II GZ 850/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 2578/16 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi M. K. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie uznania trwałej niezdolności do wykonywania zawodu adwokata postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z 18 maja 2017 r. sygn. VI SA/Wa 2578/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. K. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie uznania trwałej niezdolności do wykonywania zawodu adwokata. Powodem odrzucenia skargi było wniesienie jej po terminie, co zostało wyjaśnione skarżącemu w uzasadnieniu postanowienia. Powyższe postanowienie wraz z uzasadnieniem zostało doręczone skarżącemu [...] maja 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 83). Naczelny Sad Administracyjny postanowieniem z 18 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ 545/17, oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie. W dniu 26 lipca 2017 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem odrzucił wniosek. W uzasadnieniu wskazał, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest spóźniony. Dniem, w którym skarżący dowiedział się o uchybieniu terminu do wniesienia skargi, jest dzień, w którym skarżący otrzymał postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odrzucające wniesioną przez niego skargę, tj. [...] maja 2017 r. W konsekwencji siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi upływał [...] czerwca 2017 r. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony dopiero [...] lipca 2017 r., a zatem ze znacznym przekroczeniem ustawowego terminu. Z tego względu wniosek skarżącego o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu. Od tego postanowienia skarżący złożył zażalenie. Wskazał, że termin na złożenie wniosku należy liczyć od chwili dowiedzenia się o rozstrzygnięciu sprawy w drugiej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 272 ze zm. dalej: p.p.s.a.) pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jak wskazuje się w orzecznictwie, w przypadku przywrócenia terminu do wniesienia skargi, która została odrzucona przez sąd postanowieniem z powodu złożenia jej po terminie, a następnie postanowienie to zostało zaskarżone do NSA, który zażalenie oddalił, termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi powinien być liczony od wydania przez NSA prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie odrzucenia skargi (a w zasadzie dowiedzenia się o nim przez stronę). Wówczas bowiem skarżący dysponował ostateczną, potwierdzoną informacją, że uchybił terminowi do wniesienia skargi (por. m.in. postanowienie NSA z 10 kwietnia 2008 r., I OSK 341/08, zwł. myśl wynikającą z ostatnich akapitów uzasadnienia tego postanowienia). Jak wskazał NSA w postanowieniu z 12 sierpnia 2014 r., II GZ 417/14, w sytuacji, gdy strona złożyła skargę kasacyjną (obecnie, w okolicznościach sprawy, zażalenie) od postanowienia o odrzuceniu skargi, początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wyznaczać będzie data doręczenia prawomocnego orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie skargi kasacyjnej (zażalenia). Jak z kolei wskazał NSA w postanowieniu z 29 czerwca 2012 r., II GZ 222/12, w sytuacji gdy strona złożyła środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia terminowi do dokonania czynności procesowej, początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie złożenia środka zaskarżenia. Przedwczesny wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej (tzn. przed rozstrzygnięciem co do zasadności odrzucenia skargi) należałoby bowiem uznać za niedopuszczalny z mocy ustawy (art. 88 p.p.s.a.), co w konsekwencji skutkuje jego odrzuceniem. Rozpoznając ponownie sprawę sąd powinien mieć na uwadze przedstawione wyżej stanowisko NSA, a także rozważyć, czy fakt wydania prawomocnego orzeczenia o odrzuceniu skargi spełnia przesłankę wniesienia o przywrócenie terminu "w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu". W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.