V SA/Wa 2181/16
WyrokWSA w Warszawie2016-10-26
Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak, Beata Krajewska, Dorota Mydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją, opierając się na nowych okolicznościach faktycznych, które nie zostały w sposób bezsporny wykazane i należycie uzasadnione?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji publicznej nie wykazały w sposób należyty i bezsporny przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego, opierając się na nowych okolicznościach faktycznych. Ponadto, stwierdzono naruszenie przepisów o wyłączeniu pracownika organu od udziału w postępowaniu, gdyż osoba, która brała udział w wydaniu pierwotnej decyzji, brała udział również w postępowaniu wznowieniowym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC. Pierwotnie wsparcie zostało przyznane, jednak po kontroli i wznowieniu postępowania, organy administracji uchyliły pierwotną decyzję, uznając, że producent nie spełnił warunków "zielonych zbiorów", m.in. poprzez równoczesny zbiór pomidorów handlowych na tej samej powierzchni. Producent zaskarżył decyzje organów, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych. Sprawa przeszła przez WSA, NSA, a następnie ponownie przez WSA.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego ARR; zasądza od Prezesa Agencji Rynku Rolnego na rzecz M. M. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2016 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r.; 2) zasądza od Prezesa Agencji Rynku Rolnego na rzecz M. M. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja z dnia ... stycznia 2014 r., nr ..., Prezesa Agencji Rynku Rolnego (dalej jako: "Prezes ARR") utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w G. (dalej jako: "Dyrektor ARR") z dnia ... grudnia 2013 r., nr ..., którą, po wznowieniu postępowania, uchylono decyzję z dnia ... września 2011 r., nr ..., w sprawie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC.
Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, co następuje:
Decyzją z dnia ... września 2011 r. Dyrektor ARR przyznał M. M. (dalej jako: "Strona" lub "Skarżący") wsparcie w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC w wysokości 1.722.555,12 zł do 12,80 ha powierzchni uprawy pomidorów w szklarniach, na której przeprowadzono działanie "zielony zbiór".
W dniach 16 stycznia-17 kwietnia 2013 r. przeprowadzona została kontrola na miejscu, podczas której stwierdzono, że powierzchnia upraw pomidora podana przez producentka warzyw we Wniosku stanowiła powierzchnię 12,80 ha, natomiast nie była tożsama z ustaleniami z kontroli krzyżowej przeprowadzonej w Grupie Producentów Owoców i Warzyw "Gospodarstwo Ogrodnicze T. M." Sp. z o. o., gdzie powierzchnia uprawy została podzielona na powierzchnię upraw: pomidora – 12,50 ha; - ogórka - 0,30 ha.
Postanowieniem z dnia ... lipca 2013 r. Dyrektor ARR wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia ... września 2011 r. i dniu ... września 2013 r. wydał decyzję uchylającą decyzję z ... września 2011 r.
Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, Prezes ARR decyzją z dnia ... listopada 2013 r. uchylił orzeczenie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Dyrektor ARR w dniu ... grudnia 2013 r. wydał decyzję o uchyleniu decyzji z dnia ... września 2011 r. w sprawie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC i odmówił producentowi warzyw udzielenia wsparcia z tytułu przeprowadzenia "zielonego zbioru" na powierzchni 12,80 ha uprawy pomidora. Organ I instancji uznał, że producent warzyw nie dotrzymał warunków mechanizmu WPR "Wsparcie kryzysowe na rynkach owoców i warzyw" w zakresie działania "zielony zbiór" w rozumieniu przepisów prawa unijnego i krajowego.
Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia ... stycznia 2014 r. Prezes ARR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ podkreślił, że decyzja została wydana w trybie wznowieniowym, z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. tj., podstawą wznowienia było ujawnienie na podstawie protokołu WIJHARS z dnia ... kwietnia 2013 r. nowych okoliczności faktycznych czyli rozbieżności powierzchni uprawy pomidora poddanego działaniom kwalifikującym się do wsparcia oraz prowadzenie na tej samej powierzchni, w okresie "zielonych zbiorów", zbioru pomidorów w celach handlowych.
Organ odwoławczy ustalił, że w okresie przeprowadzenia działania "zielony zbiór" na powierzchni zgłoszonej do objęcia wsparciem (tj. 12,80 ha), dokonywano równocześnie zbioru owoców dojrzałych (handlowych). Oznacza to, że działanie zakwalifikowane pierwotnie jako "zielony zbiór" faktycznie działaniem takim w rozumieniu przepisów regulujących kryzysowe wsparcie nie było. Strona w ocenie Prezesa ARR w ramach przedmiotowego działania nie dokonała łącznych (całkowitych, pełnych) zbiorów nienadających się do sprzedaży produktów na zadeklarowanym we wniosku o udzielenie wsparcia obszarze, ale na uprawie objętej działaniem "zielony zbiór" w tym samym okresie prowadziła również zbiór handlowy.
W ocenie Prezesa ARR istotną kwestią w niniejszej sprawie jest sposób przeprowadzenia przez stronę działania "zielony zbiór" w zadeklarowanym okresie, tj. 27 maja 2011 r. – 17 czerwca 2011 r. Jak zostało wskazane w oświadczeniu Strony z dnia ... lutego 2013 r., w wyjaśnieniach oraz w odwołaniu od zaskarżonej decyzji, łączne zbiory nienadających się do sprzedaży produktów obejmowały jednorazowy zbiór zdrowych zielonych owoców i czynność tę przeprowadzono wraz ze zbiorem pomidorów dojrzałych. Świadczy to o tym, że producent warzyw nie dokonywał faktycznie "zielonego zbioru" w zadeklarowanym okresie, a dokonywał tylko jednorazowej czynności usunięcia z krzaków niedojrzałych owoców, którą przeprowadził w trakcie zbiorów dojrzałych owoców. W ocenie organu strona nie dokonała właściwego działania "zielony zbiór", tylko przeprowadziła zabieg agrotechniczny, tzw. regulację gron, polegającą na tym, że w nadmiernie rozbudowanych gronach (o nadmiernej liczbie owoców) część owoców (w stadium niedojrzałości) usuwa się celem uzyskania jednakowej wielkości pozostałych na gronach owoców.
Odnośnie do oceny powierzchni, na której producent warzyw przeprowadził działanie "zielony zbiór", organ II instancji podkreślił, że materiał dowodowy pozyskany w trakcie kontroli ex-post wskazuje na fakt, że producent uprawiał pomidory na powierzchni 12,50 ha i ogórki na powierzchni 0,30 ha. Organ odwoławczy nie zanegował sposobu wykorzystania roślin ogórka jako rośliny wskaźnikowej, natomiast stwierdził, że rośliny te faktycznie zajmowały część powierzchni, którą zgłoszono do wsparcia. Producent osiągał z tytułu sprzedaży ogórków dochód i potrafił oszacować powierzchnię, jaką zajmowały rośliny ogórka. Zatem w ocenie Prezesa ARR zgłoszenie przez producenta powierzchni zajmowanej przez rośliny ogórków we wniosku o udzielenie wsparcia tytułem przeprowadzenia działania "zielony zbiór" na uprawie pomidorów nie może zostać uznane za prawidłowe.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję, Skarżący domaga się uchylenia decyzji z dnia ... stycznia 2014 r. w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że:
- nowe okoliczności faktyczne, nieznane wcześniej organowi, przyjęte za podstawę wydania postanowienia Dyrektora ARR w sprawie wznowienia postępowania z ... lipca 2013 r., rzeczywiście wystąpiły (sprzeczność wniosku o udzielenie wsparcia i ustaleń kontroli krzyżowych - pkt 1 i 2 uzasadnienia postanowienia) lub miały charakter okoliczności istotnych w sprawie (wyniki analizy porównawczej sprzedaży w latach 2010 i 2011, ustalenie wielkości sprzedaży w roku 2011 - wskazane w pkt 3 i 4 postanowienia),
2. art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału zgromadzonego w sprawie i nieuprawnione uznanie, że:
- Strona nie przeprowadziła całkowitego "zielonego zbioru" i całkowitej denaturacji nienadających się do sprzedaży pomidorów zebranych w toku "zielonego zbioru",
- Strona dokonywała zielonego zbioru jednocześnie ze zbiorami pomidorów w celach handlowych z tej samej powierzchni w tym samym czasie, a beneficjent w sposób ciągły pozyskiwał dojrzałe pomidory,
- powierzchnia, na której Strona przeprowadziła zabieg "zielonych zbiorów" wynosiła 12,5 ha, podczas gdy w rzeczywistości powierzchnia ta wynosiła 12,8 ha,
3. art. 11 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. polegającym na pominięciu w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia, skąd wynika przyjęty przez organ rezultat interpretacji przepisów kształtujących definicję zielonych zbiorów i dlaczego organ uznał, że prowadzenie zielonych zbiorów w sposób zastosowany przez Stronę nie odpowiada przepisom unijnym i krajowym w tym zakresie; organ poprzestał na przytoczeniu definicji ujętej w przepisie art. 84 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 543/2011 i stwierdzeniu, że nie podziela poglądów Strony na interpretację tego przepisu, bez odniesienia się do argumentacji prezentowanej przez Stronę,
4. art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegającym na zaakceptowaniu uchylenia decyzji dotychczasowej (decyzji o udzieleniu wsparcia z dnia ... września 2011 r.) pomimo faktu, że organ nie wykazał i nie uzasadnił, iż zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, podczas gdy powinien odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej.
W opinii Strony zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego:
1. poprzez dokonanie błędnej wykładni:
a. art. 85 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1580/2007 o ustanowieniu przepisów wykonawczych do rozporządzeń Rady (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96 i (WE) nr 1182/2007 w sektorze owoców i warzyw z dnia 21 grudnia 2007 r. i art. 84 ust. 1 lit. a rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw z dnia 7 czerwca 2011 r. poprzez uznanie, że definicja zielonych zbiorów obejmuje powtarzalne przeprowadzanie zabiegu zielonych zbiorów w danym okresie i brak możliwości dokonywania jakichkolwiek zbiorów pomidorów dojrzałych oraz ich sprzedaży w tym okresie, a nie jednorazowe przeprowadzenie tego zabiegu agrotechnicznego przy jednoczesnej dopuszczalności dokonywania zbiorów pomidorów dojrzałych pochodzących z innej części tej samej plantacji całościowo zgłoszonej do wsparcia oraz ich sprzedaży;
b. § 4 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw (Dz.U. nr 130, poz. 750) poprzez uznanie, że warunkiem przyznania wsparcia w ramach nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw jest powtarzalne przeprowadzanie zabiegu zielonych zbiorów w danym okresie, a nie jednorazowe przeprowadzenie tego zabiegu agrotechnicznego;
2. poprzez niewłaściwe zastosowanie § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieprzyznaniu Stronie wsparcia pomimo spełnienia przez Stronę przesłanek warunkujących uzyskanie wsparcia w ramach nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw w wysokości adekwatnej do powierzchni uprawy objętej zielonymi zbiorami.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że niemożliwe było jednoczesne przeprowadzenie zabiegu łącznego zbioru niedojrzałych, nie nadających się do sprzedaży produktów na części plantacji, a następnie (rotacyjnie) na pozostałych częściach oraz zbioru handlowego na częściach niepoddawanych aktualnie temu zabiegowi i uzyskanie wsparcia do łącznej powierzchni całej plantacji.
Autor skargi zaznaczył, że przez definicję "zielone zbiory" rozumie czynność jednorazową, w odniesieniu do owoców i warzyw, których zbiory już się rozpoczęły w przypadku, gdy okres zbioru danych owoców i warzyw przekracza okres jednego miesiąca, co niewątpliwie dotyczy pomidorów (plon uzyskiwany jest od kwietnia aż do listopada). Tym samym zielony zbiór można rozpocząć w odniesieniu do plantacji, na której znajdują się już dojrzałe owoce, a jednocześnie zielonemu zbiorowi mogą zostać poddane tylko owoce niedojrzałe – oznacza to, że owoce, które w chwili przeprowadzenia zielonego zbioru są dojrzałe, powinny zostać zebrane. A zatem nie ma przeszkód, aby dojrzałe owoce zebrane przed zielonym zbiorem w celu przygotowania plantacji do przeprowadzenia tego działania, zostały wykorzystane w celach handlowych.
W odpowiedzi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, w całości podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 740/14, oddalił skargę Strony.
Sąd I instancji wskazał, że postępowanie w sprawie było prowadzone w trybie wznowieniowym, którego podstawę stanowił przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., czyli ujawnienie nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, ale nie znanych organowi, który wydał decyzję. Jako nowe okoliczności wskazano w szczególności ujawnienie w wyniku kontroli różnicy między powierzchnią upraw pomidorów zawartą we wniosku z powierzchnią ujawnioną w wyniku kontroli oraz ustalenie, że w okresie od 27 maja do 17 czerwca 2011 r., tj. w okresie zielonych zbiorów M. M. wprowadził do magazynu i sprzedał Grupie Producentów Owoców i Warzyw "Gospodarstwo Ogrodnicze T. M. "sp. z o.o. 760.372,00 kg pomidorów. Sąd uznał, że są to okoliczności nowe, nieznane wcześniej organowi i istotne dla sprawy, zatem wznowienie postępowania było w świetle przepisu art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. uzasadnione, a zarzut naruszenia art.145 § 1 pkt 5 i art.151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. jest nieuprawniony.
Sąd wskazał, że Skarżący nie spełnił warunków niezbędnych do udzielenia tego wsparcia, nie podjął działań koniecznych do uznania ich za zielone zbiory. Definicja "zielonych zbiorów" wymaga aby zbiór dotyczył łącznego czyli całkowitego zbioru niedojrzałych pomidorów na danym obszarze, czyli na całym obszarze zgłoszonym do pomocy. Sytuacja sukcesywnego dojrzewania i zbierania pomidorów dojrzałych nakazuje przyjąć, że nie zebrano wszystkich zielonych pomidorów, a więc przeprowadzony zbiór pomidorów zielonych nie był zbiorem łącznym, czyli nie odpowiadał definicji zielonych zbiorów.
W sprawie ustalono, że przyczyną odmowy przyznania wsparcia był fakt równoległego zbierania pomidorów zielonych i dojrzałych na tym samym obszarze. A trudności techniczne w spełnieniu wymaganych do przyznania wsparcia kryteriów, spowodowane np. wielkością plantacji, nie mogą być podstawą do przyznania pomocy przy niespełnieniu wymaganych kryteriów.
W świetle tych ustaleń faktycznych za niezasadny WSA uznał zarzut naruszenia przepisów art. 80, 11 i 107 § 1 i § 3 k.p.a. i uznał, że wyjaśnienia organu w zakresie interpretacji przepisów regulujących kwestie "zielonych zbiorów" zostały przedstawione w sposób znajdujący oparcie w przywołanych prawidłowo przepisach.
W wyniku złożonej skargi kasacyjnej przez Stronę, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 6/15, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd Kasacyjny, wskazując na nadzwyczajny charakter instytucji wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną stwierdził, że w sytuacji, w której organ jako podstawę wznowienia postępowania z urzędu wskazuje art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i powołuje się na wykrycie nieznanej mu nowej okoliczności faktycznej, powinien w toku postępowania przede wszystkim tę okoliczność w sposób bezsporny wykazać. NSA uznało, że w decyzjach z dnia ... grudnia 2013 r. i z dnia ... stycznia 2014 r. organy nie zawarły uzasadnienia przesłanek na podstawie, których wznowiono postępowanie zakończone decyzją ostateczną z ... września 2011 r., o udzieleniu wsparcia do upraw pomidorów. Organy ograniczyły się w ocenie Sądu do wskazania okoliczności, na podstawie których wznowiono postępowanie tj. różnicy co do powierzchni uprawy pomidorów oraz dokonywania zbiorów pomidorów w okresie zielonych zbiorów z tej samej powierzchni, nie argumentując z jakich względów okoliczności te uznały za nowe i istotne, jak również czy okoliczności te istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi. Tym samym uznano, iż zarzuty Skarżącego co do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 , art. 11 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. polegające na nieprawidłowym dokonaniu kontroli legalności działania organów administracji publicznej i zaakceptowaniu przez Sąd zaniedbań organu w zakresie uzasadnienia przesłanek wznowienia postępowania, są uzasadnione.
Zasadne również w ocenie NSA okazały się zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. polegające na nieprawidłowym dokonaniu kontroli legalności działania organów administracji publicznej i uznaniu za prawidłowe przyjęcie przez organ administracyjny, że nowe okoliczności faktyczne nieznane wcześniej organowi przyjęte za podstawę wydania postanowienia z dnia ... lipca 2013 r. rzeczywiście wystąpiły i miały charakter okoliczności istotnych oraz naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. polegające na braku uzasadnienia odnoszącego się do podstaw wznowienia postępowania.
NSA nie podzielił stanowiska Sądu I instancji, który zaakceptował decyzję organu, a w uzasadnieniu wydanego wyroku wskazał w odniesieniu do przesłanek wznowienia postępowania na nowe okoliczności z powodu, których organ wznowił postępowanie, to jest na różnicę między powierzchnią pomidorów wskazaną we wniosku, a powierzchnią ujawnioną w wyniku kontroli oraz ustalenie, że w okresie od 27 maja 2011 r. do dnia 17 czerwca 2011 r. w okresie zielonych zbiorów Skarżący wprowadził do magazynu i sprzedał Grupie Producentów Owoców i Warzyw 760.372,00 kg pomidorów. Ograniczył się przy tym do stwierdzenia, iż są to okoliczności nowe, nieznane wcześniej organowi i istotne dla sprawy.
W ocenie Sądu Kasacyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku, co do przesłanek wznowienia postępowania jest skrótowe i lakoniczne. Sąd I instancji nie odniósł się do wskazanych okoliczności, to jest rozbieżności między powierzchnią pomidorów wskazaną we wniosku z powierzchnią ujawnioną w wyniku kontroli, a także dokonywania zbiorów pomidorów w okresie zielonych zbiorów z tej samej powierzchni jako okoliczności nowych i istotnych dla sprawy oraz tego czy okoliczności te istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi.
W tym kontekście zwrócono uwagę na to, iż we wniosku Skarżący wskazał na obszar 12,80 ha jako obszar uprawy pomidorów, co do których wnosił o wsparcie. W toku kontroli ujawniono, że powierzchnia uprawy pomidorów wynosiła 12,50 ha, natomiast pozostała powierzchnia była zajęta pod uprawę ogórka. Jak wskazuje natomiast oświadczenie Skarżącego z dnia ... lutego 2013 r. ogórki pochodziły z upraw wskaźnikowych (ogórków) wykorzystywanych w uprawie pomidora, na których wcześniej widoczne są objawy chorobowe lub objawy niedoborów składników pokarmowych. Istotnym jest to, że powierzchnia uprawy ogórków jako roślin wskaźnikowych nie zajmuje odrębnej powierzchni, bowiem sadzonki rozmieszczane są pojedynczo, między roślinami pomidora. Oznacza to, iż poprzez uprawę pojedynczych roślin ogórka nie zmniejsza się powierzchnia upraw pomidora, bowiem zajmuje on tę samą powierzchnię, a sadzonki ogórka wykorzystują niszę między sadzonkami pomidora. Okoliczności te wymagały więc rozważenia, czy była to okoliczność nowa i istotna w świetle art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a.
Wobec powyższego Sąd I instancji został zobowiązany przez NSA do dokonania, rzetelnej oceny postępowania organu co do przesłanek wznowienia postępowania oraz zarzutów sformułowanych w skardze przez Skarżącego w tym względzie oraz dokonania kontroli jej legalności. Wynik kontroli powinien znaleźć odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu wyroku, zgodnie z wymogami art. 141 § 4 p.p.s.a.
W piśmie z dnia ... października 2016 r. stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy pełnomocnik strony Skarżącej podtrzymał wszystkie dotychczasowe twierdzenia, wnioski i zarzuty podniesione w skardze w związku z wyrokiem NSA z dnia 12 maja 2016 r.
W uzasadnieniu pisma wskazał na naruszenie przez organy art. 80, art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Cytując obszerne fragmenty uzasadnienia wyroku NSA zaznaczył, że decyzję oparto na wynikach protokołu kontroli z dnia 17 kwietnia 2013 r. oraz oświadczeniu Strony z dnia 13 lutego 2013 r. (reprezentowanej przez pełnomocnika A. K.). W ocenie autora pisma po analizie tych dokumentów nie można uznać, aby organ w sposób należyty wyjaśnił i uzasadnił, że istnieją przesłanki na podstawie których wznowiono postępowanie.
Zdaniem autora pisma organy orzekające dokonały także błędnej wykładni art. 84 ust. 1 lit. a i ust. 2 oraz art. 85 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z 7 czerwca 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, rozstrzygając wszystkie wątpliwości prawne w zakresie powinnego zachowania Skarżącego na jego niekorzyść. Wykładnia ta, jak podkreślił pełnomocnik jest skrajnie niekorzystna dla Strony i prowadzi do nieuzasadnionego odebrania wsparcia pomimo, że zielone zbiory zostały w pełni przeprowadzone przez stronę na zgłoszonym obszarze, a zebrany produkt został poddany denaturacji.
Pełnomocnik strony Skarżącej, mając na uwadze treść uzasadnienia wyroku NSA wskazał na zarzut naruszenia przez organ art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., polegający na nieprawidłowym dokonaniu kontroli legalności działania organów administracji i przyjęciu, że nowe okoliczności faktyczne rzeczywiście wystąpiły w sprawie i miały one charakter okoliczności istotnych. Pełnomocnik wskazał na definicję "zielonych zbiorów" i podkreślił, że są one czynnościami dodatkowymi i niezwiązanymi z normalnymi metodami uprawy. I nie jest istotna w jego ocenie, okoliczność dla przyznania wsparcia to czy zbiór nienadających się do sprzedaży pomidorów odbędzie się w ciągu jednego, czy kilku lub nawet kilkunastu dni. W podsumowaniu pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że wyłączenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, art.9, art. 10, art. 75 § 1 , art. 77 § 1 oraz art. 81), zgodnie z dyspozycją art. 7 ust. 1 ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych, nie ma zastosowania w sprawach dotyczących wznowienia postępowania, gdyż to organ a nie strona ma obowiązek udowodnić występowanie takich okoliczności w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy podkreślić, iż sprawa rozpoznawana jest ponownie, po uchyleniu poprzednio wydanego wyroku Sądu I instancji z dnia 25 września 2014 r.
W tej sytuacji konieczne jest wskazanie na treść art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", który stanowi, iż sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przepis ten determinuje zatem zakres ocen prawnych możliwych do dokonywania przez wojewódzki sąd administracyjny przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.
Wykładnia prawa, o jakiej mowa w art. 190 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu. Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie.
Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Przede wszystkim "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a., podlegają zawężeniu do granic, w jakich Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę (art. 183 p.p.s.a.) i w jakich wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Tak więc rozpoznając sprawę powtórnie, sąd pierwszej instancji musi interpretować i stosować art. 134 § 1 p.p.s.a. przy uwzględnieniu postanowień zawartych w art. 168, art. 183 § 1 i art. 190 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie kwestię sporną w toku całego postępowania stanowiło ustalenie rzeczywistego wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania wskazanej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. tj. nowych, istotnych okoliczności faktycznych, nieznanych organowi w chwili podejmowania decyzji ostatecznej, przyznającej producentce wsparcie w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC. Sąd Kasacyjny dokonał wykładni tego przepisu wskazując, że jeżeli organ wznawia postępowanie, powołując się na wykrycie nieznanej mu nowej okoliczności faktycznej, powinien w toku postępowania przede wszystkim tę okoliczność w sposób bezsporny wykazać.
NSA dokonał oceny dowodów, na których zostało oparte rozstrzygnięcie organów Agencji podjęte w zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że dowody te nie dały podstawy do jednoznacznego stwierdzenia, że różnica co do powierzchni upraw pomidorów oraz dokonywanie zbiorów pomidorów w okresie zielonych zbiorów z tej samej powierzchni jest okolicznością nową i istotną, jak również że okoliczności te istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi.
NSA odwołał się przy tym do treści art. 11 k.p.a. zgodnie, z którym organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, jakimi kierował się przy załatwianiu sprawy i do odniesienia się do wszystkich faktów istotnych dla danej sprawy. Co winno być urzeczywistnione przy zastosowaniu art. 107 § 3 k.p.a. w treści uzasadnienia decyzji, kwestionując przy tym możliwość dokonania oceny przez Sąd przesłanek, którymi kierował się organ wznawiając postępowanie.
Sąd kasacyjny zakwestionował możliwość oparcia przesłanek wznowieniowych na lakonicznym stwierdzeniu organu o istnieniu różnicy między powierzchnią pomidorów wskazaną we wniosku, a powierzchnią ujawnioną w wyniku kontroli oraz ustalenia, że w okresie od 27 maja 2011 r. do dnia 17 czerwca 2011 r. w okresie zielonych zbiorów Skarżący wprowadził do magazynu i sprzedał Grupie Producentów Owoców i Warzyw 760.372,00,00 kg pomidorów. Organ w istocie ograniczył się przy tym do stwierdzenia, iż są to okoliczności nowe, nieznane wcześniej organowi i istotne dla sprawy.
Dla jasności należy wskazać, że w kwestii protokołu z kontroli przeprowadzonej w dniu ... kwietnia 2013 r. organ wypowiada się na stronie 5 uzasadnienia zaskarżonej decyzji: "(...) podstawą wznowienia postępowania stało się otrzymane przez Dyrektora OT ARR w G. protokołu kontroli z ... kwietnia 2013 r. (...) ujawnił on nowe okoliczności faktyczne oraz dowody istotne dla sprawy – dotyczące przedmiotu sprawy oraz mające znaczenie prawne, gdyż w konsekwencji wpływające na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Niewątpliwie za takie należy uznać: wykazaną rozbieżność powierzchni uprawy pomidora poddanego działaniom kwalifikującym się do wsparcia czy prowadzenie na tej samej powierzchni, w okresie zielonych zbiorów, zbioru pomidora w celach handlowych".
W ocenie Sądu brak jest możliwości by organy wznawiając postępowanie oparły się na tak lakonicznym opisie zawartym w protokole kontroli z ... kwietnia 2013 r., który w dużej mierze bazował na raporcie z kontroli po złożeniu wniosku i ustnych wyjaśnieniach A. K. (specjalisty ds. ochrony środowiska), których udzielał podczas przeprowadzania kontroli w imieniu skarżącego (które później skarżący doprecyzował).
Dalej NSA wywiódł, że we wniosku Skarżący wskazał na obszar 12,80 ha jako obszar uprawy pomidorów, natomiast w toku kontroli ujawniono, że powierzchnia uprawy pomidorów wynosiła 12,50 ha, natomiast pozostała powierzchnia była zajęta pod uprawę ogórka. Sam Skarżący w oświadczeniu z ... lutego 2013 r. podał, że ogórki pochodziły z upraw wskaźnikowych (ogórków) wykorzystywanych w uprawie pomidora na których wcześniej widoczne są objawy chorobowe lub objawy niedoborów składników pokarmowych.
W ocenie Sądu Kasacyjnego istotnym jest to, że powierzchnia uprawy ogórków jako roślin wskaźnikowych nie zajmuje odrębnej powierzchni, bowiem sadzonki rozmieszczane są pojedynczo, między roślinami pomidora. Oznacza to, iż poprzez uprawę pojedynczych roślin ogórka nie zmniejsza się powierzchnia upraw pomidora, bowiem zajmuje on tę samą powierzchnię, a sadzonki ogórka wykorzystują niszę między sadzonkami pomidora.
Jak już wyżej wskazano, Sąd I instancji nie może w tej sprawie formułować ocen odmiennych. Związanie Sądu wykładnią prawa dokonaną przez NSA oznacza w istocie konieczność stwierdzenia, że organy zaniedbały uzasadnienie przesłanek wznowienia postępowania.
Zgodnie z przepisami art. 85 ust. 1 rozporządzenia nr 1580/2007 o ustanowieniu przepisów wykonawczych do rozporządzeń Rady (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96 i (WE) nr 1182/2007 w sektorze owoców i warzyw z 21 grudnia 2007r. i art. 84 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 543/2011 z 7 czerwca 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych `owoców i warzyw (Dz.U.UE.L. 2011.157.1. ze zm.) za zielone zbiory uważa się łączne zbiory nienadających się do sprzedaży produktów na danym obszarze przeprowadzane przed rozpoczęciem normalnych zbiorów. Istotnie definicja ta nie określa szczegółowego sposobu ich przeprowadzenia wskazuje jedynie, że zielony zbiór polega na przeprowadzeniu zabiegu polegającego na jednoczesnym zebraniu z danej rośliny wszelkich produktów nienadających się do sprzedaży - z powodu nieosiągnięcia przez nie dojrzałości handlowej, przez co należy rozumieć owoce lub warzywa znajdujące się w różnym stadium rozwoju, jednak nie owoce lub warzywa dojrzałe. Istotne jest również, że ma to być czynność dodatkowa , niezwiązana z normalnymi metodami uprawy ( art. 84 ust. 2 ).
Jak wynika z Preambuły do Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) Nr 585/2011 rekompensaty zostały ustanowione z uwagi na drastyczny spadek popytu m.in. na pomidory po 26 maja 2011 r. Miały zrekompensować producentom owoców i warzyw straty poniesione na skutek niemożności sprzedania wyprodukowanych towarów. Ten fakt oraz treść wyżej zacytowanego ust. 2 art. 85 Rozporządzenia nr 543/2011 muszą wyznaczać rozumienie "zielonych zbiorów" .
Pełnomocnik Skarżącego próbuje wywieść prawo do dokonania zbioru handlowego z części plantacji przed rozpoczęciem "zielonych zbiorów" z porównania wersji polskiej i angielskiej tekstu rozporządzenia nr 543/20011. I tak wskazuje, że w wersji angielskiej występuje wyrażenie "total harvesting" na określenie tego co w wersji polskiej zapisano jako "łączne zbiory" (art. 84 ust. 1 pkt a). Jednak zdaniem Sądu słowa “total harvesting", które rzeczywiście bardziej oznaczają całkowite zbiory, niż zbiory łączne, również nie wskazują , że można po rozpoczęciu zielonego zbioru dokonywać zbioru owoców dojrzałych, tak aby po zakończeniu działania na krzakac nie pozostały żadne owoce. Przepis ten bowiem zaznaczał , w wersji obowiązującej do 1 września 2012 r., że zielone zbiory to zbiory przed rozpoczęciem zbioru normalnego.
Trzeba też zwrócić uwagę, że w wersji art. 85 ust. 3 , która obowiązywała w czerwcu 2011 r. nie było zastrzeżenia przewidzianego od 7 sierpnia 2012 r. (wprowadzonego przez art. 1 pkt 4 lit. b) rozporządzenia nr 701/2012 z dnia 30 lipca 2012 r. (Dz.U.UE.L.2012.203.60) , iż zastrzeżenie to nie ma zastosowania, jeśli okres zbiorów przekracza okres jednego miesiąca. Strona skarżąca próbuje ten zapis przenieść w realia sprawy niniejszej, jednak jest to całkowicie chybione. Istotnie rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) NR 701/2012 z dnia 30 lipca 2012 r. zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 543/2011 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw ( publ. Dz.U.UE L z dnia 31 lipca 2012 r.) wprowadziło istotne zmiany m.in. do definicji "zielonych zbiorów". Jednak, jak wynika z art. 2 rozporządzenie weszło w życie siódmego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej , zaś artykuł 1 pkt 8 stosuje się od dnia 1 września 2012 r., a art. 1 pkt 9) stosuje się od dnia 1 lipca 2012 r. Na moment wejścia w życie zmienionych przepisów zwraca też uwagę pkt 9 Preambuły : "Nowe kwoty wsparcia w odniesieniu do wycofywania z rynku należy stosować z mocą wsteczną od dnia 1 lipca 2012 r., czyli od momentu rozpoczęcia letniego sezonu handlowego. Aby dać czas importerom na dostosowanie się do nowych przepisów dotyczących systemu cen wejścia, przepisy te powinny mieć zastosowanie od dnia 1 września 2012 r". W ocenie Sądu nie może budzić wątpliwości , że nowelizacja rozporządzenia 543/11 nie ma zastosowania do stanów faktycznych/ stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia jej w życie.
Najważniejszą rzeczą jest, że rozporządzenie to, wprowadzając odmienne regulacje dot. przeprowadzania "zielonych zbiorów", zmieniło także sposób obliczania kwoty wsparcia - z powierzchni na ilość produktów objętych działaniem. Nie ma więc nawet technicznej możliwości zastosowania tej zmienionej regulacji do zdarzeń objętych rozporządzeniem nr 585/2011.
Istotnie art. 6 ust. 2 Rozporządzenia nr 585/2011 wyłączył zastrzeżenie, że warunkiem przyznania wsparcia jest przeprowadzenie "zielonych zbiorów" przed rozpoczęciem zbiorów normalnych . W związku ze wspomnianą już kryzysową sytuacją dopuszczono zarówno przyznanie wsparcia po przeprowadzeniu zbiorów częściowych, jak też rozpoczęcie "zielonych zbiorów" przed przeprowadzeniem kontroli, o jakiej mowa w art. 110 Rozporządzenia nr 543/2011 .
Jednak biorąc powyższe pod uwagę należy, w ocenie Sądu, sformułować tezę, że z chwilą rozpoczęcia "zielonych zbiorów" zbiór normalny, handlowy był niedopuszczalny. Nie ma przy tym znaczenia podnoszona przez pełnomocnika strony skarżącej cała argumentacja dot. długości okresu "zielonych zbiorów". Kwestia ta została uregulowana odmiennie w ustawodawstwie unijnym dopiero od dnia 1 września 2012 r., ale zmienione też zostały zasady obliczania kwoty wsparcia, o czym była już mowa. W stanie prawnym i przy zasadach obliczania wsparcia w czerwcu 2011 r. nie można przyjąć odmiennej interpretacji dot. sposobu przeprowadzania zielonych zbiorów .
Chybione są argumenty pełnomocnika Skarżącej strony dot. niedopuszczalnego różnicowania sytuacji prawnej dwóch grup producentów, przeprowadzona na podstawie analizy przepisów § 4 ust. 2 oraz § 10 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 czerwca 2011r.w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynku owoców i warzyw (Dz.U. 130 poz.750 ze zm.). Wynika z nich, że wnioski o udzielenie wsparcia mogły złożyć dwie grupy producentów, a mianowicie producenci, którzy przeprowadzili zielone zbiory w okresie od dnia 26 maja 2011 r. do dnia wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów, tj. do dnia 22 czerwca 2011 r. - ci potwierdzali dokonanie tych działań i wysokość wnioskowanego wsparcia przez złożenie jedynie oświadczeń w formularzu opracowanym i udostępnionym przez ARR wraz z wnioskiem o udzielenie wsparcia oraz producenci, którzy dopiero po 22 czerwca 2011 r. chcieli podjąć działanie - zielone zbiory. Ci ostatni byli zobowiązani do złożenia wobec dyrektora właściwego oddziału terenowego ARR stosownego powiadomienia o zamiarze przeprowadzenia zielonego zbioru i denaturacji zebranych produktów, najpóźniej na dzień przed jej dokonaniem, a wskazane czynności powinny zostać przeprowadzone w obecności kontrolera ARR. Powiadomienia, o których mowa w przepisie § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów można było składać do dnia 29 czerwca 2011 r. Z powyższego istotnie wynika, że w przypadku niektórych producentów okres prowadzenia zielonych zbiorów mógł być jednodniowy (tj. być przeprowadzony tylko w dniu 30 czerwca 2011 r.), natomiast w przypadku innych producentów, którzy złożyli oświadczenie, że przed wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów przeprowadzili zielone zbiory we wskazanym np. kilkudniowym czy też kilkutygodniowym okresie - zdecydowanie dłuższy. Ale z powyższych rozwiązań absolutnie nie wynika żadne niedopuszczalne różnicowanie sytuacji prawnej tych dwóch grup, a tylko konieczność uregulowania sytuacji kryzysowej wstecz. Nie wymagano więc od producentów wcześniejszego powiadomienia o zamiarze przeprowadzenia zielonych zbiorów oraz zezwolono na ich przeprowadzenie już po przeprowadzeniu częściowego zbioru normalnego.
Należy wskazać na koniec, że sposób przeprowadzenia zielonych zbiorów na potrzeby wsparcia przewidzianego rozporządzeniem 585/2011 nie budził do chwili obecnej żadnych wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego ( por. wyrok z 16.12.2014 r. II GSK 1750/13 , z dnia 5.05.2016 r. II GSK 2708/14 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Organ powinien jeszcze raz uzasadnić, w sposób szczegółowy i przekonujący, iż w sprawie zaszły podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a Realizując wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego należy przypomnieć, że w uzasadnieniu decyzji należy wyjaśnić w sposób szczegółowy nie tylko, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne i dowody, ale także że są one istotne dla sprawy i nie były znane organowi, który wydał decyzję. Przy czym w sprawie niniejszej nie ma znaczenia twierdzenie Strony, iż nie można wznowić postępowania na tej podstawie, jeśli te nowe okoliczności i dowody nie były znane na skutek zaniedbania organu. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postepowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji, stosuje się przepisy kpa, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art.10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Oznacza to, że w sprawie niniejszej nie można postawić organowi prowadzącemu w 2011 r. postępowanie w przedmiocie udzielenia wsparcia zarzutu prowadzenia postępowania w sposób naruszający obowiązki z art. 7 k.p.a.
Wyłączenia, o których mowa w tych przepisie, nie mogą mieć jednak zastosowania w sprawach dotyczących wznowienia postępowania z urzędu, w których wykazanie wystąpienia okoliczności uzasadniających wznowienie i wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji należy do wyłącznych obowiązków tych organów. Zatem, w tych postępowaniach to nie strona ma wykazać nieistnienie przesłanek wznowienia postępowania, tylko organ ma obowiązek uwodnić ich występowanie w sprawie.
A zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. organ winien swoją spójną argumentację przedstawić w decyzji, która powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne zawierające wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. W szczególności organ powinien wyjaśnić, analizując zapisy kontroli czy fakty i dowody, na które się powołuje jako stanowiące podstawę do wznowienia postępowania istotnie nie były znane kontrolującym, a zatem i organowi wydającemu decyzję z ...09.2011 r.
Po przeprowadzeniu powyższej analizy, organ winien po raz kolejny przeanalizować czy ustalenia kontroli WIJHARS uwieńczone protokołem z ... kwietnia 2013 r. zawierają okoliczności czy też dowody istotne dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Na koniec wskazać należy, że w sprawie doszło do uchybienia innego rodzaju, które powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Decyzja Dyrektora ARR z dnia ... września 2011 r. została podpisana przez pracownika Agencji Rynku Rolnego – R. G. (Dyrektor OT Agencji Rynku Rolnego w G.).
Następnie, po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną, Dyrektor ARR decyzją z ... września 2013 r. uchylił ww. decyzję z ... września 2011 r. W wyniku odwołania i uchylenia tej decyzji organ I instancji ponownie - w dniu ... listopada 2013 r. uchylił decyzję pierwotną. Wszystkie ww. decyzje organu I instancji podpisał pracownik Agencji Rynku Rolnego – R. G. (Dyrektor OT Agencji Rynku Rolnego w G.).
Mając powyższe na względzie, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Z kolei, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wykładnia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. dokonana w zgodzie z art. 7 i 8 k.p.a. wymaga, aby pod pojęciem "w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" rozumieć również sytuacje, w której pracownik organu kontroluje w trybie wznowienia postępowania czy też stwierdzenia nieważności decyzji prawidłowość wydanej z jego udziałem decyzji, (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 marca 2012 r,, sygn. akt IV SA/Po 1222/11; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II SA/G1 17/13- dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wyłącza od orzekania w sprawie polegającej na kontroli decyzji administracyjnej (w trybie odwoławczym, wznowieniowym i nieważnościowym) osobę, która w przeszłości tę decyzję, będącą obecnie przedmiotem kontroli wydała (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1489/11, M. Wierzbowski, A. Wiktorowska (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, Wyd. 2. str. 166, wyrok NSA z dnia 14.10.2014 r. sygn. akt 11 GSK 1219/13, wyrok NSA z dnia 20.01.2015 r. sygn. akt II OSK 1478/13).
Końcowo wskazać należy, że art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. jest przepisem szczegółowym rozwijającym ogólną zasadę, o której mowa w art. 8 K.p.a. i służy stwarzaniu warunków do bezstronnego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu administracji, a także przez sam organ oraz eliminowania jakichkolwiek wątpliwości w tym zakresie, przez co spełnia funkcję gwarancyjną. Pracownik Agencji Rynku Rolnego – R. G. (Dyrektor OT Agencji Rynku Rolnego w G.), brał udział w wydaniu decyzji pierwotnej. Jeżeli zatem decyzja organu pierwszej instancji została podpisana przez R. G., a decyzją z ... stycznia 2014 r. utrzymana w mocy, to prowadzi to do wniosku, że decyzja z ... stycznia 2014 r., została wydana z naruszeniem prawa, tj. art. 8 i art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ przeanalizuje cały, znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy, w szczególności w zależności od wyników uzupełnionego postępowania organ podejmie stosowną, należycie uzasadnioną decyzję.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 a i c p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło