy w związku z tym zachodzą podstawy do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W wyniku tej analizy wskazano, że zrealizowane przedsięwzięcie wymaga zastosowania środków minimalizujących oddziaływania, korekty w zakresie ukierunkowania oświetlenia, korekty w zakresie wybudowanego zbiornika retencyjnego, pełniącego również funkcje siedliska dla płazów. Jednak nie znaleziono podstaw do uznania, aby wariant lokalizacji wyciągu w tym miejscu był wariantem niemożliwym do zrealizowania. Wskazano szereg warunków które musi spełnić Inwestor dla zapewnienia minimalizacji oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. W tym też, ustalono w szczególności warunki, dotyczące eksploatacji przedsięwzięcia w zakresie poboru wody do naśnieżania. Wymogi te transponowane do decyzji, nie budzą zastrzeżeń Kolegium. Ustalone one bowiem zostały w związku ze zgromadzonym materiałem dowodowym, przy uwzględnieniu wiedzy fachowej, jaka posiada organ uzgadniający, a wpływ zaleconych zabiegów i warunków na potrzebę ochrony ekosystemu wodnego, został umotywowany w postępowaniu uzgadniającym. Kolegium nie znajduje zatem podstaw do ich kwestionowania. Za gołosłowne w tym zakresie należy uznać zarzuty Towarzystwa "A", które kwestionując powyższe warunki decyzji, nie przedstawiło do akt sprawy żadnego dowodu na poparcie swych tez.
W szczególności w ramach prowadzonego postępowania uzgadniającego dokonano należytej weryfikacji, czy przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 Beskid Mały PLH240023. Organ zajął się ustaleniem jaki wpływ zrealizowane przedsięwzięcie wywoływało na siedliska objęte ochroną na ww. obszarze. W tym zakresie ustalił, że przedmiotowy obszar od lat 80 ubiegłego wieku wykorzystywany był gospodarczo pod infrastrukturę narciarską, a realizowane przedsięwzięcie związane jest z przebudową technologiczną istniejących instalacji, wpływającą na zwiększenie intensywności świadczonych usług narciarskich. Wskazał jakie potencjalne zagrożenia taki charakter inwestycji może wywoływać w środowisku. Następnie na podstawie materiałów źródłowych, wskazał jakie gatunki zwierząt mogą się pojawiać na tym terenie. W szczególności zwrócił uwagę na gatunki płazów, które korzystają ze zbiorników wodnych na tym terenie i ocenił wpływ przedsięwzięcia na ich bytowanie, nie dopatrując się oczywiście negatywnego wpływu w tym zakresie. Jednocześnie postawił niezbędne wymogi, które uniemożliwią wystąpienie takiego negatywnego wpływu i zminimalizują istniejące oddziaływanie, (np. zakaz całkowitego opróżniania zbiornika wodnego, w celach jego czyszczenia). Na podstawie wykazanych źródeł literatury, ustalił udokumentowane występowanie drapieżnych zwierząt: wilka, rysia, a także innych: wydry, nietoperzy. Następnie szeroko ocenił wpływ przedsięwzięcia na bytowanie tych gatunków zwierząt, stwierdzając ostatecznie, że nie przewiduje się znaczącego negatywnego wpływu na te przedmioty ochrony ww. obszaru Natura 2000. Przeprowadzona w powyższy sposób ocena, czy inwestycja nie godzi w przepis art. 33 ustawy o ochronie przyrody, przeprowadzona została w sposób kompleksowy i spójny. Brak zatem podstaw do kwestionowania postanowienia z dnia 20 października 2014 r.
W odpowiedzi na zarzuty odwołujących wskazano, że organ uzgadniający, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K., działając w trybie art. 77 ustawy zobligowany pozostaje do oceny, czy przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko, w tym także na obszar Natura 2000. Możliwość prowadzenia odrębnych postępowań w trybie przepisów ustawy o ochronie przyrody, nie zwalnia organu uzgadniającego od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w takim zakresie w jakim jest o niezbędne, dla zbadania zgodności przedsięwzięcia z przepisami prawa, w ramach procedury o ustalenie środowiskowych uwarunkowań.
Stwierdzić należy zatem na podstawie zebranego materiału dowodowego, że nie zaistniała żadna z przesłanek uzasadniających odmowę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o których mowa w art. 80 i 81 ustawy. O ile zatem, żadna z wymienionych wyżej okoliczności nie zachodzi, organ jest obowiązany do określenia środowiskowych uwarunkowań. Organ I instancji słusznie uznał, iż zaistniała podstawa do wydania pozytywnego rozstrzygnięcia dla inwestora.
Powyższą decyzję zaskarżyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie organizacje społeczne: Fundacja "D" w W., Fundacja "c" w K., Fundacja "G" w W., Stowarzyszenie "P" w G. i Stowarzyszenie "G" w B.. Na rozprawie w dniu 9 września 2015 r. wszystkie te sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. II SA/Kr 432/15.
Fundacja "D" w W., Fundacja "c" w K., Fundacja "G" w W. oraz Stowarzyszenie "P" w G. złożyły skargi o tej samej treści, w których zaskarżonej decyzji zarzuciły naruszenie:
← art. 49 ust. 4a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w znowelizowanym brzmieniu, poprzez jego niezastosowanie i brak zbadania, czy warunki wymienione w tym przepisie zostały spełnione w zaistniałym stanie faktycznym;
← art. 7 w związku z art. 77 k.p.a. poprzez brak jego zastosowania i brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie;
← art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie i brak poinformowania skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego przed wydaniem decyzji; (ten zarzut dotyczy tylko tych organizacji, który zgłosiły się do postępowania po zakończeniu zbierania materiału dowodowego)
← art. 33 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. (Dz. U. 2013, póz. 1235) o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - dalej jako "u.i.ś." poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że brak niezwłocznego podania do publicznej wiadomości informacji o wydaniu postanowienia z dnia 9 lipca 2014 r. (znak [...]) w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nie stanowi naruszenia prawa;
← art. 3 ust. 1 pkt. 13 u.i.ś poprzez jego niezastosowanie i brak uznania jako jedno przedsięwzięcie inwestycji objętej przedmiotowym postępowaniem wraz z inwestycją objętą postępowaniem w sprawie wydania decyzji Organu z dnia 11 sierpnia 2014 r. (znak [...]) o środowiskowych uwarunkowaniach dla rozbiórki wyciągu orczykowego i budowie nowego wyciągu krzesełkowego na zboczu [...] w R.;
← art. 63 ust. 1 pkt. 1 lit.b u.i.ś. poprzez brak jego zastosowania i brak uwzględnienia w ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności brak uwzględnienia kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie,
← art. 33 ust. 1 pkt. 1-3 u.o.p. poprzez brak jego zastosowania i wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mimo istnienia przesłanek wskazujących na to, że eksploatacja przedsięwzięcia będzie znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 "Beskid Mały PLH240023";
← art. 80 k.p.a. poprzez brak jego zastosowania i dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów;
← art. 84 § 1 k.p.a. poprzez brak jego zastosowania i niepowołanie biegłego na okoliczność zbadania rzetelności raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, mimo zaistnienia konieczności dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Na podstawie tych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji; uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji - na zasadzie art. 135 p.p.s.a.; przeprowadzenie dowodu z dokumentu prywatnego - opinii prawnej dotyczącej dopuszczalności wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia zrealizowanego - w świetle art. 49 ust. 4a Prawa budowlanego sporządzonej przez radcę prawnego M. B. na wskazaną w treści skargi okoliczność, wskazując, że dowód ten jest niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie i nie spowoduje przedłużenia się postępowania w sprawie, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych.
Z kolei Stowarzyszenie "G" w skardze zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:
1) art. 49 ust. 4a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., póz. 1409 ze zm.) poprzez nieuwzględnienie jego brzmienia obowiązującego w dniu wydawania przez SKO skarżonej decyzji; (skarżący zarzuca także naruszenie poniższych przepisów decyzji organu I instancji (poprzez nich niewłaściwe zastosowanie lub interpretację) oraz decyzji SKO (poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oraz - w odniesieniu do wymienionych niżej zarzutów 3-5 niewłaściwe wyjaśnienie opisanych w nich aspektów postępowania dowodowego)
2) art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. 2013, póz. 1235, ze zm., dalej jako ustawa ooś) w związku z art. 33 ust. 1 ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. póz. 627, ze zm.; dalej jako uop) poprzez ich błędną interpretację i zastosowanie, skutkujące przyjęciem, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia wydanej dla zrealizowanego (ukończonego) przedsięwzięcia stanowiącego samowolę budowlaną możliwe było określenie warunków legalizacji tego przedsięwzięcia mimo niewykluczenia możliwości wystąpienia czy to wskutek realizacji, czy to eksploatacji tego przedsięwzięcia znaczącego negatywnego oddziaływania na cele ochrony obszaru Natura 2000 "Beskid Mały PLH240023";
- w konsekwencji - zaakceptowanie decyzji organu I instancji akceptującej działania powodujące znaczące negatywne oddziaływanie na przyrodę, w tym na przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 Beskid Mały.
3) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa oraz art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy ooś - poprzez nieprawidłowe zgromadzenie i rozpatrzenie materiału dowodowego, a tym samym nieustalenie w sposób wyczerpujący i niebudzący wątpliwości wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy - w szczególności spowodowany nieprzeprowadzeniem inwentaryzacji przyrodniczej poprzedzającej realizację przedsięwzięcia a więc obiektywny i nieusuwalny brak możliwości ustalenia początkowego (wyjściowego) stanu ochrony gatunków i siedlisk występujących na terenie, na którym zrealizowano przedsięwzięcie, stanowiących przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 "Beskid Mały PLH240023" - w konsekwencji - obiektywny i nieusuwalny brak możliwości oceny wpływu przedsięwzięcia na cele ochrony obszaru Natura 2000;
4) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa w zw. z art. 78 § 1 i art. 84 § 1 Kpa - poprzez niepowołanie biegłego na okoliczność zbadania rzetelności raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, mimo zaistnienia konieczności dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wymagającego wiadomości specjalnych, nieposiadanych przez organ;
5) art. 66 ustawy ooś - poprzez akceptację słabej jakości raportu o oddziaływaniu na środowisko, co przełożyło się na brak możliwości określenia środowiskowych uwarunkowań przedmiotowego przedsięwzięcia, w tym w szczególności:
- art. 66 ust. 1 pkt 6 i 8 ustawy ooś - poprzez zaniechanie właściwego opisu skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia objętego zaskarżaną decyzją z innymi przedsięwzięciami znajdującymi się na terenie, na który oddziaływać będzie przedsięwzięcie zatwierdzane skarżoną decyzją;
- art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy ooś - poprzez niewłaściwą (pozorną) analizę wariantów przedsięwzięcia.
Na podstawie tych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także uchylenie -poprzedzającego wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach -postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia 20 października 2014 r. uzgadniającego warunki realizacji przedsięwzięcia ([...]). Wniesiono także o zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 49 ust. 4a Prawa budowlanego podniesiono, że w omawianym postępowaniu głównym przedmiotem sporu jest to, czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach może być wydana dla przedsięwzięcia już zrealizowanego. SKO odpowiedziało na to pytanie twierdząco, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdzające istnienie takiej możliwości, niemniej dotychczasowa linia orzecznicza sądów administracyjnych musi jednak zostać uznana za nieaktualną w świetle zmienionego, obowiązującego od dnia 1 stycznia 2015 r. przepisu art. 49 ust. 4a Prawa budowlanego.
Zgodnie z zasadą prounijnej interpretacji prawa krajowego transponującego dyrektywy unijne, polskie przepisy dotyczące ocen oddziaływania na środowisko przedsięwzięć muszą być interpretowane w zgodzie z dyrektywą EIA. Obowiązek przestrzegania prawa unijnego przez organy krajowe wynika z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej oraz z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP.
Opisując istotę i cel przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko w literaturze podkreśla się, że jest to tzw. prewencyjny instrument ochrony środowiska mający zapobiegać wystąpieniu oddziaływania na środowisko lub pozwalać na ograniczenie oddziaływania na środowisko zanim ono powstanie (planowanego, przyszłego oddziaływania). Niezależnie od pewnych różnic w podejściu do OOŚ, od nazwy jaką przyjmuje w poszczególnych krajach oraz zastosowanej techniki legislacyjnej (jedna kompleksowa regulacja czy też kilka regulacji cząstkowych, podział materii regulowanej pomiędzy akty rangi ustawowej i niższej) - ukształtował się pewien powszechnie akceptowany zestaw poglądów na charakter prawny OOŚ oraz jej rolę w procesie decyzyjnym. OOŚ jest narzędziem o charakterze proceduralnym, nie zaś materialnoprawnym. Ma ona sprawić, że decyzja czy podjąć lub wyrazić zgodę na podjęcie jakiegoś działania, czy też nie - jest lepsza bo "lepiej poinformowana" (oparta na obszerniejszym materiale dowodowym). Celem OOŚ nie jest zaspokojenie ciekawości poznawczej (od tego są badania naukowe) czy też badanie stanu środowiska "w ogóle" (od tego jest monitoring środowiska) ale podjęcie lepszej decyzji. Z faktu, iż OOŚ jest nie celem samym w sobie lecz środkiem do celu wynika, iż najważniejsze jest tutaj nie to, aby zebrane w toku oceny informacje były maksymalnie dokładne, kompleksowe i wyczerpujące, co raczej zapewnienie, iż organ podejmujący decyzje jest w pełni świadomy jej "środowiskowych" skutków. Konsekwencją powyższych ustaleń jest stwierdzenie, iż OOŚ ma sens tylko wtedy, gdy ocena jest przeprowadzona przed podjęciem decyzji (i to najlepiej na możliwie wczesnym etapie procesu decyzyjnego gdy możliwe są jeszcze alternatywne warianty działania) nie ma zaś sensu po podjęciu decyzji. (J. J., Oceny oddziaływania na środowisko jako instytucja prawna: charakter prawny i struktura regulacji, (w:) Prawo i polityka w ochronie środowiska, Wydawnictwo Prawa Ochrony Środowiska, Wrocław 2006, str. 73-82).
Inaczej mówiąc, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia wynika z samej istoty tej oceny jako instrumentu mającego na celu rozważenie wpływu na środowisko przedsięwzięcia zanim zostanie ono zrealizowane, co z kolei ma pozwolić na podjęcie dobrze poinformowanej decyzji zezwalającej na to przedsięwzięcie i na odpowiednie (uwzględniające aspekty środowiskowe) ukształtowanie jej treści.
Nie można zgodzić się z podnoszonym niekiedy argumentem, że ocena oddziaływania wykonana dla przedsięwzięcia zrealizowanego będzie miała za zadanie "weryfikację" gotowej inwestycji. W zakresie i celu oceny oddziaływania na środowisko nie mieści się i nie może mieścić "weryfikacja zrealizowanej inwestycji". Przepisy dyrektywy ElA także nakazują przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko przed realizacją przedsięwzięcia. Art. 2 ust. 1 tej dyrektywy wyraźnie wymaga, aby ocena oddziaływania na środowisko była przeprowadzona zanim zostanie wydane zezwolenie na realizację przedsięwzięcia. Art. 8 dyrektywy nakazuje z kolei, aby rezultaty przeprowadzonej oceny zostały wzięte pod uwagę przy wydawaniu zezwolenia na realizację przedsięwzięcia - co oznacza, że ocena musi być przeprowadzona przed wydaniem tego zezwolenia.
Obowiązek przeprowadzenia OOŚ przed wydaniem pozwolenia na realizację przedsięwzięcia wynika także z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Pogląd taki Trybunał wyraził w wyroku w sprawie C-215/06 (Komisja przeciwko Irlandii).
Odnosząc się do rozpatrywania wariantów podczas oceny oddziaływania na środowisko, dyrektywa ElA stanowi w załączniku IV pkt 2, że sporządzany przez inwestora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ma zawierać: "Opis rozsądnych rozwiązań alternatywnych (na przykład związanych z projektem przedsięwzięcia, technologią, lokalizacją, wielkością i skalą) rozpatrywanych przez wykonawcę, które są istotne dla proponowanego przedsięwzięcia oraz jego cech charakterystycznych, i podanie głównych powodów wyboru danej opcji, wraz z porównaniem wpływu na środowisko". Inaczej mówiąc, dyrektywa EIA wymaga, aby rozważane w ramach oceny oddziaływania na środowisko warianty były rzeczywiście realną alternatywą dla wariantu przedsięwzięcia planowanego przez inwestora, aby były możliwe do realizacji i mogły potencjalnie spowodować jakąś zmianę w oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (w stosunku do wariantu wybranego przez inwestora). Nie mogą być to warianty wpisane do raportu jedynie pro forma, z góry skazane na niepowodzenie poprzez to, że będą niemożliwe do realizacji. Nie mogą to być także warianty jedynie kosmetyczne, niepowodujące żadnej realnej różnicy w charakterystyce przedsięwzięcia.
Odnosząc powyższe uwagi do treści art. 49 ust. 4a Prawa budowlanego, wskazano, że dotyczy on instytucji oceny oddziaływania na środowisko uregulowanej w ustawie ooś, a na poziomie unijnym - w dyrektywie EIA. W związku z tym, przepis ten należy interpretować w świetle opisanych wyżej wymagań dyrektywy. W uzasadnieniu projektu ustawy, która wprowadziła omawianą zmianę do art. 49 ust. 4a Prawa budowlanego wyraźnie wskazano, że ma ona na celu zagwarantowanie zachowania zgodności z celami dyrektywy EIA, co oznacza, że wolą ustawodawcy było zapewnienie, że ewentualna legalizacja samowoli budowlanych nie odbywała się z naruszeniem przepisów dyrektywy. Art. 49 ust. 4a Prawa budowlanego powinien być też interpretowany w kontekście przepisów ustawy ooś. Ustawa ooś - podobnie jak dyrektywa EIA - przewiduje przeprowadzenie ooś dla przedsięwzięć "planowanych", czyli jeszcze niezrealizowanych (np. art. 59 ust. 1 ustawy ooś).
Jednocześnie ustawa ooś przewiduje w art. 72 ust. 1 pkt 1, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nastąpić przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych oraz decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wydawanych na podstawie ustawy Prawo budowlane. Artykuł 49 ust. 4a Prawa budowlanego precyzuje jednak obecnie pod jakimi (łącznie) warunkami można uznać, że dopuszczalne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko (i tym samym wydanie wieńczącej tę ocenę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach) dla przedsięwzięć, których realizacja rozpoczęła się w warunkach samowoli budowlanej.
Weryfikacja tego, czy warunki z art. 49 ust. 4a Prawa budowlanego są w danym przypadku spełnione należy do organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, którego realizacja już się rozpoczęła lub już zrealizowanego. Weryfikując występowanie wskazanych wyżej przesłanek organ wydający decyzję środowiskową powinien kierować się opisanymi wyżej przepisami prawa unijnego, a także rozumieć jaki jest cel i sens przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko.
Weryfikując czy istnieje możliwość "analizy rozwiązań alternatywnych przedsięwzięcia" organ orzekający musi brać pod uwagę, że muszą to być alternatywy "rozsądne", a więc faktycznie realne do zrealizowania i przy tym nie jedynie kosmetyczne lecz pozwalające stwierdzić, że rzeczywiście wybór jednego a nie innego wariantu mógłby mieć znaczenie ze względu na oddziaływanie na środowisko. W praktyce należy przyjąć, że realne i sensowne rozważanie wariantów może ewentualnie (choć pewnie też nie zawsze) mieć miejsce tylko w odniesieniu do inwestycji, których realizacja jest jeszcze mało zaawansowana. Trudno natomiast wyobrazić sobie rzetelne rozważanie wariantów alternatywnych w odniesieniu do przedsięwzięcia już zakończonego, jako że wykonanie przedsięwzięcia w sposób oczywisty determinuje już jeden, istniejący jego wariant. Rozważanie czy nie lepsza byłaby np. inna lokalizacja przedsięwzięcia (tj. czy taka inna lokalizacja nie pozwoliłaby w lepszy sposób na pogodzenie zamiaru inwestora z celami ochrony środowiska, w tym przyrody) jest na tym etapie całkowicie niecelowe. Podobnie też zdeterminowane są już zastosowane przez inwestora rozwiązania techniczne.
Opis wariantów przedstawiony w raporcie i zaakceptowany przez organy należy uznać jedynie za czystą formalność, bez żadnego znaczenia praktycznego - skoro metodą faktów dokonanych wybór jednego wariantu nastąpił już uprzednio.
Zaakceptowanie takiego stanu rzeczy przez SKO stanowi naruszenie przez ten organ znowelizowanego art. 49 ust. 4a Prawa budowlanego.
W odniesieniu do "możliwości ustalenia warunków ochrony środowiska" w ramach oceny oddziaływania i w konsekwencji w decyzji środowiskowej, także należy pamiętać, że chodzi tu o realną możliwość takiego ukształtowania decyzji (nałożenia na inwestora warunków), które byłyby na danym etapie możliwe do zrealizowania, i które realnie pozwoliłyby na ograniczenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organ powinien tu rozważać czy jest możliwe nałożenie na inwestora takich warunków ochrony środowiska, które uznano by za zasadne w sytuacji, gdyby realizacja przedsięwzięcia nie była jeszcze rozpoczęta.
Kluczowe dla odpowiedzi na to pytanie i ogólnie dla rozstrzygnięcia rozważanego problemu jest zrozumienie, że ocena oddziaływania na środowisko (i kończąca je decyzja środowiskowa) nie służy temu (czy też - nie tylko temu), aby sprawdzić zgodność przedsięwzięcia z materialnymi przepisami i wymogami w zakresie ochrony środowiska. Ocena oddziaływania na środowisko jest natomiast instrumentem znaczenie szerszym, nie zaś mającym za zadanie jedynie dokonanie zero-jedynkowej oceny: "przedsięwzięcie spełnia / nie spełnia norm, w związku z czym może / nie może być realizowane". W skarżonej decyzji SKO nie ma żadnego odniesienia się do kwestii tego czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wydana przez organ I instancji była prawidłowa w świetle znowelizowanego art. 49 ust. 4a Prawa budowlanego - interpretowanego zgodnie z prawem unijnym, intencją ustawodawcy, a także przedstawioną wyżej istotą instytucji oceny oddziaływania na środowisko. Tymczasem, SKO było zobowiązane do uwzględnienia stanu prawnego obowiązującego od dnia 1 stycznia 2015 r. - tj. w dniu wydawania skarżonej decyzji.
Rozważając przedstawiony problem należy dodatkowo zauważyć, że w ramach oceny oddziaływania na środowisko, na potrzeby sporządzenia raportu oddziaływaniu na środowisko, zbierane są informacje na temat wszystkich elementów środowiska, na które przedsięwzięcie może oddziaływać, w tym elementów przyrodniczych, a także opis przewidywanych oddziaływań przedsięwzięcia na te elementy (art. 66 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy ooś). Zbieranie takich informacji do raportu polega między innymi na prowadzeniu badań w terenie, na często wielomiesięcznym lub jedno-dwuletnim monitoringu określonych elementów środowiska itp. W przypadku, gdy przedsięwzięcie powoduje oddziaływane na elementy przyrodnicze (w tym siedliska gatunków roślin i zwierząt), i gdy przedsięwzięcie to jest już zrealizowane lub jego realizacja jest zaawansowana, za niemożliwe należy uznać zebranie rzetelnych informacji pokazujących jakie to siedliska będą narażone na oddziaływanie przedsięwzięcia - i jakie w związku z tym będzie jego faktycznie oddziaływanie na środowisko. Siedliska już bowiem zostały zniszczone przez fakt realizacji przedsięwzięcia (drzewa usunięte, teren zagospodarowany itd.).
Za niedopuszczalną trzeba przy tym uznać taką wykładnię przepisów dotyczących ocen oddziaływania na środowisko, która byłaby podporządkowana zakładanemu przez Prawo budowlane celowi zalegalizowania samowoli budowlanej.
Artykuł 49 Prawa budowlanego należy rozumieć w ten sposób, że koncepcja legalizacji samowoli budowlanej oparta jest na założeniu, iż jest ona dopuszczalna tylko wtedy, gdy można ją przeprowadzić w sposób zapewniający przestrzeganie wszystkich mających zastosowanie przepisów prawa, w tym tych dotyczących ocen oddziaływania na środowisko. Organy odwoławcze orzekające w sprawach dotyczących decyzji środowiskowych wydanych dla przedsięwzięć już zrealizowanych powinny zatem rozważać czy ocena oddziaływania na środowisko zakończona rozważaną decyzją środowiskową (wydaną na potrzeby samowoli budowlanej) była dopuszczalna w świetle omówionego wyżej art. 49 ust. 4a Prawa budowlanego. Obowiązek taki potwierdzony został w orzecznictwie (WSA w Krakowie w wyroku z dnia 16 stycznia 2013 r. sygn. II SA/Kr 1379/12.
W związku z tym - ponieważ z uzasadnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach utrzymanej w mocy skarżoną decyzją SKO nie można wywnioskować, że warunki postawione przez znowelizowany art. 49 ust. 4a Prawa budowlanego zostały spełnione - decyzja środowiskowa powinna była zostać przez SKO uchylona, a postępowanie w sprawie tej decyzji umorzone jako bezprzedmiotowe (w związku z tym, że w omawianym przypadku nie mamy do czynienia z przedsięwzięciem "planowanym", dla którego można wydać decyzję środowiskową, a więc nie istnieje przedmiot postępowania).
W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o ich oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 9 września 2015r. pełnomocnik skarżącego Stowarzyszenia "G", na wypadek uchylenia zaskarżonej decyzji wniósł o zobowiązanie SKO (na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a.) do uchylenia decyzji organu I Instancji i wydania decyzji odmownej bądź umorzenia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skargi zasługiwały na uwzględnienie, choć nie wszystkie zawarte w nich argumenty i zarzuty były uzasadnione.
Wszystkie złożone skargi jako pierwszy i najważniejszy zarzut wobec zaskarżonej decyzji podnoszą zastosowanie przez organ II Instancji przepisu art. 49 ust. 4a Prawa budowlanego w nieaktualnym brzmieniu tj. w brzmieniu sprzed nowelizacji, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2015r. Decyzja organu II Instancji wydana została w dniu 15 stycznia 2015 r., a zatem winna uwzględniać brzmienie art. 49 ust. 4a, nadane ustawą z dnia 11 lipca 2014 r o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014 poz.1133). Jednocześnie ustawa z dnia 11 lipca 2014 r o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw nie zawiera przepisów przejściowych, co oznacza, że od 1 stycznia 2015 r. art. 49 ust. 4a ustawy prawo budowlane stosowany być winien w nowym brzmieniu do wszystkich, również pozostających w toku postępowań.
W tym miejscu zatem przytoczyć należy treść art. 49 ust. 4a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., póz. 1409 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2014r.:
"Decyzje, o których mowa w ust. 4, mogą być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko"
Natomiast od 1 stycznia 2015r. art. 49 ust. 4a otrzymał brzmienie:
"Decyzje, o których mowa w ust. 4, mogą być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w przypadkach gdy ocena ta jest możliwa do przeprowadzenia z uwzględnieniem analizy rozwiązań alternatywnych przedsięwzięcia i możliwości ustalenia warunków jego realizacji w zakresie ochrony środowiska."
Dodać jeszcze należy, że decyzje o których mowa w art. 49 ust. 4 ustawy prawo budowlane to decyzje o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót oraz o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona.
Niewątpliwie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie uwzględniło nowej treści przywoływanego przepisu, na co wprost wskazuje jego zacytowanie w uzasadnieniu decyzji (k. 8 decyzji SKO) w brzmieniu sprzed nowelizacji. Kolegium stwierdziło, co następuje: "Wskazać należy, że ustawodawca wprowadził przez art. 140 pkt 9 ustawy z dniem 15 listopada 2008 r. do art. 49 ustawy Prawo budowlane przepis ust. 4a wskazujący: iż decyzje, o których mowa w ust. 4 (tj. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót, o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona), mogą być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji (...), a tym samym wprowadził regulację zezwalającą na ocenę następczą." Z całokształtu uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika też, że nowa treść przepisu została przez organ II Instancji przeanalizowana w rozpatrywanej sprawie.
Niewątpliwie zatem naruszona została przez organ II Instancji zasada praworządności wyrażona w art. 6 Kpa ("Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa."). W zasadzie niespornym jest, że z zasady praworządności wywodzi się obowiązek organu administracji publicznej stosowania przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego obowiązującego w dniu wydania decyzji; od tej reguły mogą zostać wprowadzone odstępstwa przepisami przejściowymi (niepublikowany wyrok NSA z dnia 16 maja 2007 r., I OSK 1080/06). Nie ulega też wątpliwości, że organ rozpatrujący odwołanie od decyzji administracyjnej ma obowiązek uwzględniania aktualnego w chwili orzekania stanu faktycznego i stanu prawnego, o ile przepisy przejściowe nie stanowią inaczej (tak WSA w Krakowie w wyroku z dnia 16 stycznia 2013 r. sygn. II SA/Kr 1379/12).
W niniejszej sprawie istota sporu związana z zastosowaniem kwestionowanego przepisu sprowadza się do ustalenia, czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach może być wydana dla przedsięwzięcia już zrealizowanego.
Dla udzielenia odpowiedzi na to pytanie wskazać jeszcze należy dla porządku, że WSA w Krakowie w prawomocnym wyroku z dnia 13 listopada 2012r. sygn. II SA/Kr 1173/12 rozpatrując skargę Stowarzyszenia "G" z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 18 czerwca 2012 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla tego samego przedsięwzięcia (sprawa toczyła się z wniosku innego podmiotu) wskazał, że:
"Art. 49 ust. 4 pkt 2 i ust. 4a Prawa budowlanego stanowi zaś, że spełnienie tych wymagań skutkuje zatwierdzeniem projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona, a wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego wymaga uprzedniego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Tym samym sam ustawodawca wyraźnie przesądził dopuszczalność wydania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Oceny takie wymagane są do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Sąd rozpoznający tą sprawę w pełni aprobuje stanowisko zajęte w zakresie możliwości prowadzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, które już zostało zrealizowane."
Tym samym trudno stawiać zarzut organowi I instancji, który wydawał decyzję w niezmienionym -względem powołanego wyroku- stanie prawnym, że zastosował się do oceny prawnej wyrażonej przez sąd administracyjny w przywoływanym wyżej wyroku, dotyczącej dopuszczalności wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia dla tej samej, już zrealizowanej inwestycji, choć nie była to ocena wiążąca w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. W przypadku decyzji wydanej przez organ II instancji natomiast, zmianie uległa treść przepisu art. 49 ust. 4a ustawy prawo budowlane, zatem organ II Instancji obowiązany był we własnym zakresie rozważyć stawiany zarzut niedopuszczalności wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia już realizowanego, z uwzględnieniem nowego brzmienia przepisu art.49 ust.4a.
Wskazać dalej należy, że przyjęcie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r poz. 1235 ze zm.), było konsekwencją obowiązku implementacji do porządku prawnego RP (wielokrotnie nowelizowanej i aktualnie już nieobowiązującej) treści Dyrektywy Rady nr [...] z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne. Obecnie kwestie te reguluje Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (tekst jednolity Dz.U.UE.L.2012.26.1), zwana dalej dyrektywą.
Rację ma skarżące Stowarzyszenie "G", że przepisy krajowe winny być interpretowane w zgodzie z wymaganiami stawianymi przez prawodawstwo UE, co wynika zarówno z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jak i z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej.
W niniejszej sprawie obowiązek ten dotyczy odczytywania (interpretacji) art. 49 ust. 4a Prawa budowlanego zarówno w kontekście przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) jak i samej dyrektywy. Jest to zresztą działanie zgodne z postulatem spójności i wzajemnej niesprzeczności systemu prawa, którego częścią jest dorobek prawny UE.
W tym miejscu zatem należy przytoczyć treść najważniejszych uregulowań przywoływanej wyżej dyrektywy.
Zgodnie z pkt. 2 preambuły dyrektywy, polityka Unii w dziedzinie środowiska oparta jest na zasadzie ostrożności oraz na zasadach działania zapobiegawczego, naprawiania szkody w pierwszym rzędzie u źródła i na zasadzie "zanieczyszczający płaci". Skutki w środowisku powinny być uwzględniane w możliwie najwcześniejszej fazie we wszystkich procesach planowania technicznego i podejmowania decyzji. Natomiast zgodnie z pkt. 13 państwa członkowskie zostały zobowiązane do ustanowienia procedury, która umożliwi wykonawcy uzyskanie opinii od właściwych organów, dotyczącej treści i zakresu informacji, które mają być szczegółowo przedstawione i dostarczone w celu przeprowadzenia oceny. W ramach tej procedury państwa członkowskie mogą żądać, aby wykonawca dostarczył, między innymi, alternatywne rozwiązania dla przedsięwzięć, w których sprawie zamierza złożyć wniosek.
W art. 1 ust.2 lit. a, b, c dyrektywy przyjęto definicje pojęć w niej używanych, gdzie "przedsięwzięcie" oznacza wykonanie prac budowlanych lub innych instalacji lub systemów, inne interwencje w otoczeniu naturalnym i krajobrazie, włącznie z wydobywaniem zasobów mineralnych; "wykonawca" oznacza ubiegającego się o zezwolenie na prywatne przedsięwzięcie lub organ publiczny, który inicjuje przedsięwzięcie; "zezwolenie na inwestycję" oznacza decyzję właściwego organu lub organów, na podstawie której wykonawca otrzymuje prawo do wykonania przedsięwzięcia.
Art. 2 ust. 1 wskazuje, że państwa członkowskie przyjmują wszystkie niezbędne środki, aby zapewnić podleganie przedsięwzięć mogących powodować znaczące skutki w środowisku, między innymi z powodu ich charakteru, rozmiarów lub lokalizacji, wymogowi uzyskania zezwolenia na inwestycję i oceny w odniesieniu do ich skutków na środowisko, przed udzieleniem zezwolenia. Przedsięwzięcia te określa art. 4.
W art. 4 ust. 2 dyrektywa wskazuje, że w odniesieniu do przedsięwzięć wymienionych w załączniku II państwa członkowskie ustalają, czy przedsięwzięcie podlega ocenie, czego dokonują na podstawie badania indywidualnego lub progów lub kryteriów ustalonych przez państwo członkowskie.
W załączniku nr II dyrektywy (zatytułowanym "przedsięwzięcia, o których mowa w art. 4 ust. 2") w pkt. 12 wskazano nartostrady, wyciągi narciarskie i kolejki linowe oraz inwestycje towarzyszące - jako przedsięwzięcia z zakresu turystyki i wypoczynku. Z regulacja tą koresponduje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 nr 213 poz. 1397 ze zm.), gdzie w § 3 ust. 1 pkt. 49 wskazuje jako przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko m. in. trasy narciarskie, wyciągi narciarskie oraz urządzenia im towarzyszące.
Skarżący wskazuje, że zarówno ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) jak i dyrektywa przewiduje przeprowadzenie procedury i wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięć "planowanych", czyli jeszcze niezrealizowanych (np. art. 59 ust. 1 ustawy). Wskazuje też, że obecnie art. 49 ust. 4a Prawa budowlanego precyzuje pod jakimi warunkami można uznać, że dopuszczalne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko (i tym samym wydanie wieńczącej tę ocenę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach) dla przedsięwzięć, których realizacja rozpoczęła się w warunkach samowoli budowlanej. Warunki te to: możliwość przeprowadzenia oceny z uwzględnieniem analizy rozwiązań alternatywnych przedsięwzięcia oraz możliwości ustalenia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie ochrony środowiska. Z art. 49 ust. 4a Prawa budowlanego wynika więc a contrario, że w sytuacji gdy powyższe warunki nie są spełnione (tj. gdy organ prowadzący postępowanie nie jest w stanie wykazać ich spełnienia), przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, a zatem i wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest dopuszczalne (należy wówczas wydać decyzję odmowną). Weryfikacja tego czy warunki z art. 49 ust. 4a Prawa budowlanego są w danym przypadku spełnione należy do organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, którego realizacja już się rozpoczęła lub już zrealizowanego.
W tym zakresie nie można odmówić skarżącemu racji, z tym wszakże zastrzeżeniem, że nie można podzielić kategorycznego poglądu skarżących, że obecne brzmienie przepisu art. 49 ust. 4a ustawy prawo budowlane definitywnie wyłącza legalizację ukończonej samowoli budowlanej w każdym przypadku, gdy do procedury legalizacyjnej niezbędne jest wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia.
Zwrócić bowiem należy uwagę, że przywoływana nowelizacja nie polegała na uchyleniu przepisu art. 49 ust. 4a ustawy prawo budowlane, ani też nie wprowadzono do niego literalnie tak kategorycznego zakazu jak chce strona skarżąca. Prawdą jest, że zarówno dyrektywa jak i ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) jako zasadę przyjmują badanie uwarunkowań środowiskowych na etapie planowania przedsięwzięcia, co jest ze wszech miar rozwiązaniem logicznym, ze względu na cel przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko jako "prewencyjnego instrumentu ochrony środowiska". Niemniej jednak nie można abstrahować od obowiązujących przepisów ustawy prawo budowlane, która również jest elementem systemu prawa w RP i pozostaje równa rangą przepisom ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...). Ustawa prawo budowlane zezwala na legalizację samowoli budowalnych, w tym również takich, które wymagają wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Niewątpliwie natomiast nie może być tak, że w ramach procesu legalizacji samowoli budowlanej, prowadzenie procedury w celu wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach traktowane jest wyłącznie jako jedna z wielu niezbędnych formalności. Organ prowadzący postępowanie o środowiskowych uwarunkowaniach nie może pozostawać w przekonaniu, że jest w jakimkolwiek sensie "zobowiązany" do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdyż skutek w postaci legalizacji samowoli budowlanej jest celem nadrzędnym. Organ powinien tu rozważać czy jest możliwe nałożenie na inwestora takich warunków ochrony środowiska, które uznano by za zasadne w sytuacji, gdyby realizacja przedsięwzięcia nie była jeszcze rozpoczęta.
Obecne brzmienie art. 49 ust. 4a ustawy prawo budowlane upoważnia do twierdzenia, że legalizacja ukończonej samowoli budowlanej, musi pozostać wyjątkiem, gdyż spełnienie nowych wymagań cyt. przepisu tj. wykazanie realnej możliwość przeprowadzenia oceny różnych wariantów przedsięwzięcia już zrealizowanego oraz możliwości ustalenia warunków jego realizacji w zakresie ochrony środowiska, może nie być w praktyce zadaniem łatwym, o ile w ogóle możliwym. Jednak mimo to, możliwości takiej definitywnie wykluczyć nie można, a każdy przypadek legalizowanej samowoli musi być oceniany i rozpatrywany indywidualnie. Z twierdzeniem tym nie pozostaje w sprzeczności przywołany przez stronę skarżącą Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 3 lipca 2008 r. - Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Irlandii, Sprawa C-215/06 (Dz.U.UE.C.2008.260.3/1). W uzasadnieniu wyroku Trybunał wskazał, że "prawo irlandzkie wprowadza zezwolenie legalizacyjne, zrównując jego skutki ze skutkami zwykłego zezwolenia budowlanego. Zezwolenie legalizacyjne może zostać wydane, nawet jeżeli objęte nim przedsięwzięcie, dla którego wymagana była OOS zostało zrealizowane. O ile prawo UE nie może stanąć na przeszkodzie temu, aby normy krajowe pozwoliły w pewnych wypadkach na legalizację, o tyle możliwość taka powinna być uwarunkowana tym, że nie będzie ona stwarzać zainteresowanym okazji do obejścia norm wspólnotowych lub uchylenia się od ich stosowania i że pozostanie ona wyjątkiem." Z przywołanego fragmentu orzeczenia wynika, że wyjątkowych przypadkach legalizacja samowoli budowlanej dla której niezbędne jest wydanie decyzji środowiskowej jest dopuszczalne.
Dla poprawnej analizy przedmiotowej sprawy, która musi nastąpić w sposób zgodny z wykładnią przepisów prawa UE, także w kontekście przytoczonego wyżej orzeczenia, przydatne będzie zatem dokonanie przez organ porównania daty samowolnej realizacji inwestycji oraz dat objęcia spornego obszaru formami ochrony przyrody. Podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie inwestycja leży na obszarze parku krajobrazowego, przylega do rezerwatu przyrody [...] oraz do obszaru Natura 2000 Beskid Mały (obszar przyjęty do ochrony już Decyzją Komisji z dnia 12 grudnia 2008 r. przyjmującą na mocy dyrektywy Rady 92/43/EWG drugi zaktualizowany wykaz terenów mających znaczenie dla Wspólnoty składających się na alpejski region biogeograficzny Dz.U. UE.L z 2009 r. nr 43 poz. 21).
Jednak rzecz w tym, że weryfikacja przedmiotowego przedsięwzięcia w kontekście nowej treści art. 49 ust. 4a ustawy prawo budowlane nie została w ogóle przez organ II Instancji przeprowadzona. Będzie to obowiązkiem organu w ponownie prowadzonym postępowaniu.
Równocześnie wskazać należy, że zastrzeżenia Sądu budzi sposób ujęcia w raporcie o oddziaływaniu na środowisko wariantu "0" określonego jako "niepodejmowanie realizacji przedsięwzięcia".
Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt. 4 i 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...), raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia (pkt 4) oraz opis analizowanych wariantów, w tym: a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska - wraz z uzasadnieniem ich wyboru (pkt 5). Raport powinien zawierać także określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów (...) – pkt. 6.
Tymczasem na str. 25 raportu w rozdziale pt. "Warianty przedsięwzięcia" wariant ten został skwitowany w następujący sposób: "zakłada funkcjonowanie stacji narciarskiej na zboczu [...] w stanie "pierwotnym" tj. takim, w jakim ośrodek został założony w latach 80-tych XX w. Stacja składała się z dwóch wyciągów orczykowych bez systemu zaśnieżania i oświetlenia nartrostrad."
Jak już wyżej wskazano, ocena oddziaływania na środowisko prowadzona dla celów legalizacji zakończonego przedsięwzięcia, jeżeli ma nastąpić w zgodzie z wykładnią prawa UE, z natury zaistniałych już faktów, nie może rozważać zupełnie abstrakcyjnego i -w zaprezentowanym w niniejszej sprawie ujęciu- niepotrzebnego wariantu alternatywnego jakim jest "brak realizacji przedsięwzięcia". Rzetelne rozważenie wariantów alternatywnych w odniesieniu do przedsięwzięcia już zakończonego, wymaga zdaniem Sądu, uwzględnienia wariantu polegającego na likwidacji wybudowanego przedsięwzięcia, ze wszystkimi jej skutkami wymienionymi w art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...), bo w tych szczególnych warunkach może być zupełnie realne, że będzie to wariant najkorzystniejszy dla środowiska.
Wskazać także należy, że rozważanie innych lokalizacji przedsięwzięcia wydaje się na tym etapie prawdopodobnie mniej celowe (skoro zniszczono już część naturalnego siedliska, to niszczenie kolejnego, choćby dalece mniej cennego fragmentu po to, aby wprowadzić w życie inny wariant przedsięwzięcia nie poprawi sytuacji) niż rozważenie np. nawet daleko idących modyfikacji już zrealizowanego przedsięwzięcia. Przykładowo można rozważać zastosowanie przez inwestora innych rozwiązań technicznych, rezygnacji z pewnych elementów inwestycji (np. oświetlenia lub/i naśnieżania), rozważenia dopuszczalnych godzin funkcjonowania stacji narciarskiej itp.
Wszystkie przywołane wyżej formy ochrony przyrody występujące w spornym obszarze wskazują, że jest to teren szczególnie przyrodniczo cenny, stąd ocena oddziaływania na środowisko musi być szczególnie wnikliwa i rzetelna. Tymczasem zaakceptowany raport w analizowanej sprawie jest niewystarczający w zakresie przedstawionych wariantów, gdyż nie zawiera określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko wariantu "0". Podkreślić należy, że choć nie ma żadnych odmiennych (szczególnych) uregulowań dotyczących zasad sporządzania raportu w odniesieniu do inwestycji już zrealizowanych, to jednak w przypadku legalizacji istniejącej samowoli budowlanej, rozważane w ramach oceny oddziaływania na środowisko warianty winny być tak skonstruowane, aby były rzeczywiście realną alternatywą dla wariantu przedsięwzięcia zrealizowanego przez inwestora. Orzecznictwo sądowoadministracyjne nie pozostawia wątpliwości, że wprowadzenie obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko miało stworzyć warunki dla wyboru pomiędzy wariantami oddziałującymi w różny sposób na środowisko i wyboru najkorzystniejszego z nich (tak np. WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 16 lipca 2014r. sygn. II SA/Go 274/14).
Nie są uzasadnione natomiast zarzuty dotyczące naruszenia art. 3 ust. 1 pkt. 13 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...), poprzez jego niezastosowanie i brak uznania jako jedno przedsięwzięcie inwestycji objętej przedmiotowym postępowaniem wraz z inwestycją objętą postępowaniem w sprawie wydania decyzji z dnia 11 sierpnia 2014 r. (znak [...]) o środowiskowych uwarunkowaniach dla rozbiórki wyciągu orczykowego i budowie nowego wyciągu krzesełkowego na zboczu [...] w R. oraz art. 63 ust. 1 pkt. 1 lit.b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...), poprzez brak jego zastosowania i brak uwzględnienia w ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności brak uwzględnienia kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Decyzja organu I Instancji odnosi się do oddziaływania skumulowanego, opisanego w raporcie w rozdziale 5.12 raportu, tym samym nie można uznać, że organ okoliczność te pominął. Kwestie kumulacji rozważa także w swej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Zastrzeżeń w tym zakresie nie zgłaszał także Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, choć żądał uzupełnienia raportu w innych zakresach.
Nie znajduje także uzasadnienia zarzut skarżących: Fundacji "D" w W., Fundacji "c" w K., Fundacj "G" w W. oraz Stowarzyszenie "P" w G. naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie i brak poinformowania skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego przed wydaniem decyzji.
Zgodnie z w zasadzie jednolitym stanowiskiem sądów administracyjnych, dotyczącym skuteczności zarzutu naruszenia art. 10 Kpa: "w sytuacji przedstawienia organom administracji publicznej zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych, koniecznym jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez nie powiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a." (WSA w Poznaniu, w wyroku z dnia 7 lutego 2013r. sygn. IV SA/Po 1109/12). Okoliczności takich skarżące organizacje nie wykazały, a w ocenie Sądu pisma organu I Instancji z dnia 7 listopada 2014r. skierowane do skarżących znajdujące się w aktach sprawy dostatecznie jasno informowały zarówno o zgromadzonych dokumentach jak i uprawnieniach procesowych w tym wynikających z art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Nie jest także zasadny zarzut skarg dotyczący naruszenia art. 33 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. (Dz. U. 2013, póz. 1235) o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - dalej jako "u.i.ś." poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że brak niezwłocznego podania do publicznej wiadomości informacji o wydaniu postanowienia z dnia 9 lipca 2014 r. (znak [...]) w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nie stanowi naruszenia prawa. W tym zakresie Sąd w pełni podziela ocenę dokonaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], zgodnie z którą ogłoszenia takie mogą być umieszczane w momencie, kiedy do organu odpowiedzialnego, za przeprowadzenie procedury udziału społeczeństwa trafi raport. W ogłoszeniu trzeba, bowiem m.in. podać, w jakim terminie dostępna będzie dokumentacja sprawy. Inaczej mówiąc obowiązek powiadomienia społeczeństwa w tym przedmiocie, będzie konkretyzował się w chwili skompletowania materiałów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania. W przedmiotowej sprawie, raport złożono w dniu 11 lipca 2014 r. (piątek), zaś obwieszczenia dokonano dniu 17 lipca 2014 r (czwartek). Zestawienie tych dat nie wskazuje na żadne zaniechanie organu w zakresie dopełnienia ciążących na nim obowiązków, zwłaszcza, że raport następnie został uzupełniony, o czym odrębnie obwieszczono.
Pozostałe zarzuty skarg, dotyczące naruszenia art. 7 w związku z art. 77 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie oraz art. 80 Kpa oraz poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów jest uzasadniony w tym znaczeniu, że organ co prawda rozważył zgromadzony materiał dowodowy i go ocenił, tyle tylko, że dokonał tego z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. w szczególności art. 49 ust. 4a ustawy prawo budowlane jak i art. 66 ust. 1 pkt. 5,6,7 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...).
Zarzut naruszenia art. 84 § 1 k.p.a. poprzez brak jego zastosowania i niepowołanie biegłego na okoliczność zbadania rzetelności raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, mimo zaistnienia konieczności dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jest zdaniem Sądu nieuzasadniony. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia23 lutego 2007 r., II OSK 363/06, (Nieruchomości 2007, nr 7, s. 15) "raport o oddziaływaniu na środowisko sporządzany na użytek postępowania wiążącego się z realizacją inwestycji budowlanych jest dokumentem prywatnym będącym dowodem w sprawie administracyjnej przedkładanym przez inwestora, zaś inne podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony lub na prawach strony mają wynikającą z przepisów o postępowaniu dowodowym w administracji, normowanym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia miarodajności tego dowodu, np. w postaci opinii sporządzonej przez inną osobę posiadającą odpowiednią wiedzę".
W niniejszej sprawie jedynie Stowarzyszenie "G" przedstawiła za pismem z dnia 4 listopada 2014r. opracowanie pod nazwą: "Informacja dotycząca wielkości populacji oraz wykorzystania siedlisk przez duże drapieżniki na obszarze Beskidu Małego" autorstwa S. N., K. T. i dr inż R. M. z wnioskiem o uznanie tego opracowania za dowód w sprawie. Do dowodu tego organ się odniósł (str. 37 decyzji organu I Instancji) wskazując, że praca ta została wykorzystana w trakcie prac nad sporządzaniem raportu, jak również szczegółowo przeanalizował wnioski z opracowania tego płynące. Analiza ta zresztą nie budzi wątpliwości Sądu co do jej logiczności i poprawności.
Z wszystkich wyżej wymienionych względów decyzja organu II Instancji oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone na zasadzie art. 145 pkt. 1 lit. a i lit. b. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.
Sąd nie uwzględnił żądania skarżącego Stowarzyszenia "G" w B., zgłoszonego na rozprawie na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. o zobowiązanie organu I instancji do wydania decyzji odmownej bądź umorzenia postepowania jako bezprzedmiotowego, gdyż rozstrzyganie w ten sposób byłoby przedwczesne, ze względu na konieczność uzupełnienia raportu o wskazane wyżej braki w analizie wariantu "0" oraz nieuwzględnienie przez organ nowego brzmienia art. 49 ust. 4a ustawy prawo budowlane. Innymi słowy zdaniem Sądu nie byłoby to rozstrzygnięcia "uzasadnione okolicznościami sprawy".
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło