II OZ 679/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 864/16 o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 864/16 w sprawie ze skargi R.M. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 15 maja 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 864/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi R.M. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej, odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku wydanego w tej sprawie w dniu 4 kwietnia 2017 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym oddalił skargę skarżącej na ww. postanowienie organu z dnia [...] stycznia 2016 r. Odpis sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym został wysłany do pełnomocnika strony skarżącej przy piśmie z dnia 5 kwietnia 2017 r. (doręczony 10 kwietnia 2017 r.). Następnie wskazując na normę art. 141 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Sąd wyjaśnił, że stronie skarżącej nie doręczono sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym przed złożeniem wniosku o sporządzenie jego uzasadnienia i doręczenie. Zatem termin do złożenia wniosku nie rozpoczął biegu. Bieg terminu ustawowego rozpoczyna się od momentu początkowego oznaczonego przepisem ustawy – w niniejszej sprawie od doręczenia skarżącemu sentencji wyroku. Czynność podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Taki sam skutek powoduje podjęcie czynności jeszcze przed rozpoczęciem biegu terminu. Wniosek strony datowany na dzień 5 kwietnia 2017 r. czyli przed doręczeniem odpisu sentencji wyroku, które nastąpiło w dniu 10 kwietnia 2017 r. należy uznać za przedwczesny. Dlatego na mocy art. 141 § 2 i § 3 p.p.s.a. Sąd odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie: a) art. 141 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione odmówienie sporządzenia uzasadnienia wyroku wydanego w niniejszej sprawie dnia 4 kwietnia 2017 r. b) art. 141 § 2 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że wniosek o uzasadnienie orzeczenia z dnia 4 kwietnia 2017 r. został złożony przed rozpoczęciem przewidzianego na tę czynność terminu, a tym samym uznanie, że czynność ta jest bezskuteczna, w sytuacji gdy zaskarżone postanowienie zostało wydane dopiero 15 maja 2017 r., a zatem już po doręczeniu wyroku przez Sąd, co winno skutkować uznaniem wniosku o sporządzenie uzasadnienia za wniesiony w terminie. Ponadto wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wpłyną do sądu już po ogłoszeniu orzeczenia w sprawie, zatem nie powinien zostać uznany za przedwczesny; c) art. 80 k.p.a. poprzez nierozważenie wszystkich okoliczności sprawy i błędne przyjęcie przez Sąd, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został wniesiony z uchybieniem terminu, w sytuacji gdy skarżąca kontaktowała się dnia 5 kwietnia 2017 r. telefonicznie z sekretariatem sądu i przez pracownika sądu została poinformowana, że Sąd 4 kwietnia 2017 r. oddalił skargę oraz że wobec tego skarżąca ma 7 dni na złożenie wniosku o uzasadnienie, wobec czego wniosek został złożony dnia 5 kwietnia 2017 r. W tym miejscu wskazuję, że sentencja wyroku została doręczona stronie 10 kwietnia 2017 r., zaś zaskarżone postanowienie zostało wydane dopiero 15 maja 2017 r., a zatem już po doręczeniu wyroku, co winno skutkować uznaniem wniosku o sporządzenie uzasadnienia za wniesiony w terminie; d) art. 45 Konstytucji RP poprzez pozbawienie skarżącej możliwości dalszego procedowania, a zatem wniesienia skargi kasacyjnej od orzeczenia z dnia 4 kwietnia 2017 r., co w sposób istotny ogranicza stronie prawo do rzetelnego rozpoznania jej sprawy; Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie wyrok oddalający skargę skarżącej został wydany w dniu 4 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym (w trybie uproszczonym). Odpis sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym doręcza się stronom, jeżeli uzasadnienia wyroku nie sporządza się z urzędu (art. 139 § 4 p.p.s.a.). Natomiast przepis art. 141 § 2 zd. pierwsze p.p.s.a. stanowi, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W niniejszej sprawie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku strona złożyła już po jego wydaniu, ale przed doręczeniem jej odpisu sentencji wyroku. Jednakże wniosek ten wpłynął do sądu dzień po dacie doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, a zatem w terminie otwartym do jego wniesienia. W orzecznictwie zaprezentowano pogląd, iż fakt uprzedniego wysłania wniosku pocztą nie prowadzi do jego dyskwalifikacji. W związku z powyższym wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie powinien zostać uznany za przedwczesny, bowiem wpłynął do Sądu już po ogłoszeniu orzeczenia w sprawie (zobacz: postanowienie NSA z 1.03.2012 r. II OZ 120/12; postanowienie NSA z 12.10.2007 r. II OZ 988/07). Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tej sprawie, mając na uwadze art. 45 Konstytucji, przyjął, iż Sąd pierwszej instancji dokonał zbyt formalistycznej oceny okoliczności tej konkretnej sprawy stwierdzając, że przedmiotowy wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony przedwcześnie. W tej sprawie nie bez znaczenia jest i to, że w dacie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wyrok ten został już wydany. Z powyższych względów, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.